WIE IS AANSPRAKELIJK VOOR DE SCHADE DER HUISDUINSCHE MIJNONTPLOFFING? Gemeente Den Helder verleent aan N.V. Zeebad renteloos voorschot van ƒ 7000. De raad der gemeente Den Helder besloot gisteravond om aan de N.V. Zeebad Huisduinen, welker hotel en villa's te Huisduinen door de mijnontploffing op 30 Dec. j.l. groote schade opliepen, een renteloos voorschot te verleenen van ƒ 7000 om de schade te doen herstellen. De N.V. Zeebad Huisduinen is door leeningen niet in staat de geleden schade zelf te bekostigen. Alleen de glasschade beloopt al ƒ 1150. Daar de gemeente bovendien aansprakelyk is voor de 5 pet. rente aan de aandeelhouders der N.V., welke rente de gemeente al sinds jaren betaalt — ca. ƒ 3500 per jaar — was het indirect een gemeentebelang, dat de N.V. zoo spoedig mogelyk in staat gesteld werd haar bedryf voort te zetten. De heer Bot was van meening, dat het explodeeren van de mynen tegen dyk en pieren voorkomen kan worden en hij wenschte by de overheid aan te dringen op maatregelen daartoe. De heer Ran stelde een collecte voor, in navolging van Texel, waar uit particuliere bijdragen de schade, toegebracht door de mynontploffing te Oudeschild, grootendeels hersteld kon worden. De burgemeester voelde niets voor een collecte. Hy wees er op, dat drijvende mijnen, althans Nederlandsche mijnen — en dit waren Nederl. mynen — niet behooren te ontploffen. Naar spr.'s meening is dan ook de staat aansprakelyk voor de schade. Het gaat niet aan de burgery voor eventueele schade te laten opkomen. Aan andere inwoners van Huisduinen werd totaal ƒl3OO schade toegebracht; ƒ6OO van deze schade kan door de betrokkenen niet zelf betaald worden en het oollege heeft zich daarom tot het fonds voor byzondere nooden gewend, om in dezen tegemoet te komen. Z. h. s. besloot tenslotte de raad het gevraagde crediet te verleenen. — Naar wy vernemen, heeft H. M. de Koningin het beschermvrouwschap aanvaard van de Kon. Ver. „De IJsclub" te Leeeuwarden. Hare Majesteeit is tevens eerelid dezer vereeniging. — De contingenteering van vleesch zal met ingang van 16 Januari a.s. voor den duur van een jaar worden verlengd. —, Op een te Eindhoven gehouden vergadering van sigarenfabrikanten is gisteravond besloten om 5 % toeslag op de loonen te betalen. Aangenomen werd verder, dat de minimum prijs voor senoritas 2y2 cent zal bedragen. --- HERINNERINGEN AAN DEN BARREN WINTER VAN ’90 Moeilijkheden van de Spoorwegen van toen zouden thans niet terugkeeren Als het kwik in de thermometer een flink eind onder nul staat, komen bij de ouderen herinneringen boven aan vroegere strenge winters en de gedachten gaan weder terug naar dien eindeloos langen winter van 1890/91, toen reeds in November de vorst inviel en tot begin Februari onafgebroken zyn scepter zwaaide. Hierby waren perloden van tusschen 15 en 20 graden C. Geen wonder dat in Januari en een deel van Februari, geen rivieren of kanalen meer bestonden, ja zelfs de Zuiderzee zoodanig bevroren lag, dat voertuigen van allerlei aard van deze ijsvlakte gebuik konden maken. Schitterende arresleden en schepen, omgetooverd in ysschuiten gleden by' honderdtallen over de ingekluisterde baren. Wat de rivieren aangaat, deze v/aren tot op den bodem bevroren en het verkeer beschouwde en gebruikte ze als wegen. --- VERLIES INPLAATS VAN WINST. De spoorwegen hadden eveneens veel van dien strengen winter te lyden. Autoverkeer bestond nog niet en het watervervoer bedroeg 75 a 80 procent van het geheele vervoer. Plotseling stonden de spoorwegen, ingericht voor een vierde deel