EEN IK WEL EEN TUIEND VM MYZELVEN? Dat vroeg hij zich gedurig af, wanneer hij het scheermes ter hand nam „om 2yn eigen facy zoo langgerekt met het krabbend yzer te bewerken, tot hetzelve van pynlykheid verfronzelde". Misschien waren de scherende mannen van 1820 inderdaad geen vrienden van ricb zelf. Zij leefden immers in het Castella-looze tijdperk. Eerst Castella Scheerzeep heeft het scheren tot een intens plezierige bezigheid gemaakt. Castella bevat Recinit. waardoor de zwaarste baard direct week wordt. Soepeler, sneller, prettiger scheren I KSTELLfi SCHEERZEEP met het wonderlijke RECINIT --- ASPIRIN /ö \ « Vsy dooit tn, AutSf --- Met de schop opgeschept Het was intusschen de hoogste tijd, «lat de oude Sint Laurens onder handen Werd genomen Wjj behoeven er geen lange technische beschrijving voor te leveren om u deze noodzaak duidelijk yoor oogen te stellen, wanneer wij kunden volstaan met de mededeeling, dat bÜ de restauratie sommige zware balken !*~ van dat middeleeuwsche eikenhout! "-zich het meest bekwaam met de «chop lieten wegscheppen, — verrot tot Jh het merg. poch dit leed is geleden. Twee jaar en «rie maanden duurt nu de restauratie Jeds en er zullen nog twee jaren op "ic-eten volgen vooraleer het reusachtige ™erk ten koste van een dikke half mil°en voltooid zal zijn, maar dan zal de • Laurens ook weer voor een paar eeuwen hebben bijgeteekend. van°?r n€t moment is een groot gedeelte « het werk al voltooid. Van instorten «erf6un sPrake meer. Er komt trouwens Schil] °*'en van betonbalken op vier verduren de ho°Bten rondom de bulten- Van i 1 van de geheele kerk in de plaats hoeft .Vr°eSere ijzeren ankers. Mcii be- In rnIlrUe'; ** schrikken als men dit leest. de 85 welker dikte varieert tusschen rtiakir ?^ntuTleter en 1.15 M., kunnen ge- Versta een paar Detonnen balken Puist worden. De muur zal er geen PUist V ■ krÜSen, zooals die afzichtelijke °hde' e aan den westelijken zijmuur van eensrh tot boven loopt, omdat men er buit*. Sroote orgel op deze wijze van '-cri tegen de kerk heeft aangezet. en ?,'lei oogeriblik is het koor kant het aar-Wei blinkt van nieuwheid en tan Jf Puntgaaf met uitzondering ijj * n eenen steen in een pilaster V)aaU ornQan9 dicht bij de plaats, ar ooit het hoogaltaar heeft gestaan Deze steen spreekt en men mag desnoods zeggen, dat hij spreekt van de „paepsche superstitiën"', waar de dominees vroeger zoo den mond vol van gehad hebben zonder er het rechte van te begrijpen. In dezen steen zijn heel diepe groeven uitgeslepen met messen en andere krabwerktuigen, opdat de goede geloovigen in hun holle hand iets mee naar huis zouden kunnen nemen „van achter het allaar" en dat goed heette te zijn tegen den kwaden droes en alle kwalen, waarmee hij den mensch besprong. Deze steen in zijn excessiviteit is overigens een van de laatste herinneringen aan het aloude Geloof, dat deze kerk gebouwd heeft. De kerk zelf, zooals haar zware zuilen daar om het hoogkoor verrijzen, roept natuurlijk nog altijd om haar altaar, haar Heiligste der Heiligen en haar eeredienst, maar zij is overigens van al haar magischen luister ontdaan met_ uitzondering van een plafondschildering boven het koor: een Laatste Oordeel van de gebroeders Buys, waaraan ook Jan van Scorel naar alle waarschijnlijkheid heeft medegewerkt. Het is van de zolders van het Rijksmuseum bij stukjes en beetjes te voorschijn gehaald en behoedzaam op zu'n oude plaats teruggebracht. --- De taal is gansch een volk aƒ en vriend zond ons de volgende . ertentie, die hij in een Gooisch ad heeft aangetroffen: tr".il donkere dame, ontmoeting in kerb rich*in9 Haarlem, gekl. In dons/?*• Mantelpakje, lichtblauwe bloudóc rdeaUX roode hoed' be l e%e f d aa . drinsend haar adres opgeven houahaafd heer' 36 j- Procuratie~ onri» handelskantoor Amsterdam, £* no. 308 Bureau enz." ei)enCi °,"c bewondering voor den *noeti?