Noorder Rondblik Dr. W. J. Formsma schreef historie van Grijpskerk In- Grijpskerk is men terecht trots óp; het boek dat de oud-rijksarchivaris dr. W. J. Formsma over zijn geboortegemeente heeft . geschreven. Dr. Formsma heeft de geschiedenis van Grijpskerk minutieus uit de archieven gelicht. Daarbij heeft hij alle facetten in hun onderlinge samenhang belicht tegen de achtergrond van de geschiedenis in het algemeen. Er is een fraai uitgevoerd, kloek,. rijk geïllustreerd boek van 282 pagina's . van gemaakt, een uitgave van Wolters- Noordhoff/Forsten in Groningen, die voor f 50,- te koop is. Dr. Formsma is'in 1903 in Grijpskerk geboren, was van 1946 tot 1968 rijksarchivaris in de provincie Groningen en.is door zijn vele arbeid verweven met de historievan Groningen. In de Rondblik van 12 maart 1983 vertelde ik u over deze „ontdekkingsreiziger", die In de vaak moeilijk toegankelijke archieven als geen ander de weg weet. En ook dat hij bezig was met de geschiedenis van Grijpskerk. Dr. Formsma heeft een belangrijk aandeel gehad in historische werken als „Historie . van ; Groningen" en „Ommelander«borgen; en, steenhuizen". •; - In „Grijpskerk. De geschiedenis van een Groninger gemeente" wordt de historie van Grijpskerk verteld in vijf perioden, vanaf de oudste tijd tot 1940. Dr. Formsma nam 1940 als eindpunt, omdat toen een geheel nieuw tijdperk aanbrak in de geschiedenis in het algemeen. Daarbij: kwam dat Grijpskerk in het bijzonder na de oorlog gekenmerkt wordt door de ontwikkeling. als forensendorp. Bestudering en beschrijving daarvan vergen een hele nieuwe aanpak. Overigens is er dit voorjaar een boek verschenen over Grijpskerk in de oorlog, geschreven door de oud-ingezetene van Grijpskerk, W. Kamminga uit Assen (Rondblik 24 mei 1986). De gemeente Grijpskerk vormt vanouds een natuurlijke eenheid, het in de middeleeuwen ingepolderde gedeelte van de Lauwerszee, voor zover dat in de provincie Groningen ligt. Begonnen wordt met een brede schets van die eerste tijd, de overstromingen, bedijking, bewoning, en de inpoldering in etappes.' Er was een sterke concentratie van rechten in bepaalde families met! een sterk overwicht van de familie Aykema-Wibesma. Het oudste dorp in de gemeente Grijpskerk is Visvliet. De kerk aldaar,wordt al in, 1370 genoemd, moest in 1387 wegens ' overstromingsgevaar ontruimd' worden en is jin 1427 herbouwd. '.i- :.Wat betreft de naamgeving Grijpskerk,'de familie-naam Grijp komt al in de'lse.eeuw voor.'ln' 1424 komen Clawes Grijp en jonge Clawes Grijp voor op de brouwersgilderol van de stad Groningen. De brouwers behoorden in die tijd tot de aanzienlijkste burgers van de stad en leden van de familie Grijp komen dan ook voor als rechters in de Hoofdmannenkamer, het hoogste rechtscollege. Nauwe 'betrekkingen onderhielden ze de A-kerk in Groningen. Een Johan Grijp was er kerkvoogd en een Nicolaas Grijp was er priester in de jaren 1480-1503. De,familie Grijp is eigenaar geweest van de Reitsemaheerd, maar hoe zij daaraan, gekomen is, weten we niet. Het kan zijn door huwelijk, maar ook is koop niet uitgesloten. De verwerving moet hebben 'plaats gevonden in het midden van de 15e eeuw. Dan verdwijnt de naam Reitsema en verschijnt de naam Grijp in deze omgeving. i | In het begin van de 16e eeuw is er in stukken'sprake van Grijpskapelle of