van het vervoer, dus voor een viermaal grooter vervoer. De gevolgen bleven niet uit: Ongekend groot wagengebrek, ophooping van goederen enz. Daarbij kwam dat de spoorweg toen nog niet tegen een langdurige vorst bestand was. De locomotieven hadden minder trekkracht, de goederentreinen nog geen luchtrem, er was te weinig geschoold personeel, de goederentreinen waren te zwaar enz. De rangeerterreinen veranderden door de langdurige vorst in ysvelden, waarop het personeel moeilijk vlug kon werken, de wagens liepen stroef, vele locomotieven raakten defect enz. De goederentreinen waren niet zelden meer dan 24 uren te laat, de personentreinen uren en toen eindeiyk de lang gewenschte dooi inviel, kreeg men op verschillende plaatsen moeiiykheden met de baan, die minstens een meter diep bevroren lag, zoodat, toen het bovenste deel ontdooide, de dwarsliggers als het ware in den modder dreven, wat vele, gelukkig slechts kleine, ongevallen ten gevolge had. Het eind van het lied was, dat inplaats, dat winst gemaakt werd, verlies werd geleden. Vele goederen en zelfs wagonladingen raakten zoek en kwamen nimmermeer terecht. --- Een andere kwestie. WAAROM DE TREINEN TEGENWOORDIG VAAK LANGZAAM RIJDEN. Velen zullen den laatsten tyd hebben geconstateerd dat de treinen op tal van plaatsen langzamer rijden dan gewoonhjk. Wie overdag reist zal hebben gezien dat dit voornameiyk het gevolg is van de talrijke militaire werken. Zoo zal het moeten worden verklaard dat tot dusver de stroom van klachten over gemiste aansluitingen buiten de kolommen der dagbladen Is gebleven al ligt het voor de hand dat de gedupeerden zich wel tot de bedrijfsleiding in Utrecht hebben gericht, zoo schrijft het Handbl. Wie geen vreemdeling is in het Jeruzalem van een gemobiliseerd en versterkt land zal inzien" dat deze vertragingen onvermydelyk zyn en een permanent karakter zullen moeten dragen zoolang de mobilisatie duurt. Het langzame rijden is n.l. voorschrift in verband met de gevaren aan snel rijden verbonden. Het aanbrengen van springstof op tal van plaatsen maakt dat de Spoorwegen zich daarnaar moeten richten. Dat men op den duur deze gemiste aansluitingen niet kan negeeren ligt evenzeer voor de hand en zoo wordt het duidelyk dat men iets zal moeten doen om het ongerief voor de reizigers te verminderen. --- VERLENGING DER REISTIJDEN? Hoe dit technisch ten uitvoer zal worden den gebracht is ook in de kringen van het bedrijf nog niet uitgewerkt. Men kan er zeker van zijn dat by de komende zomerdienstregeling de bezwaren zooveel mogelijk zullen worden ondervangen. --- NIEUW LID DER EERSTE KAMER. Als opvolger van het overleden lid van de Eerste Kamer, L. F. J. M. baron v. Voorst tot Voorst, heeft het Centraal Stembureau gisteren tot lid van dit college benoemd verklaard den heer H. C. Nykamp te Enschede. — De groothertogin Charlotte van Luxemburg heeft benoemd tot ridder in den Eikenkroon van Luxemburg, den heer K. D. Koning, journalist te Oegstgeest. — De werkloosheid te Adam op eind Dec. '39 was 1079 hooger dan op eind Nov. 1939. Er waren echter op eind December 522 arbeiders minder in werkverschaffing dan op eind November, zoodat de werkloosheid in feite is vermeerderd met 557. Het aantal werkloozen was op einde December 1938 10482 hooger dan thans. --- Nog dit jaar vastrechttarief voor treinreizigers TEGEMOETKOMING SPECIAAL AAN GROOTE GEZINNEN. De president-directeur van de Ned. Spoorwegen, prof. Goudriaan, heeft meermalen betoogd, dat een zeer ingrijpende wijziging van de spoorwegtarieven noodzakelyk is in