ïe,den üIS beschaaf*™ heer, bijten „ eerL Zekere grofheid ver- SenJl'* MJ Smeekt om een d"«- ««naJTendin9 Van het adreS der **thT?ene' be°riJP * Wel> maar kefd faar aanspoort om vooral beli htcli?gen hem te ziJn> WM mij *■ ookt T°gant En die da™ «* WeZ zoo over denken. --- KRONIEK VAN KUNSTEN WETENSCHAP Hartstocht van het restaureeren Op de steigers Van de St. Laurens in Alkmaar BORDUREN IN STEEN (Van onzen eigen verslaggever) Een slordige tien meter steil de lucht in zwiept een ladder onder den opzichter, die er in een sukkeldrafje tegenop draaft. Zijn bezoeker volgt hem met de elegantie van een landrot, die zich tegen de stormladder van een schip in de deining opwerkt. Maar hij komt eeWgen tijd na den opzichter ook boven, — boven, dat is op de doorakkende planken van een steiger "lak onder het gewelf van een der van het schip van de Sint Laurens in Alkmaar. Hier zijn metselaars bezig met het uit de vrije hand opnieuw metselen van gewelven onder het eerbiedwaardige dak van Alkmaars roemruchte Groote Kerk, en de opzichter heeft zijn bezoeker naar boven gesleurd om hem van heel nabij een blik te laten werpen op het fijne van de techniek van het restaureeren. Al twee jaar en drie maanden is men °ezig met het restaureeren van het majestueuze gebouw, nadat het volk van 'J'ederland en zijn overheid op een goe«en dag was ontwaakt — men zal het «h ongetwijfeld nog herinneren — met net bericht in het ochtendblad, dat de •**■ 90 meter lang, 45 meter breed in "e' dwarsschip, 60.000 kubieke meter £n inhoud, op het punt stond in elkaar ge *akken en nog nèt met man en macht * «ut werd. Nu, krakende wagens loov n het langst en de uitwijkende muren ge? een hecht doortimmerd oud kerkn ?°lw behoeven nog niet zoo het einde zi. öiJ te zijn als een ochtendblad kan Jn' dat zich over hun laatste dagen be°rSd maakt. De St. Laurcns staat nog 1 is bezig een nieuw leven te beginnen, daarvoor wij nog slechts het avondblad «ebben om erover te berichten. „Nu, wat zou het, meer verloren wij in Mohacs,'' troost een oud Hongaarsch lied. — Wat zouden wij in Alkmaar verloren hebben, indien de Sint Laurens het begeven had! Boven in de Sint Laurens wordt het dak hersteld (Foto VJJ.p.-de Haan) --- MARGARETHA VERWEY Pionierster op het gebied van vrouwenhandwerk 75 jaar geworden Haar streven een protest tegen banaliteit ~Toen wij Jong waren," zei de grootmoeder met het spierwitte haar, „maakten we afschuwelijke handwerkjes. We borduurden paardenkcppen en hondenkoppen op pantoffels, die we onzen vaders en neven vereerden." Dat was vóór den tijd van Tachtig, toen er in het cultureele leven buiten onze grenzen hier en daar al een beweging te bespeuren viel, die het waarlijk schoone wilde terugvinden. Het is waar, wat de dezer dagen 75 jaar geworden Margaretha Verwey zegt: ,(nlets in het leven staat op zichzelfs, zelfs niet een dameshandwerkje". Toen er stijllooze huizen werden gebouwd en de menschen in smakelooze salons zaten, borduurden ue dames uit tijdverdrijf ook banale kleedjes. Mét het zich baanbreken van den tijd van Tachtig, waarin de literatuur vóórging en de architectuur volgde, werd ook de kunstnijverheid meegezogen in de groeiende begeerte naar ware schoonheid. Margaretha Verwey, die aanvankelijk in haar Amsterdamsch handwerkmagazijn óók de cliché-fabriekshandwerken verkocht, kreeg door 't voortdurend contact met jonge kunstenaars, o. a. Berlage, een juister inzicht in de eisenen, die zuivere harmonie stelt aan ontwerp en uitvoering en wist, na een bezcek aan een tentoonstelling van jonge kunstenaars, waar o. a. mevrouw Derkinderen— Besier en Lebeau exposeerden, ineens, dat ze zich schaamde over hetgeen ze tot nu toe gedaan had. Ze gooide (ze was teen vijf en dertig) het roer om en van dafc moment af was haar kunsthandwerkmagazijn in de nieuwe Spiegelstraat, het perceel, waar thans de Auerhaan gevestigd Is, het baken voor de vrouwen in de hoofdstad en daarbuiten, die ook in het handwerk den nieuwen tijdgeest wilden zien opengaan. „Och, is dat nu wel de moeite waard", was mejuffrouw Verwey's verweer, toen haar hét verzoek bereikte, ons iets van haar ideëel streven te vertellen. En ze herhaalde dat, toen ze ons ontving in haar milieu — dat van de kunstgevoelige — waar al het bekleedsel, dat stoelen, tafel en vloer dekt, tot zelfs het kleine naaldenhoekje, dat achteloos naast den bril op tafel ligt, van de kunstnijverheid spreekt. „Ik heb niets bijzonders gedaan, ieder doet in zijn tijd, wat hij moet doen; mijn tijd was een tijd van zoeken naar