De wijnoogst van 1893. Over den thans schier in alle wijnverbouwende districten van Frankrijk geëindigden wijnoogst deelt het Petit Journal mede, dat de quantiteit niet is meegevallen, doch de qualiteit goed is. Velen zijn zelfs van meeuing dat de qualiteit uitmuntend mag heeten. Evenwel wordt het als zeker geacht dat de opbrengst der grands crus langen tijd noodig zai hebbon om zich te maken en het bouque'. te ontwikkelen. De liefhebbers in het noorden van Frankrijk, BelgiS en Holland (Nederland), die, zegt het Petit Journal, houden van alcoholrijke wijnen en van onze grands crus hun inslag doon, zullen dus naar wensch kunnen worden bediend. En het groote publiek, 'twelk de gewone wijnen driukt, heeft evenzeer reden, ora tevreden te zijn, al zal het niet overvloedige van den oogst, natuurlijk, niet zonder invloed blijven op de prijzen. Uit Brünn, in Moravië, word gemeld dat. in Drewohostitz een hevige brand heeft ge woed, waardoor 21 huizen, en daaronder het Raadhuis, zn'n vernield. Men schrijft den brand aan moedwil toe. Kapitein Polander, dfe in de expeditie var» Nordenskjöld met de Vega een zoo gewichtige rol heeft gespeeld, bevindt zich te Kopenhagen en heeft zich daar over het lot van Nansen uitgelaten. Volgens zijn meer.ing is er geen grond tot ongerustheid. Nansen heeft gezegd dat lift wel in vier jaren niet zal terugkeeren, en de helft van dit tijdperk is nog niet voorbij. Ue kapitein gelooft niet dat het door de Eskimo's geziene schip de Fram is geweest; dech het schip is zoo goed uitgerust en van proviand en al het noodigo zoo ruimschoots voorzien, dat men nog vertrouwen mag hebben in den goeden afloop. De thans gerechtelijk vastgestelde nalatenschap van wijlen Jay tiould wordt op .82,900,000 dollar, ruim 207 miilioen gulden geschat. De japon, dio keizerin Maria Louiso heeft gedragen op den dag fc?en Napoleon I haar naar her. altaar geleidde, wordt te Rome te koop geboden. Ze is vervaardigd van witte lulie, bezaaid met geborduurde zijden bloemen, eu geldt voor een meesterstuk van handwerkkunst. --- BINNENLAND. Amsterdam, 11 Oct. JHR C. HARTSEN. † Wij ontvangen het bericht, dat de oud-minister jhr C. Hartsen heden-nacht te Hilversum, waar hij tijdelijk op zijn buitenverblijf vertoefde, na kortstondige ziekte op 73jarigen leeftijd is overleden. De overledene behoorde tot een aanzienlijke amsterdamsche koopmansfamilie. Hij-zelf was koopman, reeds gedurende achtien jaren lid van de Kamer van Koophandel alhier, toen h\j in liet ministerie-Jtackay zitting nam 21 April 1888. Onder zijn bestuur kwamen o. a. voor: de quaesties tot het vaststellen der grenzen tusschen Cayenne en Nederlandsch Suriname — de Lawa-quaestie — en dia van den invoer van nederlandsch vee in Engeland. Het geruchtmakend geschil over de invoerrechten van den Congo Staat, in verband met de bestrijding der slavernij, behandeld inde conferentie te Brussel, viel ook voor tijdens het ministerschap Van jhr Hartsen. Toen bij de behandeling der Begrooting voor '91, door den toenmaligen afgevaardigde voor Haarlemmermeer, mr Reekers, het herstel van de nederlandsche legatie bij éen Heiligen Stoel ter sprake kwam, antwoordde de minister van Buitenlandsche Zaken, dat hij de zaak in het Ministerie zou ter sprake brengen. Den 21n Augustus '91' werd jhr Hartsen opgevolgd door mr G. Van Tienlioven. Hij bleef te 's-Gravenliage metterwoon gevestigd en werd daar gekozen tot lid van den Gemeenteraad, na de jongste periodieke aftreding weder herkozen. Vroeger ia hij verscheiden jaren achtereen lid geweest van de Eerste Kamer, gekozen voor Noordholland. De Prov. Staten vervingen den conservatieven staatsman later echter door een meer vrijzinnigen. Hij was de vrijhandels-theoriën toegedaan. In 1877 werd hij benoemd tot staatsraad in buitengewonen dienst, na te hebben bedankt voor het hem aangeboden lidmaatschap van den Raad van State. Jhr Hartsen was commandeur in de Orde van den Nederlandschen Leeuw en versierd met tal van buitenlandsche orden. De overledene was gehuwd met de dochter van mr Jacob Van Lennep, dame du palais van H. M. de Koningin- Regentes. --- KIESWET. Ginteien-avond trad de beer H. De Wilde in de haagsche van Patrimonium op met het onderwerp: de kieswet-Van Houten. Spreker betoogde dat Patrimonium, voorstaando het kiesrecht voor gezinshoofden, in beginsel tegenover dit ontwerp evenzeer staat als tegenover dat van minister Tak. Voorts dat de eenvoudige formule van Tak ▼rij wat aanne melifker is dan het ingewikkelde stelsel van Van Houten, die het kiesrecht wil verbonden ziea aan het bezit van geld en goed — zij het dan ook in geringe mate. Samenkoppeling van kiesrecht met belasting, huurwaarde en inkomen moet door Patrimonium worden afgekeurd. Intusschen — rekening houdende met de bestaande toestanden, zooals die geworden zijn door den kiesrechtstrijd van verleden jaar, kan Patrimonium zich bij dio samenkoppeling neerleggen, uitziende naar den dag waarop de finale kiesrechtuitbreiding haar beslag mocht krijgen. Wat de techniek van de Kieswet betreft, die werd door