De vrijbeid van handel. De onrust ca de ontevredenheid over hel ongehoorde prijsstijging der eerste en allernoodzakelijkste levensbehoeften in ons land beginnen zich overal in de peis te uilen evenals men tienmaal per dag, wanneer meri tienmaal andere meiischen onUnuet, klachten over de dure lijden Vernemen kan. Hel is inderdaad erg en middenstand en arbeider moeten zich vee! ontzeggen om niet te spreken van ontbering en gebrek. En dat verschUlende goederen van dagelijksche behoefte in ons land duurder zijn dan in oorlogvoerenden landen, dan in Duitschland en zelfs België, dat is een Torsene aanklacht tegen hel regieringsbeieid, dat !e licht is bevonden voor de economische maatregelen, die ter wilie van het algemeen belang moesten getroffen worden. Wanneer men weet, dat voor een deel de duurte onzer levensmiddelen te wijten is aan den ouztnnigen uilvoer en voor een ander deel aan eenvoudige woekerspeculatie van grootkapitalisten, die de waren vasthielden en de prijzen de tucht in joegen, dan staat het regeeringsbeleid, dat inderdaad had kunnen ingrijpen, wanneer het meer naar de belangen der duizenden burgers en arbeiders had gezien dan naar de betrekkelijk weinigen die nu met hun uitvoer of woekerhandel rijk en rijker zijn armzalig te kijken. Hoe groot de lof dan ook zij, die men algemeen de liberale pers over dit ministerie na zingt omdat wij nog geen oorlog hebben. VVij voor ons kunnen in het optreden der regeering len aanzien van het economisch beheer niels anders zien dan een voorbeeld van zuiver fiberalisme. Het is elders reeds gezegd: laissez faire. laat alles maar gaan, dan gaat het nog het best Het best, -ja, voor de grooten en rijken. Wat bij het nadenken over hetgeen wij in deze lijden in de handelswereld te aanschouwen krijgen, ons bijzonder treft, dat ïs de ongegeneerde toepassing van het beginsel, dat men in den handel om geld en goud te maken juist mag doen wat den wil. Hebt ge bijvoorbeeld voor enkele millioenen graan of rijst in uw pakhuizen — al,.gaat de bevolking van uw land gebrek lijden en al moet zjj het bloed onder de nagels uil krabben om het geld te vinden voor het dure onderhoud, ge taal uw bezit niet los vóórdat de woekerwinst u groot genoeg toeschijnt. Hel geld der nooddruftigen riekt niet en al kou het rieken, geld is geld en goud is goud. In het algemeen verheft niemand zich daartegen en, wat meer zegt, de christenen die toch andere beginselen hebben, Verzuimen de toepassing dier beginselen aan de wereld voor te houden. Het is wel ooit anders geweest Tegen het eind der middeneeuwen beginnen de rijke kooplieden het kunstje dej monopoliseering te kennen en toe te passen. Persoonlijk of in vereeniging Wet cn.ele anderen kochten zij de waren op. om ze dan met ongehoorde winsten te verkoopen, tot nadeel natuurlijk van de bevolking. Omtrent 1500 bijvoorbeeld waren de vennootschappen der Weifers en Höchstettérs in Augsburg, der Imhoffs, •*°tchammers en Ebners in Neurenberg der iiulands in Ulin berucht. Zij oefenden door hun kapitaalkracht een druk op de cv<>lking uit en waren dan ook zeer gehaat ntusschen was men de beginselen van I eanoniek-germaansch recht nog niet geheel en al ontgroeid en zoo verhief zijn slem tegen de uitbuiterij *»rr speculanten. Men (Geiler van Kaisersberg) noemde oen grootore en ergere listelingen en ▼üMMbodi'ii-gers dan ooit de Joden, die «icn m Uien tijd zeer aan geldwoeker Ie buiten gingen, geweest waren ~omdat zij in hun monopolie trokken zelfs hetgeen voor het leven benoodigd was als kurvn. vleesch, enz. en de prijzen auar hun geldzucht en gierigheid opschroefden en zich voedden met den zuren arbeid der armen." Christoffel Kupp'-ner, een rechtsgeleerde aan de universiteit van Leipzig cisent in zijn in 150 S verschenen werk den woeker, dat de overheid zou ingrijpen tegen „de rijke kooplieden of rijke handelsvennootschappen, die veel geld en goid hebben, hun dienaren n h t buitenland en die zoodra zij bemerken dat een koopwaar in prijs stijg! of