BOUWKUNST. DE NIEUWE KERK TE BLEIJERHEIDE Een werk van architect A.J.N. Boosten. Daar over enkele dagen in gebruik zal worden genomen de nieuwe kerk van den H. Antonius ln het rectoraat Bleyerheide, waar met de zielzorg door Mgr. Schrijnen werden belast de paters Minderbroeders-Franciscanen ter opvolging van de Minderbroeders der Duitsche prov. lijkt ons het tijdstip aangebroken om een en ander over deze nieuwe kerk, voor welker totstandkoming zich buitengemeen verdienstelijk heeft gemaakt, met den grooten steun van de geloovlgen van 't rectoraat, de rector, de Z. E. pater Lucheslus Moeskops, mede te deelen. Een tweetal clichés, vervaardigd naar foto's van het atelier J. Prevoo en Ca te Kerkrade, geven eenig idee van de voorname architectuur van dit nieuwe bedehuls. BIJ het ontwerpen der plannen heeft de architect, dhr A. J. N. Boosten uit Maastricht, rekening gehouden met de typische omgeving van Bleyerheide, die dan ook ln den bouw tot uitdrukking ls gekomen. Bleyerheide ls van bijzondere constructie. Daarom ontwierp dhr. Boosten de kerk ln baksteen, ln tegenstelling bijv. met tijn kerk te Eygelshoven. en andere die ln natuursteen werden opgetrokken. De kerk is aangesloten aan het oude klooster, waarvan de gevel „ontplaat" werd en aardig werd opgeknapt en zoodanig gebouwd dat ter plaatse één complex Werd verkregen. Door dit aan elkaar koppelen van uiterlijk zeer verfrar,'d klooster en kerk, kwam voor Bleyerheide een concentrisch middelpunt tot stand: een eJimax van den localen bouw. lets wat dit belangrijk deel der gemeente tot nu toe miste. En beschouwd van een stedebouwkundig standpunt, ls een Imposant geheel verkregen. Het rectoraat kreeg als 't ware een nieuw hart De kerk ligt georiënteerd en ls op een toevallige verhooging gebouwd. 8 treden geven toegang tot de kerk. Ze ls uitwendig lang 54 M. in het transsept 31 M. breed, terwijl de inwendige hoogte 17 M. bedraagt. De toren —, die naar onzen smaak wel wat forscher en hooger had kunnen zijn —, is 46.5 M. hoog, met een metselwerk van 24 M De stijl der kerk ls gecomponeerd op den spitsboog; de kerk ls daarom nog geen gotische kerk, zooals wel beweerd wordt en geschreven ls. De architect streefde er naar ln het Interieur een vredige, rustige stemming te bereiken, waarin hij ter dege ls geslaagd. Het Interieur ls devoot heeft lets mystieks over zich. In haar geheel doet de kerk warm aan. Met een bescheiden som, van even over de t 1C0.003 ls de kerk gebouwd. En de daarbij bereikte resultaten zijn verrassend. De kerk heeft 1100 zitplaatsen, behalve de staanplaatsen. Bij feestelijke gelegenheden kan de kerk 2500 personen bevatten, en als het noodig zou zijn wel 3000. Wat bij het tot stand komen dezer kerk tot groote verheugenis stemt —en ook den architect tot blijdschap moet stemmen, — ls de spontane medewerking van de paters en de gelovigen waardoor de kerk. ln groote trekken bij haar Inzegening gereed zal zijn gekomen. Hoeveel kerken worden Jammer genoeg, slechts gedeeltelijk afgebouwd zonder toren of zelfs zonder klokkenhuls. Zulke bedehulzen blijven koud en kunnen niet spreken tot het gemoed van zoovelen. De bekende Maastrlchtsche kunstenaar Jonas heeft de kerk versierd, mee verrijkt, met 17 gebrandschilderde ramen waarvan kan getuigd worden, dat zij niet alleen nu