verband met de kostenstructuur van het bedryf. Met de voorbereiding van het noodzakelijk geachte vastrechttarief voor reizigers is men by de spoorwegen inmiddels reeds zeer gevorderd en met groote waarschijniykheiö mag aangenomen worden, dat het dit jaar nog zal worden ingevoerd, aldus „Het Volk". De uitgewerkte plannen voor het tarief zyn thans in studie genomen door den Spoorwegraad, die in April van dit jaar zijnadvies aan den minister van Waterstaat hoopt te kunnen geven. De spoorwegleiding vertrouwt het tarief na goedkeuring van den minister te kunnen invoeren in September of October van dit jaar. Dit zou een gunstig tydstip zyn, omdat dan juist de groote zomerdrukte achter den rug is. Het nieuwe tarief zal speciaal aan de behoeften van groote gezinnen tegemoet komen. --- AMERONGEN NEEMT AFSCHEID VAN ZIJN AMBACHTSHEER. Onder buitengewoon groote belangstelling is gistermiddag het stoffelyk overschot van G. J. G. Ch. graaf van Aldenburgh Bentinck, de bewoner van het kasteel en ambachtsheer van Amerongen, in den grafkelder op de Protestantsche begraafplaats te Amerongen bygezet. Tot de belangstellenden behoorden o.m. de commissarissen der Koningin in de provincies Zuid-Holland en Utrecht, staatsraad mr. Kan, mr. A. baron Schimmelpenninck van der Oye, jhr. De Jonge van Zwynsbergen, deputaties van kerkelyke en maatschappelijke instellingen etc. De rouwdienst in de galerij van het kasteel Amerongen werd geleid door ds. W. Barbas uit Hengelo (O.). Hierna geschiedde de byzetting in den grafkelder op de Protestantsche Begraafplaats. De belangstelling hier — vooral van de zyde van de bevolking — was zoo groot, dat het verkeer op den grooten weg Arnhem—Utrecht tydelyk r.icsst worden stopgezet. Acht leden van het personeel fungeerden als dragers, Tallooze kransen dekten de baar, waaronder een, gezonden door ex-keizer Wilhelm. Het was een groot bloemstuk, waaraan witte linten bevestigd waren, waarop een kroon stond met de initialen W. en H. Nadat de kist voor den grafkelder was opgebaard hield de burgemeester van Amerongen, jhr. H. v. d. Bosch, een korte toespraak. Een zoon van den overledene, graaf Carlos Bentinck, dankte voor de vele bewijzen van deelneming. —Te Venlo is de openbare carnavalsviering in verband met de tydsomstandlgheden afgelast, evenals te Tegelen. --- ONZE INDISCHE LUCHTPOSTBRIEF BATAVIAASCH VERKEER Werving voor Indische Marine Onze Indische correspondent schrijft ons d.d. 28 Dec. uit Batavia: De afgeloopen Kerstdagen vormen in Batavia een klein record van regenval. Van Zaterdag tot het eind van den tweeden Kerstdag viel er niet minder dan 276 millimeter regen, wat zelfs voor Indië een behooriyke hoeveelheid is. Reeds in den vroegen morgen werd het nauwelyks dag en ontlastten zich de wolken, na een periode van veel te langdurige droogte en drukkende warmte. Verschillende punten van de stad hebben in die periode opnieuw kunnen bewijzen, dat langzaam aan wel het een en ander in de rioleering verbeterd is. Inmiddels vormen de nieuwe witte bamboehoeden van de verkeerspolitie het voorwerp van algemeene belangstelling bij gebrek aan buitengewoon ingrijpende andere gebeurtenissen. Het verkeer in Batavia is in het algemeen een moeilijk punt en de inwoner van Indlë's hoofdstad schijnt op dit terrein ook een geheel eigen, vrijgevochten kijk op de zaken te hebben. Zoo wordt hier in optima forma het omgekeerde geleerd van den algemeenen regel, dat het snelverkeer moet vóórgaan. Warm.er in de verte een wagge'ende sado of wankele fietser op een kruispunt komt toeryden, en