spreker met instemming toegelicht. Alleen zou hij wenschen, dat de stembus ook des avonds vau 7—9 uren geopend was. .Nagaande welke eischen het ontwerp Van Houten voor het kiezerschap stelt, kwam spreker tot de conclusie, dat dit ternauwernood 400,000 kiezers kan geven, dat zij zeer veel gezeten werklieden niet tot de stembus zal toelaten, en dat Patrimonium — bereid overigensom het stelsel- Van Houten, faute de mieux, te aanvaarden — alleen dan voor die wet iets zal kunnen gevoelen, wanneer de 13 maanden (voor in dienst zijn.) op 6 worden gebracht, en de huurwaarde voor de steden, en vooral voor liet platteland, wordt verlaagd. --- DE WERKSTAKING TE MAASTRICHT. Men schrijft ons: Nog steeds is de verhouding tusschen de glasblazers en hun patroon zeor yespannen en blijven de eersten bij hun eischen volharden. Heden brengt men ons de treurige tijding, dat de glasovons bijna allen zijn uitgedoofd- Ten gevolge daarvan zijn dertig werklieden, nl. de machinisten eu de stokers, door den heer P. Regout (vader) te Biesland (üud- Vroenlioven) op zijn fabriek aldaar overgeplaatst en bij dio gelegenheid gastvrij onthaald. Uo werkstaking doet haar nadeeligen invloed meer en uwer gevoelen; algemeen verlangt men naar het einde en zou gaarne zien, (.lat het werk hervat werd en de glasblazers zich tevreden stelden met de reeds verkregen verbeteringen in hun toestand, die werkelijk niet onbeduidend z„n. Men bespeurt een kentering in de publieke opinie ter gunste van den patroon. Ook de geopende ondersteuningslijst is aan het afnemen. Het grootste gedeelte der slijpers hebben thans ook het werk mouten staken. Ze zijn evenwel niet ontslagen, maar genieten het halve loon. Na een gedeelte der door de arbeiders gestelde eischen te hebben toegegeven, schijnt de firma P. Regout & Co, van geen verdere toenadering te willen hoeren, niettegenstaande de enorme schade, welke do firma ree is ten gevolge dezer staking heeft geleden. De tegemoetkoming zal du? verder vau de znde dor arbeiders ruoetea zijn. In gelijken geest wordt in den Limb. Koerier geschreven: _De publieke opinie gaat meer en moer tot de volgende uitspraak over: „Ofschoon allen gaarne zouden /.ien, dat den arbeiders ook iv hun verdere eischen voldoening waro gegeven, acht men toch het oogenblik gekomen om, door tot het werk terug te keeren, een eiudo aan eon onhoudbarèu toestand te maken. „De meeste arbeiders denken hetzelfde, maar vreezen voor hun denkwijze uit to komen, omdat zy onder den knoet van eenige drijvers hun vrijheid verloren hebben. „Een extra-nummer van De Volkstribuun, dat gisteren en heden verspreid werd, geelt genoegzaam te kennen van waar de wind waait. „In dat nummer toch worden de arbeiders aangespoord eu zedelykerwijze gedwongen, de werkstaking door te zetten; men paait hen met bemoedigende woorden; men stelt hen geruft met do onzekere belofte, dat er geld genoeg zal komen, om 't nog weken vol to houden, terwijl hetzelfde blad tevens bekent, d.it vau den vreoiuüe nog niets is ingekomen en dat de hoogste gift uit ons midden slechts 25 gulden bedraagt. In dat nummer spreekt men het wee! uit tegen aJlen, die zich zouden durven veroorloven anders te denken dan ajj, de alleenwijze socialisten, eu anders zouden handelen dan zij in hun geheinuinntgen raad besloten hebben." „Eenige Burgers" doen in een ingezonden stuk in hetzelfde blad „Een ernstige vraag": „Zeker had een ieder verlangd — en verlangt ieder nog - dat meer verbeteringen in den toestand der arbeiders aangebracht wordon. „Nocht ms valt hot niet te ontkennen, dat er reeds reel is verkregen, en dat de hoop op verdere verbeteringen niet wordt weggenomen, ook dan wanneer men zonder meerdere voordoeleu onmiddellijk het werk ging hervatten. „Men verlieze niet uit het oog welke de gevolgen der voortgezette nuttelooze en vruchteiooze staking zullen wezen. ,Men denke aan hot groote getal lieden, die nog buiten de stakers ten gevolge deistaking werkloos worden en in nood zullen komen, en hoe zal er in al die ellende worden voorzien, wanneer er op andere plaatsen, waai- de werklieden bij stakingen beter dan hier voorbereid waren, zulke groote armoede geleden werd? „Dit alles in overweging nemende, achten wij ons gerechtigd, aan allen de gewichtige vraag te stellen: Wat nu te doen? „Aan de publieke opinie, om daarop het gepast antwoord te geven." Nog wordt gemeld van 10 October: „Door de aarde werkers is tegen morgenavond een vergadering belegd. „In de idgemeeue vergadering van heden van het BukJtersgilde werd een collecte gehouden ten voordeele die ten gevolge der werkstaking in nood gekomen zijn. „Eveneens werd medegedeeld dat er een anonieme gift van 100 gulden was ingekomen, die gedeeltelijk voor gemeld dool en gedeeltelijk voor de armen zou worden besteed. Zeker een bewijs, dat het pa-? opgerichte Baldiersgilde zich nu reeds het vertrouwen en de sympathie der medeburgers heeft welen waardig le maken." --- FRIESCHE R. K. VOLKSBOND. Te Bolsward is jl. Zondag een vergadering van R, K. vereenigingen gehouden, met het doel een Frieschen