maar ook in de komende eeuwen de trots van Bleyerheide en heel Limburg zullen worden. Al deze ramen — wij stellen ons voor nader ln een afzorfderlljk artikeltje hierop terug te komen — zijn te danken aan de vrijgevigheid van particulieren en vereanigingen. P* kerk ls in den hoofdbouw van baksteen «-aasklei) opgetrokken — de steenen zijn afkomstig van „de Zwaluw" te Maastricht — en van vulcanlsche Ettringer tufsteen (Eifel). De eokkels en treden zijn van basalt-lava: een zeer «roeve steen. «teen !?terieur bestaat grootendeels uit natuurwand'p de wederom een plint van tufsteen; de mercei £a b°gen van harde, grijze sibbervlerhK.' gewelven zijn van een stalen nettueeu e*k met beton voorzien, opdat bij evenvan L5ettlngen door verzakkingen het optreden systeem e^ren hierin kan worden vermeden. Dit genaSi ft de architect reeds met succes toeaticw ï de kerk te Eygelshoven en vindt ook in öesnÖtPr, iken navolging. In de gewelven, die kleur t met een minerale verf ln cotta*angebra speclale ventilatie voor den zomer ▼erh»vJp«ardlghe'<1 van het priesterkoor, waar de be« u *lfgodsdtenst-pléchtigheden plaats hebterlc'oor i« 4 Vo'le uitdrukking gekomen. Het prieshet is h(f "nmers het centrale punt van de kerktect geïnpni' ri3k en rulm- Blijkbaar is de prehi- S'rva-'s p„rtrd door de presbyteria van de St. woonniVntJ1 ?• L- Vr- kerk zijner geboorte- en 4 teMaa,strlchtnoeman m«f -uitgerust", als we het zoo eens mogen, met drie z.g. va_te altaren. De tomben van het hoofdaltaar en de belde zijaltaren zijn van marmer, met zware marmeren dekplaten. De communiebank ls eveneens van marmer; 't zijn alle geschenken van parochianen evenals de marmeren predikstoel die door een inwoner van Bleyerheide ls geschonken. De firma Laudy te Sittard heeft ln overleg met den architect de altaren en de communiebanken) vervaardigd. Het koper- en kroondrljfwerk van het hoofdaltaar is van den bekenden Amsterdamschen edelsmid Witteman. Het kruis met de figuren om het hoofdaltaar ls snijwerk van den beeldhouwer Andrlessen uit Haarlem. Naar ontwerpen van het architectenbureau Beosten werden uit Slavonisch-eikenhout vervaardigd de banken, door dhr. Jos. Buck, Bleyerheide en de 6 keurige biechtstoelen door de «Irma Frans Buck, Hoofdstraat, Kerkrade. Het schilderwerk in de kerk bleek wél toevertrouwd aan dhr P. Huyten te Bleyerheide. Wellicht wordt nog later de schelp in het gewelf beschilderd of met goudmosaïek versierd, evenals de achterwanden en ds gewelfjes der zijaltaren. Vcorts ligt het nog in de bedoeling aan den hoofdingang — in totaal zijn 5 toegangen tot de kerk — moumentaal beeldhouwwerk te doen maken door den Maastrlchtschen beeldhouwer Charles Vos, die ook den eersten steen, den hoeksteen, den Christus-kop, heeft gebeeldhouwd. De kerk ls van een goed functlonneerende warme lucht-verwarming voorzien. In de sacristie bevinden zich een Llps-kluls voor het bewaren van de HeLlge vaten en ruime credensen voor de kerkgewaden. Onder den toren bevindt zich een devotie- en doopkapel. Daarnaast ligt de opgang naar 't zeer ruime zangkoor en den toren, waarin zich bevinden een uurwerk met slag en drie klokken, twee uit de oude kerk en een nieuwe; een en ander werd geleverd door de firma Eysbauts te Asten. Het dak der kerk ls gedekt met Moesel-lelen (Katzenberg.) Het