Trijfel door Nico Scheepmaker lean de Verschrikkelijke We weten nu dus hoe je met een eenmotorig propellorvliegtuigje ongehinderd over het Rode Plein kunt taxiën zonder door de militia te worden teruggefloten, zoals mij in 1970 overkwam toen ik mij, gewoon te voet, over de streep waagde die daar het voetgangersdomein markeert. Het Rode Plein kende ik tot dat moment alleen van de 1 mei-parades op de televisie, maar TV-camera's vertekenen, zodat mijn eerste indruk van het Rode Plein een beetje,tegenviel. Het was kleiner dan ik altijd gedacht had! Maar daar. staat tegenover dat het volgeplempt is met historische gebouwen, net als het Piazza del Duomo in Pisa, waar de Dom, het Baptisterium, het Cdmpo Santo en 'de scheve toren uit de 11de tot 14de eeuw je min of meer 'hudje bij mudje' de ogen uitsteken. Een dergelijke indruk maakt ook het Rode Plein, dat door de A merikaanse Andreas hee-heel aardig beschreven is in haar boek Russisch journaal': „ (...) de golvende rode stenen muren van het Kremlin'. met onmiddellijk daaronder de vierkante massieve graftombe van Lenin; de Victoriaanse vogelkooi die GOEM, Moskous grootste warenhuis, herbergt en helemaal aan het eind Sint Basilius} die belachelijke, sublieme fantasie van uitbundig pleisterwerk en de schreeuwerige kleuren van een stripverhaal"... Om juist pp die plek je Cessna neer te zetten... Aan de voet van het regeringscentrum ... Taxiënd voorbij het mausoleum van Lenin, waar de bezoekers hun colbertjasje moeten dichtknopen voordat zij naar binnen mogen... En het ding 'tenslotte parkerend naast 'hef symbool van Moskou, de Sint Basilius-kathedraal' met zijn negen ui-vormige,. betegelde?' koepels, 'daarin opdracht van Iva'h'dé Verschrikkelijke gebouwd, waarna hij? volgens de legende? de architecten de ogen liet uitèteken om te voorkomen dat zij ooit elders nog eens zon schitterende kathedraal zouden bouwen... Zon Uilenspiegelstreek is voor rechtgeaarde Russen driedubbele heiligschennis! Zij zullen ook zeer beducht zijn voor navolging: Dat de meeste babies in West-Duitsland nu naar Mathias zullen worden genoemd zal niet hun grootste zorg zijn, maar dat er het komende jaar gerekend moet worden op honderden liefhebberijvliegers uit alle windstreken die, op een idee gebracht, nu ook zullen proberen het Rode Plein laagvliegend te bereiken, zal hen wel met zorg vervullen. Waar laten ze straks al die vliegtuigen? OK., het Rode Plein is nog altijd 695 meter lang en 130 meter breed, dus daar kun je heel wat Cessna's op kwijt, maar waar laat je dan die honderden meters lange rij van bezoekers aan het Lenin-Mausoleum? Moet er, in het kader van de 'glasnosf, een landingsbaan op het Rode Plein worden aangelegd, en een hangar voor het stallen van die dingen? Is het zinvol een ontvangstcomité in ploegendienst op het Rode Plein te stationneren voor de hartelijke verwelkoming van al die waaghalzen, 'tolle Kerle', Baronnen von Muenchhausen en/of Richthofen, Tijl Uilenspiegels en Hauptmaenner van Koepenick? En misschien ook een wrakkendienst voor het wegsiepen van de sportvliegtuigjes die door een verraderlijke windvlaag tussen het Lenin-Mausoleum en de GOEM tegen de Sint- Basilius Kathedraal zijn gezwiept? Is een ouderwetse kiekjesfotograaf die de aviateur trots naast zijn kist vastlegt voldoende, of moet er in continudienst een vol-, ledige cameraploeg met geluidsmicrofoon klaar staan, om het rondcirkelen en landen van elk vliegtuigje te filmen. Elk land kan immers recht doen gelden op zijn eigen waaghalzige sportvlieger, zoals elk land ook zijn eigen Himalaya-beklimmer heeft! Of moeten we aannemen dat Gorbatsjov die Cessna's toch liever njet pal voor zijn neus ziet landen en