MAYERLING ROYAL, ROERMOND In Mayerling', de nieuwe film van Anatole Litvak, vindt men een uitbeelding van 't onevenwichtige leven van den jongen kroonprins Rudolf, die voortdurend in conflict was met de opvattingen van zijn vader, den heerscher der dubbel-monarchie; men voelt in de wijze, waarop deze film ons dit voorstelt, de Rudolf-figuur ais die van een martelaar aan, terwijl de verschijning van zijn geliefde, de jeugdige Maria, eveneens gevoelens van dien aard opwekt. Het leven van deze twee menschen is met verve tot een voorwerp van medelijden gemaakt, en daarmede heeft men het pleit gewonnen voor het maken van een dqn aan, doch zeldzaam zijn die, waarin de absolute draad van het verhaal zulk een uitgesproken weg volgde. Maar niet alleen het beeld, ook het geluid, werkt ten volle mede om de sterke dramatiseering' te voltooien: een harmonie, waarachter de hand van den meester schuilt. De karakters worden door dit alles gepeild tot in het diepst van het hart en de ontwikkeling is gaaf en natuurlijk. Misschien zal men dit filmwerk, dat een meesterwerk is geworden, tamelijk gewoon vinden. Het is ook tenslotte zoo heel gewoon, en er is nergens naar gestreefd eenige humbug erin te leggen; maar men zal toch spoedig ervaren, dat er iets gaande is, dat de film buitengewoon sterk spreekt, en dat de dramatische kracht van zeer bijzondere kwaliteit is. Er zijn echter ook enkele min of meer gewaagde momenten te on- film. die door volwassenen, van wien men kan verwachten, dat zij het goede inzicht niet mis willen loepen, gerust gezien kan worden. Het drama, dat zich in Januari 1889 in het jachtslot Mayerling bij Weenen afspeelde, zal wel immer een mysterie blijven. De geleerden zijn het er niet ever eens, wat zich tusschen de twee geliefden heeft afgespeeld. In de film Mayerling geeft men echter met opmerkelijke beslistheid een vrij gedetailleerd overzicht van het laatste uur van Rudolf én Maria. Intusschen mag voor de meesten van ons bekendheid met de meer of mindere bijzonderheden over het trieste drama van den keizerszoon en zijn verloofde bekend geacht worden. Maar wat maalt men, bij het zien van déze film, overigens nog om den zuiveren loop van de geschiedenis, waar Anatole Litvak's film, naar het verhaal van den roman van Claude Anet en Arthur Hohrieger, zulk een uitzonderlijk werk is geworden. De hoogte van een film als deze wordt niet alleen bepaald door de handeling, doch het zijn ook de expressieve kracht van het beeld, de muzikale begeleiding, de fotografie en de belichting, die op- de allereerste plaats in aanmerking komen. Het werd in Mayerling een prachtige compositie van beelden, woorden en muziek, waarvan de harmonie nergens verloren is geraakt. Dit is (' ï groote verdienste van dit werk, want hierdoor wordt met kracht de aandacht gevraagd voor de dramatiek, die als een forsche lijn over het doek loopt. Die lijn is meesterlijk volgehouden. Het object, dat de emotie ondergaat, verschijnt telkens groot op het doek. Wanneer het „verhaal" bijv. overslaat op Maria, en zij de ontroering van het spel moet ondergaan, dan vallen plotseling allen en allen van haar weg, en verschijnt een close-up van haar gelaat, terwijl op dat oogenblik de woorden, tot-haar gesproken doorgang hebben. In vele andere films treft men gelijkwaardige beelderscheiden bijv, die, waarin Litvak het beeld een o-ogenblik loslaat, en bij een gesprek over den dood hieraan een bepaalde gestalte geeft. Maar dan verrijst uit de duisternis wederom de voortgang van het levende 'verhaal en aan niets kan men bemerken, dat diteen onderbreking is. Aan het einde volgt dan het dramatische hoogtepunt: dan keert de camera zich af van de hoofdfiguren om schijnbaar willekeurige details in de kamer te belichten. Niets ontgaat hier aan het oog, en de stervende, die krampachtig