van den anderen kant komt toevallig slechts een klein aantal auto's, kan men er in negentig van de honderd gevallen verzekerd van zyn, dat de verkeersagent zyn machtswellust bot viert, door het stopbord in de richting van het snelverkeer te draaien en de sado voorrang te verleenen. --- HET BOUWBEDRIJF. De oorlog heeft wel bewezen, dat wy toch wel eenigszins beter beslagen ten ys komen dan in 1914—1918, zoodat de geweldige prysstijgingen van toen misschien niet zóó snel zullen intreden. Want wie deze nog eens in zijn herinnering ophaalt, dien rijzen de haren ten berge. Bijzondere moeilijkheden levert de oorlog op het oogenblik op voor de bouwmaterialen, waarbij yzer voor gewapend beton en cement een eerste plaats innemen. Voor cement is de regeering met een streng distributiesysteem moeten komen, waardoor slechts vyftig procent van de aangevraagde hoeveelheid kan worden geleverd. Dit zal vooral groote bezwaren opleveren voor hen, die in Batavia aan den steeds toenemenden woningnood wilden tegemoet komen door nieuwen aanbouw van huizen. De cementfabriek in Padang heeft een volstrekt onvoldoende capaciteit om Indië te voorzien, en vroeger kwam dan ook de aanvulling uit Japan. Waarom echter tydens het bestaan van dit tekort toch nog de contingenteering van Japansch cement moet blyven gehandhaafd, is voor'velen een raadsel. --- GEMENGD NIEUWS BOTSING TUSSCHEN AUTOBUS EN VTSCHAUTO. Acht Volendammers gewond, van wie twee ernstig. Gistermiddag is naby Monnikendam door de gladheid van den weg een botsing ontstaan tusschen een autobus van de Waco en een vlschauto van de firma Tuyp te Volendam. De vrachtauto werd ernstig gehavend. De zich in de cabine van den wagen bevindende drte Volendammers, de gebroeders H. en T. Guit en C. Mooyer, werden gewond. H. Guit en Hcoyer werden met respectievelijk hoofdwonden en een beenbreuk naar het Onze Lieve Vrouwgasthuis te Amsterdam vervoerd. De achter in den wagen gezeten vier Volendammers kregen lichte verwondingen. In do autobus, die op weg was van Hoorn naar Amsterdam, liep een militair een verwonding aan het hoofd op. --- MOEDER EN DOCHTER DOOR KOLENDAMP VERGIFTIGD. Vanochtend werden in het woonwagenkamp te Roermond in den woonwagen van den 54- -jarigen kampwachter J. Janssen, tengevolge van kolendampvergiftiging drie personen bewusteloos aangetroffen, n.l. de 54-jarige kampwachter, z*jn 59jarige vrouw Elisabeth Sevenich en hun 15-jarige dochter Dina, Onmiddellijk werd geneeskundige hulp ingeroepen, welke echter bij de vrouw en haar dochter niet meer mocht baten. De man is naar het £&. Laurentiusziekenhuis te Roermond overgebracht. De oorzaak van deze kolendampvergiftiging is te zoeken in het feit, dat een der wagenbewoners 's avonds de schuif van de kachel heeft dlchtgeschoven. --- DOOR DE KOUDE BEVANGEN? Op het Centraal Station te Amsterdam zyn gisteren twee ongeveer 60-jarige reizigers, plotseling overleden. Waarschynlijk zijn zij door de koude bevangen. Beiden bleken een zwak hart te hebben. --- Hoofdpijn ? /£gj\ Nee*n AêooeiïtjeW (Ingezonden mededeeling.) --- BINNENLAND Noodlanding van een Nederl. militair vliegtuig in België. In den laten namiddag is gisteren een Nederlandsch militair vliegtuig met een piloot en een waarnemer, beiden officier in het Nederlandsche leger, genoopt tot het maken van een landing bij het station van Wilmarsdonck in België. Het toestel heeft zich zonder moeite en zonder eenige schade op den beganen grond kunnen begeven. De inzittenden zsjn ongedeerd. Zy hebben verklaard, dat zij zich hadden vergist