Grijpskerke, maar over een stichting of afscheiding van een andere parochie zijn geen schriftelijke gegevens bekend. Waarschijnlijk is het initiatief voor de vorming van een eigen paro: chie uitgegaan van de boeren van Ruigewaard. Hun gebied vormde reeds een afzonderlijke rechtstoel. De heer Grijp van Reitsema zal het terrein beschikbaar hebben gesteld voor de uitbouw van een kapel tot een kerk. De naam Grijpskerk heeft zich op den duur gehecht aan de nederzetting bij de kerk. Dat de bewoners van de Ruigewaard de kerk als hun kerk beschouwden, blijkt ook hieruit dat de nieuwe parochie op de eerste schattingslijsten voorkomt als Rugewerd alias Grijpskerk. In de 16e eeuw gebruikte men nog beide namen.- . Verder komt naast Grijpskerk alias Rugewerd ook voor Grijpskerk alias Engewerd en wel op oude kaarten en in de pauselijke bul van-.1561. Maar volgens dr. Formsma is de spelling Rugewerd (Ruigewaard) de enige juiste. Deze naam is de oudste. Hij komt reeds voor in 1520, in het vroegste originele stuk dat de naam Grijpskerk bevat. Een geschreven u en n lijken zoveel op elkaar, dat ze ook nu nog verwarring geven. Door een fout van Jacob van Deventer op diens kaart is de E met de R verward en die fout is nadien door anderen overgenomen. Dr. Formsma beschrijft de oorlogsellende in het begin van de 16e eeuw, de maatschappelijke toestanden en de betekenis van de borgen Reitsema en Aykema voor dit gebied. De bevolking leefde direct of indirect van de landbouw. De meeste landgebruikers waren pachters. De eigendom behoorde aan jonkers uit het kerspel Grijpskerk en van elders, maar ook aan gegoede stedelingen. Interessant was een onderneming aan de noord-oost rand van de Ruigewaard, de zoutketen bij het huidige Kommerzijl. Aan de orde komen het „verraad" van Ren-' nenberg, de veldslagen tussen Visvliet en Noordhom en het bc-, leg van Niezijl in 1581. Het gebied had zwaar te lijden onder de plunderingen van rondzwervende soldaten. •.,-..' '.'<.'. De oorlogsjaren' 1580-1594 hadden het platteland onveilig gemaakt. De kloosterlingen hadden zich teruggetrokken in de stad en hun gebouwen waren het doelwit geworden van plunderende, soldaten. Ook vele pastoors hadden hun parochie verlaten. Een godsdienstige ontreddering was het gevolg geweest, vooral in het Westerkwartier, dat het hoofdtoneel van de oorlog was geworden. Daar was het klooster van Aduard verbrand en de kerk van Grijpskerk verwoest. De herbouw van de kerk in Grijpskerk ging niet vlot, maar geschiedde uiteinde! in 1607 blijkens een notitie in het kerkeboek en niet in ,1612 zoals de gevelstenen aangeven. V,: Dr Formsma vertelt ons over de aanleg van het Hoendiepen het Poeldiep, de zeedijk en de watervloeden, de watermolens e" het verkeer in vroeger tijden. We lezen bver.de borgen en hun bewoners, de, rechtspraak, het boerenbedrijf en de geleidelijke groei van de dorpen. Geschetst worden onderwijs, armenzorg, de'gans van zaken in de Franse .tijd. De bevrijding van het Franse juk in november 1813 en de daarop vr> gende instelling van een onafhankelijke Nederlandse staat .verliepen in Groningen zonder ernstige moeilijkheden. Uiteraard „ aan; dacht voor de verkeersontwikkf ling eind vorige eeuw, de betekenis van de waterschappen, de gezondheidszorg, de mechanisatie in de landbouw en de groei van allerlei organisaties en