BUITENLANDSCH OVERZICHT Protesten tegen Washington Wat is de bedoeling van de nota aan Finland? — Een scherpe verklaring van oud-president Hoover. — Britten kapen vijf Fransche schepen met levensmiddelen. — Vichy is verontwaardigd. — Generaal Wavell over het front in Azië. DE beteekenis en achtergrond van de Amerikaansche nota aan Finland ls nu iets duidelijker geworden. Het blijkt, dat de fegeering der Vereenigde Staten zich ook bereid heeft verklaard, om de vredesvoorwaarden van de Sovjet-Unie aan de regeering te Helsinki mede te deelen. Stalin en Molotov zingen nu natuurlijk heel wat toontjes lager, dan vóór het uitbreken van den . strijd met Duitschland en zijn verbondenen. Vermoedelijk is de Sovj et-wolf nu een echt vredeslam geworden, die alles wat hij in 1940 kon rooven nu graag weer wil teruggeven, als de Finnen hem verder in het Noorden maar met rust laten, zoodat er dan meer troepen vrij komen voor andere frontgedeelte... Alle Finsche bladen vertolken echter de meening, dat de strijd nog niet uitgestreden is, daar op bolsjewistische beloften geen toekomst kan worden gebouwd. De Finsche minister-president Ryti heeft in een personderhoud ook nog eens onderstreept, dat de Sovjet-Unie Finland heeft aangevallen en dat zijn land zich nu alleen maar tracht te verdedigen. Hij keerde zich ook tegen de bewering, dat Finland eigenlijk onder druk en leiding van Duitschland handelt. De Finnen strijden over het geheele front van 460 K.M. onder hun eigen officieren, zoo zeide hij. En een sociaaldemocratisch blad verzekert, dat Finland ln zijn beslissingen nog steeds vrij is. Met dat al ziet het er dus niet naar uit, dat de Amerikanen eenig succes zullen hebben met hun bemiddelingschap. In Washington kon men dit trouwens voorzien. Op een weigerend antwoord van Finland zal, naar verwacht.wordt, onrr'ddellijk een Britsche oorlogsverklaring aan Helsinki volgen. Zoo hopen Engeland en de Vereenigde Staten dan de mogelijkheid te scheppen, om zich aan den rand van de Noordelijke IJszee een vlooten luchtvaartbasis te verwerven, welke tevens een nieuwe verbindingsschakel in de hulpverleening aan de bolsjewiki zou moeten vormen. De verontwaardiging, welke dit diplomatiek-militaire spel heeft gewekt, is niet tot Duitschland beperkt. Ook in de Vereenigde Staten zelve worden energieke protesten gehoord. In den Amerikaanschen Senaat zijn die geuit bij de voortzetting der debatten over de wijziging der neutraliteitswet. De oppositie put uit dezen stap van de Washingtonsche regeering nieuwe argumenten tegen het geheel der Amerikaansche politiek, welke nog slechts op een haar na van openllijken oorlog met Duitschland is verwijderd. Nog meer indruk maakt een protest van oua-president Hoover, die zich in den regel buiten de actueele politiek houdt. Hij publiceerde een verklaring, waarin hij er op wijst, dat de Finnen het eenige volk in Europa waren, die het geld terugbetaalden, dat hun door Amerika was geleend. Hij herinnert aan de gebeurtenissen van 1940, toen de Finnen een derde deel van hun land moesten afstaan en toen de communisten 600.000 Finsche mannen, vrouwen en kinderen van hun geboortegrond verdreven. „Kan Amerika thans gaan schimpen, omdat de Finnen gebruik maken van de eerste gelegenheid, om hun huizen te herbouwen en vroegere landslieden te bevrijden? Heeft Amerika dan iederen zin voor menschelijke en moreele proporties verloren..?" Vragen van dei gelijken aard heeft Hoover ook wel eens gesteld, toen zijn bemoeiingen om het hongerige Frankrijk te helpen mislukt waren. Hij had dat net zoo willen doen als tijdens den vorigen oorlog in België, toen de Duitschers ook bereid waren te garandeeren, dat zij zelf van de levensmiddelen-zendingen niet zouden profiteeren. Voor het onbezette Frankrijk is er nu op kleine schaal wel iets bereikt. Gecondenseerde melk en pharmaceutische middelen ter waarde van een kwart millioen pond zullen nu door de Vereenigde Staten geleverd worden. Tegenover deze „welwillendheid" staat nu echter het geval van het kapen van vijf Fransche schepen, die onderweg waren van Madagascar en Dakar naar het moederland. Zij vervoerden niet alleen een groot aantal passagiers, maar ook ladingen levensmiddelen, waaronder 9.000 ton suiker, 5.000 ton koffie, 2.000 ton rijst, gedroogde groenten, vleesch in blik en tabak. Een Engelsch eskader, bestaande uit vier kruisers en zes patrouille-vaartuigen, wachtte deze schepen echter op. Een klein begeleidend Fransch