neerstorten, en kunnen ,we daarom heel andere maatregelen verwachten? Een keten van sperballonnen rond Moskou. Scherpgepunte staken die tussen de kinderhoofdjes omhoog steken om landingen te voorkomen. Een order aan de gemeente Amsterdam voor 10.000 Amsterdammertjes. Of toch, veel tegemoetkomender, alleen een grote serie drempels op het Rode Plein, die de snelheid van de gelande' Cessna's afremt, waardoor het gevaar voor de opdringende Moskovieten met hun handtekeningenboekjes wat kleiner wordt. Maar daarmee hou je ze niet tegen. Als Gorbatsjov dat wil, is de ouderwetse methode van afschrikking die Ivan de Verschrikkelijke toepaste misschien toch het functioneelst.'.'Als hij > iemand tegenkwam'wiens gezicht hèm.niet beviel, liet hij ' hem ter plekke onthoofden: i)Hij wierp.:. kokende wijn' over lieden die hem niet aanstonden, schroeide hun vlees met roodgloeiende pannen en doorstak ze met een staf met metalen punt die hij gewoonlijk bij zich had. Als Gorbatsjov al deze dingen nu eens, met alle camera's op het Rode Plein eromheen vanwege de 'glasnost', op Mathias Rust uitprobeerde, dan lijkt de kans op herhaling' van diens Kremlinvlucht mij al een stuk kleiner. --- Egbert Zijlema over Australië De Australische premier, de 54-jarige Bob Hawke, was vroeger een niet onverdienstelijke cricketer. Aan dat sportieve verleden heeft hij waarschijnlijk overgehouden, dat hij graag mag uitdagen. Want sinds de voormalige vakbondsleider in maart 1983 met zijn Labour Party aan de macht kwam, haalt hij voor de tweede keer de stunt uit, de Australische kiezers vervroegd naar de stembus te roepen. En beide keren zonder een echte politieke aanleiding. Hawke lijkt op 11 juli (de datum van de stembus) te willen herhalen, wat hij december 1984 ook flikte: zijn eigen populariteit en die van zijn beleid bewijzen. Als dat lukt — en verkiezingsenquêtes geven hem totnutoe een grote voorsprong op de verdeelde oppositie — zou het voor het eerst zijn, dat in „the Commonwealth of Australia" een socialistische leider mag tekenen voor drie achtereenvolgende, zij het niet volle ambtstermijnen. •;Hawke heeft deze keer het economische tij niet bepaald mee. Dit in tegenstelling tot 1984, toen het land in een soort euforie verkeer- de over een opleving. Het is sindsdien snel bergafwaarts gegaan met dit ruim vijftien miljoen zielen tellende werelddeel, welks économie' vrijwel' géh'éël drijft op de • export • van • delfstoffen.- • „We kunnen, hier. nou eenmaal. goed gaten graven", zei mij in 1984, toen.ik het land bezocht,'één'industrieel.-Nu de prijzen van ruwe delfstoffen zo dramatisch zijn gekelderd op de wereldmarkt, is die gatengraverij echter niet zo erg profijtelijk meer. En dat betekent in een land, dat industrieel nog altijd niet zo veel voorstelt, onmiddellijk een geweldig tekort op de handelsbalans ; De verwyten van de kant van de ondernemers, die Hawke in 1984. nog. luid, prezen om diens "pragmatisme", zijn dan ook niet van de lucht. Zowel de organisatie van Australische industriëlen, als de Kamer van Koophandel, als de boeren,' uitten in een recentelijk gehouden parlementaire hoorzitting openlijk kritiek op de teruglopende exportprestatie. Die dan ook nog net samenvalt met het terugvallen van de binnenlandse vraag; wat op zijn beurt weer een gevolg is van een politiek van loonmatiging, juist ter ondersteuning van de export. Australië is er ondanks dat beleid, aldus de kritiek van werkgeverskant, niet in geslaagd het aandeel" van geproduceerde goederen in het exportpakket te vergroten. De laatste jaren is het nooit hoger geweest dan twintig procent, terwijl gerede produkten zestig procent van de totale wereldhandel uitmaken. Erg pikant in het