HET DEKENAAT ECHT AAN MARIA De grcotsche dagen voor het Dekenaat Echt zijn aangebroken Als vierde in de rij der Dekenaten van ons Bisdom gaat 't zich op plechtige wijze toewijden aan onze Hemelkoningin, de Moedermaagd Maria. Het Dekenaat zal in vervulling doen gaan den wensch van Vader Bisschop: Maria erkend, als Koningin van ons Bisdom en Dekenaten, als Koningin van ons allen. Op indrukwekkende wijze zijn de Dekenaten Gulpen (in 1935) en Meerssen (in Mei j.1.) voorafgegaan Venlo volgde vorige week, thans is het Dekenaat Echt aan de beurt. Eeeds hebben de afzonderlijke parochies en rectoraten zich dezer dagen na een godsdienstige voorbereiding, aan Maria' toegewijd; morgen zullen ze gezamenlijk optrekken naar de zetelplaats van het Dekenaat, de gemeente Echt en openlijk voor de volledige bevrediging van de verlangens van Koning Christus naast Hsm Maria als Koningin allerplechtigst erkennen. Vader Bisschop zei 't zoo juist, dat wij allen moeten zorgen met een geest van groot geloof Maria's taak en plaats in ons genadeleven te leeren kennen, beseffen dat Zij is onze Moeder, onze Medeverlosseres, onze Middelares. Deze godsvrucht moet zich uiten in een kinderlijke overgave aan Maria, gepaard gaande' met een onbeperkt vertrouwen op Maria. Uit dat alles komt dan vanzelf voort een echte vereering van Maria, waardoor „alle geslachten Haar zalig willen prijzen", en eindelijk eene innige liefde, waardoor wij Haar beminnen met de echte liefde van een kind. Op waardige wijze heeft het Dekenaat zich voorbereid voor den dag van morgen. De plechtige toewijding aan Maria zal een groot feest zijn, een feest dat leven zal in aller harten. Maandenlang is er gebeden en gearbeid om de toewijding zoo innig en zoo plechtig mogelijk te doen zijn. Met de weken verdubbelde zich het gebed, werd aller ijver grooter. Devoot was Zondag j.l. de plechtige toewijding in elke parochie. In luisterrijken stoet zal morgen elke parochie naar het middelpunt van het dekenaat, de gemeente Echt trekken. Een machtige manifestatie van duizenden zal 't worden. Waardig zal Echt in haar versierde veste, de duizenden ontvangen. Alle straten zijn versierd Maria ter eere en 's middags zal Maria, onze Koningin, gehuldigd worden door een luisterrijken stoet, in. welken elke parochie e.a. zullen uitbeelden de schoonste aanroepingen uit de litanie der H. Maagd. * * * Limburg is bekend om zijn vele Maria-heiligdommen en kapellen. Ook 't dekenaat Echt heeft in zijn midden een tweetal brandpunten van Maria-devotie. Te Echt de kapel van O. L. Vrouw in het gehucht Schilberg. Te Thorn de Maria-kapel van Loretto. Het zijn beide eenvoudige, witgekalkte gebouwtjes, overhuifd door de zoo geliefde lindeboomen. Sinds eeuwen wordt aldaar de Hemelsche Moeder vereerd op zoo eenvoudiglandelijke, zoo innige, soms zielsontroerende wijze. De Kapel te Schilberg in 't middelpunt van de grootsche en hartelijke huldiging van onze Lieve Moeder Maria, maar daar er rond deze kapel geen voldoende ruimte is om de duizenden Maria-vereerders — vast ook van buiten het dekenaat zullen er duizenden naar Echt optrekken — te bevatten, vinden de plechtigheden en de toewijding plaats op het ruime nieuwe Marktplein. Het zal worden een machtige uiting van Katholiek geloofsleven. Met een algemeene H. Communie wordt deze Maria-dag begonnen. De eerste H. H. Misten zijn om 6 en 7 u. Om 8 u. zal Z. H. Exc. Mgr. dr. G- Lemmens de H. Mis opdragen. Om half tien Is de plechtige hoogmis met pontificale assistentie De groote Maria-optocht trekt om half drie door de volgende straten. Jodenstraat, Platz, Bovenste