in den koers en dat zij geen voldoende benzine meer hadden, zoodat zij tot een noodlanding gedwongen waren. Het toestel is door de gendarmerie onder bewaking genomen. De Belgische militaire autoriteiten en de consul-generaal der Nederlanden hebben zich derwaarts begeven. Daar het hier een neutraal vliegtuig betreft, verwacht men, dat het in den loop van heden weer zou mogen vertrekken. --- HOOFDINGENIEUR PROVINCIALE WATERSTAAT GRONINGEN. Ir. J.G. Schilthuisbenoemd. In de hedenmorgen gehouden zitting der Provinciale Staten van Groningen is ir. J. G. Schilthuis, eerst aanwezend ingenieur bij de Zuiderzeewerken te Scheveningen, benoemd tot hoofdingenieur van de provinciale Waterstaat, in de vacature wijlen ir. J. Kooper. --- POSTCHéQUE- EN GIRODIENST WORDT STEEDS MEER POPULAIR. De toenemende waardeering voor den postchèque en girodienst biykt niet alleen uit de voortdurende vermeerdering van het aantal rekeninghouders, maar ook uit het steeds levendiger wordend verkeer op postrekeningen. Zoo steeg in het afgeloopen jaar het aantal aangeslotenen met byna 34.000 tot een totaal van rond 365.000. Het aantal boekingen op de postrekeningen vermeerderde met 11 pet. tot ruim 113 millioen, terwijl daarbij een geldeiyke omzet werd bereikt van niet minder dan 221/2 miliiard gulden. Door het centrale girokantoor worden per dag gemiddeld 100.000 afrekeningen aan de rekeninghouders verzonden; het algemeen saldo tegoed op de postrekeningen ultimo December beliep byna 328 millioen. --- MINISTER VAN DEN TEMPEL BIJ DE JEUGDIGE WERKLOOZEN. Omtrent het bezoek van den minister van Sociale Zaken, c?r. J. van den Tempel, aan eenige instellingen ten behoeve van de jeugdige werkloozen te Eindhovien en s-Hertogenbosch, vernemen wy nog, dat de minister zich op het bureau van de jeugdregistratie te Eindhoven heeft laten voorlichten door mr. Werner, directeur van den sociaal-economischen dienst aldaar. De geheele nlet-schoolgaande jeugd van 14 tot 21 paar te Eindhoven wordt practisch door deze jeugdregictratie bereik:. Opvallend is het, dat van de zijde der werkgevers groote medewerking wordt verleend en dat het overgroote deel van hen alleen aan die Jongelui plaatsing verleent, die by de jeugdregistratie zyn ingeschreven. Door het werk van het bureau der jeugdregistratie is tevens bereikt, dat zeer velen deelnemen aan allerlei werkzaamheden, welke voor de jonge werkloozen worden georganiseerd. In den namiddag bracht de minister een langdurig bezoek aan de centrale werkplaats voor jeugdwerkloozen in Den Bosch, waar hij door B. er. W. werd voorgelicht. Deze werkplaats bestaat uit drie af deelingen: metaalbewerking, timmeren en schilderen. Ook hier valt te constateeren, dat in toenemende mate de werknemers gebruik maken van ds diensten van hen, die hebben bewezen, dat zy in tijden van werkloosheid hun vakkennis hebben willen vermeerderen. --- DR. COLIJN’S VERBLIJF TE ROME. Dr. H. Colyn bevindt zich, zooals gemeld, sedert Zaterdag j.l. te Rome. zyn reis houdt in de eerste plaats verband met de organisatie van het centrale comité voor financieele, economische aangelegenheden, waarvan onze oud-ministerpresident tot voorzitter werd gekozen. Daar dit comité slechts in los verband met den Volkenbond staat, sclujnt men op de medewerking ook van Italië te rekenen, althans te hopen, aldus het Alg. Handbl. Daarnaast mag men aannemen, dat dr. Cchjn met belangstelling zal kennis nemen van de door Italië gevolgde politiek vooral wat de Italiaansche pogingen tot herstel van den vrede in Europa betreft. --- Schiermonnikoog en Ameland uit hun isolement verlost. DANK ZIJ DE „XEMA” Het K. L. M.