oorlogsvaartuigje kon daartegen natuurlijk niets uitrichten. Alle schepen zijn door de Engelschen eenvoudig weggekaapt. De Britsche admiraliteit beweert, dat het convooi op Duitsch bevel zou zijn uitgeloopen en contrabande aan Duitschland wilde leveren. Het Fransche ministerie heeft dit op de meest stellige wijze ontkend. Het convooi vervoerde uitsluitend voor Franschen bestemde levensmiddelen. De Fransche regeering heeft dan ook op krachtige wijze geprotesteerd. Deze gebeurtenis draagt er in ieder geval toe bij, om de regeering te Vichy te sterken in haar politiek, welke zich volledig van de vriendschap met Engeland heeft afgewend. De Britten laten zich echter daardoor niet weerhouden -an hun machtsmaatregelen, gelijk ook indertijd in Syrië is gebleken. Het is duidelijk genoeg geworden, dat Syrië alleen is aangepakt, omdat het nu eenmaal paste in het groote verdedigingssysteem, dat de Britten wilden inrichten van Egypte tot Malakka. Nadat Irak, Iran en Afghanistan ook hebben gebukt voor de overmacht, is dit verdedigingssysteem gereed. Er wordt nu nos moeite gedaan ir. het Iraansche leper ook actief in te schakelen in de hier vprzamelde legermachten. Of het lukken zal is een andere vraag. In een pers<_nrek heeft generaal Wavell verklaard, Ant dit groote front vooral op den rechwleuee], dus in het Verre Oosten, een versW-Ht-E behoeft. _ ondernam dan ook een reis naar Singapore om daarover overleg te plegen. --- DEFINITIEVA SPLITSING. Berlijn N. «.) Op h*"* Miiereiland de Krim zijn de Diijtsche troepen — zooals reeds in het weermachtsbericht vermeld — door het Jaila-gebergte heengedrongen en hebben de kust van de Zwarte Zee Daarmede is de splitsing der bolsjewistische legergroepen op de Krim definitief voltrok ken. Bij dit tempo van de Duitsche troepen kan men aannemen, dat de uitwerking van deze resultaten niet lang op zich zal ïaten wachten. --- CHINA HELPT SOVJET-UNIE Tokio (D. N. B.) Naar Domei meldt, zou de communistische bevelhebber der achttiende legergroep in China hebben bevolen, dat voorioopig 40.000 man Chineesche commu nistische troepen naar de Sowjet-Unie worden gezonden. De Sovjet-Unie zou namelijk met den grootsten spoed om 100.000 Chineesche soldaten hebben gevraagd. De Chineesche strijdkrachten worden via Kansoe en Sinkiang naar de Sovjet Unie vervoerd. --- DRASTISCHE BEVELEN Berlijn (D. N. B.) Bij de inneming var. Simferopol hebben Duitsche soldaten een algemeen bevel „aan de verdedigers van de Krim" aangetroffen, dat onderteekend was door Stalin, Molotof. Tsjaposjnikof en Soekof. Dit luidt: ieder dienstplichtige is verplicht, onafhankelijk van zijn rang van zijn onmiddellijken superieur strijd tot den laatsten man te eischen. Soldaten en superieuren, die den indruk wekken, dat zij de gedachte aan gevangenneming met zich omdragen, moeten terstond worden doodgeschoten. Aan de gezinnen van «n gevangenschap geraakte soldaten wordt ledeie rijkshulr ontzegd. Alle commandanten en commissarissen van divisies zijn verplicnt de bataljons- en legimentscommandanten, die zich tijdens het gpvecht verborgen en zich ver houden van het slagveld iverstDnd van hur. post te ontheffen. Deze uitknijpers moeten onmiddellijk worden opgeruimd. --- ITAL. WEERMACHTSBERICHT Tobroek wederom bestookt ROME, 5 Nov. (Stefani). — In zijn weermachtsbericht no. 521 maakt het Italiaansche opperbevel het volgende bekend; • Gisteren hebben vijandelijke vliegtuigen opnieuw korte aanvallen ondernomen op een.ge deelen yan het gebied der zuidelijke provincies van Sicilië. Drie personen werden gewond. Het luchtdoelgeschut trad krachtig op en schoot een vijandelijk toestel omlaag, dat in zee terecht kwam. Een ander vliegtuig werd door een van onze toestellen krachtig met machinegeweren beschoten en moet eveneens als verloren beschouwd worden. Noord-Afrika: Tijdens een vijandelijken aanval op het gebied van Benghasi heeft een van onze jagers twee vijandelijke bommenwerpers getroffen, die brandend omlaag stortten. Onze artillerie en Duitsche stuka's bombardeerden de verdedigingswerken van Tobroek. Oost-Aflika: Voor de linies yan de vesting Culquabert hebben onze batterijen eenige vijandelijke automobielen onbruikbaar gemaakt, waarin zich troepen bevonden. Deze troepen leden verliezen. Aan de andere fronten in dezen sector werden vijandelijke af deelingen die onze detachementen probeerden te naderen, aangevallen en uiteengejaagd. --- Echter komt het gevaar voor den linkervleugel nu