over het bed valt, vormt een gave afsluiting van een feillooze compositie. Hiermede moge dan ook het voortreffelijke spel van de beide hoofdpersonen met volle waardeering genoemd zijn : Charles Boyer en Danielle Darrieux spe len de hoofdrollen resp. van Rudolf van Habsburg en baronesse Maria Vetsera, en weten door de volledige overgave, waarmee zijn zich aan deze vertolking hebben gewüd, de rol van hun leven te spelen. De typeering is feilloos volgehouden, het spel vertoont een sterk climax en wat hier en daar de film aan vaart soms eens te kort mocht schieten, wordt door het werk van deze twee acteurs volslagen vergeten. De naam van Anatole Litvak garandeerde overigens de uitstekende film, welke Mayerling is geworden, en die, evenals die andere films van Litvak „Das lied einer Nacht" en „Cette vieille canaille" vér en vèr boven de middelmaat van de meeste films uitsteekt. Schandaal om een vleermuis". — Als tweede film in het Royal-program wordt de vorengenoemde amusements-film gedraaid, een werk met humor en geestigheid; onder regie van Herbert Selpin is een film tot stand gekomen, vlot, met leuke intriges, onverwachte verwikkeling en een blijmoedig einde. Victor de Kówa, een sympathieke acteur, dien we in lang niet meer zagen vooral niet te vergeten „onze" Adèle Sandrock en verder Maria Andergast Alfred Abel, Ernst Dumcke e.a. werkten aan deze film uitstekend mede. In het „Royal"-theater t* ROERMOND draait deze week „Mayerling", --- DE JONGE GRAAF SCALA. WEERT Over dit vroolijke geval hebben wij al eerder gelegenheid gehad tot schrijven. Anny Ondra speelt er de rol in van den jongen graaf en niet van een jonge gravin, omdat haar grootvader, waarmee haar vader gebrouilleerd was, dacht dat zijn zoon ook een zoon had en niet een dochter. Als de oneenigheid eindelijk is bijgelegd zou de oude graaf den jongen graaf gaarne bij zich thuis zien. Evenwel is het geen graaf maar eigenlijk een gravin. Vermits men den ouden heer echter niet opnieuw uit zijn humeur wil brengen, doet de jonge gravin tijdelijk, alsof zij een jonge graaf is. De periode voor het bijleggen van de oneenigheid en de periode der travestie boden gelegenheid, om soms vrij geestige complicaties te bewerkstelligen, die door Carl Lamac op de van hem bekende handige manier werden verfilmd. Eerst is het clownerie van Anny Ondra, zooals men zich die uit een van haar eerste films, „Kermismenschen" zal herinneren, later is het haar naïveteit in gewoonlijk, als ernstige situaties opgevatte gebeurtenissen, die voor den schok zorgen welke iemand lachen doet. Een heel onderhoudend gevalletje. --- IK WAS JACK MORTIMER V.I.O.S.-BIOSCOOP HELDEN-BERINGEN Deze film die goede kwaliteiten bevat, is met genoegen ontvangen. Want hierin wordt knap werk geleverd, terwijl er zich twee intriges in ontwikkelen, die bijna parallel loopen en die tenslotte elkaar raken. Het eene conflict bestaat tusschen een beroemd musicus en zijn echtgenoote, terwijl het andere van meer boeienden aard is. Een chauffeur, die een „vrachtje" krijgt ervaart tot zijn niet geringen schrik, dat de man, dien hij vervoerde, overleden is. Dat overlijden had plaats in de volle drukte van de. stad terwijl hoornsignalen de schoten uit een revolver overklanken. Het is zeer goed aanneembaar, dat de chauffeur zich in erge moeilijkheden gevoelt. Hij weet voor eenige oogenblikken de situatie te redden door zichzelf voor den man uit te geven, die dood in de rivier ligt Maar als hij dan goed en wel in het hotel is, krijgt hij bezoek van een dame en het bedrog is ontdekt. De verwarring, welke dan ontstaat, is natuurlijk groot en er is heel wat voor noodig om de situatie op te helderen. De filmische waarde van deze film is ontegenzeggelijk groot. Adolf Wohlbrück speelt de door angst gepijnigde chauffeur zeer verdienstelijk, terwijl