ONTBULLINGSFEEST VIN HET MONUMENT DER PAUSEMJKE ZOUA VEN TE OUDENBOSCII. (Van onzen eigen redacteur.) II. (Slot.) Oudenbosch, 26 Nov. Onthullingsrede De heer v. V u u r e n had geen gemak|elrjke, noch benijdenswaardige taak. «Niet benijdenswaardig vanwege de doordringende koude, die een vertoef in de open lacht alies behalve aangenaam maakte, niet gemakkelijk ook, voor ieder die weet, welke eischen een toespraak onder den blooten hemel "aan een Boreker stelt. ' * De heer v. V u u r e n heeft echter deze moeilijkheden schitterend weten te overwinnen en slaagde er in zijn talrijk gehoor, dat het geheeie breede Kerkplein vulde van het begin tot het einde te boeien. Het was dan ook zoowei om vorm als inhoud eene uitnemende rede. &n de aanwezigen, medegesieept door sprekers geestdrift ondorbrakea zija woordenvloed meermalen door een daverend applaus, of pinkten diep geroera in stilte een traan uit het oog. De heer v. V u u r e n begon met er op te wijzen, dat de daad zooeven verricht eene godsvruchtige daad is. Waardoor tevens hulde en dank gebracht wordt aan Koomsche bloedgetuigen, aan Nederl. Martelaren. bpr geeft dan in korte, sobere trekken de geschiedenis om de worsteling van Rome, herinnert aan de verschik lende veldslagen, aan het verraad van Frankrijk, aan de fiere houding der Zouaven zoowei bij overwinning als Ne- Te dien trjde hadden de heerschzucht van het huis van Savoije en de goddeloosheid der revolutie een satanisch bondgenootschap aangegaan om den Paus van zijn wereldlijk'gebied te berooven en in den wereldlijken vorst het geestelijk opperhoofd der Katholieke prk te treffen. De Romagna was ai in llUil fanden gevallen. In 1860 waren de Marken en Umbrië gevolgd". ,De raus bezat nog alleen Rome en een klein gebied daaromheen. Het roofdier hield echter zijn klauw gereed om ook de;;en uit te steken naar het weinige hetgeen was overgebleven. Om dat te verhoeden waren uit schier landen jongelingen en manneu naar Rome gesneld om dienst te nemen jn het Pauselijk leger. Niet tevergeefs. Nauwelijks Radden de Franschen Rome verlaten of Garribaldi viei 's Pausen gebied 'binnen. Drie jaar later toen de bij den inval 'van Garribaldi 'teruggekeerde Fransche troepen weer waren vertrokken, om dienst te doen in den oorlog tusschen Frankrijk en Pruisen, legde 't .Huis van bavoye het masker at en trok znn leger op 20 Sept. 1870 door de Porte Pia Rome bmnen. Reeds voor dit droevig einde haddan de 1 ausehjke troepen en met name de XI!! )"VfTn,met onuitwischbaren letteren in het boek der historie gehou- Met ongekenden moed en doodsverachting hadden zn zich geweerd te Bagnorea, bubiaco, Monte Libretti en vooral te Mentana, waar zij den overmachtigen vijand in de pan hakten. Ja, zelfs 'bij de Loen zij 'met bloedend 'hart op s Pausen bevel moesten aanzien, dat de vijand Rome binnentrok, verbaasden ?? a! *ereld ,ioor hun fl'ere houding in den tegenspoed niet minder dan pn het haar hadden gedaan door hun dapperheid en zielenadei bij de overwinning enredig grooter getai zonen naar Rome dan ons klem ir dierbaar vaderland. Meer dan 5000 .Nedertónders trokken naar Italië t,.1^1869 tel(le het Pauselijke'le Sloten trek der Nederlanders naar Kome.' Zijn die Zouaven niet geweest het welig opgeschoten zaad der Gorkumsche martelaren? Wij hebben na dien t0d..gezien 'n heuglijken opbloei van "Katholiek leven in geheel ons dierbaar vaderland. Er is wellicht geen land ter wereld