auur wordt, hetzij saffiaan, peper, koren of armere waar, ze geheel en al opkoopen om ze aan anderen naar hun welgevallen te verknopen. Zulk een gedraging iai men in landen en steden niet dulden, is onrecht en bezwaart zeer het algemeen belang en heeft in zich de natuur van het monopolie." Vorsten en regenten ~mogen zulke handelingen niet toelaten en zullen het algemeen belang der menschen met meer ijver betrachten." In 1512 werd op den rijksdag te Keulen U-gun de handelsvennootschappen opgetreden en werden voorschriften gegeven om het kunstmatig opdrijven Jer pryzen tegen te gaan. Omdat wij hier geen economische geschiedenis schrijven willen wij met deze voorbeelden volstaan. Er yolgt uit, dat er een christelijk beginsel is volgens hetwelk de handei geen onbeperkte vrijheid heeft om te doen en te laten wat hij wil. Volgens katholieke opvatting beboort alles op aarde aan God en uit de goederen der aarde moeten alle menschen hun noodzakelijke levensbehoeften bekomen. Al is er nu een privaateigendom erkend en noodzakelijk, daarom heeft toch niemand het recbt om met de goederen die hij bezit maar te doen wat hij wil. Hij moet bijvoorbeeld den arme mededcelen en mag zeker niet met zijn bezit armen maken. Tegen deze beginselen is echter reeds vóór de Hervorming opgetreden en de Hervorming heeft zeker den wercidtrioraf v;in het systeem van grootere vrijheid in de hand gewerkt. Thans bemerkt men nauwelijks meer, dat er nog andere beginselen, dan die der onbeperkte vrijheid bestaan. Met de woorden „handel is handel" wordt iedere roofdaad goed gesproken. --- Te Antwerpen. Men schrijft d.± 19 dezer aan de N. R. Ct: De bakkers gaan reeds eenige dagen van huis tot huis met een officieele aanschrijving, uit naam van de stadsoverheid en van de Amerikaansche commissie, om opgave te bekomen van het aantal bewoners, die zij- te bedienen hebben. Van Maandag a.s. al' zal ieder van ons op niet meer dan 250 gram brood daags reent hebben. De huisvrouw meent, dat het stilaan lastiger wordt, om de einden aan elkaar te knoopen. Van den 15en Februari af wordt een nieuwe prijsregeling van het brood ingevoerd. Aardappelen kosten van 13 tot 14 fr. de 100 kilogr. en worden moeilijk te krijgen. Groenten zijn zeldzaam en duur: een witte kool kost nu 20 centen. Vermicelli en havermout vindt ge niet meer haast Voor vleesch visch en bier is er weinig verandering. --- De Engelschen bij Yperen. De libl.-correspondent meldt d.t. 16 Februari om. het volgende: Bij Yperen zijn het de Engelschen, die zoowel de verdedigende als de aanvallende bewegingen leiden, 't Was hier bekend, zooals trouwens hier veel bekend is, — dat de Duilschers belangrijke troepenafdeelingen aan het Westeriionl hadden onttrokken. Dies traden de Verbondenen in nauwer overleg om hun offensief over geheel het Westelijk front opnieuw in te zetten. De Fransche generaals Foch, Durbal en Mandhuy, die groote troej>endcelen onder hunne bevelen hebben, werkten allen samen voor gezamenlijke operatie. De Duilschers trachtten, hunne gewoonte gelrouw, hun troepen-vermindering te bedekken, door vooral Nieuvvpoor en het duinengebied met zwaar geschut Ie bewerken. Doch dit kunstje is hier al bekend. De Kiigelschen die mei groot élan twee rijen loopgraven, langs hét Jianual van. Yperen op de Duitschers hadden heroverd, wisten dat ze aiel zonder mar die stellingen zouden kunnen houden. Daarom, trad de artillerie met groote activiteit op. Vooral om de loopgraven ten zuiden van Yperen ging het heet toe. Tussen en St. Jean en Tillebeke zijn n.l. eenige i boschjes, die steeds nog een punt zijn, dat door de vijand kan gebruikt worden zoó de stellingen niet verder vaar voren worden gebracht 't Was nu de taak van eenige bataljons Engelschen om, ten deele gedekt door die boschjes, het zoo aan te leggen dat ze den weg vrij maakten voor de volgende troepen. Bovendien was de bedoeling zoo ver vooruit te komen, dat Yperen buiten het bereik der tJuilsche kanonnen kwam. Die opdracht was wei