ook opzetten, omdat, zooals Wavell het euphemistisch uitdrukte, de toestand in de Sovjet-Unie .duister" is. Over de mogelijkheid van een gemeenschappelijk front in de*- Kaukasus repte de genera-d niet. Wel leelde hij mede, dat tot dusver geen troepentransporten naar de Sovjet-Unie hebben plaats gehad. --- Mariupol werd door een snelle groep van de Waffen S.S. genomen. Gemotoriseerde colonnes razen door de deels nog brandende stad, teneinde de vluchtende bolsjewisten op de hielen te blijven. (Foto S.S.P.K. - Roth -'Weltbild.) --- Duitsch weermachtsbericht DE VORDERINGEN OP DE KRIM Op één plaats is het Jaila-gebergte reeds overgetrokken — Luchtactie tegen Gorki, Leningrad en Moskou DUITSCHLAND STRIJDT VOOR EUROPA UIT HET HOOFDKWARTIER VAN DEN FÜHRER, 5 November (D.N.8.). Het opperbevel van de Duitsche Weermacht maakt bekend: Op de Krim wordt de achtervolging zoowel in Zuidelijke als in Oostelijke richting voortgezet. Ondanks moeilijke terreinomstandigheden zijn onze troepen het Jailagebergte op één plaats reeds overgetrokken en is de kust van de Zwarte Zee bereikt. De luchtmacht bombardeerde de Krimhavens Sebastopol, Jalta en Kertsj en bracht in deze wateren twee transportvaartuigen van tezamen 10.000 brt. tot zinken, alsmede een bewakingsvaartuig. Vijf andere koopvaardijschepen en een kleine kruiser der bolsjewieken werden door bommen aanzienlijk beschadigd. Bij Leningrad werd een hernieuwde poging van den vijand, — welke ondernomen werd na krachtige voorbereiding door de artillerie, — om de Newa over te steken, onder zware verliezen voor den vijand door de Duitsche afweer verijdeld. Van ongeveer honderd booten werd de helft tot zinken gebracht. De rest werd genoodzaakt terug te keeren. Herhaalde door pantserwagens gesteunde uitvalspogingen der bolsjewieken aan de rest van het omsingelingsfront werden grootendeels reeds brj de voorbereiding teniet gedaan. Sterke formaties gevechtsvliegtuigen ondernamen overdag zware aanvallen op de industriestad Gorki, die van zoo groote beteekenis is voor de auto- en vliegtuigproductie. Voltreffers van zwaar kaliber richtten ln de automobielenfabriek Molotof, op de werven aan de Wolga en op de spoorwegcomplexen der tad groote verwoestingen aan. Er ontstonden verscheidene groote branden. By luchtaanvallen op Leningrad konden voor de oorlogvoering belangrijke installaties in brand geworpen worden. Ook Moskou werd in den afgeloopen nacht gebombardeerd. In de wateren der Faroer-eilanden brachten gevechtsvliegtuigen een vrachtboot van 5000 brt. tot zinken en plaatsten bomtreffers op een ander groot koopvaardijschip. Patrouillevaartuigen verijdelden in het Kanaal herhaalde aanvallen van Britsche torpedómotorbooten. In een artilleriegevecht werd een vijandelijke torpedomotorboot tot zinken gebracht. Twee andere vaartuigen van dit type werden door verscheidene treffers beschadigd. In de Golf van Suez werd op 3 November een Britsche torpedoboot door bommen van een Duitsch gevechtsvliegtuig beschadigd. Britsche bommenwerpers ondernamen vannacht aanvallen zonder eenig succes op West- en Noordwest-Duitschland. --- JAPAN EN AMERIKA Tweede Japansche ambassadeur naar de Ver. Staten Tokio (Domei). Officieel word--, medegedeeld, dat besloten is ambassadeur Saboero Koeroesoe naar de Ver. Staten te zenden ten einde ambasadeur Nomoera te assisteeren. De woorvoerder der regeering heeft verklaard, dat Koeroesoe wodt uitgezonden om een vriendschappelijke afdoening vap de onderhandelingen tusschen Japan en Amerika te vergemakkelijken. Dit besiuit is genomen met het oog op de heerschende, zeer ernstige situatie. , Gemeld wordt, dat Koeroesoe vanochtend uit Hongkong is vertrokken om den Clipper te nemen, die overmorgen naar de Ver. Staten vertrekt. De woordvoerder deelde nog mee dat 't vertrek van dezen Clipper is uitgesteld van Woensdag tot Vrijdag als gevolg van een rechtstreeksch radiogesprek, dat ambassadeur Crew Dinsdagavond heeft gehouden met den Amerikaanschen minister van buitenlandsche zaken, Cordell Huil, --- DE NACHTELIJKE LUCHTAANVALLEN Geruchten over voorstellen tot staking De correspondent, van de N. R. Ct, te Berlijn meldt aan zijn blad: Sedert een.ge aagen doen hier, vermoedelijk uit het ouiteniana aikomstige geruchten, de ronde, volgens welke binnenkort door een neutrale maent bij de oorlogvoerende staten zou worden gepolst over de bere.dheid voortaan af te zien yan nachtelijke aanvallen door de luchtvloten. Deze geruchten kunnen