De Oorlog tusschen Rusland en Japan. De groote slag. Het ia een felle strijd die om Liaojang gestreden wordt. Gistermorgen werd met tet aanbreken van den dag de kamp hery*t met een verwoeden aanval der Japanners 0p de hoogten westelijk van Hsin-lin- met gevolg dat de Russische linie doorbroken werd. succes dwong waarschijnlijk het Bius- Sl6che centrum en den Russischen rechtervleugel tot den terugtocht. Verder worden sensatiewekkende tij dia- ?cr> gemeld, die echter alle haar bron hebben in Tokio en dus niet maar dadelijk on- Voorwaardelijk voor betrouwbaar moeten ?*ngenoiiien worden. i>aar wordt dan ge •°ofd, dat generaal Kouropatkine geheel Beslagen is en dat Liaojang bezet is door "e Japanners. is zeker niet voor de poes, maar we Sullen goed doen nadere berichten af te Jachten. Het is lang niet onmogelijk, dat kouropatkine zijn bekende tactiek weer gevolgd heeft en strijdende is teruggetrokken °P Moekden, aanvankelijk posities inno- die de Japanners in den waan moesten brengen, dat het er nu om gaan zou. . Deze veronderstelling vindt bevestiging JP een ander bericht uit Tokio, dat melding maakt van een terugtrekken van rechtervleugel en centrum der Russische troepen, gisteren, die het zuiden van Liaojang Veraedigden. Zij worden door de Japanners achtervolgd. het den Japanners werkelijk gelukt de Russische linie in het westen te doorbreken of om te trekken, dan kan de slag voor Kouropatkine als verloren beschouwd *orden. In dit geval blijft de vraag: Is de Russische opperbevelhebber in staat met zijn belangrijke legermacht strijdend terug te trekken op Moekden? . Zijn de Japanners hem in den rug, dan l» echter een catastrophe voor het Mant- BJOerijsche leger onvermijdelijk. Een leelijk ding is intusschen een bericht an Reuter uit Moekden, dat de spoorwegdienst met Liaojang verbroken is en dat de *egen onbruikbaar zijn. Dat er intusschen nijdig gevochten is blijkt uit de verliezen der Japanners, die, Volgens maarschalk Oyama, aanzienlijk zijn, terwijl voor de legermacht van Koe roki alleen opgegeven wordt van 24 tot 23 Augustus 2255 man gedood en gewond.Ook twee Russische generaals hebben het moeten ontgelden: baron Stackelberg, die eergisteren gekwetst werd in den_ strijd aan Rt zuiderfront on de commandant van de 9e divisie, Mrosowski, die ernstig gewond werd bij dezelfde gelegenheid. --- De sterkte der beide legers. Met het oog op den grooten strijd bij Liao-jang en de vèr-strekkende gevolgen, is bet van belang een overzicht te geven van de sterkte van de beide legers. Generaal FKouvopatkine heeft thans onder zijn bevelen het geheele Mantsjoe-veld'eger en bovendien de 8e Wladiwostock-divjsie en de Orenburgsche Kozakken-divisie. Hij heeft tien divisies, elk uit twaalf bataljons en vier batterijen bestaande, ïö.ooo a 18.000 man cavalerie, totaal Ï60.000 man en 500 kanonnen. De positie van Liao-jang is sterk. Zij loopt van Choe-Chan, een 1000 voet hoo- heuvel, vijf mijlen zuidwestelijk van Liaojang tot te Taitse, boven Liao-jang. Het geheele front beslaat 8 mijlen. Het geheele actieve Japansche leger is thans in het veld met de reserve. Volgens de jongste Russische raming is dat leger man groot met 900 kanonnen. --- Het beleg van Port Arthur. Van een zeer betrouwbaar persoon, die Ut Port Arthur qankwatn, krijgt de oorlogge respondent van de Mat i n te Chifoe de volgende mededeelingen : Gedurende het laatste bombardement mikten de Japanners vooral op de haven en op de magazijnen waar de levensmiddelen en de munitie bewaard werden, zonder echter groote schade te veroorzaken. De Russische schepen veranderen steeds van ligging uit vrees, dat spionnen door teekens aan de belegeraars mededeeling daarvan dóen. Onlangs trachtte een Japansch officier in een door Chineezen gedragen zak I'ort Arthur binnen te komen. De dragers gaven Voor dat de zak met kolen gevuld "was. De list werd echter ontdekt en zoowel de Chineezen als de verborgen japanner werden gefusileerd. Volgens Reuters correspondent te Chitoe houden de Japanners nu bij IPort Arthur de volgende punten bezet: in het oosten een hoogte in de buurt van fort no. 5, in het zuiden Pa-ling-cheng, in