zuiverheid, naar waarheid en de tachtiger beweging ging vóór in de literatuur." Met -een gebaar naar de boekenkast: „door mijn broer was ik daar heefemaal in en ik wilde het handwerk mee laten gaan." Nog is van 't sprekend gelaat met het grijze haar, de vastberadendheid, die het in de Jeugd sterker.moet geteekend hebben, te lezen. „Ik zat heelemaal in den kring van jonge kunstenaars en dat beïnvloedde mijn smaak. Toen ik eenmaal inzag, dat er ook in het handwerk volkomen harmonie moet zijn tusschen grondstof, lijn, kleur en ornament, zwoer ik het oude af en ginö' ik zelf ontwerpen. Van toen af tot aan den wereldoorlog is voor mij de beste tijd geweest." Uit een kastje, dat men kan aanzien, dat 't dierbare herinneringen bergt, wordt een foto genomen, „hier zijn de meisjes van ons atelier omstreeks 1909 aan het werken; ik had er altijd twintig tot dertig. Er werd ontworpen, geborduurd en geweven, veel op bestelling, maar de groote kracht van de zaak was,' dat ik altijd zelf klaar stond om wie een handwerk wilde aanschaffen met goeden raad bij te staan." Opvoedster tot kunstzin, in het sierwerk met naald en draad (en aan het weefgetouw) is deze bezielde zuster van den tachtiger dichter daadwerkeiyk geweest. En niet eens altyd is goed begrip haar loon geweest, als ze uitleg gaf, waarom dat zinlooze vogelpatroontje op een kussen niet mooi was en dat in het vlak verantwoorde ornament wel. Maar dat haar pionierswerk gewaardeerd werd en dat ze het vertrouwen had van de zoekenden, in een tijd, die het oude wilde loslaten, mar niet goed wist, hoe het nieuwe te aanvaarden, bleek wel»uit de oprechte belangstelling en de uitbreiding, die haar zaak onderging. Margaretha Verwey was met haar artistieken zin en haar koopmansgeest in de beste beteekenis, dan ook de Juiste vrouw om bezielende leiding te geven. „Het hoorde heelemaal bij dien tijd, dat ik ook een weefschool in Blaricum had," zegt juffrouw Verwey wat guitig. „Later had ik ook een zaak in Den Haag, hoewel ik me als geboren Amsterdamsche daar nooit heb thuisgevoeld; maar ochf na den wereldoorlog was er ineens een andere geest in de menschen. Misschien had mijn werk toen uitgediend; je bent maar een schakel in het groote leven." Nee, 't is geen moeheid, 't is eerder resignatie, die uit dien blik spreekt; onderwerping aan 't menschenbestaan, dat ziet opbouwen en afbreken en waarin ieder niet meer geven kan dan 't beste van zichzelf. Die vrouw, die haar vitale kracht behouden heeft en die in den bloeitijd van haar levenswerk dag na dag een vreugde vond, de schoonheid In de toegepaste sierkunst te propageeren en te doceeren in lezingen en geschriften, voelt zich, nu ze zooveel heeft zien' ■voorbijgaan, nog rijk en eindeloos dankbaar tegenover het leven. „Rudolf Steiner zegt, dat de jaren na je zeventigste tóegift zijn," zegt ze, als ze opstaat om het begonnen werk op den handweefstoel te laten zien. Aan Margaretha Verwey, die véél in haar hart besloten houdt, is die toegift ten volle besteed; wij wenschen haar gaarne, dat 't een gift van langen duur mag zijn. a. Bgl. Margaretha Verwey (Familiefoto) --- Recht en toch gebogen Dat is dus bet koor. En verder komt dit jaar het dwarsschip met de bijgebouwen af — het werk is hier op een oer na gevild — en drie maanden geleden is men met het schip begennen. Daar staan wij nu nog altijd op de doorzwiepende planken van den steiger, dien wij voor u bestegen hebben om te zien hoe de metselaar er zijn steenen voegt tot een fraai rondende welving met de uitstekende ribben, die zich in het zenith in den kruisboog vereenigen. En dit alles met de vrije hand en op het bloote oog, opdat het gewelf recht en zuiver en tóch niet heelemaal recht en niet heelemaal zuiver zij. Want in dit laatste zit, als men het later van beneden af beziet, juist het leven, dat geattrapeerd en gevangen moet worden in een bewogen mement. Daarin schuilt het geheim van de oude bouwvakarbeiders. En hun naneven in den tijd van het staal en het beton vorschen dit geheim na. Wilt u zien wat recht en toch niet recht is? De opzichter hupt de ladder af, wij volgen na een minuut of vijf. Hier, een huizenhoog raam in een buitenmuur van het transept. De dammen