waar de kerken, ook in de week zoo geregeld worden gevuld 'door mannen en vrouwen, waar op het woord van Pms X de veelvuldige H. Communie bijna een regel werd, waar de behoefte aan retraitehuizen binnen korten tijd zoo toenemen. Is het vermetel, te veronderstellen dat wij hier op onze beurt den rpen oogst zien die is opgebloeid uit het bloed der zouaven, en dat er ?O waar het katholieke volk in zijn geheel zoo echt goed, ouderwetsch roomsch dan ons klein in meerderheid protestante Nederland, dat het goddelijk loon is, aan Nederland betaald voor het edelmoedig offer zijner zonen. Is dit zoo, dan zullen zeker de hulde en eer, heden deze zouaven gebracht, aan het zaad nieuwen was doen geven. ™n £ verspreidde zich 'de menigte ? i. uu" inwendigen mensch versterkt te hebben straks terug te keeren tot bijwoning der namiddagplechtigheden. Intusschen hadden wf nog gelegenheid enkele oogenblikken onze speciale aandacht te wijden aan --- Het Mounment. h*? n r verX.aardl^d witte steen, ™L bT*^"18™61 zeer nabijlcomend. Het stelt voor een stervenden zouaaf in half liggende houding. De rechterhand omvat een gebroken wapen, terwni de linker op de borst rust. Achter deze heldenfiguur verheft zich "Pius IX zegenend den stervenden Christenstrijder. y In de voorzijde van het voetstuk lis zeer artistiek een medaillon uitgebeiteld waarin te lezen staat: --- IN MEM ORIAM. Neeriand's Katholieke Zonen Gevallen in den strijd bij de verdediging van Petrus' Erf. Achter op 't voetstuk zullen later nog de namen der "«meuvelde zoauven worden ingebeitt Het ontwerp en de uitvoering is opgedragen geweest aan den Haagschen Intdh°uwer' den heer Leo Strlcke, topkomt mt w°r T martiaal 'W6rk toekomt. Uit het geheel spreekt de grootsche opvatting die de meester van zijn taak gehad heeft. Des avonds was het Monument schitterend electrisch verlicht, hetgeen eene talrnke menigte uitlokte om het Monumentale gedenkteeken te bezichtigen. --- SLOTVERGADERING. Te 4 uur beierden de doffe fclokketonen üoog uit den St. Pieter de menigte weer bijeen, om gezamenlijk een vreedzaam protest uit te brengen tegen de overweldiging der Pauselijke Staten en daarmede den dag waardiglfjk 'te Insluiten. De kerk, Speciaal Jiet Hoofdaltaar, straalde in een zee van licht. .De bijeenkomst werd geopend met de uitvoering door het zangkoor van de >,Tv es Petrus van Halier en enkele fragmenten uit de „Pius-Cantate'* van Verhulst. Het zangkoor slaagde erin op waarlijk voortreffelijke wijze deze beide heerlijke liederen te vertolken. Toen het: : „Aan U, o Koning der eeuwen' Aan Ü blnft de zegekroon, door de kerk daverde, — den BOhst onzen lof, — toen ging er een trilling van eerbied, door de aandachtig luisterende menigte. De heer Henri Gouverneur, voorzitter van het Uitvoerend Comité, die hierna het spreekgestoelte innam, nep alle aanwezigen een hartelijk wooro van welkom toe en schetste in korten woorden de geschiedenis van de totstandkoming van dezen dag. Vervolgens kreeg het woord de heer P. F. Éoyacke r s, die mededeeling deed van de verschillende verzonden en ingekomen telegrammen w.o. van Z. H. den Paus, H. M. de Koningin, den Bisschop van Breda de Belgische Zouavenbond en tal van andere. Daarop kreeg de WelEerw. Heer H. J. M. Donders kapelaan te Woensei, het woord, 'tot het uitspreken der --- Protstrede. De kranige redenaar, wiens keurige, enthousiaste rede van het begin tot het einde met grootste aandacht, en