het westen Hoe-kia-toe en Jang-to-wang. In tegenstelling met andere berichten, .wordt nu weer verzekerd dat de levensmiddelen te Port Arthur zoo krap zijn, dat een zak meel er met 11 roebel betaald wordt. --- Een belangwekkend onderhoud De Petersburgsche correspondent van de !M a t i n, die ongeveer alle voorname ingezetenen van deze stad geïnterviewd heeft — had kort na de aankomst van grootvorst Boris, een onderhoud met hem. Hij reisde den vorst tot Okoelofka tegemoet,die aankwam met denzelfden waggon, waarin hij in Kouropatkine's hoofdkwartier bij wijze van tent de nachten doorbracht. De waggon is ter bescherming van de inzittenden tegen aanvallen der geheel gepantserd. te grootvorst deelde den journalist tal ..Tan bijzonderheden mede over de gevechten die hij bijwoonde. Hij vertelde o.a.,dat f, .':cr;!.'i! Keiler gedood werd door een bom t ie boren zijn hoofd barstte, waardoorhem dan lfX) kogels in de borst drongen, iirlijk was de gewonde onmiddellijk «- nd. Ka Port Arthur verlaten te hebben be•*f de grootvorst ziah naar het hoofdkwartier van generaal Kouropatkine, waar hij twee maanden bleef om daarna deel uit te maken van den staf van generaal Keiler en werkzaam deel te nemen aan den strijd Den 4en Juli onderging grootvorst Bons den vuurdoop aan de zijde van generaal Keiler. Volgens zijn adjudant vorst Demidof gaf de grootvorst blijk van groote koelbloedigheid. Zes dagen later nam hij deel aan het gevecht onder generaal Hertchelman. De bommen vielen rechts en links van hem neer. Wat die adjudant over i --- de plannen van Kouropatkine meedeelde is wel vermeldenswaard. Men heeft veel over deze plannen gesproken, maar niemand) kent ze, behalve misschien die czaar. Men weet nog slechts wat hij heeft aangekondigd, nl. dat hij genoodzaakt was voorloopig terug te trekken. Wees er van overtuigd, zeide de adjudant, dat Kouropatkine zal wijken, doch dat hij Liaojang niet zal verlaten zonder den vijand gevoelige verliezen toegebracht te hebben. Hij zal niet aarzelen om, wanneer de voorzichtigheid het hem gebiedt, al strijdend! terug te trekken ; hij zal tot Moekden teruggaan en, zoo noodig, nog verder. Eerst wanneer over eenige weken generaal Kouropatkine over een sterk leger beschikt, zal men over zijn plannen kunnen gaan spreken. --- Een eigenaard ge gemeente. De oorlogscorrespondent van de Dai 1 y Chronicle deelt aan zijn blad mede op welke wijze hij en de overige collega's, die met het leger van generaal Koeroki optrokken, den tijd te Feng-hoan"--cheng zoek brachten voor het leger zien van daar uit in beweging stelde. Daar men verwachtte vooreerst niet te zullen vertrekken werden maatregelen genomen voor een langer verblijf. De tenten werden door houten huizen vervangen en een soort van gemeente werd' gesticht Men had een burgemeester aangesteld en een gemeenteraad voor een jaar benoemd. Eenige correspondenten legden zich op den handel toe en maakten als ondernemers goede zaken. Anderen traden als geldschieters op, of begonnen een handel in vogels, tot de oorlogswind naar deze vreedzame omgeving overwaaide en Koeroki's troepen en daarmede de oorlogscorrespondenten naar het noorden optrokken. De burgemeester en de gemeenteraad boden ~en bloc" hun ontslag aan. --- Diverse berichten. Sir Robert Hart besliste dat het stoomschip ~Independent" (ba Chifoe door de douanebeambten aangehouden) verlof moet krijgen aaar Nioetchwang door te varen. Een Japansche kruiser en twee torpedojagers zijn lieden in de nabijheid van de haven gezien. — Steven, tot raadgever van bet Japan- Behe departement va,n buitenïandscbe zaken te Saoul benoemd, is een Amerikaan, maar staat sedert lang in Japanschen dienst. Da regeering t 3 Tokio heeft de moeite genomen er nadruk op te leggen dat deze benoeming geen inbreuk maakt op Korea's onafhankelijkheid. Men zou anders licht geneigd zijn, dat te denken. — Een Japansche torpedoboot kwam gisteren te ll.'SO uur de haven van Chifoe binnen. Men gelooft, dat zij berichten voorde vloot komt halen. — iDe Norddeiut sche Allgemeine Ztg. verneemt, dat het vertrek van prins Frederik Leopold naar het Oostaziatische oorlogstooneel op verzoek van