door de firma Vermeulen te Weert vergroote en versterkte orgel der oude kerk zal op den heuglijken dag der ingebruikneming — ln Mei a.s. kan de plechtige consacreerlng door den Koermondschen wijbisschop worden tegemoet gezien, — voor het eerst zijn Jübelakkoorden aoen rulschen langs de machtige gewelven van het Godshuis, samensmeltend ln één harmonisch hed van dankbaarheid tot den goeden God tot wiens eere en roem de nieuwe paterskerk van Bleyerheide ls ge_ticht Onnoodig te zeggen dat de kerk electrisch verlicht ls, — de Installatie werd opgedragen aan dhr. Körfer — en dat ook de geschonken Kruisweg ln olieverf, copie van 'n vermaard Duitsch artlst, niet weinig de godsdienstige stemming van de geloovigen zal verhoogen. Aannemers der kerk _Jn dhrn. Gerards en van de Poel te Schinnen. Over hun werk en afwerking heeft de architect niets dan lof. In Oetober 1930 werd met het grondwerk begonnen; wegens de slechte weersgesteldheid moest het werk 3 maanden worden stilgelegd. Met het dage'ljksch toezicht op den bouw der kerk was belast dhr. G. H. Ruyters. bouwkundige te Maastricht. Met veel Ijver en accuratesse heeft hij zich van zijn taak gekweten, zeer ten genoege van den arch'tect en diens opdrachtgevers- de „bruine" paters Glück Auf: Ble-erheide, het wel meest typische mljndorp van Kerkrade, met het prachtige bedehuls. --- FRUITTEELT. VRUCHTENWIJN VOOR EIGEN GEBRUIK Een wetsovertreding. Langs den weg der Redactie gewerd ons, naar aanleiding van het artikel over „Fabrieken voor Fruitverwerklng" ln de Limburger Koerier van 17 Febr. JL, een schrijven van een lezer, die volkomen te goeder trouw meent, dat ieder van versche vruchten voor eigen gebruik vruchtenwijn mag maken in elke hoeveelheid, zonder aangifte te doen aan den Rijksontvanger, zelfs met toevoeging van suiker om het geheel ln gisting te brengen. Dit ls stellige wetsovertedlng en wie zoo handelt, loopt alle kans op een onderzoek door de commiezen met als gevolg, ln beslagneming, procesverbaal en bij later vonnis een hooge boete! Wij willen dit verduidelijken door een paar feiten. Een tuinder te Oostvoorne had dezen zomer 't sap van 40 pond roode bessen met 25 pond suiker met water aangevuld tot 90 liter en ln 2 vaten te gisten gezet om zelf bessenwljn te maken. Op 21 December zijn de ambtenaren op onderzoek gekomen, hebben een en ander ln beslag genomen en procesverbaal opgemaakt, Hij was wel geen accijns verschuldigd, doch had aangifte moeten doen, omdat hij een .gegiste" drank fabriceerde; en voor het gebruik van suiker had hij ontheffing moeten aanvragen van art. 1, lid 2 der wet van 2 Maart 1916, aan den Minister van Financiën. Gelukkig zijn beide overtredingen niet heel erg en zal de straf niet zwaar zijn. Zonder aangifte mag men ln' Nederland alleen „ongegist" vruchtensap (bijv. bessensap) persen uit versche vruchten voor eigen gebruik en slechts tot een maximum hoeveelheid van 50 Liter. Wie meer sap wil persen, moet aangifte doen en wie vruchtenwijn wil laten gisten, moet van elke zelfs kleine hoeveelheid, aangifte doen. Ongegiste sappen en gegiste dranken hier te lande vervaardigd uit versche vruchten (bessen, frambozen, pruimen, appels, peren kersen) met uitzondering van druiven zijn vrijgesteld van accijns. Hier zal de verwarring schuilen. De vrijstelling van accijns heft echter de verplichting tot aangifte niet op. Erger zag het eruit voor een tuinder te Venlo. Een tuinder aldaar had dezen herfst uit eigen druiven 140 liter wijn geperst. HIJ kreeg bezoek *?