straat, Peyerstraat, vervolgens over Schilberg, Boschstraat, over plein voor café Schulpen (Rijksweg)) naar Kerkveldsweg (Oost), Kerkveldsweg (West) tot Stationsstraat (Noord)) en Stationsstraat, Julianastraat naar Nieuwe Markt waar de kerkelijke plechtigheden, toespraken en plechtig Lof plaats vinden, welke besloten worden met het Jubellied. --- DE KAPEL VAN SCHILBERG Maastricht heeft zijn majestueuse Sterre der Zee; Sittard zijn Lieve Vrouw van het H. Hart; Roermond zijn O. L. Vrouw in het Zand; Venlo heeft zijn Genooi; Thorn vereert Maria onder de Linden; Tienray, Oostrum, Schaesberg, Weert en ook Valkenburg met zijn Lourdesgrot, vereeren Maria op méér dan gewone wijze. Zoo ook heeft Echt, het florissante Midden-Limburgsche stadje zijn Mariaheiligdom al sedert eeuwen. Tusschen Echt en Pey ligt de kapel van Schilberg, de witte schuurkapel onder de zonne-schiftende lindeboomen. Het is een kapel, als honderd anderen, zonder versiering dan een kruisje op haar blanke voorhoofd, zonder stijl zonder pretentie, maar daarom juist in al haar eenvoud zóó aantrekkelijk en zóó goed, omdat zij het karakter heeft van de Persoon, waaraan Zij is toegewijd n.l. van Maria, de eenvoudige, rustige smettelooze dienstmaagd des Heeren. Een voornaamheid geeft aan dit bouwwerk, de dubbele rij lindeboomen, die als een onwrikbare wacht van ruige grenadieren dit heiligdom beschermen. „Schilberg", de naam komt méér voor in Limburg. Te Echt komt de naam „Scheylbergh" reeds voor in 1300; maar ook elders b.v.te Heerlen, Eijsden, Noorbeek, Swolgen enz. bestaat deze naam, meest als veld- of gehuchtnaam. In onze „geschiedenis van de parochie Echt" verklaarden wij den naam aldus. Schilberg wordt dialectisch uitgesproken als: „Schèèlberg", dat zeer veel overeenkomst heeft met Schadelberg of Calvarieberg, vooral door de gewone samentrekking van „Schüdel" tot „Schèèl" (vgl. b.v. vedel tot veel). Zeer waarschijnlijk heeft dus oorspronkelijk op deze plek een Calvarieberg of eerder nog, een veldkruis gestaan, waar de menschen, die ver van de kerk woonden, kwamen bidden. Zulk kruis staat trouwens nu nog achter de kapel en is waarschijnlijk de eeuwen door aldus behouden, ook toen er een kapel gebouwd werd. Het was dus heel goed denkbaar, dat de herder die hier zijn schaapjes hoedde „in het zand", bij het kruis stond te bidden, toen hij het wónderbeeld] e van O. L. Vrouw plotseling tegen den boom zag hangen. Volgens de legende nam hij het schoone beeldje mee, huiverend van aandoening, naar den pastoor van Echt, die besloot het in zijn kerk te plaatsen. Maar den volgenden dag, vond de herder het beeldje weer terug op dezelfde plaats tegen den boom, waar hij het gevonden had. Daarop besloot men eerst een kleine veldkapel te bouwen, die echter later, toen de devotie tot O.L. Vrouw van Schilberg groeide, moest plaats maken voor de tegenwoordige, die volgens de ankers op het voorfront gebouwd werd in 1691. Bovendien staat in hetzelfde voorfront een hardsteen ingemetseld met dit jaarschrift. Maria Van pelJs (vrede) Van troost en hUlpe tegen aLLe Verwoestingen onser VlJanDen. Tenslotte siert een rank spits torentje het vroeger met leien, nu met Echter pannen, gedekte dak. Het oude klokje heeft een heesche klank uit verre eeuwen, die zich mijn ooren nu nog goed herinneren, zooals ik nu ook, na jaren, nog vóór mij zie de oude kleurige, papieren statie schilderijen, die op de pilasters rondom de kapel waren aangebracht. Het lijkt misschien vreemd, maar de mooie groote 14de eeuwsche kerk van Echt, heeft bij mij nooit die devotie