Rusland uitgesteld is, omdat er gevaar bestaat voor veimi ling van den spoorweg door Tsoengoe-zenbenden. — Reuter se;nt, dat Kirileff, de correspondent van de Rus s, zwaar gewond is bij liaojang. Toch kon hij nog teiegrafeeren, dat de Russen 46 Japansche kanonnen genomem he'obsn, bijna alle onbeschadigd. , i ,l — Een dagorder van den czaar bepaalt, dat voor de verdedigers van Port Arthur elke maand dienst tellen zal voor een jaar, van 1 Juli 1934 af tot het einde van het beleg. --- Stadsnieuws. Werkmansbond. De Werkmansbond voor leden van de •Ned. Herv. Kerk herdacht gisteravond den verjaardag van H. M. de Koningin met een feestelijke bijeenkomst in de Zuiderkerk, die voorafgegaan werd door een bespeling van het orgel door den heer G. B. Van Krieken, den bekwamen organist der kerk. Toen om 8 uur dr. H. Schokking, uit Vlaardingen, het gestoelte besteeg en het gebed uitsprak, was in de wijde kerkruimte geen plaatsje onbezet. Nadat de vergaderden Psalm 103: 1 hadden gezongen, voerde het zangkoor „Looft den Heer", der Nationale Chr. Geh.-Onth.-Vereeniging, afd. Rotterdam en Omstreken, onder leiding van den directeur, den heer O. G. Sterkenburg, het Volkslied en het lied ~Do Koningin leve" .uit. Als feestredenaars traden op dr. H. Schokking en dr. J. Lammerts van Bueren van hier, die beiden de beteekenis van den Koninginnedag voor ons volk releveerden iv verband met de verplichtingen', die het heeft tegenover het Oranjehuis; en spraken over de werklieden, die op dezen dag wèl en die niet feestvieren. •Beide redevoeringen, die in diepe aandacht werden aangehoord, werden afgewisseld door voordrachten met en zonder soli van het Zangkoor, terwijl de heer Van Krieken nog een Intermezzo ten gehoore bracht. De zangnummers werden geaccompagneerd door den heer F. A. N. Dikkenberg. Na het zingen van Gezang 96, waarvan een gedeelte door de aanwezigen staande werd gezongen, sloot dr. Lammerts van Bueren de stichtelijke bijeenkomst met dankgebed. In het ver s 1 a.g over den etalagewedstrijd komt de bemerking voor dat het jammer is, dat de Verseniging tot V"v-edcling van Volksvermaken zich eist dadelijk tot het juiste ,i,dros gewerd haeft. !if had feitelijk moeten wezp-i tot deM de adressen. Behalve de VeTeeniging ~Win keiiers- en Handelsbelangen", beschikt de handelsvereeniging „Rotterdam" over een krachtigen aanhang. 'Heeft de vereeniging „Winkeliers- en Handelsbelangen" een groot aantal leden, de handelsvereeniging „Rotterdam" telt onder haar getrouwen verschillenden der machtigsten te dezer stede. Het moet geenszins in de bedoeling gelegen hebben der vereeniging „Winkeliersen Handelsbelangen" om van dezen vredelievenden wedstrijd de leden der zustervereeniging „Rotterdam" buiten te sluiten en zoo is te vertrouwen, dat een volgend jaar, indien het plan voor den wedstrijd vroeger bekend gemaakt wordt, dan werkelijk schoone etalages zoo van de vereeniging „Winkeliers- en Handelsbelangen" als van de handelsvereeniging „Rotterdam" te bewonderen zullen zijn. De heer D- De Langete Rotterdam is bestemd vopr benoeming in. den Indischeri dienat als leeraar bij het middelbaar onderwijs. Diefstalkroniek. — Ten nadeele van C. N., Gedempte Slaak 59, is een goudeu ring ontvreemd. Juffrouw H. uit Gouderak is bij de politie komen vertellen, dat van de stoomboot „IJsel lll'', liggende Oosterkade, een pakje met zilveren voorwerpen is ont\reenid. Als verdacht aan boord van een stoomschip, liggende aan Doei 3, een paar houten stompen ontvreemd te hebben, is in bewaring gesteld op het politiebureau Gronte Pauwensteeg de 14-jarige bierbottelaarsknecht F. W. v. Z., wonende Eëndrachtsstr. In de drukte bij het bekijken der winkeletalages in de Weezenstraat sloegen de zakkenrollers gisteravond hun slag. Juffrouw T. A. TX, uit de Zwart Janstraat no. 19a, raakte een portemonnaie met 35 cent kwijt. Bij twee andere vrouwen werden portemonnaies met ƒ3 en ƒ8 gerold. Bij een bewoonster van de v. d. Schellingstraat, H. genaamd, is een karpet gestolen ter waarde van ƒ 18. Vanmorgen werd aangehouden en naar het politiebureau Lange Torenstraat overgebracht P. S., uit de Woelwijkstraat, die trachtte drie bussen drops te verkoopen ter waarde van f 20, in een bierhuis aan den Bergweg. De bussen waren eigendom van zijn patroon, den dropsfabrikant De Groot, wonende Gerard Scholtenstraat. Uit het Buizengat zijn drie grenen balken ontvreemd, van 6 meter lengte, die gemeerd lagen onder de spoorbrug. Weer valt een rijwieldiefstal te vermolden in de kantorenwijk: vanmiddag stal men een rijwiel uit het kantoor der firma G. 