-vliegtuig „Kema", dat gistermorgen om kwart over elf met Parmentier als gezagvoerder van Schiphol was vertrokken om Schiermonnikoog en Ameland uit hun isolement te verlossen, is nog voor vieren 's middags in de hoofdstedeiyke luchthaven teruggekeerd. Parmentier was uiterst tevreden ever de landingsmogeiykheld op de beide waddeneilanden; in den zomer laat deze vaak zeer te wenschen over door het vele dryfzand, waarop het landen voor een vliegtuig niet mogeiyk ia. Thans echter leverde de landing niet de minste moeilijkheid op. Het strand was één wyde, vlakke baan, welke een buitengewoon fraaieri aanblik bood. Parmentier had dan ook slechts oponthoud om de pist uit en In te laden, hetgeen uiteraard slechts weinig tyd in beslag nam. In Eelde, waar het toestel omstreeks twaalf uur landde, kwam een verpleegster en de echtgenoot van een zieke vrouw uit Ameland aan boord. Kort na 1 uur steeg de „Kema" op met in totaal 500 K.G. vracht en pakketpost. Het toestel bereikte twintig minuten later Schiermonnikoog. Na korten tyd vertrok het om enkele minuten na tweeën Ameland te bereiken. * De machine keerde met de post van beide eilanden naar Eelde terug, van welk vliegveld om kwart over drie de terugreis werd aanvaard. --- DE ONGELUKSVOGEL Geen woord werd et gesproken. Alle drie hadden maar één gedachte: den brand te stuiten en ui *eder geval uibreiding te voorkomen teder werkte zoo hard mogelijk en tiet lukte tenslotte om den brandenden top van den heuvel te scheiden van het benedengedeelte. Het was een bovenmenscheiyk werk geweest, want de rook omhulde hen voortdurend. En zy moesten nu maar afwachten of de geul breed genoeg was om het vuur te stuiten. Zij bleven aan 't werk zoo lang als het ging. Toen werd de hitte te groot, moesten ze achteruit. Langzaam maar zeker naderden de vurige tongen. Ingespannen keken de brandbestrijders toe. Zou het vuur gestuit worden ? Of zouden de vlammen over den geul heenspringen en het spel van vernietiging voortzetten ? Het was een oogenblik van adembenemende spanning. --- Maar nu... Men zal allicht vragen: Hoe zal het gaan, als we weder eens zoon strengen winter kregen ? Afgezien van het feit i dat de kans daarop niet groot is, kan vastgesteld worden, dat sedert 1891, nagenoeg alles by de spoorwegen in gunstigen zin veranderd is. Wel zal men de handen vol krijgen en zelfs zware tyden doormaken, vooral nu een deel van het rollend materieel beschikbaar moet blijven voor 's lands Defensie, maar de toestanden van 1890/'9l zullen zich niet herhalen. De geheele organisatie is op betere leest geschoeid. Het is bekend, dat de Ned. Spoorwegen thans beschouwd worden als behoorende tot de best georganiseerde van Europa. Bovendien zyn er nu een groot aantal electrische en. Diesel-electrische treinen, die niet meer bloot staan aan het defect raken van locomotieven, die zeer gevoelig zyn voor strenge vorst. Ook is er thans concurrentie' gekomen, die men vroeger niet had, zoodat ds ophooping van goederen niet groot zal worden. Summa sumarum, zyn we van meening, dat men, ook bij langdurige vorst, geen vrees meer behoeft te hebben, dat de chaos van 1890/'9l zich zal herhalen. --- PRIMITIEVE VERKEERSREGELING. Voor zoover er stopborden zyn! Anders wordt alles met de armen afgedaan. Want de inwoner van Batavia wenscht dezen .armzwaaienden verkeersagent liever dan de roode, groene en oranje lichtsignalen, die in andere steden van Java reeds veel in gebruik zijn, maar nog niet in Batavia. De