tusschen de vensters schijnen recht, maar het is een levende lijn, die daar naar boven lcopt. Ga er vlak onder staan: alle steenen wijken rechts of links uit. Zie verder hoe deze muur gloeit in duizenderlei kleurnuances en neem dan de steenen apart onder het oog. Niet één heeft een effen kleur. Rood en geel vloeien ineen in een enkelen steen. Zij zijn zoo uitgezocht, die baksteenen, dat alle kleuren gelijkmatig door elkaar loopen tot een gloed, een brand van zonlicht. Buiten zit een ervaren steenhouwer die den middeleeuwschen slag nog kent natuursteenen te behakken voor de pilaren. Men ziet ze zitten In de hooge zuilen en niet één steen gelijkt in haksel op den anderen. De moeten van den beitel loopen in alle gradaties *an schuin, maar nooit op twee steenen in dezelfde richting. Dit is dan restaureeren. Het is, beziet men het van nabij, een hartstocht, welke degenen, die er eenmaal goed door zijn aangegrepen, nooit meer loslaat. Een kathedraal bouwen is bij al zijn geweld werk van de allerfijnste nuance, van subtielste schakeering en innig gevoel. Het is gigantenwerk, maar wie ziet het in de harmonische verhouding van zijn alomvattend geweld en zijn teeder détail? Voor de bouwers is het borduren in steen. Het duurt vier jaar van dag in dag uit geduldig werken alleen om het weefsel te herstellen. In de provincie Angermanland in Zweden Is een teekening uit het steenen tijdperk ontdekt. De teekening moet vierduizend jaar oud zijn en stelt twe.e eilanden voor. De kleur is goed behouden. De lengte der teekening Is ongeveer ' een meter. --- F. 105.500 voor Concertgebouw Subsidies van de gemeente Amsterdam De burgemeester van Amsterdam heeft besloten de volgende subsidies voor het seizoen 1942—1943 te verleenen: aan de N.V. Het Concertgebouw ten hoogste f 100.500, benevens voor de concerten in de kleine zaal ten hoogste ƒ 5000; aan de Afdceling Amsterdam van de Maatschappij tot bevordering der Toonkunst ten hoogste ƒ 2000; aan de Stichting Amsterdamsen Conservatorium, afdeel!ng muziekdramatische kunst, ten hoogste 750; aan de Christelijke Oratoriumvereen girg en aan de Oratoriumvereeniging iedsr ten hoogste ƒ 1000; aan daarvoor in aanmerking komende dilettanten-zang. en muziekvereenigingen te zamen ten hoogste ƒ 8250. Ten behoeve van bijzondere gebeurtenissen op kunstgebied, alsmede voor daarvoor in aanmerking komende tooneelgezelschappen is een bedrag van ten hoogste ƒ 12.500 beschikbaar gesteld. --- AGATHA SNELLEN TACHTIG JAAR De bekende paedagoge, schrijfster van kinderboeken en sprookjes en dichteres van kinderversjes Agatha Snellen, wier gedichten vrijwel alle van muziek werden voorzien door wijlen Catharina van Rennes, heeft Maandag te Utrecht in de school, welke naar haar is genoemd en waarvan zij de stichtster is, op feestelijke wyze haar tachtigsten verjaardag gevierd. De heer H. M. Soesan hield een toespraak namens het schoolbestuur, waarna de directeur van de 'school, de heer H. Mulder, namens de leerlingen de tachtigjarige een groote fruitmand aanbood. --- Overblijfselen van het KASTEEL VAN EGMOND Opgegraven voorwerpen in Alkmaar tentoongesteld In het jaar 1933 verwierf de provincie Noord-Holland het eigendomsrecht van het duingebied bij Egmond en Castricum, tot welk gebied ook het terrein behoorde, waarop eens het, machtige kasteel van de Graven van Egmond gestaan had. Van dit slot was niets meer te zien dan een steenklomp op een eilandje, dat bijna geheel omgeven was door een vrijwel dichtgegroeide en dichtgeslibde gracht. Kort daarop is men begonnen bij wijze van werkverschaffing dit moeras op te ruimen en de oude slotgracht in eere te herstellen. Naarmate het werk vorderde, bracht de spade steeds meer verrassende dingen aan het licht, zooals b.v. de ontdekking de fundamenten van een ronde brug, ten Noorden van het kasteel, uit het begin van de i3de eeuw, en het vinden van grond: poren m het z.g. Grafelijk deel van het kasteel die wezen op een houten bouw van wellicht nog vóór 1200. De vondst van talrijke voorwerpen van allerlei aard, vormde een niet minder groote verrassing. Aanvankelijk bestond het plan, voor deze voorwerpen een eigen museum te bouwen, doch daar dit voorloopig