kunnen opwekken, die men hier ondergaat in deze eenvoudige, middeleeuwsche, Intieme omgeving van de kapel van Schilberg, waar men in den rossen gloed van vele kaarsjes bidden „moest" voor het kleine fijne beeldje van O. L. Vrouw. DE KAPEL VAN SCHILBERG, --- HET MIRACULEUS BEELDJE VAN O.L. VROUW VAN SCHILBERG. Het genadebeeld van Schilberg is niet majestueus en groot als de Mariabeelden van de „Sterre de Zee", van Venlo of Thorn, maar het is eerder klein en fijn. Het beeldje is slechts 30 c.M. groot en uit hout gesneden. Volgens de stijlvormen zou men het dateeren uit de 16de eeuw en het heeft zeer veel overeenkomst met de wonderschoone beeldjes uit de „gesloten hofjes" der Mechelsche school. Wij zagen in deze stad rijk gepolychromeerde heiligenbeeldjes van dezelfde soort, die wel „familie" konden zijn van het Echter genadebeeldje. De voorstelling is zeer naïef. Maria draagt op haar rechterarm het gekleede Jesuskindje, dat speelt met beide handjes tusschen de blaren van een opengeslagen boek, in 's Moeders linkerhand. De voetjes van het Kind zijn zeer zinrijk overkruist, zooals wij dat meermalen vinden bij beelden uit deze eeuwen. Wij laten het hier in het midden, of de kunstenaar hier opzettelijk gedacht heeft aan een levendige-dansende beweging met overkruiste beentjes* of aan een droevig toekomstvisioen van Christus aan het kruis. Zelfs meent men in deze houding geen andere verklaring te vinden, dan een heel natuurlijke, n.l. dat kinderen aldus gedragen vanzelf hun voetjes aldus moeten zetten. Eertijds was het beeld rijk gekleed met verschillende rijke mantels in allerlei kleuren. In oude Echter testamenten vonden wij soms legaten vermeld, hierop betrekking hebbende. Zoo b.v. vermaakte in 1770 Anna Meuwissen, weduwe van Peter Ramaekers die „haer leven lanc een particuliere devotie gehadt heeft tot onze Lieve Vrouwe in de capelle op Scheelbergh .....dat uyt haere contante een nieuw kleedt gemaekt sal worden ter weerde van dry pattacons". Bij deze gewoonte dier tijden, om de beelden, die toch al zoo mooi op zich waren nog te Meeden en te omhangen met goud en zilver, behoorde natuurlijk ook gouden en zilveren kronen. Soms werden helaas de hoofden van Jesuskind en Maria vervormd en versneden, om kronen er op te plaatsen. Bij het Echter beeldje is dit ook zoo gebeurd en al kunnen wij er vrede mee hebben, met den toestand, waarin het beeldje nu tot ons gekomen is, n.l. Jesus en Maria gekroond, toch zou het oorspronkelijker en juister zijn, als alléén Maria een kroon zou dragen. Want Jesus heeft zich klein gemaakt, heeft zich als het ware ontkroond en is als een slaaf geworden, om Maria en in Haar ons, hare kinderen, groot en koninklijk te maken. Bijna 250 jaren is het geleden, dat (in 1691) een Roermondsche bisschop, een oud-militair, Reginaldus Cools, de kapel en het miraculeus beeldje van Schilberg bezocht, itij trof hier een groote devotie tot Maria, zóó groot, dat hij besloot het oude veld-kapelletje te doen vergrooten. Aldus geschiedde.... en in 1936 vinden wij nog steeds deze kapel en de Maria-devotie in eere. Nu komt een andere Roermondsche bisschop dezelfde kapel bezoeken en het Genadebeeld, hetzelfde van weleer,- vereeren. En hij zal op zijn beurt vinden „vele godtvruchtige persoonen die grooten yever toonen"! Wie weet of dit bisschoppelijk bezoek en de groeiende Maria-devotie van de Echtenaren en van alle vrome bewoners in het dekenaat niet een aanleiding wordt, om opnieuw de eeuwenoude kapel uit te bouwen en te vergrooten als een sprekend teeken voor het nageslacht, dat in 1936 hetzelfde