werkgeversverwijt is de opmerking, dat het land zelfs geen kans heeft gezien, optimaal te penetreren in een van de snelst groeiende markten ter wereld, het Pacific Basin; dat nota bene bijkans op Australiës stoep ligt. De deplorabele toestand van de Australische economie heeft de regering-Hawke intussen genoopt een.. herstelbeleid te lanceren, waarvan drastische bezuinigingen op dé overheidsuitgaven en loonmatiging (gekoppeld aan een strak prijsbeleid) de belangrijkste pijlers zijn. De vervroegde verkiezingen moeten aan het licht brengen of Bob Hawke, zoals hij zelf zei, door zijn kiezers in staat wordt gesteld „to finish the job", 'oftewel: het karwei af te maken. --- Vaders visie: Vluchtelingen Wie vluchtelingen indeelt in kaf en koren, zoals minister-president Lubbers, zegt in feite: wat is nog te vreten en wat niet? Geen trek, schrijft een 'beminde gelovige' uit Leek, zoals hij zichzelf noemt, die echter op dit punt een ketters geluid laat horen. Hij begrijpt, dat ik mijn lezers met de neus op de realiteit van het bestaan wil drukken. Maar waarom laat ik het afweten, zo vraagt hij zich af, als het om buitenlanders en het asielrecht gaat? Volgens hem is op deze punten de realiteit deze: het achtergestelde deel van de bevolking en hij bedoelt daar de uitkeringstrekkers mee, dat met 'een soort van veredeld derde wereldleven' zoet wordt gehouden, komt dat gedoe met buitenlanders de strot uit. Want zij zijn de dupe, niet de mensen uit de betere buurten. De werkelijkheid is: ieder voor zich en God voor ons allen. Ik betwijfel dat niet. Enige tijd geleden zei een vriend mij: 'Dat Vluchtelingen, die in eigen land vervolgd worden hierheen komen, is o.k. Maar die Tamils en Ghanezen, dat zijn tóch pure uitvreters?' Ik denk; dat dit het standpunt- van de gemiddelde Nederlander is. Uit de mond van deze vriend getuigde het evenwel van een korte memorie. Want had hij niet tijdens de beste jaren van zijn leven een uiterst profijtelijke baan in Indonesië gehad, niet op uitnodiging van de autochtonen? Dat was in de tijd, dat wij onbekommerd zongen over de glorie en de lust van Hollands vlag en: ik roep van louter vreugd 'Victorie' als ik je zie op vreemde kust. Van het moment af, dat wij met behulp van een kompas een weg naar andere volken konden vinden, zijn wij rechttoe, rechtaan op hun rijkdommen afgestevend. Op onze forten aan de Afrikaanse kust, waar de ruimen van onze slavenschepen werden volgestouwd, riepen onze voorvaderen niet 'Victorie', zoals het lied wil, maar 'Kassa. Wat dat betreft kunnen de fondsen van de. sociale diensten - nog jarenlang door buitenlanders worden aangesproken en dan staan wij historisch nog steeds niet in het rood. Wij zitten met zijn allen op deze wereld en kunnen er niet af. Dat zou reden moeten zijn om onder elkaar tolerant te zijn. Bovendien geldt: heden ik, morgen gij. Ik zie de kolonels van de 7 december-divisie nog niet direct naar de macht grijpen, zoals in Griekenland in 1967 gebeurde, maar uitgesloten is het niet. Een gek die alle. mensen met rood haar wil uitroeien lijkt mij geen stemmentrekker, maar toch. Zou het eigenlijk niet zo moeten zijn, dat iedereen zich vrijelijk op elke plaats van deze aardkloot zou mogen vestigen als hij daar behoefte aan heeft? Ik zie de pret er niet van in, de rest van mijn dagen in de binnenlanden van China te slijten, maar het lijkt mij een betere plaats dan een vernietigingskamp of de martelkamer van een dolgedraaide Gestapobeul. Akkoord, volgens de richtlijnen van stiefmoeder Korte-van Hemel zijn er 'malafide' of'oneigenlijke' asielzoekers, die willen profiteren van de zegeningen van onze verzorgingsstaat. Dat is dan precies waar die sociale