Prof. Sarnouw Het democratisch karakter van Hollandse schilderkunst in de 17de eeuw Gisteravond hield in het Curagaos Museum professor A. Barnouvv, hoogleraar van de Columbia University New Vork, znn eerste voordracht over het Nederlands cultuurbeeld in de 17e eeuw. De heer Hermans sprak een kort inleidingswoord, waarin hij o.a. de prof. bedankte voor diens bereidwilligheid tot het houden dezer voordrachten, en de aanwezigen welkom heette. Professor Barnouw begon met te spreken over het feit, dat vreemdelingen dingen gezien hebben in de Nederlandse kunst, die door de Nederlandse schrijvers niet genoemd worden doordat zij door hen als vanzelfsprekend beschouwd worden. Zo bijv. het feit, dat voor de 17e eeuw de bezitters van de meeste schilderijen de boeren waren, niet doordat dezen zulke kunstminnaars waren, doch vooral omdat zij hierin een soort van geldbelegging zagen. Zodoende kreeg men een unieke kunstbescherming, waaraan Jan en Alleman zonder het te weten meewerkte. In de Middeleeuwen werd de schilderkunst, meer beschermd door de Kerk, het Bourgondische Hof en de Hoge Adel doordatd eze opdrachten gaven. De hervorming bracht hierin echter een verandering, doch het merkwaardige is toch, dat ondanks dit de kunstwerken beschermd bleven doordat het volk onbewust de bescherming op zich nam. Anders is dit echter met de muziek gegaan doordat na Sweelinck de muziek in Nederland is komen te vervallen en pas in het begin van deze eeuw enigszins is beginnen te herleven. Dit is wel te begrijpen, omdat de klassieke muziek niet zo gemakkelijk binnen het bereik van het gewone volk lag, als dit met de schilderstukken het geval was. Een motief, dat veel in die tijden gebruikt werd, is dat van St. Lucas, de patroon van de schilderkunst, die de H. Maagd schildert, die, zoals de legende zegt, voor hem geposeerd heeft. Na de Hervorming vinden wij dit motief in een enigszins getransformeerde vorm terug. Men denke aan het schilderij van Vermeer, waar hij zelf op staat, terwijl hij bezig is een dame te schilderen. In die tijd was er een overproductie van schilderstukken in Nederland. In een stad als Haarlem, die toentertijd ongeveer 15.000 inwoners telde, hadden zich bv. 150 meesters gevestigd, dus op elke 100 mensen was er een schilder. Zodoende komt het ook, dat men nergens ter wereld een museum aantreft, dat geen Hollands schilderstuk onder zijn schilderijen heeft. Uit alle kinden kwamen de leerlingen naar Nederland om daar de kunst te Ieren. Bijv. de vader van Albrecht Durer kwam uit Hongarije naar Nederland om aldaar de goudsmeedkunst te leren. Een omstandigheid, welke zeer ten gunste van een goede techniek van de Nederlandse schilders gewerkt heeft, is dat elk zich met een bepaald gebied bezig hield, alleen de grote meesters konden zich de weelde veroorloven om de gehele wereld te omvatten. Ook de opleiding uit die tijd valt bijna te vergelijken met een academische opleiding. Een meester nam bv. voor ƒ 100 — per jaar een leerling in zijn winkel, deze moest eerst stukken van zijn meester leren copiëren, vervolgens afgietsels naschetsen, enzovoorts, tot hij zelfstandig een iverkstuk kon schilderen. . Een bijzondere trek van de Nederlanders was, dat zij in tegenstelling tot de Vlamingen het landschap als zelfstandig motief schilderden en niet als achtergrond. In de 16e en 17e eeuw hadden de Engelsen weinig eigen schilders. De meeste schilders aan het Engelse hof waren Nederlanders. Een bekende is bv. de schilder Holbein, de hofschilder van Hendrik VIII. Een eigenaardig gebruik uit die tijd is, dat de meester meestal 't hoofd en de handen van 'n portret schilderde en zijn helpers de rest deden. Zodoende komt het dat er dikwijls van beroemde meesters schilderijen zijn die wel enigszins in stijl en harmonie afwijken. Typisch is. dat