Geloof bewaard bleef, dat dezelfde Mariavereering nog hooger bloeide en dat het volk onzer dagen nog dankbaar was aan Haar de lieve Vrouwe van Pevs en Trost en Hulpe! AD. WELTERS, Pr. MARKTPLEIN MET KERK E N RAADHUIS TE ECHT --- KORTE GESCHIEDENIS VAN EGHT Echt moet wel een heel oud plaatsje zijn want een algemeen gezegde tot ver in de omgeving luidt „Zoo oud als de straten van Echt", wanneer men n.l. iets wil aanduiden dat zeer oud is. Van de vroegste geschiedenis is echter weinig bekend, zelfs de afkomst van den naam „Echt" is niet te achterhalen. Bekend is dat Pepijn van Werstal in de zevende eeuw in de Echterbosschen verdwaalde, dat Keizer Maximiliaan van Oostenrijk in 1498 Echt veroverde en dat Keizer Napoleon er in 1804 vertoefde. De geschiedschrijver Bachiene schreef in 1791 het volgende over Echt: „Het bestaat meestdeels uit een lange met steenen bevloerde straat, schier huis aan huis betimmerd". Een open plein nabij de kerk heet het Vrijthof en men mag veronderstellen dat deze naam in verband staat met het bekende Vrijthof te Maastricht, wetende dat reeds voor het jaar 1000 de kerk van Echt met hare tienden door 'n schenking van Gerberga (zuster van Keizer Otto ID toebehoorde aan het Kapittel van Sint Servaas te Maastricht. In de zestiende eeuw werd er een soort sterke waterlinie rond Echt gegraven, de ringgracht of „Graaf" geheeten; de vesting was klein maar als grensplaats van Gelder van groot belang. Oorlogen en rampen heeft Echt meegemaakt; in 1397 plunderden de Brabanders het stadje volkomen, en de geschiedschrijver Peeters zegt, dat zonder overdrijving het stadje Echt gedurende meer dan driehonderd jaar en bijna zonder onderbreking het tooneel is geweest van vernielend oorlogsvuur, van schrikkelijke plunderingen en andere onheilen. Zoo woedde in 1731 een groote brand welke het halve stadje teisterde, maar ondanks alle slagen begonnen de Echtenaars opnieuw te bouwen en versaagden niet. De taaie werkkracht hunner voorouders is de huidige bevolking bijgebleven en staag wordt gearbeid aan een grootere toekomst- De perspectieven zijn daarvoor in ruime mate aanwezig en onder het actieve beleid van het gemeentebestuur gaat 't in snel tempo vooruit. Het Julianakanaal loopt door hare uitgestrekte gemeente. Was Echt niet de eerste gemeente welke zich een eigen havenkom aan dit kanaal liet aanleggen waarvan ze reeds vruchetn plukt? Het plaatsje kreeg, door verbetering der wegen en trottoir-aanleg een moderner aanzien. Een nieuw uitgestrekt Marktterrein met dubbele rij boomenbeplanting is aangelegd op de terreinen tusschen Pey en Echt, en door nieuwe wegen met de bestaande hoofdstraten verbonden. Reeds verrijzen er tal van woningen. Door boombeplanting langs de wegen zal het aanzien der stad verrijkt worden. In de laatste jaren heeft Echt ook de gasaanleg gekregen, hetgeen zeer zeker zijn invloed op den toevloed van ingezetenen zal hebben. De oude „Graaf" is gedempt. Meerdere fabriekjes bestaan er naast een der grootste dakpannenfabrieken van Nederland „de Valk", welke ook in het buitenland een ruim afzetgebied heeft. De gemeente Echt bestaat uit de volgende gehuchten: Aasterberg, Berkelaar, Echterbosch (of Koningsbosch), Gebroek, Hingen, st. Joost, Ophoven, Pey, Putbroek, Diergaarde, Schilberg Slek, Spaansch Huisken, en Annendaal. Het aantal inwoners loopt naar de elfduizend, en de gemeente is een der meest uitgestrekte van ons land. Ook op godsdienstig en cultureel gebied is Echt een belangrijk centrum. De parochiekerk is toegewijd aan den H. Landricus, een deel is nog uit de latere