verenigingen. • In dit diepgravende portret van Grijpskerk ten slotte beschouwd gen over het kerkelijke leven, d« politieke verhoudingen, de bete-, kenis van instellingen als 't Nut en de rederijkerskamers.. Achter ü1 het boek staan veel foto's en'afl; sichtkaarten, die het beeld accen-, tuerén van Grijpskerk rond de eeuwwisseling. Hiernaast: Kommerzijl In 1908. Op de rechter foto de Kreupelstraat te Grijpskerk in 1905. De afbeeldingen zijn ontleend aan „Grijpskerk" van dr.W. J. Formsma.. ■/■:.'] Links: Kommerzijlsterriet aan de noordkant van de brug.' Op het terrein aan de linker-, zijde hebben de zoutketen gelegen. Daarnaast de'mö? len te Visvlietin 1903. ■ --- Kritiek bestuur en directie Avebe: 'Hoogerkamp geeft teveel om boeren' Van onze verslaggever John van Schaik TER APELKANAAL - Het vertrek van directeur. grondstofzaken D. Hoogerkamp bij het zetmeelconcern Avebe/ per 1 augustus 1987, komt voort. uit verschil van inzicht tussen hem enerzijds enl'de,(directie en. het bestuur van de coöperatie anderzijds." Hoogerkamp bekijkt de zaken meer vanuit de boeren (de producenten van aardappelen), de directie en het bestuur stemmen hun beleid af op de markt voor aardappelzetmeel. Dit verschil van inzicht is „onoverbrugbaar", hoewel het volgens Hoogerkamp slechts ':• om, „accentverschillen" gaat; ,:f.t Hoogerkamp is van mening dat een landbouwer zoveel mogelijk aardappelen moet kunnen telen, die in de fabrieken van Avebe -bij een grote hoeveelheid- tegen een lage prijs verwerkt kunnen worden. Bestuur en directie van het concern laten zich meer leiden door de markt: zij stellen.de hoeveelheid grondstof vast op basis van de verwachte afzet van zetmeel en derivaten. .; „Ik heb meer belangstelling voor het landbouwkundig deel, het bestuur en de directie denken meer. marktgericht," zegt Hoogerkamp in een tóelichting op een officiële' verklaring van Avebe,- die alleen spreekt, over ~een'verschil van; mening"; Eehi.vefklaarbaar verschil; meent Hoogerkamp: ,',lk ben een boerenzoon uit. deze streek.. Emotioneel ben ik dus sterk gebonden aan de boeren en aan Avebe." v Hoogerkamp werkt in mei 1987 zeven jaar bij het zetmeelconcern. Voordien was hij werkzaam bij het ministerie van landbouw, in diverse functies, was hij consulent en heeft hij onderzoek gedaan. „De baan bij Avebe is de meest prettige.i Ik ben een. beetje met Avebe getrouwd." Hoogerkamp houdt ervan om de ongeveer vijf jaar van baan te veranderen. „Er zit enige dynamiek in mij." Een nieuwe baan -na Avebe- heeft hij nog niet. :'-S.y;l'r-:~-: . Aan Hoogerkamp valt de verdienste toe te schrijven dat hij in de moeilijke beginjaren tachtig 'die Avebe heeft gehad, erin is geslaagd de boeren te blijven binden aan de coöperatie. Staan de boeren nu weer in de rij om aandelen te kopen (wat niet meer kan), enkele jaren geleden stapten de boeren massaal uit Avebe. Hoogerkamp wist leegloop te voorkomen. Eind vorig jaar is verzet tegen Hoogerkamp gegroeid. Hij werd door boeren verantwoordelijk gehouden voor de voorrangspositie van Westduitse boeren. Zij leverden grote hoeveelheden aardappelen, terwijl in Nederland de grondstof lag te rotten op het land. De 'boerenzoon' Hoogerkamp heeft niet meer het vertrouwen van de directie en het bestuur van de 'coöperatie.