onmogelijk bleek, werd de geheele verzameling tijdelijk In bruikleen afgestaan aan het gemeentelijk museum van Alkmaar. Dit geschiedde het vorige jaar en ruim 1100 voorwerpen vonden In de bovenzaal van het museum een plaatsje. De tentoonstelling kon in zes groepen worden verdeeld, n.l. oud-aardewerk, oud glaswerk, oud ijzerwerk, oud tin en oud koper, diverse oude munten beenderen enz. en ten slotte bouwfragmenten De collectie oud-aardewerk is zeer uitgebreid en het aantal objecten dat geheel gaaf te voorschijn werd gebracht, is ongewoon groot. O.m. vallen hierbij op meer dan 180 z.g. Jacoba-kannen uit de vrij vroege middeleeuwen. De verzameling oud-glaswerk bestaat hoofdzakelijk uit flesschen, die van de 16de tot de 18de eeuw in gebruik waren. In de afdeeling oud-ijzerwerk vindt men o.a. een borstkuras, spiesen en lansen, stijgbeugels, sporen en diverse instrumenten voor de jacht op wilde zwijnen. Het jonger jacht- en krijgstuig bestaat uit geweerloopen van oude voor- ] laders met laadstokken, diverse kogels en een instrument om deze te gieten. Ook de colectie van messen, scharen, sabels en hartsvangers is omvangrijk, alsmede de groep oude werktuigen en gereedschappen Zeer fraai is de verzameling oud-tin en oud-koper. --- FINANCIëN EN ECONOMIE NIEUW VENNOOTSCHAPSRECHT IN ITALIË. In Italië zijn in den loop van het laatste jaar verschillende maatregelen genomen, die belangrijke wijzigingen hebben gebracht in het -vennootschapsrecht. Aandeelen aan toonder zijn veranderd in aandeelen op naam, de speculatie in aandeden is drastisch aan banden gelegd, meeste van de bestaande vennootschappen op aandeelen Is bemoeilijkt, terwijl als gevolg van de nieuwe wetgeving de meeste van de bestanade vennootschappen moeten verdwijnen. De „Societa Anonima" verdwijnt en in haar plaats komt de „Societa par Azlone" ofwel de vennootschap op aandeelen. ledere verandering in het bezit van aandeelen moet geregistreerd worden. Sinds 1 Juli 1942 zijn de aandeelen aan toonder veranderd in aandeelen op naam, zoodat de anonimiteit van de aandeelen is verdwenen. Een van de grootste leemten in de Italiaansche staatsfinanciën is hierdoor aangevuld, want de anoniemeaandeelenbezitter viel tot dusverre practisch buiten het bereik van de belastingautoriteiten, behalve dat een dividendbelasting van 20 procent rechtstreeks van het dividend werd afgetrokken. Door de afschaffing van het aandeel aan toonder is, volgens de Berl. Börsen Ztg., tevens een einde gekomen aan de beroepsspeculatie in aandeelen op de termijnmarkt Een scherpe beperking was de speculatie reeds opgelegd, doordat sinds het vorige jaar iedere aankoop van aandeelen onderworpen was aan een speciale belasting van vier procent; daarentegen was de verkooper vrij van het betalen van belasting. De beroepsspeculatie kon hierdoor evenwel niet geheel aan banden worden gelegd, aangezien zich deze verplaatste van het officieeie beursverkeer naar den handel buiten de beurs om, zoodat aich een aanzienlijke niet-offlcieele handel ontwikkelde, waardoor de 4 procent belasting kon worden ontdoken. Hierbij dient men in aanmerking te nemen, dat op de Italiaansche beurzen slechts een klein gedeelte van de groote aandeelen werd verhandeld, .terwijl het vrije verkeer een veel grooter aantal aandeelen omvatte, waaronder zeer belangrijke. Zoo werd b.v. van de Italiaansche brouwerij-aandeelen geen enkel op de beurs van Milaan officieel genoteerd, hoewel zij in het vrije verkeer een gewild object zijn/ Hef invoeren van de aandeelen 'op naam heeft in het vrije verkeer een saneerln? van de markt gebracht. Hoe groot de speculatie op de aandeelenmarkt is ge weest, kan men gemakkelijk afleiden uit de omzetten, die nog slechts het tiende gedeelte bedragen van vroeger. De derde verandering, die in 1842 in het vennootschapsrecht is aangebracht, is de bepaling, dat de vennootschappen op aandeelen in de toekomst minstens een kapitaal moeten hebben van "n millioen lire. Alle vennootschappen waarvan het kapitaal kleiner is dan een millioen lire, moeten het kapitaal tot dat bedrag verhoogen'of een anderen rechtsvorm aannemen. Ten gevolge van deze bepaling zal het grootste gedeelte, n.l. rond 85 procent, van