'Duuring & Zoon aan de Wijnstraat 41. •De fiets, een Imperial-Boover-rijwiel, was eigendom van den heer W. Palte, wonende Mathencsserlaan 207. De Nedle rlan dsche Barbierson Kappersbond!, afdleeling ~Hotterdam" hield haar vergadering in café ~Schouwburgzicht", Coolvest 52. ISa openinsr deelde de voorzitter medo dat wegens militieplichten van den beer Bcrlijn,gedurende deze maand het Iste secretariaat zal worden waargenomen door d«n heer b. J. Fagel, Leeuwen.-itraat 4. Besloten werd; door den boii_.-spenningmeester protest te doen aanteekeneii. tegen enkele punten in het ontwerp-Arbeidswet. Voorts den bondssecretaris te salarieeren als bondssecretaris, propagandist en redacteur van de Barbiers- en Ka ppersoourant en dat salaris, uit de afdeetingskassen te doen bestrijden zonder verbooging van contributie voor de leden. Wijders voortaan iedere maand te vergaderen en leden, die eens in de 3 maanden geen vergadering bijwonen te beboeten met inhouding van óóa weck ziekengelden loden die 8 "weken contributieschuld hebben geen uitkeering te dc-en. Na benoeming van 2 commissieleden voor het nazien der boeken van dfen penningmeester werd die vergadering gesloten. Rotterdamsche Gezondheid skoloniën. Onze correspondent te (Brielle schrijft van Koninginnedag : Dat een triestige? morgen nog wel een blijden dag kan geven, werd heden aan ac kolonie, te Oostvoorne vertoevende, bewaarheid. ■ ■ r nomhftT en regenachtig was 'Ie morgen ; bij het ontwaken konden de ca 1mii.,1,.-...-. ïii-.i. lg zoo itvol en ze bij b >i yüaa /.'>■.! dankbaar gesteund zonden z..:i. Het reeds door zijn ligging zoo gezellige Koloniehuis maakte door vlaggentooi, schelpenversiering en kindergezang een zeer prettigen indruk. Dat de jeugd zich kostelijk amuseerde, was ze voor een groot deel verplicht aan de genotvolle uren, haar bereid door den heer Van den Bergh, die zijn milddadigheid aan Rotte's jeugd vergrootte met ook de kolonie in de feestvreugde te doen deelen. De feesttocht door het dorp, begeleid door muziek, kon helaas door de koloniekinderen niet worden medegemaakt, 't Was etensuur en hoewel de kinderen voor de pret hun eten in den steek wilden laten, moesten de magen toch het hare hebben. Aan het strand werd de pret der kinderen opgewekt medegemaakt door het geleide ; aan boord der stoomboot „Zieriksee" werden de kolonistjes heerlijk onthaald terwijl elk der kinderen een kostbaar geschenk ontving, dat hun natuurlijk een geestdriftig: „Mijnheer v. d. Berg gaat nooit verloren!" ontlokte. Hartelijk dankbaar gestemd werd na afreize van de „Zieriksee", de tocht naar het Koloniehuis aanvaard, waarna de avond onder pret, gezang, tractatie en tot slot het vertoonen van de tooverlantaarn werd besloten. 's Morgens werd het volgende telegram verzonden : Aan Hare Majesteit de Koningin! De vierde kolonie der Rotterdamsche Gezondheidskoloniën, verblijf houdende te Oostvoorne met haar geleide, biedt Uwe Majesteit eerbiedig haar beste gelukwenschen aan op dezen dag. Namens allen: A. STEIJL Jr., hoofdgeleider. De Burgemeester van Rotterdam roept de leden van den gemeenteraad op tot het houden eener vergadering .