it. K. Vo'lcsbund op te richten. Daartoe werd besloten. Do naam zal zijn : Frieschc B. Bonifaciun- Vereeniging. In de vergadering waren vertegenwoordigd do St. Josi-ph-Vereenigingen te Harlingen en te Sneek, de Friesche-Zouaven-Broederschap te Bolsward, de R. K. Jongelings-Vereeniging te Joure, elke dooi' twee afgevaardigden. De andere vereenigingen. in een vorige vergadering vertegenwoordigd, wensohten nu te wachten. Tot bestuursleden werden gekozen de heeren: C. G. Stockmann Jr., Sneek, president; Johs. F. Berndea, Harlingen. vicepres.; N. J. A. v. d. Steele, Bolsward; L. Jöounia Rta., Joure, penningm.; J. B. A. Veltman, Sneek, secretaris. Mochten, behalve de vier bovengenoemde, nog meer vereenigingen zich aansluiten, dan is ook voor deze plaats in het bestuur, da.ir dit volgens reglement uit ten hoogste negen leden kun bestaan. Tevens werd besloten, dat de Frissche Si. Bonifacius-Vereeniging zich zal aansluiten bij den Dioctsanen-l'ond in het aartsbisdom Utrecht. --- EEN BRUG OVER HET IJ. De Amst. Ct heeft naar aanleiding van het plan om, in verband met een in 1898 aan de overzijde van het IJ te houden tentoonstelling, een brug voor de stad over het, IJ te bouwen, aan eenige bevoegde waterbouwkundigen gevraagd, of het mogelijk zou zyn, zoo lo Dec. het benoodigde kapitaal er was, de brug in 2lh jaar te voltooien. Be heeren W. F. Leeman, inspecteur van den waterstaat te 's-Hage, T. M. Telders, hoogleeraar in de waterbouwkunde aan de Polytechnische School, en C. Lely, oud-minister van Waterstaat, hebben reeds geantwoord, dat die tijd niet toereikend zou zijn. Laatstgenoemde schreef: Volgens mijn meening is een overbrugging van het IJ, indien daarmede blijvend werk wordt bedoeld, stellig niet in 2'k jaar tot stand to brengen. Te minder is zuiks het geval, omdat do plannen thans nog niet zijn vastgesteld, en dit eerst na overleg met Regeering en belanghebbenden kan geschieden, en wegens de gewichtige belangen van scheepvaart, die daarbij betrokken zijn, is het te verwachten dat een dergelijk overleg niet zoo spoedig tot een beslissing kan leiden. Bovendien is het niet onmogelijk, dat nog onteigening zou moeten plaats hebben, en daarvoor wordt op zich zelf, wegens het tot stand brengen van eon wet enz. enz, haast dat tijdsverloop vereischt. --- EEN MONUMENT VOOR HET ORANJEHUIS. Er heeft zich een commissie gevormd met het doel om op den dag der kroning van H. M. Koningin Wilhelmina als huldeblijk van het geheele nederlandsche volk, to onthullen een collectief monument voor het Huis van Oranje, ln de circulaire, ver spreid met het doel om giften te vorzamelen, wordt gezegd, dat het gedenkteekeu den geheclen mannelijken stamboom van Oranje zal voorstellen en wel den laatsten stamhouder, Koning Willem 111 in levensgrootte,' zijn voorgangers en de laatste prinsen in buste er om heen gegroepeerd. Het zal moeten verrijzen ineen van onze hoofdsteden. Het comité tot stichting van bedoeld monument bestaat uit de heeren H. Van Twuijver, oud-burgemeester van Zuid-Scharwoudo en candidaat notaris, voorzitter; Jules Godefroi, secretaris; D. J. Spoelman van Deventer, penningmeester. --- HET ETHNOGRAPHISCH MUSEUM. De heer Quarles van Ufford juicht in hot Dagblad met kracht het voorstel dor Regeering toe om 's Rijks etlmographisch museum van Leiden over te brengen naaide residentie, terwijl daarentegen — begrijpelijkerwijze — in de Sleutetstad alle pogingen iv het werk worden gesteld om deze collectie daar te behouden. Naar aanleiding hiervan vraagt het RbliL: En Amsterdam ? Zal de hoofdstad thans stilzwijgend berusten in het voorstel d< r Regeeiing? De goode redenen, die in 1893 bestonden voor de vestiging van het museum in Amsterdam, zijn zeker niot verdwenen. De betoogen van prof. Kan en mr Serrurier hebben niets van hun kracht verloren. Laten daarom de adressanten van 1893 opnieuw zich doen hooren, en in een krachtig verzoekschrift aan de Tweede Kamer nogmaals uiteenzetten wat mr Serrurier twee jaar geleden „ronduit" als zijn overtuiging uitsprak : „dat ons vaderland, de tweede koloniale mogondheid, zijn etlmographisch museum hebben moet in de hoofdstad van het Rijk.'' --- NATIONAAL MR. BAKKERSFONDS. Te Delft is een vergadering gehouden van leden der commissie voor bjvenge loemd fonds. Zooals iv een vroeger te Amsterdam gehouden vergadering bleek, heeft dit fonds zijn ontstaan te danken aan een feestgave van de Ned. Gist en Spiritus'fabriek, directeur de heer Van Marken, te Delft, aan de bakkerij in Nederland. Op voorstel van den hoer Van Marken werd besloten tot de of richting van een nationaal bakkers-weduwenfouds en daarvoor als eerste bijilrago te bestemmen de bovenbedoelde feestgave, groot f 10,000. Door de afdeelingen van de Tweede Kamer zijn gekozen tot rapporteurs over hoofdstuk VI (Marine) de Staatsbegroting van 1896 de heeren Guyot, Bahlmann, Goekoop, Smit en Lieftinck. De Moscousche Courant van 4 October bevat een zeer waardeerend artikel van een russisch lid van het internationaal zoölogisch congres te Leiden over de ontvangst van de