- - Dé' directeurgrondstofzaken wil niet ingaan op dehoudingvan het beötuur,r'dat niet de boer, maar de markt voor zetmeel als uitgangspunt voor het beleid neemt. „Het is voor het bedrijf beter wanneer ik daar niet over spreek. Ik moet in rust vertrekken." >■■•■ .. ■ r --- Predikbeurten (* = ringleiding voor slechthorenden) Interkerkelijke .diensten: Acad. Ziekenhuis: 10.30 ds. Stolp. Diakonessenhuis: 10.00 ds. Blonk. RK Ziekenhuis: * 10.00 past. Kamphuis. Dienst voor gehoorgestoorden, Clubhuis voor doven, Kleine Leliestraat 12: ★ 10.00 ds. Zoutendijk. Beijum, De Beijum-. korf: 10.00 ds. Mulder. Bernlef 14.3 a ds. G. den Arend. Talmahuis: 17.00 ds. Offeringa. Menno Lutterhuis: 17.00 ds. A. Nagelkerke. Huize Patrimonium: 17.00 ds. Fase. Ned. Herv. Gem.: Martinikerk: 9.30 ds. v. Haarlem, 11.30 past. Schokkenbroek, 17.00 past. v. d. Maas. Nieuwe Kerk: * 10.00 ds. Reerds. Helperkerk: * 10.00 prof. v. d. Woude. De Kapel: * 10.00 ds. Grolle. Immanuelkerk: * 10.00 ds. Bakhoven. De Wingerd in Trefkoel: ★ 11.00 ds. Bouman. Geref. Kerk: Gron. Zuid: Stadsparkkerk: ★ 9.30 ds. C. Verspuy, 17.00 ds. J. Jeuring. West: Westerkerk: * 17.00 ds. D. Vanhaelen. De Garf (Paddepoel): * 9.30 ds. D. Vanhaelen, 17.00 ds. H. van Houte. De Regenboog (Vinkhuizen): 9.30 ds. J. Jurjens, 17.00 ds. H. van de Burg. Noord- Oost: Goede Herderkerk: ★ 9.30 ds. J. Baas, 17.00 ds. J. Jurjens. Oosterkerk: ★ 9.30 ds. J. Jeuring, 17.00 ds. C. Verspuy, 19.00 ds. Zoutendijk.' Beijumkorf (Herv./Geref.) 10.00' ds. R. Mulder. Lewenborg (Emmaüskerk): 9.15 prof. A. Klijn, 18.30 ds. G. Keizer. Gron. Helpman: Opstandingskerk: * 10.00 ds. H. van Houte. Ger. Gem.: (Magnalia Dei kerk): * 10.00 + 16.00 ds. Hakkenberg. Ger. K. (Vry g.):: Noord: Noorderkerk; ★ 9.30 dienst, 16.30 ds. Joosse. Morgensterkerk: * 9.30 ds. Joosse, 16.30 ds. Cnossen. Oost: Kandelaarkerk: ★ 9.30 ds. Brander, 16.30 ds. De Gelder. Mirtekerk: ★ 9.30 ds. De Gelder, 16.30 ds. Brander. Columnakerk: * noord 8.45 en 15.00 ds. v. d. Heide; zuid: 10.30 ds. v. d. Heide, 16.45 ds. Ent. . Ned. Geref. K.: Het Tehuis: ★ 9.30 + 16.30ds.Storms.: . • . i'<"i Chr. Geref. Kerk: Jeruzalemkerk: ★ 9.30 ds. Velema, 16.30 ds.' Soeters. Maranathakerk: * 9.30 ds. Soeters 16.30 ds. Velema. - R.K. Kerk: Parochie H.H.. Martinus-Jozef (Radesingel): za. 17.30 past. Palstra, zq. 10.30 past. Heymans. Parochie H. Franciscus (Zaagmuldersweg): zo. 10.30 past. Dam. Johannes Parochie (Zonnelaan): za. 19.00 past. Oostendorp, zo. 9.30 past. Alkemade. Parochie H. Hart (Moesstr.): za. 19.00 past. Alkemade; zo. 10.00 • past. Oostendorp. Parochie Walfried I Lewenborg/Emmaüskerk: zo. 11.00 comm.viering. Parochie Walfried II Beijum/Mamrehoeve: zo. 10.00 past. v. d. Barselaar. Salvator-Maria Parochie (Hora' Siccamasingel): za. 19.00, zo. 10.30 past. Grimberg. Theresiakapel (Zuiderweg): zo. 9.00 past. Grimberg. Vereniging voor Latijnse Liturgie, Pepergasthuis, Peperstraat 22: zo. 10.00 Volledig Latijnse;Hoogmis.;Hersteld Apostolische Kerk, Geulstraat 14: 10.00 Eredienst. . >rv'S\v-R-;. Gemeente v. Apostolische Christenen: 'Mauritshuis', Mauritsstraat 13:9.45 dienst.' 