>p Dinsdag den 6 September 1904, des namiddags ten I 1/2 ure, zoo noodig voort te zetten des avonds ten 8 ure, ter behandeling van de hieronder vermelde onderwerpen. Agenda: Notul&n van de vorige vergadering. Mededeehng van ingekomen stukken. Benoeming van do vaste commissiën: a. de commissie voorde straf verordeningen ; b. de commissiën van bijstand!. Idem van een lid uit den Gemeenteraad ia het Burgerlijk Armbestuur. Idem van onderwijzend personeel. Het adres van C L. Take en c. g. benoeming van een makelaar in assurantiën. Het voorstel om het hoofd der school voor m. u. 1. o. 3e klasse aan de Linker Rottekade, A. L. Bartelds, over te plaatsen aan het hoofd der school dier categorie, in aanbouw aan de Middellandstraat. Het voorsbel tot overneming van strooken grand, als : a. aan d"„> Waterloostraat van M. en P. Van Linschoten ; b. Aan den Mathen:ss?.rdijk van H. J. Roeloff. Het nader voorstel tot verhuring van een terrein aan de Zalmstraat aan H. Scholten s Kz. Het voorstel tot verkoop van een gedeelte grond aan de Persoonshaven Oz. aan de firma, Genetson & Rutteman. Het voorstel tot openbare verhuring van perceelen opgehoogden grond in Hoogenoord. Hel voorstel tot aankoop van een gedeelte muur ten dienste van het te bouwen brandspuithuisje bij het Zuidwestelijk stoomgemaal. Het voorstel tot aankoop voor achoolbouw van een complex pandjes tusschen Gedempte Slaak, Vredenoordlaan, Hoog-jn Boezem en Wilhelminastraat en tot goedkeuring van den aankoop in openbare veiling van het pand aan de laatstgenos nde straat no. 19. Het voorstel tot het verleenen eener subsidie van ten hoogste ƒ 1500 aan de Vereeniging tot veredeling van Volksvermaken, in verband met de feestviering ep 31 Augustus. Het voorstel tot het toestaan van een crediet voor de herstelling van een vak kaaimuur aan de Spoorweghaven Oz. Het voorstel tot het stichten op een terrein aan de Duijststraat van een dienstgebouw voor de afdeeling gasfabrieken. Het voorstel tot demping van de Goudschevest tusschen de Jonkerfransstraat en de Rotte. Het voorstel tot het houden eener openbare aanbesteding voor de concessie tot plaatsing van kiosken. Het voorstel inzake de door de maatschappij „Boschpolder" tegen de gemeente aanhangig gemaakte procedure. Het voorstel tot het leggen eener nieuwe bestrating in den Oppert tusschen de Oppertbrug en de St. Jacobstraat. --- VERWACHTING VAN HET WEDER. 's Middags 12 uur. 1 Sept. 2 Sept. Barom. bij O» Cels. 760.4 mM. 764.6 mM. Therm, in de ach, 18.0°G.64°F. 17.8°a.64°F. Min. temper. W 14.4°C.ó8*F. 14.6°G.58°F. Max. temp. ror.d. 20.8°CL69<,F. 19.0'C.66°F. Windt en kraoht Z.W. 2 N.N.W. 3 Bewoik. der lucht Zwaar bew. Betrokken --- WATERSTAND. Rotterdam, 3 Sept. legetjj 9.59, 2e getij 10.23 De barometarstaiid was hedenmiddag halfvier vooruitgaande Zwakke tot matige Westelijke wind ; veranderlijk; droog weer; weinig verandering in temperatuur. --- Kunstnieuws. XXVIIIste Nederl. Taal- en Letterkundig Congres. iDe Woensdagmorgen was in de eerste plaats gewiirf aan aldeeJingsvergadenngen. v/aar wat de Ie betreft werd gesproken over de Studie der dialecten door E. Schuihnsr. tragmenten uit een Shakespe&revertaling van jWvv. B. Koster werden voorgedragen en dt, Kollewijn „Het woordge: slacht in 't Noord-u ederlands" behandelde. Met deze voordracht werd weer de rooie lap geworpen naar sommige Vlamingen als de heer Prayon van Zuylen, die als debater een overmatig langen tijd noodig had om zijn bezwaren tegen de Vereenvoudiging voor Vlaanderen te ontwikkelen en wel op een wijze, die een Vlaamsen kanunnik een krachtig protest ontlokte. Ju de geschiedkundige afdecling zagen we den heer Hoefer uit Hattem aan net woord over: De historisch-statische kaarten. Bij *ie zitting der afd. Tooneel werd o.a. het Nut der Volkavoorstetlingcn aangetoond door den heer Hcndïifcs: van Brussel. De gerins;- belangstelling, die dccc afd. ond. wijst 0.111. op de noodzakelijkheid om de congressen in dien geest te wijzigen, ii.it. voortaan alleen algemeene veringen worden gehouden, waarvan de .ingen zooveel mogelijk moeten worden geweerd en de algemeene stambelangen op den voorgrond moeten treden. Druk bezocht was óte vierde afdeeling, waar dr. Mansvelt een met stille aandacht aangehoorde rede uitsprak over den Toestand van dte Ned. Taal in Zuid-Afnka na den oorlog en haar waarschijnlijke toekomst, waarop de Iheer Wormssr (Amsterdam) liet volgen de beantwoording der vraag: Wat doen de Zuid-Afrikaners voor onze taal en wat kunnen wij er voor doen t Daarna sprak mr. H. Ver Loren van Themaat (Bafflo) over de gemeenschappelijke belangen van Hollanders en Afrikaanaera. It zijn gevoelvolle schets van het leven der Boeren, kwam hij tot het besluit dat de taal in Z. A. niet