congresleden in de sociëteit Minerva. --- STADSNIEUWS. Diamantbewerkers. Heden-ochtend te 9 uur werd door de Vereeniging van Briljant-, Kap- en Roosjesslijpersbazen in Flandus eon vergadering gehouden, om op te komen tegenover de molenverhuurders, welke trachten bondsfabrieken tegen te werken. Do toestand van het oogenblik werd breedvoerig besproken. • « « Tot op dit oogenblik zijn drie bondsfabrieken in werking, nl. in de Commelinstraat, Kromme Palmstraat en Quellinstraat. Hedenochtend te 11 uren werd in den Parluuin de toegezegde stemming onder de diamantbowerkcrs gehouden worden over de quaestie van „Bondsfabrieken''. Deze stemming zou blijkens een gisterenavond verschenen manifest van het hoofdcomité volgenderwijzs plaats hebben: Bij het bi menkomen van den Parktnin wr.ar behoorln'Ko controle op de binnenkomenden werd gehouden door de bestuurderen en boden der afdeelingen, ontving ieder diamantbewerker twee kaartjes en een enveloppe. Op het eene kaartje stond gedrukt „voor Bondsfabrieken", op het andere „tegen Bondsfabrieken". By het verlaten van den Parktuin moest men een dor beide sternkaartjes in do daarvoor bestemde enveloppe doen en dit iv de zich daar bevindende bus werpen. Het tellen tier stemmen zal geschieden door een commissie, te kiozen uit de vergaderde diainautbewerkers, en do uitslag zal natuurlijk ten spoedigste per bulletin bekend gemaakt worden. Op deze vergadering was alleen toegang voor slijpers en verstellers. Heden zullen ook de bazen vergaderen. --- Praatjes. Volgens de Bakkers-Courant gaat algemeen het praatje dat de bakkersgezellen hier ter stede weder het werk zullen staken. Niets minder is waar zegt het blad. Alleen heeft Ten Boekhorst de leider der vorige werkstaking zaliger, voor work staking gepleit waarbij enkele heethoofdige gezellen waren die instemden. Één bonte kraai maakt geen winter, doch de gezellen zien zeer goed in, dat hior zij die geen werk hebben „slachtoffers" maken door onnadenkenden ook tot werkstaking over to halen. Algemeen is de meening dat zij die geen werk hebben nu door een nieuw pretje trachten aan het werk te komen, ten einde goedgezinden buiten werk te brengen. Misschien komt dan voor hen kans. --- Uitslag van den vuurwerkwedstrijd. De jurie voor dezen wedstrijd heeft geen termen gevonden tot toekenning der hoogste onderscheidingen nl. eerekruisen gouden medaille. De eerste prijs: zilv. mcd., verwierf de heer Joh. Loetf, te Alphen a/d Rijn; de tweede, do bronzen medaille, werd toegewezen aan de firma J. B. Horsten en Zoon, alhier, Gisteren-ochtend deed de rechtbank uit" spraak in twee zaakjes, die zijn te beschouwen als een uitvloeisel van de werkstaking der sigarenmakers. A. Bijl en W. Uns ma, tegen wie ter zake van het werpen met steenen een gevangenisstraf geèischt was van 9 maanden, hoorden gisteren hun vonnis aan. Bijl werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van 6 maan Jen, terwijl Unsma werd vrijgesproken. Verder werd nog uitspraak gedaan iv de zaak van J. R. Ruijnoman, die werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee maanden. --- Braad in de 1e Looiersdwarsstraat. Heden ochtend ruim negen uur werd de brandweer gealarmeerd voor een grooten binuenbrand ln do le Looieisdwarsstraat bj de Elandsgracht. Het brandende winkelhuis was onbewoond, doch iv liet sousterrein achter worden door den eigenaar, den timmerman i.l. Beets, eenige werkzaamheden verricht. Terwijl de heer Beets zicli in een ander vertrek boven bevond, zag hij dat rookwolken opstegen uit de benedeukamer, en spoedig daarna speoiden de vlammen, die Jicht brandbaar voedsel vonden in de nieuw geschilderde houten betimmeringen, door den winkel en van daar door de opkamer. Ook langs den achtergevel van het huis werd het vuur naar boven pvorgebraclit, zoodat ook op de tweede verdiopir.g, welke alleen bewoond was, schade werd aangericht. De brandweer werkte onder leiding van den brandmeester Skkes met een Vechtkraan gedurende 20 minuten en was toen het vuur geheel meester. De winkel, do sousterreiukamer eu de opkamer brandden echter geluel uit. Het huis was verzekerd. De verzameling penningen, di 6 de firma G. Theod. Bom en Zoon in D'Koning van Ztveeden, aan de Keizersgracht alhier, in de volgende week zullen in veiling brengen, is bijzonder belangrijk. Zij munt niet alleen uit door een uicgebreide keuze bijzonder goed bewaarde ne ierlandsche historiepenningen, gildepenningen en noodmunteii, sedert zijn vijftigjarig huwelijksfeest had jhr H. HooufTt van Velzen zich vooral toegelegd op het bijeenbrengen van penningen op gouden en zilveren bruiloften. Van de sorie familienamen en wapens, op de penningen voorkomende, vermeldt een afzonderlijk verkrijgbaar gestelde lijst 398 geslachtsnamen, terwijl er 276 medailles uetreffendo het Huis van Oranjo-Nassau en 284- botreffende.de stad Amsterdam op voorkomen. De verzameling is Zaterdag, Zondag en Maandag publiek te zien, tegelijk met een verzameling schilderijen, teekoiiingen, anti qditeiton en instrumenten, waarvan de verkooping na afloop der