Batavlaan valt het min of meer lachwekkende van deze seinen elders derhalve des te sterker op, omdat in die andere plaatsen dikwijls dergel yke lichtsignalen zyn op plekken waar het verkeer niet door de signalen behoeft en kan geregeld worden. Zoo staat er midden in de eenige breede straat van Soekaboemi, waar al het verkeer van Buitenzorg naar Bandoeng langs gaat, een stoplicht by een zijweg, waar bijna nooit een vervoermiddel uit komt. In een land, waar het voorwereldlyk verkeer nog even, zoo niet méér, intensief voortgang vindt als het moderne snelverkeer, zal de vredelievende botsing daartusschen wel altijd vrijwel onoplosbare problemen biyven geven om beide partijen ten volle tevreden- te stellen. Evenmin zal er tevredenheid zijn op het politieke terrein van den taalstrijd. Opnieuw zijn in den gemeenteraad van Batavia harde woorden gevallen over het gebruik van eenige verschillende soorten Maleisch, dat verschillende Inlandsche leden bij de behandeling van de begrooting voor 1940 in den raad hebben gebruikt. De een sprak het gewone passermaleisch, dat vrijwel iedereen hier in Batavia kan en moet verstaan. Maar er waren er ook, die het Maleisch van de Westkust van Sumatra spraken, of van de Batakkers, terwyl een vierde vrywel Javaansch sprak. --- DE TAALSTRIJD. Gaat dit zoo door, dan wordt de taalstrijd weer opnieuw ontketend, ten nadeele van een spoedige en afdoende behartiging der belangen van de verschillende gemeenten. Het is buiten twyfel, dat aan een Inlandsch lid van een gemeenteraad, die zich onvoldoende in het Nederlandsch kan uitdrukken, vergunning kan worden gegeven om zich van een Inlandsche taal te bedienen, maar dit moet geen politiek strijdmiddel worden. Het gedurende de Kerstdagen bijeengekomen congres van de Inlandsche politeke partyen heeft in een van zijn besluiten het bezigen van de Maleisehe taal in de raden aanbevolen. Mocht dit erop uitloopen, dat thans om politieke redenen meer in het algemeen in de gemeenteraden Maleisch zou worden gesproken dan tot nu toe, dan zal de regeering inderdaad moeten ingrijpen, want daardoor zou groote stagnatie in de werkzaamheden van deze raden bij de behartiging der algemeene belangen kunnen optreden. De gemeente Batavia heeft dezer dagen een hoogst waardevolle aanwinst gekregen in het museum „Oud-Batavia", dat is gelegen op de plaats waar gemeend wordt, dat het gebeente van den stichter van Batavia, Jan Pieterszoon Coen, begraven was. Door particuliere bydragen kwam een som van ƒ 60.000 bijeen, waardoor grond en gebouwen konden worden gekocht en een restauratie kon plaats vinden. Op een rustige binnenplaats staan thans de grafsteenen van Coen en vele andere voorvaderen, terwijl de bovenverdieping van het gebouw wordt ingenomen door de collectie boeken en prenten van jhr. Feith, waarover wy vroeger reeds het een en ander hebben verteld en die een van de meest belangwekkende verzamelingen op dit gebied in Indië is. Zy, die in Batavia komen, zullen niet mogen verzuimen deze echt-Hollandsche plaats te bezoeken, al was het slechts om te midden van de drukke handelskantoren en het geroezemoes van dezen modernen tyd, zich even te verplaatsen in de sfeer, waarin onze voorgangers in Indië leefden. Dezer dagen vierde een jonge Bataviasche Industrie haar eenjarig bestaan, n.l. de Bataviasche glasfabriek. Meende men vroeger, dat in Indië heelemaal geen goed glas kon gemaakt worden, deze fabriek heeft het tegendeel bewezen. Men gebruikt er zand voor uit Billiton, Banka en Japan, waarvan het laatste het duurste