verloren is en aohtte hij zich evenals de beide vorige sprs. overtuigd, dat de toekomst van de taal in Z. A. aan het Nederlandsch behoort. Maar dan moeten de Nederlanders ook alles in het werk stellen om tot den Zuid-Afrikaan te gaan. Dr. Kiewiet de Jonge legde er in het debat den nadruk op dat wij, Nederlanders, ons steeds opofferingen zullen moeten en willen getroosten om Z. A. weer op te heffen, waarna hij met dr. Leyds nog in het bijzonder wees op de behoefte aan Nederlandsche zangmuziek voor Z. A., dat nu uitsluitend met Engelsche songs wordt overstroomd. Alle aanwezigen werden aangespoord om Nederlandsche muzieknummers te zenden aan dr. Mansvelt of andere bevoegden, die dan kunnen bepalen wat geschikt is voor Z. A. In de algemeene vergadering voerde" het eerst 't woord dr. A. A. Fokker (Amsterdam) over „Uitbreiding van ons Taalgebied en de middelen daartoe", een voordracht, die zich geheel bewoog in de richting van het Alg. Ned. Verbond. Alleen spr wil nog verder gaan en Noord-Duitschland (t Mecklenburgsch) bij ons taalgebied trekken. Na hem spraken nog de heeren prof. Vercoulhe over de voorstellen tot vereenvoudiging onzer schrijftaal door de commissie vanwege het Nijmeegsch Congres voor deze brandende kwestie benoemd, en de heer Van de Oasteele van Nieupoort over de eensgezindheid in de uitspraak der JNederlandsche woorden. 's Middags werd er niet vergaderd omdat Deventer zijn Koninginnedag vierde op een wijze, die velen de opmerking ontlokte, dat de Vlaamsche geest in de Overijselaars gevaren was. Die Congressisben vonden voor den afbestelden boottocht vergoeding in het Bloemencorso in de Worp, 'het prachtige brok bosch aan de overzijde van den IJsel. Jammer, dat het regende toen de fraaie bloemenrijke stoet door dé straten trok, de stoet van versierde rijwielen, .ezel-, bokken, kinder- tot zelfs kruiwagen. Onder de autombiels, oie als herauten voorreden, trok vooral de aandacht die van den heer Bibbius, geheel gemonteerd met Judaspenning, die tril-flikkerde in het daglicht en de eerste prijs werd toegekend. Maar bijna alles w«« mooi, de bloemenmeis.jes, boschnimfen, geheel omhuld met het ruige sparregroen enz. Prachtige tnomiwagens en reclamenummers vulden den stoet aan, die geopend werd door een uitmuntend geschoold klepperorchest van jongens, die hun leermeester eer aandeden. 's Avonds was het een allergezelligst druk beweeg op straat, vroolijke soldaten gingen met vlammende toortsen door de stad en op den ruimen Brink werd een schitterend vuurwerk afgestoken zich prachtig afteekenend teeen de donkere lucht, die nadenmiddag geen feestverstorende regenstralen meer neerzond. Op het ~Groote Kerkhof", plein vlak bij de kerk, het Stadhuis en de Congreszalen alsmede op Den Brink _ was er straatbal, waarbij, het voHc eich in gepast dwaze uitgelatenheid uitmuntend vermaakte en alweer een jovialiteit toonofe en „leute" had, regelreoht van de Vlamingen afgekeken en beschamend den stijven Hollandseben geest. Aan diners en op de gezellige bijeenkomst werden vele toasten gedronken op H. M. de Koningin. Als het meest belangstellend m de vierde afdeeling, de Algemeene Nederlandsen* iStambelangen, begaven we ons Donderdagmorgen het eerst daarheen, waar de heer O. D. Minnaert waardeering vroeg voor het Willemsfonds, gesticht in 1851, door den geleerden Jan Frans Willems en zijn beteekenis uiteenzette voor de Vlaamsen* Beweging. Wat de spar. omtrent de nuttige werkzaamheden van het Fonds mededeelue, was wel in staat om sympathie te wekken voor zijn streven om de Ned. Taal m België te handhaven en te verbreiden. Daarna voerde het woord de heer H. H. Zaalberg (Amsterdam) over de Belangen van onze taal en onzen stam in Suriname. In stille aandacht werd hij aangehoord en na zijn slotwoord: zonder geloof gaat 's menschen ziel verloren, maar ook die van een volk, volgde een hartelijke toejuiching. Mat applaus werd toen prof. Van der Vlugt begroet, als hij zich opmaakte om met zijn redenaarswoord de talrijke vergadering nader in te lichten over de naaste plannen van het Alg. Ned. Verbond, steunend op ons hoofdbeginsel, de stamverwanten in de verstrooiing te verzamelen.