'V;;; Adventgemeente: zie Zevendedags Adventisten. Bapt. Gem.: Groningen-Zuid: Kerk (Meeuwerderweg): 10.00 ds. v.d. Werf. Groningen-Noord: De Cirkel (Korreweg): * 10.00 ds. Wijchers. De Vuursteen (Goudlaan): * 10.00 ds. Brongers, 19.30 zangdienst. . ~ . j Ver. v.d. Christelijke Wetenschap (Christian Science), Lutherzaaltje, Haddingestraat 23: iedere eerste zondag v.d. maand: 10.00 dienst. Christengcmecnschap-Bewe- ; ging tot religieuze vernieuwing: Pelsterstraat 43: 10.30 mensenwijdingsdienst. Coehoornsingelkerk (Rem./Vrrjz Herv.): 10.30 dhr. Oost. Doopsgez. Gem.: O. Boteringestr, 33: * 16.00 Kerstfeest, 19.00 ds. Palstra. ttSSSSQH Ev. Luth. Gem. (Haddingestraat 23): ★ 15.30 ds. Berveling.- Gemeente van Christus, Blekerstraat 16:10.15 dienst. Gemeenschap van gelovigen, Zil verlaan 4:10.00 samenkomst. . v - .'; Heiligen der laatste Dagen: 9.30 Priesterschap/V rouwenvergadering; 10.30 Zondagsschool; 11.30 Avondmaalsvergadering. Kritische Gemeente "De' Vier Handen" • (Coehoornsingel): 12.15 dienst. Leger des Heils: (Stichter William Booth) Dirk Huizingastraat 15-17: 10.00 Heiligingssamenkomst; Ie zondag v.d. maand 17.00, overige zondagen 19.00 Verlossingssamenkomst. Nationaal Kruisleger, Nw. Boteringestraat 73: za. 10.30 Jeugdsamenkomst, zo. 10.30 Heiligingsdienst, 19.30 Evangelisatiesamenkomst, wo. 20.00 Bijbelklas. ~: v Ned. Leger des Heils , (Pelsterstraat 16): zo. 10.00 Heiligingssamenkomst, 19.00 Verlossingssamenkomst, wo. 19.30 Contactavond. Nieuw Apost Kerk: Zuid, Vondellaan: 9.30 en 16.00 en do. 20.00. Noord, lepenlaan 2: 9.30,16.00 en wo. 20.00. Oud Kath. Kerk: Merwedestraat 43:15.30 Past. van der Velde. Pinkstergem.: Singelweg 14a: 15.00 en 17.00 dhr. Poeterraay. 4'Filadelfia', Helperwestsingel 25: zo. 10.00 samenkomst, wo. 20.00 bidstond. 'Gem. Gods', Sophiastraat. 25: ★10.00 en 19.30 dienst. 'Andreas', Nw. Boteringestraat 50: zo, 9.30 en 19.30 'dienst.'.-. .'A'Ï'.Z '"■tSXïV. Quakers: Heresingel 10: eerste en derde zondag: 10.30 Wijdingssamenkomsten. R.K. Kerkgemeenschap Sint Michaël (Sint Geertruidkerk, Peperstraat 22): za. 17.30 Latijnse H. Mis.. Russisch Orth. Kerk (Hereweg 93): za. 17.30 Vespers, zo. 9.30 Metten; 10.30 H. Liturgie. . . Stichting Gem. van Jezus Christus, Sophiahuis: ma. 8.00. ■ ' Volle Evangelie Gemeente: 'De Rank', Emmasingel 25: 10.00 hr. Schipper. 'Nieuw Leven', Damsterdiep 231:10.00 dhr. Hukema. ék : M .., Vrije Evang. Gem. (Schoolstraat): 1000 br. Houwing,. 17.00 ds. Schormans. .... .... ~ -' ~ .v,:»'-V: Zevende-dags Adventisten (Hofstraat 28): za. 11.00 ds. Koning. ■'■';.'. --- Weekenddiensten Apotheken: Béatrixapoth* Verl. Hereweg 89, tel. 262462; \ Korreweg 118,te1.731521.',*;: ',• Voor de dienstregeling> in Hajs wordt verwezen naar de plaatseiii, dienstregeling. V. . : . Tandartsen: In het weekeinde«;. den voor spoedgevallen de dien?, waargenomen door tandarts: RJ.jj derda, Timmermanslaari> 11* 265654. Spreekuren: za/ en zo. lljq en 18.00 uur. J./"r - '^ Huisartsen: - via dokterstelefu 126161. •.;- . --- DIENSTEN TE HAREN E. O. Ned. Herv.Gem.: Haren: ★ 10.00 ds. v. d. Waal. Onnen: 10.00 ds. Offrin- ga. Avondlicht: 10.00 ds.rFaj».. atrixoord: 10.15 hr" Paap. derij (O. Middêlhórst):,, 10.00 i Gramsbergen, 17.00 ds! GramsW Vrijz. Herv.: Haren (Witte k«£ 10:00 ds. Van \'t Liridénhout i Apost. Kerk: Haren 10.00 ds. Bamshorn: zo. 9.30 en 16.00, dienst. R. K. Kerk: H.'Nicolaaiiy chie Haren: * za. 19.00, zo. Reuben. Maria ten Hermelopneis.. Eelde-Paterswolde: za.' 19.00, zo. U; Eucharistieviering.'; ,: >. \; .- RANDGEMEENTEN NHK Engelbert: 10.00'ds.;Den Am Hoogkerk: * 9.30 + 1900, Schaap. Lewenborg: zie Middelbert: 10.00. 