ook Sybille Schmitz en Eugen Klöpfer goed spel geven. Frölich regisseerde de film op uitnemende wijze. --- AVONTUUR IN POLEN SCALA, VENLO Polen is een uitgestrekt land en er is dus.wel ruimte voor een avontuur. Doch dan moeten we u teleurstellen, want het Polen, dat we hier op het oog hebben, was ten tijde van dit avontuur een deel van Busland enfin, Gustav Fröhlich heeft vóór het eindigen van den wereldoorlog de grenzen tusschen het oude Polen en Rusland reeds weggevaagd, en dus zijn we reeds in Polen als hij hier op avontuur uit gaat. Als de Russische stoomwals naar het Westen wil rollen, zijn de vrienden van weleer de meest verbitterde vijanden van elkaar geworden — waarom, dat heef tmen zich niet af te 'vragen. Von Keiler bevindt zich aan het hoofd van de zegevierende Oostenrijksche troepen, doch hij is wel wat al te onstuimig' en hij raakt min of meer verdwaald achter de Russische linies. In d e kleeren van een blozende Poolsche tracht hij door de Russische linies heen te breken, maar de Russen hebben hem in de gaten. Zoo komt hij op een slot, waar hij zn geliefde van een half jaar geleden heeft zitten. Maar aan liefde alleen heeft hij niet genoeg: hij speelt de spion, hij wordt gepakt en hij wordt voor het vuurpeleton geplaatst. Maar vóórdat zijn lichaam neerzinkt in de modder van Polen, breken de Oostenrijkers door en van ide alteratie vergeeten de Russen den armen spion dood te schieten. Dus vlucht hij in arren moede maar. Dan komt hij weer terecht aan het hoofd enz. en hij rukt andermaal het slot binnen in de stille h00p...... Doch zijn Dulcinea vertrouwde de Oostenrijkers en de wild rondvliegende kogels niet en zij is vertrokken — voor immer. Dit is dan het avontuur in Polen. Het is een onderhoudende film, met goed spel en de regisseur heeft er zorg voor gedragen, dat de verschillende landslieden . goed zijn voorgedragen. Verder krijgt men erin fragmenten van den strijd en de fotografie voert u naar het wijde Poolsche landschap, waardoor ook voor de goede sfeer gezorgd wordt. --- EEN FILM OVER ALFRED NOBEL De Universal Pictures Corp. gaat haar serie biografische films uitbreiden. Na de films over Madame Curie en Sarah Bernhardt komt thans de verfilming aan de beurt van een van Zwedens grootst zonen. De filmmaatschappij heeft den biografischen roman van Rolph Posser, die eerstdaags in boekvorm zal verschijnen, gekocht. De auteur zelf zal medewerken bij de verfilming. --- In Royal te Echt draait deze week „Zwarte Rozen”, --- DAVID COPPERFIELD HARMONIE, ROERMOND Te midden van vele vlotte, maar vrij inhoudslooze, film:staat een werk als., David Copperfield" als een warm, bewogen en fijn-verzorgd werk. Zooals meil weet, is David Copperfield een boek van Ch. DickenS' Een film van een boek te maken is moeilijk; een fiW1 van een Dickens-' boek te maken is zéér moeilijk. Zijn verhalen bevatten ontelbare details, die de schrijve met liefde verzorgt, en die hij daardoor tot belang' rijke en levende elementen van zijn verhaal maakt' De film, die Cukor van dezen roman maakte, is een heel gelukkige greep geworden. Hij rfleft het dataüi dat aan deze firn sfeer en diepte geeft, niet verwaaf loosd. De typeeringen in deze film zijn zóó scherp getrof" fen, dat men terstond weet, welk figuur uit'hei haal optreedt. Er zijn zeer goede rol vervuilers gi den voor Micawber b.v., en voor Urah Heep. Dat wï| ook noodig om op gelijken voet te kunnen blijven me' de uitgesproken types, waarvan Dickens zich bedien De film met een zoo goede bezetting, waarin talrijW „sterren" optreden, is zoodoende vol leven geworden . De inhoud is, zooals men weet, een samenvaüiil? van verscheidene intriges, die gezamenlijk naar haal oplossing gevoerd worden. Als film draagt dit werk zeer vaak de duidelijke spW ren van de hand van den bekwamen Vorkapitch, df I altijd de technische details. verzorgt en wiens uitstt i kend werk men zich o.a. zal kunnen herinneren U> ..Misdaad zonder hartstocht". Het is dus geen traa# sleepend verhaal geworden, maar een behoorlijk vef' antwoorde vertolking van een der befaamdste werken der wereld-literatuur. . Zij, die Dickens gelezen hebben, zullen met vee vreugde deze film gaan zien. Zij, dit dit werk niet. ge" lezen hebben, zul.en door het zien van de film n«l,i tot die lectuur overgaan. 