middeleeuwen. Onder leiding van dr. Cuypers is in 1853 't gebouw gerestaureerd en een toren aangebouwd. Afzonderlijke parochies zijn te Pey en te Koningsbosch, en een Rectoraat der Passionisten te Diergaarde (Maria-Hoop). De Zusters Ursulinen openden in 1874 een pensionaat, hetwelk zich steeds uitbreidde en sinds 1903 een Kweekschool is met Hoofdakte-cursus; verder nog een Fröbelschool. De Zusters, Dochters van het Kostbaar Bloed, bezitten te Koningsbosch een Kweekschool, Huishoudschool, cursussen voor Hoofdakte en Bewaarschoolakten. Te Lilbosch onder Pey bezitten de Paters Trappisten een klooster en Bernardus College, waarop in 1922 het Duitsch gymnasium in een Nederlandsch werd omgezet, tevens Handelsschool eraan verbonden werd. Te Pey verrees enkele jaren terug een Lagere Landbouwschool. De kweekschool, destijds de trots van Echt,, werd tot veler spijt overgeplaatst naar elders. Een Mulo-school kwam er voor in de plaats. Verder is er te Echt nog een Avondteekenschool. Ook het vereehigingsleven bloeit er zeer sterk. De vele bezoekers zullen morgen zeer zeker huiswaarts keeren met een aangename herinnering aan dit nijvere plaatsje met zn vriendelijke bevolking, welke hare gemoedelijkheid heeft behouden, trouw aan het geloof is gebleven en een groote godsvrucht tot Maria heeft behouden, tot „Maria van Peys, van Trost en Hulpe" in Haar kapel te Schilberg. --- TOEWIJDING DER GEMEENTE ECHT Krachtens raadsbesluit der gemeente Echt d.d. 27 Augustus 1936, kom ik, burgemeester A. Meuwissen, ü, O, Maria, plechtig erkennen en uitroepen als Koningin dezer gemeente, als heerschend over ons aan de zijde -van Uw Goddelijken Zoon, onzen beminden Koning Jezus Christus. Als burgemeester dezer gemeente, tezamen met en in naam van den gemeenteraad en de bewoners der gemeente Echt, draag ik aan Uw reinste Hart, O Koningin, plechtig en voor eeuwig deze gemeente op als Uw goed en Uw eigendom, opdat zij voor altijd door U toebehoore aan 't Goddelijk Hart van Uwen Zoon. Wij beloven U allen, overheid en onderdanen, dat wij ons, ook in ons openbaar leven, door uwen geest zullen laten leiden, en nooit eene beslissing zullen nemen of eene daad stellen, die niet Uwe goedkeuring en die van Uw Jezus zou kunnen wegdragen. Zegen dit voornemen, o geliefde Moeder. Verkrijg voorspoed en welvaart voor onze gemeente. Verlicht met Uw zachte moederhand 't lijden dat hier gedragen wordt en bewaar ons allen voor eeuwig aan Christus getrouw. Amen. --- DE MARIA-OPTOCHT Tot beter begrijpen van de gedachte en de uitbeelding van de groepen, volge hier een korte beschrijving. Parochie Echt: Praalwagen van O- L. Vrouw van Schilberg waarop het Miraculeus Beeldje wordt rondgevoerd, getrokken door vier witte paarden. (Hoofdcomité en Zusters Carmelitessen.) Parochie Maasbracht en rectoraat Beek: Deze groep stelt voor „De Allerreinste Moeder" (Maria, blanke Aaronsbloem)). Kweekschool Koningsbosch: groep Lofwaardige Maagd, De lof van Maria, verkondigd door hemel en aarde. Parochie Montfort: Wagen: „Morgenster" (Stella Duce) getrokken door 72 jongens; en wagen: „Koningin van den Vrede" (graf van den Vredes- Paus Benedictus XV). Maria-Congregatie, Echt: Wagen: „Onbevlekte Moeder". Rectoraat Maria Hoop: Wagen: „Moeder vaa den Verlosser", Maria op Calvarie. Meisjesschool Ursulinen, Echt: Groep: Mystieke Roos" (rozenhulde aan Maria). R. K. Vrouwenbond, Echt: Wagen „Troosteres der Bedrukten „Heil der Zieken". (H. Elisabeth gaat voorop) Lourdes-groep. Parochie Thorn: Maagdengroep: Huisje van Loretto. Carmelitessen, Echt: Groep Koningin en luister van den