'ds;'; Sevensij Noorddijk: zie Middelbert.; Vet. Vrijzinnig Herv.:" HoogkerkJl* kerk 15.00 ds. Oort. Eyang.Geon, te: Hoogkerk (Sporthal; Zuiden» 10.00 cv. Bolt. --- HULPDIENSTEN: AA: tel. 419798 0f05928-13297.; Vrouwentelefoondienst ï'vïift stedelijke VHV, dag. van 8.00-23* uur, tel. 135024. : Rutgershuis: : : Weekenddienst "morning-afterpil. Damsterdiep 65, u 124203. ~-/. . „....-. ;..:.': NVSH: tel. 133321. «. Zwangerschapstelefoon: 0); 328200. .:. ' . " :r,Tf?, SOS: dag en nacht 250000. JAC (Jongeren Adviescentrum. Zuiderdiep 17, tel. 183130. Sprttk uren: ma., di., do., vr. 13.00-18.00, a 13.00-16.00,woe.gesloten. ' ;•';■., Adviescentrum Kinderbescb ming Konflikten: Jozef Israêlsste 7. Tel. 134179. Spreekuren: dage| 10.00-14.00 uur.. Kindertelefoon: van 8 tot 18 ja* dag. van 16.00-20.00 uur, tel. 141011 Het Groene Kruis: via dokterstè foon 126161. .'. TUTTTHWI Stichting Algemeen Maatscha;- pelijk Werk: voor spoedgevallen:U ten kantooruren bereikbaar onder it 123541. Garages voor spoedreparaties te 8.00 tot 17.00 uur): v.d. Molen, Oost» hamrikkade 114-118, tel: 771811.;, Loodgieters, gasfitters, gemeentelijk gasbedrijf: tel. 672408. . ...„EEN KERSTZANGDIENSTis>[ 21 december om half acht 's avonds ï bezoeken \. in' baptistenkerk '\ h Vuürstèehaan dè Goudlaah.'iv." ""EENZAME" 'EN \ 'VERDRIETIGE mensen" kunnen op eerste kerstij van vier tot tien uur terecht in è Open Hof aan de Hofstraat. Op twéé, kerstdag zijn zij van zeven tot tic welkom. Op eerste kerstdag is ere half zes een korte maaltijd té'vertil gen.l ," --- Weer verlies van banen bij Magnesia Van een onzer verslaggevers VEENDAM - Bij Magnesia International in Veendam moeten de komende drie jaar weer arbeidsplaatsen worden ingeleverd. Het gaat om zon veertig. Magnesia, een onderdeel van het Billiton-cóncern, draait al jaren met verlies. Dit jaar gingen er öok al een aantal arbeidsplatsen verlorene Als het bedrijf de komende drie jaar niet beter gaat draaien, zal het worden gesloten.: • Bij Magnesia worden onderdelen voor vuurvaste ovens gemaakt; Het bedrijf kwam in 1982 naar Veendam. Behalve'maatregelen in de sfeer van arbeidsplaatsen, zal er ook op andere onderdelen binnen het bedrijf bezuinigd moeten worden. Magnesia heeft de afgelopen vier jaar al zon 300 miljoen gul-, den verlies geleden." Dit jaar wordt een verlies van'ls miljoen gulden verwacht/ De voorspellingen waren in eerste instantie aanmerkelijk gunstiger. ' --- Vijf maanden cel voor veroorzaken dodelijk ongeluk GRONINGEN - De rechtbank in Groningen heeft gisteren de 24-jarige*Albert" B. uit Kommerzijl veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf maanden. De man had 0p!23 augustus van dit jaar, terwijl hij onder invloed van alcohol was, met zijn auto' een 34-jarige inwoonster van Ulrum aangereden. Aan de gevolgen 'daarvan is de vrouw overleden. De officier van Justitie had twee weken* geleden' dezelfde straf , geëist. ' / :"?',s>' ;;■.'.;.'■ . .' --- Kamer aanvaardt motie ISP-banen DEN HAAG —- De Tweede Kamer hééft gisteren een motie aanvaard om ede t extra arbeidsplaatsen •in het sociaal-cultureel werk'die Het (Noorden en Limburg in het kader van het -,' regionaal;. steunbeleid (ISP) hebben gekregen, uit te sluiten van de bezuinigingen die minister Brinkman op dit terrein wil doorvoeren. , -