door Berlijnsche politieke kringen niet worden bevestigd. Men gelooft ook niet dat binnen afzienbaren tijd zulk een actie zal worden ondernomen, hoewel men bij deze overweging niet vergeet, dat ook het Vaticaan een dergelijke actie zonder twijfel zou steunen. Ind.en de geruchten echter juist mochten zijn en het inderdaad tot een polsing dienaangaande komt, dan zal men van Duitsche zijde, zoo verklaarde men den correspondent, zulk een plan naar zijn practische mogelijkheden en doelmatigheid zorgvuldig onderzoeken. Men herinnert er dan aan, dat niet Duitschland de nachtelijke luchtaanvallen tot instrument van de oorlogvoering heeft gemaakt, maar dat het Engeland was, dat in- de elndphase van den strijd in het Westen begon door nachtelijke aanvallen 't Duitsche achterland te bombardeeren. De Duitsche militaire leiding heeft daarop eenige maanden gewacht voor het deze aanvallen vergold, welke spoedig grootere uitwerking in militair en militair-econom-sch opzicht bleken te hebben dan de Engelsche. Dat Duitschland op het oogenblik geen grootsche nachtelijke aanvallen op het Engelsche eiland onderneemt, is een gevolg van den oorlog tegen de Sovjet-Unie en is dus slechts tijdelijk. Te gelegenertijd zal Duitschland een deel van zijn luchtwapen weer uit de Sovjet-Un'.e naar het Westen kunnen overbrengen en de aanvallen op Engeland hervatten. In verband hiermede wijst men er hier dan ook op dat bij de uitvoering van een plan tot staking van de nachtelijke aanvallen uiteindelijk Engeland het meeste voordeel daarvan zal hebben. H'eruit kan men reeds de conclusie trekken, dat elk voorstel yan dien a -lijks kans tot verwezenüikinir b^eft --- Laat -reen lichtschijnsel uitstralen. --- "lET DUITSCHLAND TEGEN HET BOLSJEWISME --- WANNEER VERDUISTEREN? De plicht tot verduisteren geldt van hedenavond 6.02 tot Vrijdagochtend 8.46 MAA.N opkomst: 6 Nov. 19.52 ondergang: 7 Nov. 11.37 opkomst 7 Nov. 20.32 Laatste kwartier Woeiwd. 12 Nov. JSJ --- NEDERLAND IN DE WENTELING VAN DEN TIJD Oude en nieuwe betrekkingen met het Duitsche Rijk — Een belangrijk boekwerk 's-Gravenhage, 5 Nov. — In grooten stijl is Woensdag in een der zalen van hei Kurhaus te Scheveningen het boekwerk „Die Niederlande im Umbruch der Zeiten", met ondertitel „Alte und neue Beziehungen zum Reich", aangeboden, dat Reichsamtsleiter dr. Max Freiherr du Prell met medewerking van Pressedezer,- nent Willy Janke in opdracht van den Rijkscommissaris, Rijksminister dr. Seyss- Inquart, — dié daarin het voorwoord heeft geschreven — heeft doen verschijnen . De Rijkscommissaris heeft door zijn aanwezigheid en door het houden van ean toespraak tot de vele genoodigden luister bijgezet aan deze samenkomst, waarin verder tegenwoordig waren o.a. minister dr. Fischböck, commissaris-generaal Schmidt, gezant dr. Ottoßehne, de gevolmachtigden van den Rijkscommissaris voor Rotterdam, dr. Völcker, en voor Utrecht, de heer Sommer, de commissaris der provincie Noord-Holland dr. A. J. Backer, de directeur-generaal van den Rijkswaterstaat dr. ir. L. R. Wentholt, het hoofd van de afdeeling perswezen van het departement van Volksvoorlichting en Kunsten, de heer M. "Plokzijl, de voorzitter van het Verbond van Nederlandsche Journalisten, de heer P. J. van Megchelen, de voorzitter van de vereeniging „De Nederlandsche Dagbladpers" mr. J. Kars, de voorzitter van den Nederlandschen Kultuurkring. prof. dr. G. A. S. Snijder, de Nederlandsche voorzitter van de Nederlandsch-Duitsche Kultuurgemeenschap, de heer Van Maasdijk en tal van anderen. --- REDE DR. SEYSS-INQUART., De Rijkscommissaris, Rijksminister dr. Seyss-Inquart sprak als volgt: Bij het betreden van deze zaal zeide mijn begeleider mij, dat het was alsof wij op een voorjaarsfeest kwamen. Deze opmerking klopt, want wij willen hier den geboortedag van een boek vieren. Omstreeks een jaar geleden werd de vraag geopperd, of niet iets geschreven kon worden over Nederland en zijn betrekkingen tot Duitschland, in de eerste plaats met de bedoeling om onzen kring van medewerkers, maar daarenboven ook onze volksgenooten in Duitschland op de hoogte te brengen met de situatie in Nederland en de ontwikkeling daarvan in den loop der geschiedenis. Ik heb dit initiatief zeer gaarne overgenomen. De eerste vraag was, wie dit werk zou schrijven. Deze kwestie werd spoedig opgelost en het verheugt mij zeer, dat dr. Freiherr du Prell deze taak in samenwerking met mijn medewerker Janke op zich heeft genomen. De