steeds stagende belangstelling door de groote volksschare werd aangehoord, begon met hulde te brengen aan den generaal ac Charefcfce, dien hp zoo gaarne *>;> het appèl 'had gezien, doch les hommes passent, Ie principe reste. Welnu Generaal op dezen 19en Alg. Wed. Protest, vergadering der oud-zouayen-vereenigmg, de eerste na Uwen dood, leggen wij Katholieken van -Nederland, de belofte van onzen trouw aan Uw beginsel, als een krans van leliën en in morteelen om Uw graf. Gn gingt, — en helaas al meer zien wij 'de heldenrijen dunner van hen, die met U streden voor Paus en Kerk, — maar Uw beginsel blijft, en wat de Vader niet verwon, verwint de Zoon. Gij gingt maar de strijd bleef, de strijd van aHen, die aïs Katholieken van de daad tegenover de wereld durven den handschoen od te nemen, en ia 'wh aanvaarden het erfdeel, door U en Uwe izouaven ons nagelaten en gewaarmerkt met Uw bloed: aan ons Uw Roomsch beginsel in heilige trouw aan God enl vaderland. , Spr. herinnert thans aan hetgeen -40 jaar geleden is geschied, geeft een overzicht van de verschillende gebeurtenissen uit die dagen en schetst daarna den (toestand waarin de Paus op dit öogenblik verkeert. Neen, roept spr. uit, men onthoudt den Paus niet de Souvereine eer, maar men onthoudts Hem datgene, waarop die souvereiniteit zich opbouwt: de zichtbare souvereine vrij h e i d., eener onafhankelijke heerschappti- Hier is het oude-Baarle-Bosch', het werf depot der zouaven. in dezen Ned. St. Pieter, hier protesteeren wij' in naam der KathoheKen van ons goede vrije vaderland, — m naam der 270 millioen Kath. van de gansche wereld, protesteeren wij in naam van vrijheid en het recht; protesteeren wij .tegen het Keiligischennend onrecht, gepleegd aan de onafhankelijkheid aer kerk en aan de majesteit van den H. Stoel. 'En vol vertrouwen heffen wij hart en handen tot den Allerhoogste en bidden: Heere God, Gij hebt aan Uwe kerk aan uwen *Paus de wereldlijke SouVereiniteit gegeven, — de misdaad der wereld, heeft haar genomen, — wg hebben getracht haar -te herstellen, — onze zo na ven gaven hun bloed, ■— ,wij gaven ons goud en onze beden, en jnet mocht niet baten. Nu kom Gij onze God en herneem Uw recht: en geef aan Uwe Kerk de vrijheid en geef aan Uwen Paus de onafhankelijkheid weder, en geet ón3, dat "wij nog aanschouwen mogen hier op aartde de jsegen der gerechtigheid, Uwe .Victorie. Spr. herinnerd dan aan den strijd onzer Kerk in onzen tgd. Het is een erastigen tijd, dien wij'beleven, maar ook 't is een groote tijd, groot wfli zoo groote vragen de mensenheid bezig houden, Omdat daar weergaat door onze wereld van vandaag iets van die oude adventstemming, een siddering van verlangen uit diepen zielenood geboren, een streven een zoeken zonder pauzen naar de oude waarheid, naar het verloren 1 ediaai, naar God en zijn licht dat het arme menschenhart in deze donkere we-1 relcl met missen kan. En de Kerk? die herbegint voor onze f)e eeuw haar werk van vrede en liefde der vorige eeuwen. Maar wil de Kerk werkelijk beïnvloeden ten goede, dan moeten ook wij ten volle beseffen en doen onzen plicht. Wjj zn'n de Zonen der strijdende Kerk, wrj moeten medestrrjden haar strijd, meeleven met de innerlijke schoonheid harer ceremoniën, aan de gestadige verdieping van het Liturgisch leven onder ons, opdat wij zelf begrijpend anderen overtuigen kunnen. Dat heet medeleven het leven der Kerk, — 'dat heet medestrrjden den grooten