penningveiling plaats heeft. --- BESLUITEN EN BENOEMINGEN. BIJ kon. besluit is de met verlof in Europa aanwezige kapitein kwartiermoester van het leger in Neder landscti-Indië j. b. Koopman, op zijn verzoek, met ingang van 1 Febr. 1896, eervol uit den militairen dienst ontslagen, mat toekenning van pensioen. --- ONDERWIJS. Naar het L, D verneemt, zal prof. D Doyor, om redenen van gezondheid, togen 1 Jan. a. a. zijn ambt als hoogleeraar in de oog- en oorheolkunde aan de leidsche Universiteit neerleggen. Den ln October 1369 werd dit ambt door hem aanvaard, zoodat hij het nu ruim 2ö jaren heeft vervuld, eerst als buitengewoon en sedert 21 Jan. 1877 als gewoon hoogleeraar. Uitslag van de in 1895 gehouden examens ter verkrijging van een akte van bekwaamheid tot het geven van middelbaar onderwijs in lundbouwkunde en luinbouwkunde. Landbouwkundo. Aangomeld haddan zich 3 cand. van wolke 2 wordon afgewezen en 1 werd toegelaten, to weten: J. Z. Ten Eodengate Marissen, van Willemsoord. Tuinbouwkunde. Aangomeld en toegelaten 4 cand., te welen: J. P. M. Camman, van Valkenburg, en J. O. Hazoloop, C. H. Claassen en H. Marrenga, allen van Wageningen. Voor het examen in de vrijo en orde oefeningen dat Ie Dordrecht 16 Oct. a. s. zal beginnen, hebben zich 210 candidaten, nl 107 vr. on 103 manu, aangemeld' Aan de Universiteit van Amsterdam is met gunstig gevolg afgelegd het propaodoutisch medisch examen door de lieeron A. A M. De Jong, J. J. M. "Van Bergen, M. Preijes en ASnook: hot candidaatsexamen In de geneeskunde door de hoeren A A. Van Noppecl en Theod. Kuijs, en het candidaatsexamen in de rechten door den heer J. Th. Oremers. --- Examens Lager Onderwijs. Amsterdam, W Oct. Geëxam. 6 cand. Toegelaten mej. M. L. Rubens en J. F. Suijvor, beiden van Amsterdam. 'a-Srovenliage, 9 Oct. Geëxam. 6 cand. Toege* laten mej. F. Schwartz, A. M Van der Velde en M- Ch. 11. Kohier, allen van 's Gravenliage, en M. Leopold, van Delft. — 10 Oct. Geëxam 6 cand. Toegelaten de heeren J. F. Van Haastert, van 's-Gravenliage; P. JU Desmefc, van Delft; N. Paul, van Zevenhuizen, en S. L. Veenstra, van Waddinxveen. Leeuwarden, 10 Oct. Geëxam. 6 cand. Toegelaten de heer 8. Stiensma, van Almonum. eronlnien, 10 Oct. Geëxam. 6 cand. Afgewezen 3. Toegelaten de heeren W. J. M. L. Spitzen, van stadskanaal, en J. Bolt, van Bedum. Zwolle, 10 Oct. Goëxam. 7 cand. Afgewezen 3. loegelaten A. Houwer, van Deventer; F. C. E. Kale, yan Kampen; J. H. J. Laarmau, van Weersolo, en J W. Uithuis, van Diepeuheim. Arnhem, 10 Oct. Geëxam. 6 cand. Afgewezen S. Toegelaten mej. M. J. Van der Meulen, vau Wadenooien. Maastricht, 9 Oct. Geëxam. 6 vr. cand. Toegelaten mej. J. C. G. Jackson, van Venraai. --- KUNST EN LETTEREN. Voer vrienden der „Camera obscura”. Naar wij vernemen, is een „vermetele poging' gewaagd om het cetera desunt onder de geschiedenis van Gerrit Witse en zijn Klaartje (Camesa obscura) te vervangen. Ongelukkig is dit zeer ultvoerigo slot wel gedrukt, maar niet in den handel. Twee jonge predikanten worden afwisselend als de schrijver ervan gedoodverfd. (Haart Ct) Het.zuidertransopt der heerlijke kathedraal van s Bosch prijkt thans met een koperen beeld van flen H. Joannes Kvangelist. Het uit koper gedreven beeld is gemaakt volgens teekening van den bekwamen architect den heer L. C. Hezenmans; de heer H. Van der Geld boetseerde naar die teekening een model, en dit model werd zeer getrouw uitgevoerd door de antwerpsche firma Van Rijswijk. Het beeld Ls behalve de nimbus 2.40 M. hoog. De heer F. B. Van Dltmar stelt zich voor, op groote schaal een werk te doen samenstellen in hot genre van dat hetwelk bij gelegenheid der internationale tentoonstelling voor boekhandel en aanverwante vakken in 1892 te Amsterdam door de Vereeniging tot bevordering van de belangen des boekhandels werd uitgegeven. In de uitgave van den beer Van Ditraar zou echter ook aan de journalistiek een plaats worden gegoven. --- Systeem-De Sennaville. In zijn eergisteren door pater De Sonnaville te Amsterdam gehouden voordracht heeft ZSw. zijn voornomen te kennen gegeven om in hot Concertgebouweexi wekelijkschen cursus te openen voor zijn systeem. De eerste avond is bepaald op 6 Nov. a. s. --- AANBESTEDINGEN. Haarlem, 10 Oct. Door het provinciaal bestuur van Noord Holland is hedon bij enkele Inschrijving aanbesteed: de uitvoering van baggerwerk in het Noordzee-kanaal. Raming f2\ooo. Minste inschrijver C. L. Kalis Jz., to Sliedrecht, voor f 19,800. --- POSTERIJEN EN TELEGRAPHIE. De nagemelde rijke-telegraafkantoren met telephoondienst zullen voortaan op werkdagen open _ijn als volgt (spoortijd): te Ferwerd van 9'f, uur tot il/i uur voor- 6n van 3'J, uur tot 6'J, uur na middags; te Hallura van B'd uur tot 111;, uur vooren van -',', aar tot 6\', uur namiddags. De diensttijd op Zon- on feestdagen blijft onveranderd. --- BERICHTEN (Reeds in eenige exemplaren van ons vorig nummer opgenomen.) EEN VUURTOREN. Dinsdag heeft te Londen de vergadering plaats gehad van de Short Sea Trailers Association. De zeven aanwezige reeders, vertegenwoordigende