de Italiaansche vennoot* schappen moeten liquideeren. De naamlooze vennootschap vormde tot dusverre in Italië een zeef geliefde ondernemingsvorm, o. a. omdat zij belangrijke belastingvoordeelen had. Tal van vennootschappen waren dientengevolge eenpersoonsvennootschappen, hoewel dit feitelijk verboden was. In 1936 werd In verband met de devaluatie van de lire met 41 procent het minimum-kapitaal vastgesteld op 20.000 lire. Op 1 Januari 1939 bestonden in Italië 20.809 naamlooze vennootschappen met een gezamenlijk kapitaal van 53.129.052.000 lire. Sindsdien is het aantal gestegen tot meer dan 26.J00. Het zal nog wel eenigen tijd duren, voordat het liquidatieproces van de S. A.'s geëindigd is, aangezien de regeering hierbij niet rigoureus te werk gaat. Van de oude vennootschappen mogen die blijven bestaan, die een kapitaal van minstens 500.000 lire hebben. Bij nieuwe oprichtingen van S. A's wordt streng de hand gehouden aan het voorgeschreven kapitaal van 1 millioen lire. De vierde en laatste voorziening van het nieuwe vennootschapsrecht betreft de controle op de vennootschappen. Een nieuwe wet geeft nu den staat en de partij, maar ook den gemeenten en anderen openbaren lichamen de bevoegdheid vertrouwensmenschen in net bestuur van de ondernemingen te plaatsen, die het recht van toezicat, controle en zelfs van veto hebben, wanneer zij constateeren, dat de maatschappijen in strijd handelen met het algemeen belang. --- 4½ % leening Oslo 1937 De Ver. voor den Effectenhandel (bedrijfsgroep Effectenhandel) deelt in overleg »net de emittenten mede, dat inzake de door de gemeente Oslo bekendgemaakte aankondiging van de aflossing dezer leening per 15 Januari 1943 (zie ons avondblad d.d. 15 Oct.), waartegen dezerzijds bezwaren bestaan in verband met het feit, dat de transfer van kapitaal en rentebedragen tusschen Noorwegen en Nederland niet mogelijk is, besprekingen gaande zijn. Nadere mededeelingen zullen te zijner tijd hieromtrent worden bekend gemaakt. Credieten voor Japansche vestigingen op Malakka — Japansche ondernemers, die vroeger op Malakka gevestigd waren, kunnen bü hun terugkeer bij het oprichten van zelfstandige bedrijven gesteund worden door het ontvangen van credieten tot een bedrag van 5000 gulden of Str. $. Deze credieten zullen door de Yokobank, de Taiwanbank of de Kanan Bank worden verstrekt, tegen een rente van 2% pet., terwijl een verdere 2 pet. door het Japansche militaire bestuur zal worden betaald, dat tevens de garantie der credieten op zich neemt --- Liquidatie Javasche Bank te Batavia Ook een achttal andere banken opgeheven BATAVIA, 20 Oct. (A.N.P.). — Het Japansche militaire bestuur op Java heeft bekend gemaakt, dat per 20 October 1942 zal worden overgegaan tot liquidatie van de Javasche Bank en van een achttal andere banken. Voorts zal worden overgegaan tot de opheffing van het moratorium, dat ten tijde van de bezetting van Java werd afgekondigd. De Javasche Bank en de andere te liquideeren banken, wier activa in beslag werden genomen, zullen zooveel mogelijk na de opheffing van het moratorium uitkeeringen doen aan de inlandsche bevolking en aan de Chineesche kooplieden uit hoofde van. te vorderen deposito's. Bankbiljetten van de Javasche Bank en andere Ned.-Indische betaalmiddelen zullen daarna gelijkelijk worden omgeruild op nader te bepalen voorwaarden. In verband met deze kwestie verklaarde het militaire bestuur nog, dat de waarde van déze betaalmiddelen gehandhaafd zal worden door de Japansche autoriteiten onafhankelijk van de Javasche Bank. (De onvolledigheid in de berichtgeving maakt het onmogelijk, de juiste beteekenis van 't bovenstaande A.N.P.