't Is een mooi filmwerk, dat een even groote belangstelling' verdient van de bioscoopbezoekers als de mü' lioenen, die in een reeks van jaren van Charles Die kens' werk hebben genoten. Op 't kantje af. — Stari Laurel en Oliver Hardy fef' schikken over een vermaardheid, die het overbodig maakt om nog iets over hun talenten te zeggen. De film ~Op 't kantje af" is, strikt genomen, een sameenstelling van een drietalo deelen, die evenwe toch één draad gemeen hebben, en die ten slotte doo een droom worden samengevat. ■De avonturen, welke, Stan en Oliver doormaken zijn weer hoogst vermakelijk en doorkruid met d* vele detail-grappen, die zij kwistig om zich heen sprei' den. Het is een film, waarom men hartelijk kan I*' chen! . --- DE LOKKENDE STEM REMBRANDT, VENLO De inhoud van deze film voert ons terug naar het laatste oorlogsjaar, wanneer de wereld, moe van het oorlog voeren, naar de dingen des vredes snakt. En het verschil tusschen beide is heel plastisch voorgesteld: in een oud kasteel bij Yperen draait een gramofoonplaat met een barst, buiten het kanon dood en verderf zaait. Zes Britsche officieren zitten naar de stem van den vrede te luisteren; iets van de romantiek, die ver buiten het. slagveld ligt, maakt zich van hen meester — zij luisteren naar de gemechaniseerde stem van Gloria Delemare. Een ontploffing doet den grond schudden — het is oorlog, ook als men even met zijn gedachten van het „veld van eer" weg is. Van de zes officieren Wijven er nog maar vier over. De film slaat met een gemak, zooals dat alleen de film kan, vijf jaren over. De zangeres van de stukke 'gramofoonplaat Gloria Delamare, wier rol met chafme vertolkt wordt door Martha Eggerth, komt na de noodige wederwaardigheden — het kan raar loopen op de wereld — op het oude kasteel terecht, om daar te overnachten. Een geheimzinnige officier, wiens romantisch hart reeds bij het fluiten der kogels werd aangehaakt, logeert daar ook en het is . Gloria een beetje vreemd te moede. Zoo is dan de geschiedenis, die een film het leven schonk met een vaardig tempo en met een spanning, die voedsel krijgt tengevo'ge van het feit, dat ze iets van den grooten oorlog geeft, al is het dan. ook niet begonnen om het verfilmen van het. inslaan van granaten. Men voelt hier de oorlogsherinneringen levendig worden; soms komen ze suggestief naar u toe en dan is de film ongemeen sterk, vooral voor degenen onder ons, in wier brein de oorlog onvergetelijke indrukken achtergelaten heeft. --- Vit „Ich war Jack Mortimer”, welke füm in het V.I.O.S.-theater te Helden-Beringen draait. --- ZWARTE ROZEN ROYAL, ECHT Deze film verhaalt een episode uit den Pinschen vrijheidsopstand tegen de Russische overheersching. Een jonge rebellenleider Collin (Willy Fritsch) moet vluchten voor de hem achtervolgende kozakken en zoekt een schuilplaats in een schitterende villa, waar juist een groot avondfeest, gehouden wordt, waarop aanwezig is de Russische gouverneur (Willy Birgel). Ter eere van een betooverende Russische danseres (Lilian Harvey) vindt dit feest plaats. Deze laatste ontdekt den rebel, vindt hem sympathieker dan de Russische gouverneur, die een oprechte liefde voor deze danseres, Maria Feodorowna, heeft en haar steeda kostbare zwarte rozen doet toezenden, vandaar de titel dezer film. De sympathie van de danseres voor den rebellenleider