vei eerend, doch ook gevaarlijk. De Duitschers tocli, die eveneens dit punt van groot behing weten, hadden groote troepeudeelen tegen Yperen samengetrokken. Ze weten evenzeer dat van Yperen naar St Onier de wegen gaan naar Duinkerken en Calaig met Grevolingen in het midden. Als een wig stuurden ze dan ook hun troepen in die richting voort Ik zag van tamelijk nabij deai stryd. Telkens wierpen zich de bataljons infanterie op de stellingen door de Engelschen bezet Doch telkenmale als de ia gereedheid gehouden reserves der Duitschers naar voren kwamen, werkte he-fe geschut der bondgenooleu de massa's weg. 't Was ontzettend de verliezen te zien. Op sommige momenten leek het of de Octoberdagen aan de Yser waren weer gekeerd. Bij honderden vielen de soldaten op eenige honderden mei eis van de loop graven. Ook uhlanen, die op het veld verschenen, konden er slechts den dood vinden. Natuurlijk hadden ook de Engelschen aanmerkelijke verliezen. De amhu lances hadden 't dan ook druk. De sUijcr eindigde na twee diyqen en een gedeelte van den nacht onaigebroken te hebben geduurd, daarmee dat de bondgenooton hun stellingen behielden. --- De groote Europeesche Oorlog Uit Antwerpen. De Engelsche bij Yperen. Het leven te Brussel. De luchtaanvallen op de Belgische kust. Gevechen op het Westelijk oorlogslooneel. — Een Zeppelin boven Calais. De strijd in de Karpathen. De oorlog legen de handefsschepen. — Uit de Pruisische kamer. Manifestaties in Italië. De Oorlog in België Tegenspraak. Te Turnhout liep onlangs het gerucht, dat de hoogeerw heer deken was gevangen genomen. In ie Koln. Volksz. spreekt thans de Duitsche aalmoezenier pater J Koseubuch O. M. I. dit gerucht tegen. Het was aldus ontstaan: Ken OuiLsch katholiek militair vergezelde des morgens*vroeg den deken naar een na bijzij nde kloosteikapel; waar hij de H. Mis zou opdragen, terwijl de soldaat als koorknaap zou dienst doen. iiemge vrome zijlen die een verkeerde beteekenis hechtten aan net on gewone straatlooneel van hun horder ~onder militaire bewaking", hadden toen hel gerucht verbreid. --- Het leven te Brussel. De correspondent van de Tel. te Brussel schrijft d.t. 17 Februari: Er valt niet veel nieuws mede te deelen; alles is nog steeds ruslig. Daar het leven hoe langer hoe duurder wordt, nemen de werken van liefdadigheid en steun hand over hand toe. Zoo worden er thans warme maaltijden tegen zoo laag mogelijkeu prijs'verstrekt. Het mi Üatief tol deze instelling is genomen door hel Crusseischc college, van wethouders, het bestuur- der ziekenhuizen en het Nationale Hulp- en Voedingscomilé. De maaltijden kunnen in talnjke restaurants en ook in verschillcnue openbare lokaliteiten gebr.tukt woxu&a. Dok mag men ze, desgewenscht, mee naar huis nemen. De prijs van den maaltijd, ter plaatse van toebereiding gebruikt, bedraagt 75 centimes, waarvoor gegeven wordt: soep vleesch, groente en aardappelen, brood en een kop koffie, en 65 centimes als men den maaltijd meeneemt maar dan schiet men er het brood en de koffie bjj in Inderdaad echter betaald de verbruiker niet de genoemde prijzen, maar resp. 45 en 35 centimes, d.w.z. den kostenden prijs.' Het verschil van 30 centimes wordt betaald door de tot deze regeling toegetreden gemeenten en het voornoemde steuncomité. De inaaltyd wordt verstrekt oj> vertoon van een kaart op naam, welke de verbruiker zich moet verschaffen op het bureau der stichting. Alleen dezulken worden toegelaten om van deze goedkoope maaltijden gebruik te maken, die inkomsten of verdiensten zeer ernstig door de huidige crisis benadeeld worden. De „Bond van Hotelhouders en Restaurateurs van Brussel en voorsteden" heeft zich ter beschikking van het comité gesteld, hetwelk dit nobele werk verricht, om hel daarbij behulpzaam te zijn. Men kan van een ca ander ongetwijfeld zeer groote diensten verwachten. --- Een incident. Zondag j.l. heeft zich te St. Gilles, een der Brusselscbe voorsteden, een Incident voorgedaan, dat tamelijk ernstige gevolgen had