de reederijen der voornaamste engelsche havens, betuigden instemming met een aan lord Salisbury te richten adres, waarin de noodzakelijkheid wordt betoogd vau den bouw van een nieuwen vuurtoren aan den Hoek Jvan Holiani', daar de oudo door den storm in December van het vorige jaar is vernield. Het licht, dat er thans brandt is zeer onvoldoende en levert voor de scheepvaart ernstig gevaar op. De toestand eisch, dringend voorziening. Ook moesten op dat punt betere signalen worden aangebracht by mistweer. De reeders wenschen, dat lorj Salisbury zijn bemiddeling zal aanwenden om van de nederlandsche Regeering verb9. tering te verkrijgen van de lichttorens aan den Nieuwen Waterweg; zy wenschen echter tevens dat in doze richting geen stap zal worden gedaan dan met de meeste hoffelijkheid jegens de nederlandsche Regeering. --- De werkstaking der sigaren makers. heeft reeds ten gevolge dat een aantal fabrikanten hun sigaren buiten Amsterdam laten maken, terwijl het naar het Hbl. verneemt, dat te voorzien is dat velen hunner, zoo de staking niet spoedig eindigt, hun fabrieken naar elders zullen verplaatsen. De rechtbank te Groningen heeft den schee ps kapitein Eeintje Schaap wegens bigamie veroordeeld tot 6 maanden go vangenisstral'. --- TELEGRAMMEN. Parijs, 10 Oct. De Temps maakt de bepalingen bekend van de financieele overeenkomst, welke tusschen de spaansche Regeering en de groep vertegenwoordigd door de Banque de Paris et des Pays-Bas is gesloten; het voorschot het welk aan de Regeering wordt verleond bedraagt 75 miilioen pesetas, waarvan 25 miilioen in het begin November, 25 miilioen in December en 25 miilioen in Februari. De operatie geschiedt door pagarés, getrokken door don minister van Koloniën aan de order van den minister van Financien van Spanje en betaalbaar bij de delegatien der schatkist te Parijs en te Londen, De intrest is 5 pCt mot i/a pCt commissie. Madrid, 10 Oct. De bladen zeggen dat er sprake van is, 16 transatlantische booten te wapenen, en dat do Regeering twee pantserschepen zal laten hervormen in moderne schepen. De minister heeft erkend, dat men transatlantische booten zal bewapenen, maar dit is eenvoudig een maatregel van voorzorg, opdat de schepen, die troepen naar Cuba vervoeren, zich desnoods zullen kunnen verdedigen. De Imparcial gelooft dat die maatregelen genomen worden met het oog op de erkenning van de opstandelingen door de Êegeering der Vereenigde Staten als oorlogvoerende partij. Koiistautiiiopel, 10 Oct. In nieuwe diplomatieke memoriën wordt de omgeving van den Sultan beschuldigd van het uitlokken der moeilijkheden. Daarin wordt hulde gebracht aan Abdul-Hamid, maar er wordt bijgevoegd dat men, indien hij zich niet scheidt van zijn raadgevers, andere maatregelen zal moeten nemen. --- STATEN-GENERAAL. TWEEDE KAMER. Toezicht op het gebruik van stoomtoestellen. In sijn Memorie van Antwoord verklaart de minister van Waterstaat, met genoegen de instemming te hebhen ontwaard met de handhaving van het preventief toezicht. Hij kan niet inzien, dat onderscheid moet worden gemaakt tusschen stoomtoestellen, die te land en die welke op zee worden gebruikt; intusschen zal bij de uitvoering der wet nauwkeurig worden nagegaan of met bijzondere omstandigheden rekening moet worden gehouden. Hij sluit zich aan bij de bestrijding van het denkbeeld om het toezicht uti te breiden tot toestellen, die wel niet onder stoomdruk werken, doch die voor den gebruiker of voor de omgeving evenzeer gevaar opleveren : het zal echter de taait zijn van de inspecteurs van den arbeid, aan de hand van de krachtens de Veiligheidswet uit te vaardigen algemeene bestuursmaatregelen, voorschriften le geven, waardoor ongelukken ten gevolgo van zoodanigo toestellen zooveel mogelijk kum nen worden voorkomen. Mocht preven tief toezicht op electrische toestellen, motoren, koolzuur-apparaten en andere werktuigen mogelijk en nuttig blijken, dan zal, zoo noodig, de Veiligheidswet met daartoe strekkende bepalingen behooren te worden aangevuld. Hij ontkent ten stelligete, dat do Kegeering btf dat onderwerp zich te veel op het standpunt zou hebbon geplaatst van een organisatie der verschillende takken van toe/.icht op de nijverheid in den door haar gowenschten zin, nl. combinatie van ketel onderzoek en arbeiders-inspectie. Afgescheiden van de vraag wie met het toezicht zal worden belast, zou de Regeering beperking van het preventief' toezicht tot stoomketels niet te verdedigen achten. De uitbreiding vau de staatszorg ten dozer maakt de toekenning van een uitgebreide bevoegdheid aan het uitvoerend gezag noodzakelijk. Het is waar dat de ambtenaren, belast met hot toezicht op de stoomketels, het terrein hunner ambtgenooten van de arbeidsinspectie kunnen betreden, wat aan leiding kan geven tot conflicten, en bewas dan ook een der voordcelen van het stelsel van combinatie van ketel onderzoek en arbeidsinspectie, dat die mogelijkheid werd vermeden, maar zeer zeker zal die mogelijkheid van conflicten niet eerst ontstaan nu het toezicht op het stoomwezen