^ Als 4 Engelschen op een onbewoond eiland kwamen, zouden ze gaan voetballen; 4 Franseben ga%n politiceeren ; 4 Duitscbers een potje biar gaan drinken, maar 4 Hollanders ieder in een hoekje gaan zitten of e'kaar in 't haar vliegen. Spr. toonde in een krachtig loopende rede de noodizakelijikheid aan om over d« geheels linie cci krachtige werkzaamheid te wekken. Hij spe orde allen aan den vijand van onze stameenheid over zee de tanden te laten zien en zijn laster onschadelijk te maken, en zou de resultaten van het congres niet volkomen achten, wanneer te Deventer, niet spoedig een bloeiendeafdeeling van het A. N. V. werd opgericht. De heer Zaalberg uit Deventer wer.scht dat het A. N. V. op verschillende voorposten en in streken waar Neder!«sd >« komen, onbezoldigde consuls van hst A. N., V zal san stel ten, terwijl de heer De Bruyn Kops uit Deventer zich bceid verklaarde niada te weikan tot stichting der gewe»schte af deeling. Daarna bracht dr. Leyds cci woo dank aan p.oi Va i der Vlugt vcx> z spreien te. ïede,waarna deze d> afdei vergadering sloot met eea ihvrteüjk woo-d Iran dank tooit de groote belangstelling door de congressisten in de Algemeene Jfod. Stambelaiigen. (Applaus.) Te halftwaalf vereenigden *ich ds oon*rressi«ten uit alle aifdeelingen om to luisteren naar het geestdriftig woord van den schrijver G. Van Hulzen, die sprak over Het moderne begrip in onze literatuur en taj een dar roddelen tot en uitingen van 't nationaal besef. Hij definieerde eerst wat literatuur is, hoe ze alleen bestaat in bet geven van waarheid. Zij mag niet afdalen tot den op- smaak van publiek, want de kunstenaar is de strenge opmerker en waarnemer en doorvoeler van het leven, die optreden moet alB opvoeder van zijn Tolk. In het algemeen is hij het eens met hen, die zeggen, dat kunst niet kan becongrest worden, maar de kunst, zooals zij zich thans uit het Zuiden bij het Noorden aansluit, de zuivere literatuur, waarmee de Vlamingen tot ons komen, wier tijdschrift iv Nederland verschijnt, zij is voor ons een kiachtig element in de sociale verheffing van het Vlaamsche volk in de eerste plaats, maar ook voor den geheelen Nederlandscheu stam. Een volk, dat geen literatuur mcci heeft gaat ten onder en de schrijvers hooren niet in de eenzaamheid, maar in het volle leven. Zij moeten onafhankelijk Éjn en niet aan plaats gebonden. Kunst is een der beste middelen om het nationaal bewustzijn te verheffen. Het bekende woord kunst is geen regeeringszaak,moet omgezet worden : de regeering moet zijn liteiairen ministers: de groote schrijvers een bestaan waarborgen. Schrijvers toch vertegenwoordigen voor hun volk een zeer groot kapitaal. Spr. wil stipendia voor de schrijvers, vaste inteekeningen op hun werken of ambten, die hun ruimte genoeg laten om hun kunst voort te brengen. Een klein volk heeft een groot belang bij zijn taal en zijn literatuur, want alleen als die sterk en groot zijn heeft het recht om in de staten een plaats in te nemen. Hij zou gaarne wenschen, dat de afgevaardigden der Ned. en Belgische regeering zijn denkbeelden ter harte namen en pleit ten voor aansluiting bij d? Bemer Conventie. Na de toejuichingen nam de voorzitter, dr. Jan Te Winkel, het woord om den heer Van Hulzen dank te zeggen voor zijn optreden als vertegenwoordiger van de jonge literatuur, waarmede een vooroordeel tegen de congressen moge gebroken worden en hij hoopt, dat de spr. op een volgend congres een sleep var jongeren zal meevoeren. (Applaus.) Daarna werd het telegram van dank voorgelezen van H. M. voor aangeboden geïukwenschen. Als plaats voor het volgend conpres werd btpaald Brussel en de heer TSjöen uit België zegde zijn steun toe bij de voorbereiding. Tusschen halftwee en halfdrie had er een orgelbespeling in de St. Lebuïnuskerk plaats door den organist Joh. W. Wensink. Op het programma kwamen naast de nationale liederen van Noord en Zuid o.m. voor liederen van de Deventersche componisten Reineken en Houek en het grootsch Regina Coeli van -Sveelinck (geb. te Deventer in 1561), terwijl Dordrecht vertegenwoordigd werd door een lied van (Op act Kerkhof) en, wat ons vooral goed