Carmel. Parochie Koningsbosch; Groep „Maria, Koningin der Martelaren". Kweekschool Ursulinen, Echt. Wagen: „Zetel van Wijsheid", H. Maagd, Catharina van Alexandrië, H. Monica, H. Ursula, H. Angela, H. Blanca van Kastilië, Katharina van Siëna, Moeder van Don Bosco, Marg. Sinclair. Marietje Philipetto. Sint Antonius-Gasthuis, Echt: Groep: „Oorzaak onzer blijdschap". Firma de Valk, Echt: Wagen: „Machtige Maagd", stelt voor Maria als Koningin van den arbeid en bevat de gedachte: Door Eva werd de arbeid een last, door Maria een zegen. Parochie Pey: Wagen: „Moeder van Christus" (het huisje van Nazareth); en Wagen: „Maria, Koningin van den Allerheiligsten Rozenkrans"; en' Wagen „Koningin der Engelen". College Trappisten Lïlbosch: Wagen „Deur des Hemels", nabootsing van de kapel van Schilberg. Schilberg {Pey): Wagen: „Hulp der Christenen" Parochie Ohé en Laak: Wagen „Koningin van alle Heiligen" Relieken uit de parochiekerk worden meegedragen. Parochie Stevensweert.- Wagen: Koningin der Maagden" o.a. zittend H. Agnes, H. Cecilia, H. Clara, H. Theresia van Lisieux. Parochie Wessem: Wagen: „Maria, Koningin der Apostelen". Congregatie Roosteren: Groep: „Maria, Moeder van Goeden Raad", beeltenis der wonderbare verschijning en de miraculeuse overbrenging van de H. Beeltenis van Scutari in Albanië naar Genazzano in 1467. Parochie Roosteren: Wagen: „Maria, Koningin der Profeten, zittend omgeven door Isaias, Jeremias, Daniël en Ezechiël. Parochie Linne: Groep: „Maagd der Maagden" (zingende maagden). Parochie Heel: Wagen: „Moeder van den Zaligmaker", ('t blijde Kerstgebeuren). Sint Annagesticht, Heel: Wagen: „Koningin zonder erfsmet ontvangen". --- AGENTSCHAP LIMBURGER KOERIER ECHT. Bovenstestraat 34 - Telef. 35 ADVERTENTIëN EN ABONNEMENTEN WORDEN ALDAAR AANGENOMEN. --- TOEWIJDING VAN HIT DEKENAAT ECHT AAN MARIA GROOTSCHE PLECHTIGHEDEN TOT ONS GROOTER ZIELENHEIL De twee datums 6 en 13 September. 1936 zullen bij het verre nageslacht blijven spreken van 't groote vurige geloof der menschen van het dekenaat van Echt — datums, die hun zullen vertellen van de innig kinderlijk-eenvoudige liefde hunner voorouders tot Maria, Gods Moeder, hunne Moeder. Ja, menschen van het dekenaat Echt, onze kindskinderen zullen nog weten te verhalen, hoe hunne grootouders met elkander gewedijverd hebben om hunne liefde tot Maria te toonen, en hoe zij allen eenparig en vol geestdrift beantwoord hebben aan den oproep van hun Maria- Bisschop om in de bange tijden, toen geloof en goede zeden bedreigd werden, vol vertrouwen kracht en sterkte, hulp en uitkomst te gaan zoeken bij Haar, die de Hulp der Christenen is. Door een dagelij ksch vertrouw vol gebed hebben allen zich voorbereid op deze groote dagen. Gebed dat is alles, want een gebed, dat iederen dag van de onschuldige kinderlippen opstijgt tot de lieve Hemelmoeder, een gebed, dat met een nederig en vertrouwvol smeeken van ons allen gericht wordt tot Haar, die de Troosteres der Bedroefden, de Hulp der Christenen is, zal verhooring vinden. Al mogen de tijden dan moeilijk zijn, tot ons grooter zielenheid zal Maria ons weten te helpen ze te dragen, en al laat dan de strijd tegen de vijanden van ons eeuwig geluk fel en hevig zijn, onder de schutse van onze Moeder hebben wij niets te vreezen. Zij, die den kop van 't helsche serpent heeft verpletterd, zal ook ons blijven helpen totdat wij in den strijd voor Christus de eindoverwinning zullen behaald hebben. Daarom de leus van ons allen: Veel bidden, vertrouwvol bidden. Door Maria tot Jezus. H. TERSTAPPEN. Deken van Echt --- URSULINENKLOOSTER ECHT ---