tweede vraag was: „Hoe doen we het?" Het was ons duidelijk, dat dit werk slechts dan succes kon hebben, als het om zoo te zeggen als een der eerste gemeenschappelijke werken vervaardigd zou worden door mannen, die hier met een open oog leven. Of het nu Duitschers of Nederlanders zijn, is niet van belang in dit verband. Van beland slechts, dat Duitschers en Nederlanders eraan hebben gewerkt. Het verheugt ons. dat wij erin geslaafd zijn een vrij grooten kring van menschen voor dit werk te winnen. Wij hebben thans een boek voor ons met een inhoud, waarover ik geen oordeel wil vellen, daar ik een te groot aandeel heb gehad aan de totstandkoming daarvan. Ik hoop slechts, dat het werkelijk een goed overzicht geeft van de huidige situatie van Nederland en daarbij berekend is op den tegenwoordigen toe stand, vooral daar het een samenvattin-? datgene, wat de geschiedenis aan dit gebied en dit volk heeft gebracht en wat heeft geleid tot de huidige situatie. Ik wil over dit boek verder rriet spreieen. De technische bijzonderheden ?al de Prsssestelle u wel mededeelen. Mijzelf is het een behoefte in uw tegenwoordigheid alle medewerkers, die zich bereid hebben verklaard dit werk tot stand te brengen, zoowel de heeren uit Nederlandsche kringen alsook de heeren uit mijn kring van Duitsche medewerkers, van harte te danken. Ik draag het aangenaam bewustzijn met, mij mede, dat «wij hier een gemeenschappelijk werk hebben, dat in kameraadschap tot stand gekomen is, en ik spreek de hoop uit dat wij hier iets hebben gemaakt, dat aan een treeden kring van lezers eenig inzicht zal geven omtrent den toestand in Nederland, de waarden, in dit land en volk gelegen, en de toekomst, die het beschoren is, een goede toekomst volgens den wensch van ons. Duitschers. Nogmaals dank ik alle medewerkers en ik wensch het boek een waarlijk groot succes. » • * Dr. Freiherr du Prell, daarna het woord verkrijgend, merkte op dat over Nederland werken zijn geschreven, die dit land van alle zijden hebben belicht, doch dat over de ontwikkeling van Nederland in de laatste tien jaren en de verhouding sedert dien tijd tot Duitschland weinig te boek is gesteld terwijl juist deze periode van ontwikkeling van groote beteekenis mag worden geacht. In dit boek is vooral het volksche karakter tot uitdrukking gebracht doordat veel aandacht is geschonken aan de groote cultuurproblemen, waarover bekwame medewerkers als prof. dr. H. Krekel, de heer H. O van Maasdijk en andere Nederlanders hun inzicht in dit boek hebben weergegeven. De heer Janke heeft over de ontwikkeling van Nederland sedert Mei 1940 onder den titel „Regungen des neven Geistes" een belangrijke samenvatting in dit boek geschreven Over het bestuurswezen in het bezette Nederlandsche gebied hebben dr. Rabl en dr. Backer hun inzichten neergelegd over de openbare veiligheid en de politie schreef Gruppenführer dr. Rauter over de cultureele ontwikkeling o.a. prof. Snijder, over de bouwkunst dr. G C. Labouchere, over de schilderkunst Dr. D. Hannema, directeur van het Boymansmuseum te Rotterdam, over de militaire gebeurtenissen van 10—15 Mei '40 generaal-majoor Schwabedissen en majoor Th. von Zeska. over de technische en kolonisatorische prestaties van Nederland respectievelijk dr. ir. Wentholt en prof. dr. J. J. Schrieke, secretaris-generaal van het departement van justitie. Een volgend deel van het boek is gewijd aan dé Nederlandsche staatshuishouding, waarover minister dr. Fischböck en vele anderen hun inzichten hebben gegeven Belangrijke bronnen van welvaart in Nederland, zooals landbouw en industrie, de problemen van Rotterdam en Amsterdam, de werkloosheid en de wederopbouw vormen een volgend hoofdstuk in het boek, dat sluit m»-- --« overzicht van het Nederlandsche landscnap en van land en volk in eenige hoofdgroepeeringen. Het boek is met 114 foto's en 20 schematische teekeningen e.d. geïllustreerd. Voor ons allen, medewerkers aan dit boek, ls de verschijning ervan een rede.n tot groote verheugenis, aldus dr. Du Prell "die eindigde met een woord van bijzonderen dank aan den Rijkscommissaris voor diens opdracht « * « De heer W. Janke, die reeds bij den aanvang de genoemde autoriteiten en Fraulein Triltsch, vertegenwoordigster van den u'tgever Konrad Triltsch uit Wuerzburg had v*V welkomd, hield ten slotte de volgende toespraak: Het thans verschenen boek „Die Niederlande im Umbruch der Zeiten" is, gezien zijn opzet, karakter en uitvoering, gericht tot