aanmerkelijk wordt uitgebreid en dus de aanwijzing der toestellen wordt overgelaten aan het uitvoerend gezag. Ook bij zeer bescheiden uitbreiding van het stoomtoezicht kunnen conflicten ontstaan. De minister ontkent, echter dat het den ingenieur van het stoomwezen op te dragen toezicht en dat ingovolge do bepalingen der Veiligheids wet hier van elkaar to scheiden zijn. Bü het vaststellen van do algemeene bestuursmaatregelen ingevolge de Stoomwet en de Veiligheidswet zal het uitvoerend gezag behooren te waken, dat de mogelijkheid van conflicten tot de kleinst mogelijke proporties worde teruggebracht. In het ontwerp zijn een aantal wijzigingen gebracht. O. a. wordt nu duidelijk uitgedrukt, dat de minister dispensatie kan verleenen van de bepalingen van een bestuursmaatregel. Voorts zyn vorscheiden redactie-wijzigingen aangebracht, om aan gerezen bezwaren te gemoet te komen. --- Domeinfonds. In afwachting van de dienaangaande nog hangende beslissing van de Tweede Kamer heelt do minister van Financiën de gewone jaaiiijksche begrooting voor het doiueinfonds over 1896 ingediend, tot een bedrag van f 258,00,), te dekken door het vermoedelijk saldo van den dienst 1895 ad f7S,iX)J en door de vermoedelijke ontvangst van 1896 ad f 183,000. Omtrent de bekading van buitengrond aan het Haringvliet langs den Bospolder onder Stelleudam zijn de onderhandelingen met do mede-belanghebbenden nog niet ten einde gebracht. Mon rekent echter met de uitvoering op het volgond jaar. De oö'ening van den grond benoorden hot spoorwegstation aan don Hoek van Holland wacht op het sluiten van een overeenkomst met de gemeente 'sGravenzande, betreffende do overneming van op dien grond aan te loggen wogen. De met do prinsen van Aromborg uit te voeren bedijking van schorren op het Verdronken land van Saftingen omvat een oppervlakte van ongeveer 579 H.A. waarvan pi. m. 512 HA. eigendom van don Staat: In dat werk zyn begrepen oen nieuwe haven voor de visscbers van Olinge en de verbreeding van do uitw.doringssloot, met aankoop van grond in den Van Alsteinpolder, waarop de nieuwe polder zijn water zal lossen. De kosten worden geraamd op pl.m. f 320 000, waarin de Slaat zal deelen voor pl.m. f 282,000. Fer HA. beloopon de begroete kosten alzoo f 560, terwijl de in te dijken gronden over het algemeen van betere qualiteit zijn dan de in 1894 verkochte gronden ln den Brakman, die pi.ni. f 12P0 per HA. hebben opgebracht. Dit werk zou eerst in het voorjaar van 1897 worden aangevangen om in den herfst van dat jaar voorde esrst' maal opgeleverd te worden. --- RIVIERBERICHTEN. Keulen, 11 Oct. 0.74 M. boven 0. Was 2 c-t» Val 0 cM. Orave, 11 Oct. (Hoogte 8 uur v.m.) 6.28 M. + AP. Was 2 cM. Val 0 cM. ' Maastricht, 10 Oct. Hoogte der Maas (3 uu. V.m.) 41.61 M. + A. P. Was 10 M. V«l o cM. --- HANDELSBERICHTEN. ROTTERDAM, 10 Oct. Itoilic. Goed ord. Java 55' U avera't Samoi 46'/; en. Suiker. Beet- kalm; Oct/Dec: ƒ 18Vi aangebode» .Specerij»-". Afgedaan 86 bn wii te Peper. Tabak. Afgedaan 8 J va Maryland. «ut* li. Van de heden in veiling aangeboden 9&I kn Pegu- werden verkocht 420 kn tot ƒlO en 40ka tot ƒ 22. Eestant opgehouden. Tin vast; Banka Febr.-levering ƒ4O gedaan. Palmolie. Afgedaan ca 14 ton Congo, aan boord st. Koningin Wilkelmina. Marg-ariuc. Afgedaan 75 trjs Union Abotoir. Petroleum kalm; loco ƒ7.75 aangezegd, ƒ 7,60 te koop. --- GOUDA, 10 Oct. Vee. Melkvee met weinig aanvoer, handel en prijzen traag. Vette Varkens met goeden aanvoef en matigen handel, prijs 17 ik 19— ets per ■ƒ, 'f-öj Biggen voor Engeland met redelijken aanvoer en matigen handol, prijs 15— a IB'/» ets per 'ƒ, K.O. Magere Biggen met goeden aanvoer en matigen handel, prijs f OM a f 0.10 per weoic. Vette Schapen met goeden aanvoer en matigen handel, prijs ƒl4 a f 24. Nuchtere Kalven met eenigen aanvoer en vluggen handei, prijs ƒ6.— a f 9. Graskalven met goeden aanvoer en stuggen handel, f3O a/70. Fokkalven ƒlO a ƒl6. inriiifii. Witte Polder-Tanve/ 5.25 a/ 6.40,K00d_ dito ƒO.- a ƒo.—, Angel dito ƒO.- af 0.-, jarig» Zeeuwsche/ o.— a ƒ o.—, nieuwe ƒ0 60 „ƒ7. .mindere ƒ 6.25 a ƒ 6 50, afwijkende ƒ 5.50 a ƒ5.60. Polder- Rogge ƒ3.75 a ƒ4.lo,Zeéuwschef 4.10 a f 4.65, Voerper 70 K.O.f 3.50 a/* 3.60. Winter-Gerst f 3.15 af 4.25* Zonier-Gerst ƒ 3.50 a.f 4.—, (Jhevalier-ƒ 4.50 a ƒ5.25. Haver per H.L. f 2.25 a f 3.1 a, per 100 K.O. f 5.25 li ƒ5.75. Krwten. Kook-ƒa2o af 9.50, nlet-kokenda /O.- aƒ 0. -, Voer-Erwten per 80 ICQ.f 4.50aƒ 4.75. Ito,,ik ii. Biniiie/' 9.— &ƒ 10.50, Duiveboonon ƒ 5.90 a ƒ6.10, Paarde- ƒ5.- a 75.25. Wittop 11.-. Maïs. Amerik. per 100 K.O.f 4.86 a ƒ s.lo,Cinquantine ƒ 6.50 a ƒ 6.75, Odessa f 0.- il ƒ 0.-. Kiuim. Inlandsen Hennep-ƒ 7.25 's. f 1.15, Buitenl. dito/6J5Ok fi.—, Kanai ie- ƒ 8.- a f 9.-. Kool- f 6.25 a f 7.