kunnen hebben. Men zou een [Selgisch soldaat, Notebaert geheeten, die tengevolge zijner op het slagveld gekregen wonden gestorven was, gaan begraven. Een dichte menigte verdrong zich voor het sterfhuis. De lijkwagen verdween in een berg kransen, met de linten in de nationale Belgische kleuren en onder een Belgische vlag, toebehoorend aan het gemeentebestuur. Op het oogenblik, dat de lijkkist uit het sterfhuis zou worden gedragen, verscheen er een Duitsch onderofficier ten looneele, die verklaarde, dat de vlag en de linten moesten worden weggenomen. Dal werd dan ook, na wat heca en weer praten, gedaan. In de kerk. Waar de lijkdienst plaats had. was een Belgische vlag rechts naasl het koor gezet De onderofficier, die den stoel gevolgd was, begaf zich naar de sacristie en verzoen! een vicaris, de vlag weg te nemen. Deze echter verklaarde, dal hij daartoe niet verpl: 'ït was. De dienst had onverstoord plaats, maar op het oogenblik dat de kist weder uit de kerk zou worden gedragen, nam de Duitscher de vlag weg. Eenige aanwezigen slaakten kreten van protest, en er ontstond een oploopje; men drong zelfs, even dreigend om den onderofficier heen. Gelukkig "waren er twee wethouders in de kerk, die op stoelen gingen staan en de aanwezigen tol kalmte aanmaanden. Eenige DuiTschc soldaten, die zich toevallig in het godshuis bevonden, schaarden zich om den onder-officier. Er had een arrestatie plaats, die echter niet gehandhaafd bleef. Men verzekert mij, dat de onderofficier den inhoud eenur leger-circulaire verkeerd zou hebben begrepen. Het zai wel niet behoeven te worden gezegd, dat dit incident levendigen indruk maakte op de aanwezigen en dat men in de stad geruimen lijd over niets anders sprak. --- De luchtaanvallen op de Belgische kust. SLUIS, 21 F tbr. (Tijd) Ofschoon de Engelsebeu er toe overgingen weer een tweede maal op de Belgische kust een raia te doen houden door hun koen vliegerscorps waren de meeiung van liet publiek over zulk een aanval niet hcog gespannen, wat bet resultaat er van betrof. Ook ik zelf geloofde aanvankelijk, dat het meer te doen was om het morcele dan wel om bet matcrieele effect er van, maar na wal ik de twee laatslï dagen zelf gezien en voor een klein gjideeltu van heel betrouwbare berichtgevers vernomen heb, ben ik geheel van meening veranderd en tot de conclusie gekomen, dat de Engclscüen met hun twee groote luchtaanvallen op de Belgische kust veel succes hebben mogen boeken. Van Blankenborghe meldde ik reeds, hoe daar een wagen van een electrischen tram vernield werd, welke soldaten vervoerde, en hoe daardoor in het gehael 1G soJoabcn omkwamen en vele gewond werden. Te Zeebrugge is ócn onderzeeër zwaar beschadigd. Voorts werden verscniilenoe b.itterijen langs do kust ten zuiden van Zeebrugge ernst g beschadigd. Buitengewoon veel bommen z;jn geworpen op de kustbatterijen, die staan tusschen Knocke en Zeebrugge, mei het resultaat dal een groot aanlal dier kanonnen vernield zijn Bij Knocke werden ook ttoa fte.v.cfl SüMaAe** en ééd olücacc j&-, dood en vele manschappen, die een biUery bedienden, gewond. De soldaten werden in de duinen begraven. De officier i& ter aarde besteld op bet kerkhof van Knocke. Als bewijs van voorzicntigheid waarmede de kngelsche vliegeniers te werk gingen, kan dienen, dat althans tot Zeebragge geen enkele burger gedood en geen enkel huis getroffen is. --- Duikbooten in België vervaardigd. lemand, die juist uit Antwerpen terug is, deeit aan de N. R. C mede, daar uil bevoogde bron vernomen te hebben, da* bij de Cackerill-werf te Hoboken bij Antwerpen duikbooten zijn en nog steeds worden gemaakt. De werklui van een groote onderneming, belendend aan deze werf, erwonderden er zich reeds lang over, dat men de werf met een hoogen muur omgaf. Mijn zegsman — zoo schrijft men verder — en eenige anderen werden hiervan op de hoogte gesteld en, door. de werklieden geholpen, slaagden zij erin spoedig te ontdekken wat er aan de hand was. Op die onderneming nL was er