twee volken: het Duitsche en het Nederlandsche. Van het begin af aan hebben derhalve de uitgevers er naar gestreefd, in dit werk naast de belangrijkste medewerkers van den Rijkscommissaris ook vooraanstaande Nederlanders aan het woord te laten komen, ja, als het ware de gedachte der Duitsch-Nederlandsche samenwerking uit dit boek te laten spreken. Bij de technische uitvoering blijkt deze samenwerking daaruit, dat ook in dit opzicht de medewerking van Nederlanders werd ingeroepen, zooals op de eerste pagina's van het boek staat aangegeven. Dit is de reden, waarom de RijkscomrAissaris den wensch heeft geuit dat op deze bijeenkomst niet alleen in het Duitsch, doch ook in de Nederlandsche taal de beteekenis van dit boek zou worden toegelicht. Dat mij, in mijn dubbele functie van mede-uitgever en als leider der persafdeeling van het Rijkscommissariaat, deze taak werd opgedragen, is mij een bijzondere eer. Zij schenkt mij des te meer voldoening, daar ik door mijn langdurig verblijf hier te lande den Nederlandschen mensch, zijn aard en prestaties, alsook het Nederlandsche landschap, grondig heb leeren kennen en waardeeren. Door mijn nauw contact, gedurende vele jaren, dat ik eerst als journalist en later in officieele functies niet alleen met de Nederlandsche pers, doch ook met vele andere Nederlanders, tot stand heb kunnen brengen, heb ik uit persoonlijke ervaring kunnen constateeren, dat velen hier te lande vriendschappelijke gevoelens ten opzichte van het naburige Germaansche broedervolk koesteren en dat, bij deskundige en objectieve voorlichting, het streven: begrip voor de ontwikkeling, denkwijze en prestaties in het nieuwe, verjongde Duitschland te wekken, in wijde kringen met succes kan worden bekroond. Tevens heb ik de overtuiging gekregen, dat omtrent houding en gevoelens der Duitschers ten opzichte van het Nederlandsche volk hetzelfde mag worden gezegd. Deze wederzijdsche waardeering kan aanzienlijk worden bevorderd, wanneer men in de geschiedenis teruggaat en „met de gemeenschappelijke historie" als uitgangspunt, tot het inzicht komt, dat tusschen Duitschers en Nederlanders steeds een zekere lotsverbondenheid heeft bestaan, zooals reeds blijkt uit de oude Nederlandsche zegswijze: „Gaat het Duitschland goed, dan gaat het ons óók goed". Tot dit doel moge het voor ons liggende boek, waarin de nauwe relaties tusschen Nederlanders en Duitschers in het verleden en het heden op haar juiste waarde worden geschat, een wezenlijke bijdrage vormen. Moge derhalve het boek „Die Niederlande im Umbruch der Zeiten" bij de constructie van het groote Europeesche bouwwerk, waarvoor de Führer reeds de fundamenten heeft gelegd, een waardevolle pijler vormen. Aan elk der genoodigden werd hierop tijdens een gehouden gezellig samenzijn een exemplaar van het boek ten geschenke aangeboden. --- OMSTREEKS 100 HUIZEN BESCHADIGD Britsche bommen op een katholieke school en daarbij gelegen tehuis in Friesland - Twee kinderen gedood Het A.N.P. meldde Woensdagmiddag: In den afgeloopen nacht zijn enkele Britsche yiiegtu.gen Doven ons land verschenen. In de ochtendschemering hedenochtend is een brisantbom geworpen op een katholieke school en een daarbij gelegen tehuis voor kinderen in een plaats in Friesland. Be.de gebouwen zijn geheel vernield, twee kinderen werden gedood, twee zwaar en drie licht gewond. Bovendien liggen nog twee kinderen onder het puin en men heeft weinig hoop ze nog levend te bergen. In de omgeving van dit tehuis zijn ongeveer 100 huizen beschadigd, waarvan een aantal zwaar. Elders werd een kind gedood. Een boerderij werd ernstig en een woonhuis licht beschadigd --- DE BRANDSTOFFENDISTRIBUTIE Nadere mededeeling terzake van de klantenregeling In aansluiting op het bericht inzake de invoering van een klantenregeling voor de distributie van vaste brandstoffen, in ons blad van Woensdag gemeld, wordt van bevoegde zijde nog nadrukkelijk de aandacht van verbruikers op het volgende gevestigd: Met ingang van 10 November mag iedere leverancier aan de bij hem ingeschreven verbruikers slechts zooveel brandstoffen afleveren als waarop deze krachtens de aan hen door den Distributiedienst uitgereikte bonnen recht hebben. In verband hiermede is een leverancier verplicht, indien hij er aan twijfelt, of hij een bepaalden verbruiker al dan niet meer levert dan zijn rantsoen bedraagt, terzake bij den plaatselijken Distributiedienst inlichtingen in te winnen. Indien het een leverancier