de meesten van deze bekende schilders in de tijd van de 80- jarige oorlog leefden en toch is dit niet van invloed geweest op hun werken. Ook in Rome bevonden zich veel Nederlandse schilders, ze hadden hier zelfs een soort van kolonie, die de naam droeg van de „band". De Nederlandse schilder overtreft de Italiaanse in landschapsschilderingen. Doch in figuur en portretschilderen zijn de Italianen ware meesters. Vele goede schilders zijn onbekend gebleven, zoals bv. Pieter de Hoog. Het stafage-werk, het zg. poëtisch schilderen, werd door de Nederlanders in die tijd enigszins verwaarloosd en zodoende kreeg men soms landschapschilderingen, die meer op toneeldecors leken. Het feit, dat men zegt, dat Rembrandts werken weinis opbrachten, is onjuist doordat Rembrandt voor een portret soms ƒ 500,— kreeg, terwijl in die tijd de normale prijs ƒ 50,— W9s. De prijzen waren meestal de graadmeter van de smaak van het publiek, omdat men meestal het meest bood voor wat het meest in de smaak viel. Uit dit alles valt wel af te leiden, dat de Nederlandse schilderkunst uit de 17e eeuw over de gehele wereld zijn invloed heeft gehad. --- Personeel Afdeling: Zaterdag, 11 April 12.00 uu' Zaterdag, 18 Aoril 12.00 nuf >■ *'.: Zaterdag 1* u"" — S.U.B.T. 3 (Athene-terrein); Jcf bia 2 - Marine 2 (Mundo Nobc — Vitesse 2 (Scherpenheuvel-te"c .•en: Zondag 10 uur: Canisius B ' . I penheuvel Jr. ~..,■ Holland Jr. - S.U.B.T. Jr. (M"',do , APOTHEKEN: De weekdienst6" K theken worden waargenomen ca Juliana, Julianaplein 6, tel. * ca Brion, Brionplein 29, tel. 32 * SCHEEPSREPARATIE CP.N.: J? hr. O. de Kc-rte, van 7 uur — 15 uur' p* WIT-GELE KRUIS: De nachtdier" pleegsters wordt waargeno t/ Zuster Wietmarschen, Niewind" tel. 3773. De Zondpgdienst wordt waarge Zuster Veeris, tel. 5747. .qI& OPENSTELLING TELEGRAAF**''' i Kantoor Handelskade 6. *erk 07.00 - 19.00 uur. 1 Kantoor Hato: werkdagen wan u Kantoor Wilhelminaplein dageJijks dag en nacht. --- P.C.J. Zaterdag: 19.00 Nieuws; "' yf voor ledereen; 19.3? Nederla™; 19.45 ~Het is maar een wee* ' de West: o.m. met Causerie d°°' ,j V. 20.20 „Neaen heit de Klok ; 2£' : gebed: Pater J. B. van Crooier>bll 20.58 Sluiting. yr Zondag: 19.00 Nieuws; 1' avond Serenade"; 19.20 Art:s*ie 19.30 Het Concertgebouw Orke5' / Montc.jx: 20.35 Soort- 21.08 Studiodienst; 21.28 Sluiting. --- A.V.R.O.S. **. T.lV.V.rf' ttie:'_. Zaterdag: 17.00 Maandag""I Indiaanse uitzending; 17.15 v .^I gen op de Antillen; 17.30 18.00 Opgewekte muziek; lB' pirl 19.00 Dansmuziek; 19.05 /1 rera; 19.35 Dansmuziek; 21.25 Sluiting. Zondag: 17.00 The Lutheran De Kinderbijbel; 17.30 Voor Jar . Antillen; 17.50 Moderne Oraelri>u I' Lof in de Kathedraal; 19.00 He , Muzikale brievenbus; 19.30 G° J; ! mans; 20.00 Zoeklicht op Nede' Weekoverzicht; 21.20 Nieuws »B WAAR HALEN WIJ BENZ Dit week-end kunnen wij benz Dario Cardoze — Luna Park; ". . . Enge > I — Cerito; Servicenter — Van L Elsevier — GaspariTo; J. rl. - Sta Helena; H. J. Scheidelaar -" ¥ j bo; Edelbron — Ruvterkade en *"• — Hendrikplein. --- EMMASTAD Telegram Afdeling: ■ I *nt ' Kantoor open: 11 April '° tel. 2307. 3| Weekend wacht: 11 ApriJ l,jo?''' April (05.30) J. N. F. Jung, tel- J b.g.g. tel. 2400. --- Dok Afdeling: 11 April: 12.30 - 17.30 u"r' G. Kreffer, tel. 3128. .. (I.^ 11 April (17.30) - 13 APr Kreffer, tel. 3128. |00*'ji Bioscoop: Zaterdag: „LoveJy -\tP Zondag: „Weckend with f°fhe' ' boven 16 jaar. Nt- Zondagsschool der Prot. """V, stod: Aan de ouders der lee' „ medegedeeld, dat as. ZondaC. e\\o'> .jf zamenlijke dienst zal worden 9 de Emmakerk. Voor de leerJin9f" „o"" dorp vertrek om half elf een H. J. A. Schroederschool. u«ci>1 SPORTCLUB ASIENTO: A«- &* J. dag 12 April as. spelen de cji op terrein Post 6. Aanvang •** 1 rechters: Lambii, NN (C.H.C.). A' * A. R. Th. Henze, td. 2375-24 ' ---