deed, door „Overtuiging" van Hcmi "Vink. De beide laatste werden mej. Otterbeek Bastiaans. ▼an Willem Kes werd gevoelig gen door den IDevcntcrschen violist J. Engelbregt. De groote beteekenis van den dag was natuurlijk het Koninklijk bezoek aan de laatste algemeene vergadering welke gehouden werd te 4 uur in de fßuiten-Societeit aan de overzijde van den IJsel. De Gids van September brengt het vervolg van Querido's „Zegepraal. Er zijn prachtige dingen in. Helene Lapidoth geeft in sonetten „Tryptieken en miniaturen" indrukjes van de primitievententoonstelling te Parijs. stadgenoote, Martine G. Kramers behandelt van haar standpunt het vrouwenkiesrecht, dat is „in 't belang van allen, niet in dat van de vrouwen alleen". De dichters, die het echtpaar Seharten ditmaal behandelt, worden stuk voor stuk onder zijn afkeuring verbrijzeld. Alleen Graadt van Roggen, vaag-aandoenlijk, kan er mee door. Is. P. De Vooys dichtwerk om van te gruwen, A. B. Kleerekoper heel belachelijk, Seorp Anema drukwerk van een Kuyper-bewonderaa", Albertine Smulders convcntioneele dame - poëzie, J. K. Eensburg ridicuul. Ten slotte Gorter en Adama van Scheltema wel goed. Het echtpaar uit Parijs, weldra te Apeldoorn, richt formeele slachtingen in onze literatuur aan 1 ** Voor den onderlingen zangwedstrijd. 20 October te houden door de mannenzangver. „2ang en Vriendschap", directeur 'Meyer Olman, alhier, zijn ingeschreven 5 kwartetten en 8 solisten. Voor den dr.o-wedstrijd was geen voldoende deelneming. il>e prijzen zullen bestaan in zilveren en bronzen medailles, benevens kunstvoorwerpen. De jury bestaat uit de h'eeren Arnold Bpoel, te 'b Gravenhage, J. ö. B. Spaaaderman, te Gouda en Bernard Diamant alhier. De kwartetten zingen een verplicht nummer<„üet zonnetje van binnen" vanMeyer Olman) en een nummer naar keuze; de solisten elk één nummer naar keuze. ** De opvoering van Koning Lear gisteravond door het Nederlandsen Tooneel in den Amsterdamschen Stadsschouwburg is niet geheel geslaagd! De voorstelling duurde, niettegenstaande er vlug werd afgespeeld, korte pauzes werden gehouden en vrij veel gecoupeerd was, van acht tot twaalf uur jwiLpub Hek'k' I**. den £iJd van het jaar, ~ bmten en vooral bi™ in aanmerking genomen - matig talrijk was opgekomen, toonde zich voldaan. Afgaande althanß, zegt het Hsbl. op het ar. plaus. v I>eze toejuichingen golden voornamelijk den heer La Eoche (King Lear), die na elke groote scène eenige malen werd teruggeroepen, den heer Van COyk (Edmond)en mejuffrouw Rika Hopper (Oordelia), da 'drie acteurs die ook werkelijk hel meest te genieten en waardeeren gaven. ** Te (Berlijn zal dezen winter voor het eerst optreden een pasgevormd dameskwar*et met Gabriele Wietrowets aan den eerste-vioollessenaar. Trompeter-Bs te Sackingen, een Juem akrt dat aan bet gesLacht Van Schóg*u bahoorde, totdat dit uitstierf en dat ÏW*n»a_ 'WijJgeheel (vergeten eou zijn,wan•N* rast Vfctor Van Schefjel was gekomen en het vereeuwigd h*d in sijn gedicht, dat «lof is dezer dagen verkocht.Die laaiste bezitster, een prinses Von Ise.iburg —'Büdingen-—Wach 1, die bet van een zijdefabrikarit uit Bazel voor £20.000 mark had gekocht, moest, het verk- Oinda' zi.i niet meer aan haar v •1 voldoen. De waaide werd e op 170.000 mark, maar hoewel dé bad Sackinge.n ook onder de reflectanten was, bracht hot niet meer dan 102X00 mark op, waarvoor de vroegere bezitter het terugkocht. ** Een curieus theaterbiljet wekt in Athene de aandacht vo.vral van de dames. „Voorstelling alleen voor mannen" staat er op. En die voorstelling is van Anstophane 1 ~Vrouw."nr.iad", wat de directie voor vrouwenoogen en -ooren niet geschikt vond. ** Het Berlijnsch- Lessingtheaier opent zijn seizoen met Fbsen 3 „Frau vom Meere"'. Dan volgt Calderon s „Bichter yon 'Zal.amaa" en Hauptmanm's „Florian Geyeir" in een nieuwe bewerking. Directeur 'Bra'hm belooft een aantal noviteiten, van Max 'Draver, Ludvvig Fulda., Hauptmann, George Her:enfe'd, Hugo Van Hofmamnsthal, Arthur Schnifczler, Frank Wedekind enz. enz. ** Een Hongairscbe opera „Nemo" van graaf Géza Zichy zal in den loop van dit seizoen te Budapest opgevoerd worden. ---