blijkt, dat een verbruiker, die naar zijn meening tot zijn afnemers behoort, zijns inziens ten onrechte bij een anderen leverancier is ingeschreven, kan hij zich wenden tot de Brandstof f encommissie, die dan uit zal maken bij welken leverancier de betrokken verbruiker ingeschreven moet worden. Aanvragen om als klant te worden ingeschreven, welke door nieuwe verbruikers worden ingediend, moeten geaccepteerd worden. --- Wijzigingen in het Duitsche Episcopaat ? Volgens den Berlijnschen correspondent van de „Telegraaf" wordt verwacht dat Kardinaal 3ertram, vorst-aartsbisschop van Breslau, zijn ambt zal neerleggen. Als zijn opvolger wordt genoemd de Bisschop van Berlijn, Graaf von Preysing, die tevens spoedig tot kardinaal zou worden benoemd. Voorts verwacht men, dat Kardinaal Faulhaber, Bisschop van München, eveneens zijn ambt zal neerleggen. Als zijn opvolger wordt gedoodverfd Prof. Lorenz Jager, die pas benoemd is tot bisschop van Paderborn. Afgevaardigde gearresteerd. — De socialistische afgevaardigde Pierre Bloch, die in het departement Aisne gekozen is, ls wegens staatsvijandeHjke activiteit gearresteerd en naai* de gevangenis van Périgueux overgebracht (D.N.8.). Anderhalve leeuw Yoek geweest. — Het meesterwerk der Zweedsche klassicistische beeldhouwkunst en één der belangrijkste Zweedsche kunstwerken ta het algemeen, een beeld van Diogenes, door Johan T. Bergel in 1774 vervaardigd, is volgens de Zweedsche pers, na 150 jaar zoek geweest te zijn, door een toeval ontdekt in een Engelsch slot en door den Zweedschen gezant in Londen aangekocht. Hij heeft het beeld ten geschenke gegeven aan het Zweedsche Nationale Museum waar het na den oorlog een plaats zai vinden. --- „BESLAGNEMINGEN” VAN VERDACHT ALLOOI Crisisambtenaar oefende corrupte praktijken uit „Schavuiten, oplichters en misdadigers", zoa noemde de president van de 4e kamer der Amsterdamsche rechtbank, de ambtenaren van het slag, waarvan er thans één terecht stond. Deze 25-jarige controleur van de landbonwcrisiswet, die in April en Mei herhaaldelijk bedrog gepleegd had en met anderen onder één hoedje had gespeeld, waar het verduistering van goederen betrof, was een jongeman, die uit een zeer fatsoenlijk milieu stamde. Hij had de H.B.S. bezocht, had twee Jaar in Parijs gewerkt en was bij het uitbreken van den oorlog naar Nederland teruggekeerd. Hier had hij dienst genomen in het leger en al» onderofficier had hij zich door zijn moedig gedrag op den Afsluitdijk onderscheiden. Na den oorlog werd hij controleur bij de landbouwcrisiswet en toen ging het verkeerd. Hij verdiende f 130 per maand, maar scheen er wel iets bij te willen verdienen. En hij deed dit op zeer onbehoorlijke wijze. In April maakte hij een afspraak met een 39-jarigen schoenmaker. Deze zou honderdveertig paar schoenen koopen van een schoenenwinkelier. Op het moment, dat de schoenen geleverd werden, zou de controleur dan komen om de partij in beslag te nemen. Die partij ging echter niet naar de bevoegde instanties, maar zou worden gekocht door den schoenmaker en de winst werd dan gedeeld. Zoo gebeurde het ook. De schoenen werden van de de Clercqstraat naar de Heisteeg te Amsterdam gebracht. Eensklaps verscheen de controleur en dreigde met in beslagneming. Groote schrik bij den schoenenwinkel ler. Maar de controleur wist raad. Hij zeide, dat de winkelier moeilijkheden kon voorkomen door te vertellen, dat de partij niet hem maar den schoenmaker toebehoorde. Dat deed de man en zoo kwamen de heeren gratis aan 140 paar schoenen, die grif verkocht werden. De officier van justitie vond dit een ernst!* misdrijf, dat te zwaarder moet worden geteld, omdat het een enkel voorbeeld is uit een ge. heele collectie misdrijven. Hij elschte tegen elk der mannen een jaar gevangenisstraf. Voor de tweede maal moest de armbtenaar aich daarna verantwoorden, omdat hij geld had aangenomen van een grossier Deze grossier had in de Kerkstraat te Amsterdam een kelder vol goederen, die hij buiten de distributie om verkregen had. De ambtenaar vertelde, dat er huiszoekingen zouden worden gedaan en kreeg voor deze tip fso.