is dra in liefde veranderd; Collin blijft ondanks haar smeeken zijn land dienen en verkeert steeds in groot gevaar. De danseres gaat ten slotte tot een maatregel over, die den man redt, maar de vrouw in 't ongeluk voert: zij verraadt haar minnaar en belooft den gouverneur haar gunst op voorwaarde, dat het leven van den gearresteerden rebel zal worden gespaard. Dit geschiedt, maar het „happy end" is er niet, de danseres en rebel krijgen elkaar niet. Deze film was de eerste Lilian Harvey-film na haar terugkeer van Holly wood, bij de Ufa en tweedt zij weer tezamen op met haar vroegeren partner Willy Fritsch, waarmede zij in zoovele films had gespeeld. Er is echter iets veranderd in beider spel, het uitbundige van Lilian, het al te zoete van Willy heeft plaats gemaakt voor meer speldiepte en vooral meer karakterscherpte, hetgeen in deze film wel tot uiting komt. De regie van Paul Martin is uitstekend, er zit een opgezweepte spanning in de ontwikkeling der gebeurtenissen en waar de Russische gouverneur optreedt zijn de tafercelen zelfs van beklemmenden aard. Birgel gaf hier een aardige creatie te zien en toonde begrip te hebben voor den vrijheidskamp van het Finsche volk, maar bleef vóór alles Rus. Zijn rustige houding, .bijna onbewogen, maar waarin een dreigen lag opgesloten, maakte hem in hooge mate geschikt voor deze rol. De prachtige muziek van den Finschen componist Sibelius en van anderen illustreert het werk zeer goed; tevens hoort men Elga's schitterend viool werk „Salut d'amour" en Sibelius' „Valse triste' bij de keurig uitgevoerde dansen. Het filmwerk biedt in zijn geheel een aantrekkelijk schouwspel met haar sterke romantiek en uitstekende technische verzorging. „Hans de overwinnaar" is een der populaire filmwerken van Hans Albers. Het is een, amusante en filmisch keurig opgenomen film, waarin de donkeroogige Kathe von Nagy zijn tegenspeelster is. De verwikkelingen vo'gen in snel tempo op elkaar, maar 't is steeds Hans die de overwinnaar blijft en een Amerikaansche rivaal volgens de regelen der kunst verslaat en — wat hem goed van pas komt — door een samenloop van omstandigheden het geld van zn schoonpa redt. Hans Brausewetter, Julius. Falkenstein en Adèle Sandrock spelen o.a. mede in deze aaneenschakeling van tal van avonturen uit het hedendaagsche leven. --- FLUISTERENDE SCHADUWEN CITY, VENLO De fluisterende schaduwen maken het den leerling-detective onder ons niet gemakkelijk. In het eerste deel van deze film, die de spanning, er tot den laatsten meter fijn in hield, werden we bijna wanhopig in onze pogingen,, denwaren en den juisten. dader te pakken, doch in het tweede gedeelte, dat nu gaat heeft d«k regisseur ernaar gestreefd een oplossing te vinden. Het is nu ook het plezierige, dat men niet nog eens ccn■ gansene .week behoeft te .wachten om te weten, of de keuze*, die men gemaakt heeft, de goede is. En tenslotte is de film geen feuilleton van een krant, maar stormen de beelden met soms woeste vaart op ons af om ons den uitslag nog denzelfden avond soms binnen het uur, te brengen. De „oplossing" van dit geval is, het ligt voor de hand, doodeenvoudig en 'verrassend. Want de, lens zwaaide met eenige nonchalance over den , echte" heen en ging op zoek bij de onschuldigen, die niets anders deden dan voor de film spelen. En toch hebben we Ken allen verdacht. Zou dus ook het oog van de film zich zoo langen tijd vergist hebben en zou dus pas' aan het einde, wanneer het tijd wordt van naar huis gaan, het gelukje haar in den schoot geworpen zijn? Men kan hierop vragen stellen, doch men zal zelf moeten zien hoe de vork aan den steel zit. In ieder geval blijft er tot het einde voldoende spanning over om het raadsel te ontsluieren. --- „David Copperfield” naar Dickens’ beroemde boek, draait in Harmonie te Roermond. ---