strijd onzer dagen, om de wereld te winnen voor Christus, te lijden voDr Christus, te herstellen in Christus, — in den Christus, die de waarheid is en het leven, den onsterfelijken Christus, die onze Koning is. En och, of wn' nu eens eindelijk n-rn-, gen begrijpen, dat wij bij het volvoeren van die taak als Katholieken elkander ook moeten respecteer en.... en niet aanvallen op elkaar en niet, door onze dwaze onderlinge twisten, den vijand kracht" 6n dan h' iS' d°°r *igen Spreker gaat thans eindigen en memomeerende de Kruistochten, spreekt hij de hoop uit, dat die dagen van weleer weer zullen opbloeien. Opbloeien heden, nu liet moderne hei[ dendom ons katholieken, samenroept tot een groot leger, dat strijden moet en overwinnen;.... een groot leger, treffend de oude zonen met nieuwen moed en strridend met nieuwe kracht. Pro splendore Ecclesiae: tot Glorie der Kerk. Pro salule Patriae: tot heil van het vaderland. ' „^'M00 moge dan van deze vergadering sche stroom door ai de rangen van ons ! Wed. katholiek volk. Schouder aan schou- i der moeten wrj "staan en dan leger ' leger, vaan tegen vaan, rijk tegen rijk!... Vexiila reges: prodeunt wat zeg ik — de standaard des KoningsY... iNeeni voor ons uit gaat Hij, die de kroon dcaagt en i overwinnend uitgaat ter Victorie, voor | ons uit gaat Koning Christus, die leeft1 en heerscht, regeert en triumpheert in I d»eil en verled»n in eeuwigheid. i Met steeds stijgende geestdrift had spr. gesproken, telkens was hij door een daverend applaus, dat enkele ken de kerkruimte vulde, onderbroken. , m deze welsprekende peroratie brak er een waar stormgejuich los. En hiermede waren we zoo langzamerhand gekomen aan het einde van dezen scnoonen dag. Nog even verscheen Pastoor de Wit op den kansel, om de menigte zijn dank te betuigen voor hare groote belangstel- i ling m dezen dag. Hij spoorde allen aan van at dit oogenblik nog vuriger kathotiek strijder te worden en besloot met het geven van den Pauselijken zegen. Een kort lof, gecelebreerd door Mgr. Jansen deken van Amsterdam, besloot de plechtige bijeenkomst en vormde, tevens een waardig slot aan dezen »roo-! ten dag. Ik mag mfjn verslag niet eindigen zonöer oprechten dank te hebben gebracht i aan het Uitvoerend Comité en de onderscheiden sub-comité's voor de voortreffelijke regeling. A. P. --- Binnenland. TWEEDE KAMER. Naar de Nederi. verneemt, moet bij het Bureau van de Kamer hefc voornemen bestaan, voor te stellen, bn ac behandeling van de begrooting van water- i staat o.a. de besprekingen pver het Spoorwegpersoneel tot nader te bepalen tijd uit te stellen. --- Ingezonden Medeileelten STEEDS HET NIEUWSTE op 't gebied van COMPLETE MODERNE ' KANTOOR-INSTALLATIËN, als: SCHRIJFMACHINES, TELMACHINES, ! REKEN- EN KOPIEERMACHINES, | LOSBLADIGE KANTOORBOEKEN, enz. levert onder garantie JOS. LUIJTEN-KUIJPERS iWillem-II-straat 78, Tilburg.; Vraagt in Uw eigen belang eerst in- , lichtingen aan bovenstaand adres, aii I vorens elders te koopen. Ongineele attesten van talrpe tevreden gebruikers op verlangen ter in- ! zage. --- B* i IHllilllU'l IM-t-H-i-i-H-hhH-^ X Ds meening yan het adverteeren $ •f it afhankelijk ran de resultaten , % T die men verkrijgt. 