—. --- PER TELEGRAAF. LONDEN, 10 Oct. Vee. Aangevoerd lot Runderen, 2000 Scttapen en Lammeren, 40 Kalven en 100 Varkens. Prijzen: beste Runderen 2/3 a 4/ti, Schapen en Lammeren 3/8 a. 5/9, Kalven 2/8 a 5/J, Varkens 2/6 a 8/9. Sitiu.tr. Beet- per Oct. 11/-; Java Nr 15 —/—» Straits '-'«»■ £ 66-5, per 3/m. £ 66.12.6. Chili K«|»er £ 46 7.6, per 8/m. £ 46.18.9. Zink en I.ootl onveranderd. NulUer. Ruwe niet gekristalliseerde, Gekristalliseerde, Holl. Crushed Amst. No. 1 en Geraffineerde kalm. Beet- gedrukt. Geraffineerde Kristal- 3 p. lager. Lijnolie 20'/;, te Huil 19/6, vast. --- LIVERPOOL, 10 Oct. Katoen. Afgedaan 12,000 ba. Op speculatie 1000 bn. Amerilc. any port L. M. C. op levering Oct/NoV. 448/64, Dec/Jan. 4 49/iil, Febr/Mrt 4 68)64, April/Mei 454/61. Stemming: Amerik. vaat, '/„ hooger; Su* ratte prijshoudend. --- HAMBURG, 10 Oct. Kwtnolie 45'/jbrl9f, — galt Pnlroleiini, loc» 6JO blief, dito - gelrl. Keuze».Stearn 30Y«, Koffie. Omzet or» termtin 9 Oct: 8500 balen. Santos good average per OcL 75'/», Dcc, 74%,M»art 73-, Mei 72—. Stemming prijshoudend. Spiritus per Oct/Nov. 17/}, per Dea/Jan. 17%. Stemming stil. --- HAVRE, 10 Oct. Koffie. Santos good average. Verkocht 13/MObn. Prtreenop levering per 60 K.0.: Oct. 93.—, H0t.93.—, Dec. 92 50, Jan. 92.-, Febr. 91.-, Maart 9060, April SS.r,5, Mei 39.75, Juni 89.-, Juli 87.60, Aug. 80.76, Sept, 85.75. Stemming onregelmatig. Koffie. Aauyoer vau 9 Oct. te 810 9,000 bn,te Santos 23,000 bn. --- AMSTERDAM, 11 Oct. Uuril', Goei or.Unilr Jav.i. 63& 44»fi December.... t&U 63'/« 6*— 141/, .4'/, 44'/, Januari B3>/4 &3V4 6S'/4 43»/4 4S'/4 49V* Februari 6»/4 63/4 6SV4 4Sy4 13'/, 43/* Maart 627* 627/, Wh r!3'/4 48% 43% April 62% 62'/B 627/, «% 4SV, 43% Mei 627, SIP/, 52'/, 13% 43% 43% Juni 627/, 1527,, fj-p/, ,9.-),,, .ia»/, JulU 627/, 527/, 43- 13- 43- Augustus 627/ s 62'/, 627/,. 4_% 42% 42% September.... 52% 627/, 537/, «_i± 43% 4Ï% December 52?/, 62'/, 621/, 39% 397, 897, prüsh prijsh prijsh prtjsh prijsh prijs!» Kutoen. van de Amst. Katoeuuiako. laars-Vereeniging voor N.-A. basis Middling. N.0.L.-L 2.45 u. I Febr./Manrt _ 26H9 October 28 20 Maart/April 26.70 Oct./Nov 26.20 April/Mei 2«30 Nov./Dec 26.30 Mei/Juni Ï6.90 Dec./Jan „ 26.40 Juni/Juli 27.— Jan./Febr 26.50 Vast "*"• op termtin vast. liauk.u Uillitori. strun. Gem. conté. October.... 40- 39% 40- 397* Novembor 407, "V* 40— SS»/* December 407, *<•— 40 ' *»— Januari... 40'/s 10- 40- 40-. Februari.. 40/8 40— 40- 40— Maart 40% 40- 40- 40- P«p«r. Zwarte Larapong- op termyn, 2 u. 30 m. October..-..» 11—ets. April _ HViCt* November.... Il1/, „ Hei..» U'fs , December... .. li'/4 „ Juni H% • Januari..- H/4 . Juli 1 H% » Februari „ 11% . Augustus 11% - Maart..-, Il5/» „ tSeplember 11% , fflOtncleele noleering.) Tarwe per 2400 K.Gi oplevering; iets lager Ho*. f - , Maart f 118 H»KK« per 2400 K.0.: op levering traag-, in deza maand voor 1 uur fm, 94, later f 9&, 94,Maart/'lOl. Kattnolic. Vliege id per 10) K.G. f'J.l>U,f -JS—, in de stad f- -; per 11.1.f -01'», lu l>L November-... 64' A 61'/. 51V- 14,4 H>/4 i **'/< December 68% KM, 63'/I 111/. 44'/, i -14' fe Januaii...«.». 53'/» 53'/. 53'/. 13?/, i 5% ; «PS Februari 53/, óS>/4 63V.Ï <3/4 13/4 [ 43% Maart. 62'/» Wj, 52'/, 43% 13% j 43% April 527» 52% Wh 18* 13-% ! «3% Mei 627/» Wk 527/, 4;i'/, 43>/, 437. Juni 62'/, 627 82, 42'» 42% 42% Juli 52% 52% 62'/, 42% 42% 12% Angiwms 52% 527/, 527/s 42'/, 42'/» 42'/» September.... 627/» 62:/, 827/8 4li,4 iVIA 41% December -- — — 8-% 89»/,, 89% prijsh prijsh prijsh prijsh prijsh prijs» --- SCHIEDAM, 11 Oct. MeiilM.il/- 9.25. .lenovor f 1125 Amst. Priel f 14.75. Spoeling f 0.90. (Gisteren bij den Brandersbond. Hontwtju [3'k a/O— per H.L. vonlaui. --- MARKTBERICHTEN. HOORN, 10 Oct. Km», Op de markt aangevoerd 204 stipeü»' wegeudoSVi'« A.ü. Hoogste prils voor Klein» fïü.->, Uommissie /-27.-, Middelbare/ 27.- per 60 K.Q. --- DORDRECHT, 10 Oct. «runen. Tarwe, puike 3jarigo Zeouwsche, Vlaanv eche en Overmaassche fli.- a. ƒO.OO, dito goed» en mindere /O.— ir. /'O.—; jarige puike ZeoußwCtm Vlaamsche en Ovormaassche /&.60 a/6.—, goede •« minde'o ƒO.- a ƒO.-; nieuwo fG.- a goede f 5.60 a. f 6.—, minder-o en blauwe / 5 a ƒ6.50; Canad» /"5.~ aT 5.10. Rogge. Nieuwo Zeeuwsche, Vlaan»* sche en Overra. f 4.— a ƒ4.50, jarige dito f C— » f o.—. Gerst. Nieuwe Zeeuwsche en Vlaamsche Wü*" ter- ƒ4.30 a ƒ4.70, dito dito por 100 K.G. fO.". a/0.-; dito dito Ovormaassche en Flakkeosch* fS-W kf S.SO; dito Zeeuwsche e.i VI. Zomer-ƒ 3.-*, a ƒ3.50; O vorm. en Flakk./ 3.- Hf 3.20; (Jhevall-* fi.- a /4.5 Ö. Haver, jarige lange f 2.- a f nieuwe /0.- a f 0.-, per 100 JCO. /0. - a ƒO.-. jarigo dikkeƒ 3.50 a /_.-. Spelt/ 2.20 a ƒ2.50. Boo»>* Paarde- f 5J30 k f &.10-, Duive- f 0.- kf 0.-; WU» / _._ a ƒ -; Bruino/-B.soafOfiO. Erwtao. KIM» f 7- k/8.60, Me-tlng-/..- a fSM. Snad. Kanarie- /7.— a/7.50. Kool- met meer vtaag en daardoor hooger gehouden. Lijn- kalm. Olie. Raap-. De stemming werd in de afgeloopen *eek vaster, er was vraag voor Vliegend en ter- Mnen genoten door de vastere stemming van enkele "Uitanlandsche markten ook meer attentie, zoodat *t tot langzaam stijgende prijzen vrij wat gedaan g- Heden. Vliegend / 23, /22; per Nov./Dec. ƒ22; jfel /22Ys. Lijn- zeer stil en weinig veranderd. Beden: Vliegend /23'/.;perNov. /22;Dec/21'/s;Jan./ ■ei ƒ2l. ttaapkoeken ƒ65 a/ 66. fcijnkoeken/ -. ---