- bericht voor ons land te achterhalen. Het is o.a. niet bekend hoe de functie van de Javasche Bank als geoctrooieerde circulatiebank thans zal worden vervuld; evenmin welke banken tot het ~achttal" behooren, dat eveneens zal worden geliquideerd. Van belang voor aandeelhouders der Javasche Bank is natuurlijk de te voN gen wijze van liquidatie. Ook te dien aanzien is echter nog niets bekend De directie 'van de Bijbank der Javasche Bank te Amsterdam, tot wie wij ons cm lnlichtingen wendden, kon ons ook geen verdere gegevens verstrekken. — Red.). --- Nieuwe bankfilialen Nadat het geldverkeer op Java wederom in normale banen werd geleid door de opening van filialen van de Bank voor Ontwikkeling der Zuidzeegebieden, van de Yokohama-Specie Bank, van de Taiwan Balk, alsmede door de heropening van de Volkscredietbank heeft de Yokohama Specie Bank besloten behalve de reeds bestaande filialen te Batavia; Soerabaja, Semarang en Bandoeng nog een tiental filialen op te richten. Deze filialen komen in de volgende steden: Serang, Magelang, Jogjakarta, Solo, Madioen. Kediri, Malang, Djember, Cheribon»en Tjilatjap. Credlet van $ 1 milliard voor Gen. Molor» — General Motors Co. beeft met oen Amerlkaanaob bankenconsortium een civdietovereenkonigt afgesloten voor een bedrag van meer dan $ 1 milHard. De rentevergoeding voor dit crediet werd v:istcrostold op 2% pet. voor het op te nemen bedrag rn op 1.8 pet. voor het niet opgenomen bedrag. --- Morgen abtswijding te Heeswijk De legende van een abdij Bewogen geschiedenis van meer dan acht eeuwen (Van onzen Brabantschen redacteur) De kloostergemeenschap der abdij van Berne, wier vijf en zestigste abt op Woensdag 21 Ociober zal loorden gewijd, is een der oudste, niet alleen van Brabant, maar van geheel Nederland. Zij is gesticht in den bloeitijd der Middeleeuwen; zij heeft voorspoed en rijkdom gekend; zij heeft vervolgingen doorstaan; ze is zwervende geweest; zij heeft tijden gekend, waarin van de kloosterlijke gemeenschap slechts de sporen bleven bestaan; zij dreigde soms uit te sterven, maar zij heeft al deze moeilijkheden overwonnen, zij is opnieuw gaan bloeien, zij heeft haar vaste plaats weergekregen in het Brabantsche leven. Thans is deze abdij een der belangrijkste van het gewest, van onschatbare waarde voor het godsdienstige en cultureele leven. De abdij van Beme Is gesticht in 1134. FuJco, heer van Berne, een slot gelegen aan de Maas, nabü Heusden. wilde van zijn kasteel een abdij maken. Hij was tn oorlog met Heusden. Tijdens een rit door zijn bezittingen werd hij door zijn vijand verrast. Ontkomen was nauwelijks mogelijk, want achter hem waren de wapenknechten, voor hem de Maas, die hy in zijn zware wapenrusting niet zou kunnen oversteken.'Hij waagde het toch, hy voelde zich zinken en in zijn doodsnood beloofde hij aan de H, Maagd een abdij te stichten, zoo «ij hem redden zou. En ziet, hij bereikte veilig den overkant, gedragen — zooals zijn achtervolgers vertelden — door Maria, die hem lichtend begeleidde. '3 Augustus 1134 kwam de stichting tot stand, waarbij Berne kwam aan de Norbertijnen van de abdij Mariënwaard in de Betuwe. In dezen tijd werd Berne het middelpunt van de bedijking In het Land van Heusden, want in de Middeleeuwen gingen ook van deze abdij de ontginning en de akkerbouw uit. Bij het vierhonderdjarig bestaan der abdij in 1534 kregen haar abten het voorrecht staf en mijter te mogen dragen. Koenraad van Malsen, zes en dertigste abt, was de eerste gemijterde prelaat. Toen was het aanzien der abdij op zyn hoogtepunt. Dit heeft niet lang mogen duren, want de Reformatie brak los over Holland en nog geen menschenleeftijd later — In 1572 — werd de abdij van Berne geplunderd door de Watergeuzen en even ' later, op 25 September 1579, brandden de gebouwen bijna totaal af. Zoo begon in 1572 het zwerversleven der Witheeren van Berne, die bijna driehonderd jaren lang geen eigen klooster meer zouden hebben. Zij leefden in réfugiéhuizen, In parochies; de abt was vaak pastoor op een dorp. Eerst trokken de abdijheeren naar Den Bosch, waar zij gingen wonen in het Téfugiéhuis naast de Sint Joriskapel. Na verschillende wederwaardigheden doorstaan te hebben, hebben zij zich tenslotte in het réfugiéhuis te Vilvoorde bij Brussel gevestigd. Reeds in de Middeleeuwen bezaten de Norbertijnen verschillende parochies. Vlijmen, Oudheusden, Engelen, Hedikhuizen en het graafschap Bokhoven. Dit graafschap bleef na den vrede van Munster zelfstandig en hier konden de kanunniken hun werk voortzetten. Voor de parochies -Berlicum. Heeswijk en Lithoyen werd een bedehuis opgericht in Bodaf bij Uden in het Land- van Ravenstein. Ook hier konden de Norbertijnen blijven. Zelfs In een lijd van do strengste