is, maar ook het mooiste glas oplevert. Het gouvernement steunt deze jonge industrie door het plaatsen van bestellingen voor de scholen, en andere Indische industrieën laten er hun verpakkingsmateriaal maken. Zelfs zijn verschillende bestellingen uit het buitenland verkregen, zoodat de eene groote oven met een capaciteit van 5000 kilogram aan glas reeds spoedig door een tweede met halve capaciteit zal worden gevolgd. Het Is bemoedigend, dat deze jonge industrie zulk een groote levensvatbaarheid blijkt te bezitten, en men voor komende nieuwe fabrieken niet bevreesd behoeft te zyn, daar men op het oogenblik de bestellingen eigenlyk niet af kan. --- PORNOGRAFIE. Gisteren hebben de Haagsche en Delftsche recherche by zekeren S. in de Doelenstraat te Delft 2500 pornografische kaarten in beslag genomen. De man had er 10.000 in Den Haag laten drukken. Reeds waren er in eenige fabrieken te Delft kaarten verkocht. — Vanochtend is door onbekende oorzaak de woning van de familie Biermans, aan de Liebekamp te Oss geheel uitgebrand. --- DE TOESTAND OP DE VLOOT. Bij het vertrek van vice-admiraal Ferwerda, over wien een afzonderiyke brief zou zyn te schrijven, gaan de gedachten onwillekeurig uit naar de ervaringen en indrukken, welke by de werving van Inheemsche schepelingen voor de Indische marine zijn opgedaan. Per half jaar neemt de marine tachtig man» Inlandsch personeel aan, welke in Oost- en Midden-Java worden aangeworven. Vooral bestaat er animo voor Inlandsche bedienden op de schepen, waar de Inlander met vrije voeding en eerste uitrusting ongeveer ƒ IG.ÖO per maand verdient. Als men weet, dat Inlandsche bedienden in de groote steden daar met hun loon nauwelyks bovenuit komen en by dezen bovendien dan nog huishuur en voeding af moet, kan men zich deze animo wel voorstellen. De eischen voor Inlandsch matroos zyn natuuriyk hooger. Zoo moeten deze eenige kennis van het Nederlandsch bezitten, maar toch kan men het contingent steeds tereiken. Droeviger resultaten heeft de werving van Europeesch personeel voor de marine. Zoo u hier een half jaarlyksch contingent van 35 man matrozen benoodigd, waarvan er slechts 27 in Februari en 31 in Juli naar Nederland konden gezonden worden voor de opleiding. Voor stokers was hei aantal aanmeldingen nog slechter, terwyl de werving voor leerlingvliegtuigmakers en metaalbewerkers zelfs bedroevend is. Hier konden slechts zeven jongens worden aangenomen en het aantal aanmeldingen loopt nog steeds terug. De Indische jongen schijnt voor dit werk geen fut te hebben. Over die mentaliteit en die van den Inlander is nog zeer veel te zeggen. Zoo heeft de heer Hamaker voor de West-Java-planters onlangs een lezing gehouden, waarin hij de mentaliteit van den gewonen ondernemingskoolie glashelder uiteenzette, en waarin zich ook de Europeesche cultuur-employé zelf kon spiegelen. Zoo beteekende voor hem het feit, dat op Java, waar zooveel minder transportmiddelen zijn dan in Europa, meer dan een millioen menschen per dag vrachten dragen van de eene plaats naar de andere, een bewys, dat de Inlander wel degelijk iemand is met grooten yver. De werklust van den gewonen ondernemingskoelie is groot, als hy weet waarom hy iets bepaalds moet doen. Gelukkig voelen de planters dat zelf ook steeds aan en zy beginnen te begrijpen, dat hun gewone werkman iemand is met karakter, naast iemand met geduld en verdraagzaamheid. Voor beide partyen heeft de erkenning, dat „die man met een vies broekje als eenig kleedingstuk een heer is", groote winst gebracht. (Nadruk verboden.) ---