voorzieningen voor bedoeld zijn. Wie zei ook weer, dat Den Uyl zo van de zwakken in de samenleving hield dat hij er niet genoeg van kon krijgen? Ik denk: niet alleen Den Uyl. Onze maatschappij stelt een premie op het zwak, behoeftig en hulpeloos zijn. In onze maatschappelijke ideologie leren wij mensen, die uit de boot vallen niet zwemmen, maar geven wij ze een reddingsgordel, waarmee zij kunnen blijven dobberen. Dat is het achtergestelde deel van de bevolking van mijn briefschrijver, dat de pest in krijgt, omdat steeds meer Tamils en Ghanezen zich achter in de rij aansluiten van degenen, die ;op, de uitreiking van een zwemvest wachten. Als ik cynisch wil zijn zeg ik: nou, dat is dan precies waar die voorzieningen voor zijn. We hebben met ons sociale stelsel een markt geschapen voor mensen zonder middelen van bestaan en moeten niet gaan mekkeren, als die in een grotere behoefte voorziet dan we gedacht en gehoopt hadden. Het is waar, Nederland alleen kan niet het leed van de gehele wereld op de schouders nemen. Maar daar zijn we nog ver van af. De objectieve cijfers wijzen uit, dat wij in vergelijking met andere Westeuropese landen een relatief zeer laag aantal vluchtelingen toelaten. Waarom konden wij tijdens de eerste wereldoorlog zonder. moeite ruim een miljoen Belgen herbergen en waarom doen wij nu moeilijk over een paar duizend Tamils? Omdat het geen 'echte' vluchtelingen zijn? Wat dat betreft wil ik graag een uitspraak van een zekere Peter Bichsel citeren, die ik'in de Neue Zürcher Zeitung 'Wij zijn in deze zaak (asielrecht) reeds éénmaal schuldig geweest - tegen de joden en vele andere vervolgden. Wij hadden destijds dezelfde verontschuldigingen: we betwijfelden eenvoudig, dat ze vervolgd werden. We hebben "uit onze toenmalige schuld niets geleerd. We hebben alleen de verontschuldigingen overgenomen en met die verontschuldigingen herhalen wij de donkerste vlekken uit onze geschiedenis. Einde citaat. Het is waar, deze schuldbekentenis heeft de Zwitsers niet verhinderd om in april voor een verscherping van de toelatingseisen voor vluchtelingen te stemmen. De werkelijkheid van het bestaan is, dat wij zeggen: ieder voor zich en God voor ons allen. Daar heeft de briefschrijver uit Leek gelijk in. Maar om te zeggen dat ik met die realiteit gelukkig ben, nee. GER VADERS • Afrikaanse asielzoekers in het gebouw van de Vreemdelingendienst in Amsterdam willen liever niet gefotografeerd worden. (Foto: ArchiefNvhN) > --- Tom Poes en de Geheimzinnige Gaper door Marten Toonder 1487: "Voorschrift is voorschrift!" riep de ambtenaar Dorknoper streng. "Deze hut is opgetrokken zonder bouwvergunning en moet daarom worden afgebroken." Wammes Waggel keek het vernietigingswerk een ogenblikje aan; toen greep hij blij lachend een zaag en beklom het dak. "Hè, ja," riep hij, "afbreken, dat is óók enig. Doe je mee, Torn Poes?" En terwijl de oude Hocus Pas tierend de haren uit zijn baard trok, werd de oude hut in de kortst mogelijke tijd met de grond gelijk gemaakt en ordelijk opgestapeld met het gaperbeeld op de top. "Dat is dat!" zei de heer Dorknoper, met een brandende fakkel nadertredend. "Nu nog de vlam er in. Er is tenslotte materiaalschaarste en er moet een voorbeeld worden gesteld!" "Dolletjes!" riep Wammes, opgewonden op de planken rondspringend. "Er komt een fikkie. Kom kijken, Torn Poes!" Maar.Torn Poes had andere dingen aan het hoofd. Een blik op de klok leerde hem, dat het bijna één uur was en omdat hij wist, dat op dat uur de gaper in een vuilnisbord en de oude Pas in een kraai placht te veranderen, greep hij vlug een van de schepnetten uit de ruïne. --- NIEUWSBLAD van het NOORDEN Akkoord Het . gehouden centrale overleg