—. Later had hij poging gedaan om f 1000 voor zijn zwijgen te ontvangen, doch dat was niet gelukt. In dat geval eischte de officier van Justiti» zes maanden gevangenisstraf. De derde zaak betrof de oplichting van een slager. Met een 37-jarigen bakker had hij een afspraak gemaakt. De bakker ging naar den slager en vroeg of hij wilde leveren aan de Weermacht. De slager wilde dat en zei. dat hij aan het verzoek om spek te leveren kon voldoen. Dan moest hij echter „Bezugschelne" hebben. Dat kon gebeuren, als de slager even meeging. Zoo ging er 97 K.G. bacon onder geleide van een knecht de deur uit. Onderweg dook echter weer de controleur op. Hij greep ln, nam het spek in beslag en verdween. Het spek werd daarna door den bakker aan een Cafetaria verkocht en de ambtenaar ontving f 75.—. De slager, die zuiver van geweten was. ging echter naar de politie en zoo kwam do zaak aan het rollen. In deze zaak eischte de officier tegen den ambtenaar en den bakker elk een Jaar gevaiii genisstraf. De verdedigers pleitten clementie. Woensdag 19 Nov. zal de rechtbank uitspraak doen. --- KORT NIEUWS Handel in valsche dollarbiljetten. — In ds landen rondom de Middellandsche Zee is in den laatsten tijd een levendige handel ia bankbiljetten ontstaan. Aangezien er tengevolge van de oorlogsomstandigheden practisch overal deviezenbepalingen gelden, speelt deze handel zich geheel af op de zwarte beurs, zoodat zij moeilijk gecontroleerd kan worden. Dit komt den clandestienen handelaars uitstekend te pas, daar, zooals plotseling is gebleken, er uitsluitend valsche dollarbiljetten worden verhandeld, die goed zijn nagemaakt, zoodat het niet-deskundige publiek ze onmogelijk van echte kan onderscheiden (V.P3.). Nederlandsche vrachtboot getorpedeerd. — De in New-York aangekomen kapitein der Nederlandsche vrachtboot „Marken", die in Engelschen dienst voer, heeft volgens „Associated Press" verklaard, dat zijn schip 10 September op 360 mijl ten westen van Pernambuco, op weg naar Kaapstad, getorpedeerd en gezonken is. Van de bemanning zijn tot dusvei 36 man gered. „Tommygun girls". — Britsche vrouwen krijgen les in het gebruik van geweren en machinepistolen om te helpen, volgens de aanwijzingen van Churchili, wegen en bergen te verdedigen, zoo meldt „Associated Press" uit Londen. In een oproep worden vrouwen, die te oud zijn voor dienst in uniform of oorlogsindustrie opgewekt om toe te treden tot de organisatie der „Tommygun Girls". (D.N3.). Engelsche gijzelaars in Frankrijk. — In verband met de gevangenneming van Engelsche gijzelaars wordt in politieke kringen te Vichy het vermoeden uitgesproken, dat zij althans ten deele uit agenten der intelligence service bestaan. (D.N.8.). Veertien vonnissen. — De Krijgsraad van Kisjinef heeft Woensdag 14 communistische agenten ter dood veroordeeld en twee tot 15 resp. 10 jaar dwangarbeid. Vier verdachten, onder wie drie vrouwen, werden vrijgesproken. De beklaagden waren ten tijde der bolsjewistische bezetting van Bessarabië het Roemeensche gebied binnengekomen om hier ten gunste van de bolsjewieken te spionneeren en terroristische benden te organiseeren. Ten tijde van den Sovjet-terugtocht waren zij in Bessarabië achtergebleven om sabotage te plegen. (D.N.8.). H. Mis van Requiem. — In tegenwoordigheid van Z.H. den Paus, het corps diplomatique bij het Vaticaan en tal van geestelijke hoogwaardigheidsbekleeders, is Woensdag in de Sixtijnsche kapel, te Rome, een plechtige H. Mis van Requiem opgedragen voor de Kardinalen, die in den loop van dit jaar, zijn gestorven, te weten de Aartsbisschop van Keulen, Mgr. Schulte; die van Praag, Mgr. Kaspar, en de opperpenitentiarius, Kardinaal Lauri. «t Groot-Moefti naar Berlijn. — Woensdag- w avond is te Berlijn, volgens den V.P.8.-correspondent, bekend geworden, dat de Groot- Moefti zich op weg bevindt van Italië naar de Rijkshoofdstad. Omtrent zijn verblijf aldaar zijn nog geen nadere bizonderheden bekend. Uit Rome verneemt de Duitsche pers, dat de Groot-Moefti zich in de eeuwige stad geen enkele maal in het openbaar heeft vertoond en een teruggetrokken leven leidde ln 1 een particuliere woning, waar hij geen buitenstaanders te woord stond. Fietser door auto gedood. — Op den Velserweg te Amsterdam, des morgens te half 8, is een 27-jarige wielrijder door een vrachtauto aangereden. De man kwam zoo onge* lukkig te vallen, dat hij een schedelbreuk kreeg en vrijwel op slag dood was. Doodelijke val uit eikenboom. — De 35- jarige gehuwde arbeider Varwijk, te Marum, viel Zaterdag bü het snoeien uit een eikenboom. Hij werd zwaar gewond opgenomen en is thans overleden. Juffrouw viel van haar fiets en stierf. — De 36-jarige mej. B. H. ten Zeldam—Harberink kwam op de Boekeloschebrug te Hengelo zóó ongelukkig met haar rijwiel te vallen, dat zij ter plaatse overleed. ---