4> T Neemt eens een proef net aanvraag toot •{• T nw Personeel in de Kleine Rubriek. Dat T X kost d maar 25 cent. X ï „_ TILBTJBGSCHE CoUBANT % ? TELEFOON 30. N. LUIJTEN. | --- VERKIEZING PROVINCIALE STATEN. Bij de gisteren gehouden stemming, ter verkiezing van eenlid van Provinciale Staten van Zuid-Holland (vacature-dr. Kraus') zijn uitgebracht 13.325 CeWige fetemmen. Volstrekte meerderheid 6663 Op mr. dr. A. van Gijn (lib.) "waren uitgebracht 5458, op den heer K. ter Laan (S. D. A. P.) 3380 en op den heer O. D. Wesseling (R. K.) 4487 stemmen, zoo dat er herstemming moet plaats hebben tusschen de heeren Van Gijn en Wesseling. --- DE SCHOENFABRIKANTEN EN HET TARIEF. Door den Alg. Ned. Bond van Schoenfabrikanten is een uitvoerig adres gericht aan de Tweede Kamer, waarin op talrijke gronden wordt aangedrongen pp het met-aannemen van de artt. 330, 331 en 489 van het ontwerp-tarieïwet. --- EEN REDE VAN DEN HEER DUYS. Uit het Kameroverzicht in het land" over de zitting van Maandagavoni waarin de heer Duys, drie uur lang sprak over het onderwerp: „Er is klassejustitie in Nederland: Het is. hall twaalf, de heer Duys slaat door: hij is van half negen af "bezig mei idoorslaan. Het is alsof er een wekker afloopt gedurende uren, uren. Niemand luistert, maar den wemJg-en die den moed hebben m de zaal te blijven, snerpt dat geknepen geluid als een knarsende deur in de ooren. Je kunt niet praten, want dat geluid klinkt boven alles uit; je kunt met slapen, niet werken: Duys is aan het woord, d.w.z. hij is aan dwzenden, aan mfllioenen woorden. Hij slingert zijn woorden als steenen in de zaal, aldoor met hetzelfde rythme, denzelfdeu antipathieken galm. Het is een redevoering ■— d.w.z. het zijn twintig, honderd redevoeringen aan elkaar geplakt met de lijm der verontwaardiging —; het is een betoog — of eigenlijk geen betoog — over klassenjustitie; het is een levende rubriek rechtzaken, een verzameling krantenknipsels van de vorige eeuw tot nu toe bijeengebracht. Ligt er iets waars in dat betoog 7 Misschien wel, maar het is bedolven onder een zondvloed van praatjes, borreltafel, beker- kinderpraaties, niet te controleeren feiten, onvolledig, zelfs onjuist voorgestelde feiten. --- DE TOESLAG- EN LOONMOTIES. Eergisterenavond verscheen het praeadvies van B. en W. op de zoogen. toeslag-moties, bij de behandeling der begrooting voor 1913 ingediend, alsmede op de loon-moties, die reeds een jaar te voren bij den raad waren aanhangig gemaakt. Ten aanzien van de toeslag-moties meenen B. en W. dat er voor de gemeente reden is --- EEN TOESLAG TE VERLEENEN. en daartoe in hoofdzaak te volgen de motie-Diemer, doch de regeling id dier voege te treffen, dat de uitkeering in 4 termqnen zal 'plaats vinden en dat zij voor ieder jgehuwd persoon flO zaï bedragen, verhoogd voor elk kind ïnet f 2 .tot een maximum van f2O. * * * .Wat betreft de loonmoties concludeeren B. en W. dat in het algemeen de loojien van het gemeentepersoneel stellig voldoende zijn, doch dat naar meerdere eenheid zal gestreefd moeten worden. B. en W. meenen te moeten voorstellen de zaak tas afgedaan te beschouwen, en vinden geen reden naar aanleiding van deze moties voorstellen te doen. * * * ,Uit het eerstgenoemde praeadvies Btippen wij nog aan dat het rapport van de „Duurte-commissie'- dat eerstdaags bg B. en W. zaï inkomen, als conclusie bevat dat het verloop van de prrjzen der levensmiddelen na September, met voor een aigemeenen noodstand doet vreezen. --- DE STAFMUZIEKKORPSEN. Met de vervorming der etafmuziekkorp Sen bn de infanterie tot fanfare-korpsen zal, haar van welingelichte zijde wordt gemeld, voorloopig niet worden voortgegaan. ---