tussen het kabinet en vertegenwoordigers van.werkgevers en werknemers heeft niet meer opgeleverd dan wat 'goede bedoelingen. Harde afspraken zijn niet gemaakt. Zo die al gemaakt kunnen worden, gebeurt dat in het najaar, als de zelfde gesprekspartners weer om de tafel gaan zitten om te praten over een Centraal Akkoord. Basis, voor zon Centraal Akkoord zou, gegeven de nu uitgesproken intenties, een afspraak moeten worden over een gematigde, nominale loonontwikkeling in het bedrijfsleven. Als. werkgevers en werknemers daartoe de discipline willen en kunnen opbrengen, is het kabinet op zijn beurt bereid de salarissen van ambtenaren en trendvolgers gelijke tred met de lonen in de marktsector te , laten houden. Met die toezegging heeft vooral de vakbeweging zich redelijk ingenomen getoond. Die heeft van een meer gelijkwaardige behandeling van de werkers in de (semi-)overheidssector en hun collega's in de marktsector dan ook altijd een 'hard'punt gemaakt. De vraag of het kabinet zijn toezegging gestand zal doen, hangt in hoge mate af van de vraag hoe de lonen in het bedrijfsleven zich werkelijk ontwikkelen. Bij een loongolf, over de dreiging waarvan alle betrokkenen zich nog maar kort geleden erg druk maakten, kan het kabinet gewoonweg de middelen niet ophoesten, die dan nodig zullen zijn om ook de lonen van ambtenaren en trendvolgers in de zelfde mate op te krikken. De angst voor een loongolf is dus blijkbaar nog niet geheel geweken. Werkgevers en werknemers moeten echter toch de realiteit onder ogen zien, dat een via centrale akkoorden vast te leggen beloningssysteem verstarrend werkt. De vrijheid om in decentrale cao-onderhandelingen flexibel in te kunnen spelen op de wet van vraag en aanbod (die nu eenmaal ook geldt'vóor arbeid) mag nin> mer ondergeschikt worden gemaakt aan wat op centraal niveau blijkbaar wenselijk wordt gevonden. Het'is daarom maar goed, dat het Voorjaarsoverleg niet meer dan ~een denkrichting" heef t opgeleverd. --- Regering- Chirac aan zijden draad Door onze correspondent Het voortbestaan van de regering-Chirac hangt aan een zijden draad. De eerste minister van Frankrijk heeft zijn minister voor Cultuur Francois Leotard tot de orde geroepen' en gezegd dat deze de regeringsploeg moet verlaten als hij ermee doorgaat voor zichzelf propaganda te maken als kandidaat voor het presidentschap volgend jaar. Leotard zal zaterdag op een congres van zijn republikeinse partij bekendmaken wat hij van plan is te doen.; De 45-jarige Leotard heeft zich als politicus en minister bij het publiek relatief grote populariteit verworven. Met' zijn dynamische 'club van Leo' is hij de aanvoerder van acht ministers in het kabinet-Chirac. De vraag is nu of deze groep eveneens uit de regering zal stappen als Leotard dat besluit zaterdag bekend maakt. Sinds Leotard onomwonden heeft laten weten dat hij voor het presidentschap geïnteresseerd is, staan onvermijdelijke meningsverschillen tussen hem en premier Chirac voor de deur, die zelf ook kandidaat is voor het hoogste ambt. Deze meningsverschillen acht de premier binnen het kabinet ongewenst. Maar Chirac heeft niet het exclusieve recht heeft zich kandidaat te stellen voor het presidentschap. De derde en in feite belangrijkste kandidaat in de presidentiële race volgend jaar binnen het conservatieve kamp is oudpremier Raymond Barre. Premier Chirac en zijn rivaal Barre hadden juist weer de koppen bij elkaar gestoken om in hun beider kandidatuur dé belangen van de eigen partij niet teveel te schaden. Dit samenwerkingsverband tussen de beide kandidaten was voor de derde kandidaat Leotard reden de sprong naar voren te wagen omdat hij zag aankomen dat hij werd buitengesloten. ---