godsdienstvervolging hebben de Witheeren van Berne gewerkt aan de zielzorg van het Frabantsche land; aan het behoud van het geloof hpbben zij een werkzaam aandeel gehad. Na 1672. toen de houding tegenover de katholieken wat milder werd, hebben zy de zielzorg ook weer uitgeoefend in de schuurkerken, die zij in hun parochies bouwden. Van 1649 tot 1799 woonde de abt te Vilvoorde. In dit jaar kwam hij, verjaagd door de Pranschen. zich weer vestigen in de Meierij Het noviciaat was ondergebracht in een pastorie. In 1857 verliet de abt de paf tori e en betrok het huis te Heeswijk Dit is het begin geweest van de herleving der abdij. Men begon met den bouw van een klooster, opdat de gemeenschap der Witheeren weer een vaste woonplaats zou hebben. Aan de omzwervingen was een .einde gekomen. In de rust van het eigen huis ging de kloostergemeenschap der Norbertijnen een periode van nieuwen bloei tegemoet. Van dezen bloei getuigen thans de herhaalde malen vergroote abdij, het groote college, de abdij van Windberg en van West de Pere, de prefectuur van Jubbulpore; drie stichtingen, die aan Heeswijk hun ontstaan te. danken hebben. Bij de opening van de najaarstentoonstelling te Amsterdam deelde de heef G. Westermann, voorzitter der Maatschappij „Arit et Amicitiae", mede, dat het bestuur de medaille van de maatschappij heeft toegekend aan Harrie Kuyten. --- FINANCIEELE AGENDA WOENSDAG 21 OCTOBER Amsterdam: 11 uur: Ver. Kleeding- Mngazllnrn, ten kantore (Jaarl.). 2 uur: ttnuthanrirl v.h. P. M. A. Y. Jongencel, ten kantore (bult.) --- Aangekondigde vergaderingen l'nion Cnlmlqm' iselge, Brussel 5 November. n.30. ten kantore la. De HollandM'he Voerwliothank. Haarlem, 3 November, 11 tur, ten kantore (bult.). Stoomvaart MM. „Triton". Rotterdam, 26 October, 11 uur, ten kantore (alg.). --- De Zweedsche houtmarkt STOCKHOLM, 19 Oct. . (E.P.) De Svenska Handelsbanken berekent in haar overzicht, betrekking hebbend op het tydvak 15 Juli—ls September 1942. den omzet op de Zweedsche houtmarkt op ongeveer 450.000 standaard. Hiervan werd circa 220.000 standaard door Duitschiand gekocht. Aan de Deensche importeurs werd circa 90.000 standaard verkocht, terwijl de Nederlandsche aankoopen globaal 25.000 standaard beliepen. Daarenboven werd ook hout met de convooischepen naar Zuid-Afrika verladen en naar Argentinië. Op de binnenlandsche markt werd sedert het begin van het seizoen 105.000 standaard verkocht, welke hoeveelheid ongeveer tweemaal zoo groot is als in 1941. De besprekingen met Duitschiand betreffende den export van cellulose in het tweede halfjaar 1942 zijn met uitzondering van zijdepulp, waarvan 83000 ton wordt geleverd, nog niet afgesloten. De export van zijdecellulose naar Italië is ongeveer even groot als die naar Duitschiand. 5% leening Stad ParUs 1932. '<— De coupons per 1 Augustus 1942 van obligaties, toebehoorende aan Ingezetenen van Nederlandsche nationaliteit of aan buitenlanders, die krachtens het Devlezenbesluit 1841 als Ingezetenen worden aangemerkt en minstens 6 maanden in Nederland woonachtig zijn, kunnen van heden Af ter betaling worden aangeboden. --- NEW YORK VERDEELD Omzet 401.000 sharee. 19/10 17/10 19/10 17/10 Am. Smelt. 39% 39% N.Am. Cy. 9% 9% A. Tel. Tel. 124%123% Nth. Pac. 7-» 7% A. Tob. B 43V» 43% Packard 2T>. Anac.Copp 26 !i 27% Pennsylv 23 Atchis. Top 51 % 50% p. &Gamb 51 Balt.-Ohlo 3% 3% Beo Steel 15% 15% Beth.Bt. 57% 57% Reyn. B. 23% 23% Can. Paclf. 5% 5% Sears Roeb 52 Ches.-Ohio 34 Si Shell Un. 15 Phrvsler 65% 64% Soc -Vac. 8% 8% Cons Ed 15% 15 eth Pac. 16% 16% D. d'Nem 126 V, 127 Stß Rail. 16% 16V2 Gen Electr 29% 29% at Brand* 3% 3% Gen. Poodg 34 33% fc,t oil N-V 43 43% Oen Mot. 40% 40%TexasGult 35% 35% Goodvear 21 "■» 22 Tw Fox O 14 Huds Mot. 4% 4% un. Pac. Int. Harv 51 50% vn Alrcr. 29% 29% lut. Nickel 29% 29% Hnit. Corp 13 3213 32 Int. T.&I. 3'J 8% un. Fruit. 54% 54% Ken. Copp. 31 31% o s Rubb 23 22% Montg.W. 3131 uS. Steel 49 4B N. V.Cent 11% ii% ü.SSt N Cltyß 26% 26% West. El. 74 74% Norf. &W 160 180 Woolw. 28 28% In totaal werden 682 fondsen verhandeld. Daarvan ziln. er 267 tn koers geste- Ken en 210 In kcers cedaald. terwijl de ncteerineen van de 205 overige onveranderd bleven. ---