een groote hijschkraan, die zij wisten te gebruiken om een blik te werpen aan de andere zijde van den nieuwen muur. Mijn zegsman stelde de aanwezigheid vast van een groot aantal Duitsche werklui, marinepersoneel en nog onafgewerkte duikbooten. Eenige dagen Later werd de hijschkraan opgeêischt en nu bleek aan de bovenbedoelde getuigen, dat men daarmede duikbooten in het water nederiiet, ten vaststelling van de zee waardigheid, proefstoomen, enz. Bij nadere zijdelingsche navraag bleek, dat men dan later de goedgekeurde afgewerkte duikbooten per spoor naar Zeebrugge of Oostende overbracht en wel onherkenbaar verpakt of verdeeld. --- Requisities van metalen. NEFRPELT, 22 Febr. Io December werd hier door de iJuiUcbers een jacht ondernomen op lood, tin en koper. Groote voorraden zijn opgeëischt. Ten benoeven van het Duitsene leger, zoo heet het, moet thans weer aangifte gedaan worden van alle koperen keukeugerief, ketels kopeien banden, deurknoppen enz. Deze voorwerpen tullen geschat en betaald worden. Nog voor 1 Maart sullen de metalen voorwerpen vervoerd worden. --- Weer een smokkelaar doodgeschoten. VALKENSWAABÜ. 22 Febr. Even over de grens bij Gassel-Moien, onder Budel, is bij de brug over de Tongelreep, Zondagnacht een Belg doodgeschoten. De Belg voldeed niet aan hel driemaal herbaalde commando «Halt * Da UuitBcne landweersoldaat seinde om asistentiet ledere poet is n.l. sinds ettelijke weken met de .hoofdwacht teletontseh verbonden. De smokkelaar werd weggedragen en naar Achel gebracht, waar hij spoedig overleed. De leletcon dient, naar men zegt, tevens om controle 'over de wacht: n uit te oefenen, ieder kwartier nioeten de posten een bepaald sein geven, naar het nummer van den post. Men meent te weten, dat deze bijzonderheden ook vooral zijn ingevoerd om desertie vau de posten te voorkomen, wat in de laatste maanden zeer veel voorkwam. --- De Duitsch-Fransche oorlog Van het Westelijke geve Fransril bericht. PARIJB, 22 Februari, (Keuter.) Officieel bericht van vanmiddag drie uur: Tusschen Argonue en de Maas hebben wij aan den zoom vau tiet bosch van Cheppy een vijandelijke loopgraaf genomen en onze stellingen uitgebreid. Bij Eparges (ten Zuiden van Verdun) hebben wij terrein gewonnen. Op één punt zijn wij eenigszin» teruggetrokken. De iulatitene.ieve.rhteu, waarin de vijand drie regimenten ia het vuur heelt, zijn voortgezet. Aan de Fecbt (zijrivier van de 111) hebben onze „voorposten zich teruggetrokken op ac verdedigingslinie, die wij sterk bezet houden. De vijand heeft hier bij zijn aanvallen ia gesloten gelederen zware verliezen geleden. --- Een Zeppelin boven Calais. CALAIS, 21 F.bruari. .Kenter.) Vanochtend om half vijf is een Zeppelin over de stad gevlogen en heeft drie Dumtnen geworpen, ais niet de mmste militaire genade hebben aangericht. Twee projectielen heOuea biaaea vermeid en vijf inwouera gedood. Er heett geen paniek geheer.->eht. --- Oostenrijksch Russischeoorlog Van het oostelijk geveahtslerrein. Costearijksch bericht. \Y KENEN, 22 Februari. ■ leele leeling int het grottte hooliïkwar Van hei iront in Kussisca Poien ou Gaiicie /: i: slechts cliteo i•> sciiemiulse.iLoeu te iiieiiitm, Üp wcü itiJ ■taande aanvallen van den vijand «ijn zonder moeite afgeslagen. In de Karpathen ondernemen de Russen tal van aanvallen, die op 't westelijk gedeelte van het front ook 's nachts voortduren. Zij zijn tot dusver alle onder groote verliezen voor den vijand afgeslagen. Ten zuiden van den Djnestr ontwikkelen zich gevechten van grooten omvang. Een sterke vijandelijke troepenmacht ia gisteren na langen etrijd teruggeslagen. Wij hebben daarbij 2000 Kussen gevangen genomen, vier kanonnen en veel oorlogstuig buitgemaakt. Het in een Russisch communiqué onjuist genoemde aantal van 29000 krijgsgevangenen, door onze troepen tot voor eenige dagen sedert einde Januari gemaakt, is middelerwijl tot 64 officieren en 40800 man gestegen. BóveDdien zijn 34 machinegeweren en negen stukken geschut buit gemaakt. ---