*?_ rijksambtenaren, die hem voor de keus stelden den wijn weggteten of beslag en procesverbaal. Hij vernietigde den wijn en ontkwam daardoor aan de hooge boete van f 500 en verbeurdverklaring. Hrj mag de commiezen dankbaar zijn voor hun advies Wetsovertredingen als boven geschetst, volkomen te goeder trouw, zyn er dit Jaar heel wat begaan ln alle frultdlstrlcten. omdat de prijzen van bessen en druiven zoo laag waren. Het Centraal Bureau van de Veilingen ln Nederland treedt in deze sedert geruimen tijd zeer actief op in het belang der onwetende overtreders. Het bestuur van genoemd Centraal Bureau neeit zich te dezer zake tot den Minister van Financiën gewend en een onderhoud gevoerd met de Inspecteurs voor het Westland te Delft en te Vlaardlngen. Het adviseert de tuinders, Z. de wet overtreden hebben, alsnog voor 5 Maart bij den Inspecteur, waaronder ze ressorteeren, aangifte te doen. ZIJ zullen dan wel vrijgesteld worden van boete en verder zoo coulant mogelijk behandeld worden. wie onder onze lezers ln hetzelfde schuitje ls, raoen wij aan ook maar eens naar den Ont- Vange,„,oï den Inspecteur te gaan. ZIJ zullen wel °P gelijke, milde wijze behandeld worden als de westlandsche overtreders. Intusschen ls het verheugend, dat het Centraal Bureau met den Minister onderhandelt om voor de toekomst vrijstelling te krijgen van accijns voor wijn bereid uit blnnenlandsche druiven. Wellicht komt er een geheel nieuwe regeling over de manier van frultverwerklng om het mogelijk te maken de mindere kwaliteiten uit de markt te nemen en het werkelijk goede fruit aan redelijke prijzen te verkoopen Onzen briefschrijver, die zich deskundig acht om allerlei wijnen uit fruit te bereiden, raden wij aan zich in verbinding te stellen met den ?,eer_.va_ der K*o'*» te Maastrlcht of Professor Sprenger te Wagenlngen, die zich sterk voor de fabricatie van vruchten, sappen en -wijnen interesseert. Persoonlijk kunnen wij hem niet helpen om zijn kennis prol ductief te maken. WIJ besluiten ons artikel met de korte samenvatting, welke advocaat Niemöller, Redactie- Secretaris van de Tuinderij over den wijnaccljns geeft in het nummer van 19 Februari IJ.: 1. „leder, die uit boomvruchten wijn (= gegiste drank) wil fabriceeren, moet daarvan vooraf aangifte doen bij den ontvanger ln zijn district, onverschillig de hoeveelheid " (Dus zelfs voor enkele flesschen.) 2. „leder, die uit boomvruchten sap (= ongegiste drank) wil fabriceeren, moet daarvan vooraf aangifte doen bij den ontvanger ln zlin district, tenzij voor eigen huiselijk gebruik tot ten hoogste 50 liters.» (Dus geen aangiS nc.- tot 50°_ )Cn flesscnen tessensap of ander sap 3. Accijns is verschuldigd door leder die uit druiven of gedroogde boomvruchten (dus niet uit versche bessen, frambozen appel-T enï) wijn op sap vervaardigt". DrulvensVp, (duson_Sl entotn°5g 0 _^ter..WlJn, **" ™ >M* WIJ kunnen erbij voegen: i™YriLvan. Ac zijn gegiste of ongegiste dranvruchtl'n lande vervaardigd uit versche boomvruchten n.l. aalbessen, krulsbessen framborpn -_?___£- HrSen' PrUHlmfn' «SneTS; doenO ng VaD drulven-