Dansend op het koord van de wereld Gemiddeld vier maanden per jaar woont Rinus Rossewij (37) in een klein tuinhuisje aan de Amsterdamse Zeeburgerdijk. Het is er rustig en groen, geluiden uit de stad dringen er niet meer door. Amsterdammers die hier hun vrije dagen doorbrengen kennen hem als 'de koorddanser.' In ïn barak liggen muziekinstrumenten, prullaria en rekeningen chaotisch door elkaar. Hier wordt niet gewoond, maar , gebivakkeerd. Rinus' echte huis is zn Mercedes 508 Diesel, een imposante bus waarmee hij als Rino Rossy door de wereld trekt. Al tien jaar is de evenwichtskunstenaar op zoek naar festivals, theaters en circussen. L "W k wilde altijd al hoger op,' Ij antwoordt Rossewij op ; -11. mijn vraag wat iemand beweegt een groot deel van zijn leven boven de grond door te brengen, 'als jongetje klom ik in bomen, maakte boomhutten en zo. Ik was ook vrij eerzuchtig. Tijdens de plaatselijke wielerronde bij ons in Soesterberg, waar volwassen mensen zich uit de naad trapten voor 100 slagershammen of 1000 gulden, stond ik op een doortrappertje in de bocht voor de finish te wachten. Op het laatste moment begon ik heel snel te fietsen om als eerste die eindstreep te halen. Ik kreeg dan een bos bloemen van de buurvrouw en reed een ererondje. Die prestatiedrang zat er altijd al in.' Toen hy eenjaar of 15 was had Rossewij het in Soesterberg wel gezien. Na zn LTS-opleiding was hij automonteur geworden maar zn hart ging uit naar het artiestenleven. Jarenlang had hij zn vriendjes vermaakt met zelf gefabriceerde poppenkasten en sterke verhalen. Nu was het tijd om daar zn beroep van te maken. Rossewij woonde tussendoor een poosje in Groningen ('daar zat een meisje waar ik hevig verliefd op was geworden'), werkte met de jeugdtheatergroep Stiktog en doorliep de Theaterschool. Eventjes was hij speldocent in creativiteitscentra, maar lang. hield hij het niet vol: 'Ik kon daar niet tegen, ik wilde zwerven.' Rinus vertrok naar Berlyn.' Om geld te verdienen speelde Rossewij als clown tot hij in " ' aanraking kwam met mensen van het circus Tempodrom. 'Een vrij groot circus dat in de zomer op verschillende lokaties in de stad staat. Ik had al wat aan koorddansen gedaan, maar hier ontmoette ik een familie die het mij écht wilde leren. Hongaren waren hét, oudere artiesten die les gaven aan hun kinderen.' Rossewij moest opnieuw leren lopen, zoals hij het zelf uitdrukt. 'Dat gaat met vallen en opstaan. Je moet weten hoé je je voeten moet plaatsen, datje naar één bepaald punt moet kijken, welke technieken op elkaar volgen. Zo kun je natuurlijk niet onmiddellijk met een één-wieler over een koord gaan fietsen. Eerst blijf je laag, later loop je op valhoogte, een meter of 4,5 boven de grond. Ja, in het begin wel met kussens eronder, je moet wennen aan de hoogte hè.' Met een paar Berlijnse vrienden en een zelfgebouwde installatie waarvoor hij geen 'ankers' hoeft op te slaan, struinde de koorddanser vervolgens de Nederlandse stranden af. Niet als een evenwichtskunstenaar die het publiek versteld doet staan van acrobatische hoogstandjes — hoewel de weinige collega's het er overigens over eens zijn dat Rinus een prima techniek heeft—maar als een typische vertegenwoordiger van het gilde van de straatartiesten.'lk beeld j een heel verhaal uit, dat in . ,',.;•: theaters wordt ondersteund door licht en geluid. In m'n laatste act kom ik op verkleed als een panter, loop ook te brullen en zo. Dat idee ontstond tijdens een toeristische reis door Egypte. Op een ezel was ik de pyramides aan het bekijken. Binnen zag ik panterkoppen hangen, verdedigingsdieren en ongelooflijk in balans. Vanuit zon beeld ontstaat dan een idee voor een act.' Al gauw trok Rossewij naar Italië, het land waar de grote circussen met de seizoenen meetrekken, van Noord naar Zuid.'Op een gegeven moment kwam ik ergens in de buurt van Venetië met m'n bus aanzetten bij een circus waar een aantal Nederlanders in . meespeelde. Eén clown had ik in Utrecht al eens ontmoet en we raakten aan de praat. Kort daarna hebben we een bepaalde gage afgesproken en toen ben ik met hen meegegaan. Voor Nederlandse begrippen was het een groot circus, maar toch ging het failliet. De dochter van de directeur had een ongeluk gekregen met haar leeuwenact, waarop die hele leeuwenfamilie afgemaakt moest worden. Daar stond dat circus nu juist bekend om, om die act. Na dat ongeluk wilden ze proberen zonder dieren naam tè maken, alleen met de variété-hummers dus. En dat mislukte.' Langzamerhand bouwde Rino Rossy een vaste klantenkring op, de koorddanser werd een bekende verschijning in het 'alternatieve' circuscircuit, op festivals en bij theaters. Tegenwoordig ga ik' ' nauwelijks meer op de bonnefooi op reis. Ja, soms als ik bezig ben te trainen met een nieuwe act. Die probeer ik dan wel eens uit op achterafpleintjes. Maar verder ■ laat ik me gewoon uitnodigen.' Zo belandde Rossewij dit jaar in '; •:':. Noorwegen en werd aangenaam verrast door de mentaliteit van de bevolking. 'Ik ben veel in Italië geweest, waar de mensen erg enthousiast zijn en met je meeleven en had eigenlijk verwacht dat de Noren kil zouden zijn. Maar ze bleken heel beeldend en begrepen wat ik deed. Noren hebben een goed ;" ■; ïl \ kunstzinnig gevoel, mijn nummer sprak daar ontzettend aan.V Na al die jaren is het reizen voor Rossewij een bijkomstigheid geworden; 'Maar ik ben van nature erg onrustig en zou wel problemen krijgen als ik ergens vast zou wonen. Ik denk dat ik dan toch weer iets in elkaar zou zetten en op reis zou gaan. Of ik een gezin mis? Nou, nee, ik ben juist blij dat ik dat niet heb.' De korte periodes die Rossewij in zn tuinhuisje in Amsterdam doorbrengt gebruikt hij om uit te. rusten en te trainen. 'Dat doe ik in een oude loods. Je moet in conditie blijven en telkens weer nieuwe acts en verhalen bedenken. Het gaat uiteindelijk om een goede vondst. Ik werk alleen, ik kan tenslotte moeilijk iemand anders vragen mij te vertellen wat ik de volgende keer moet doen.' Deze zomer speelt Rinus het programma Chaotisch In Balans, onder meer in Meppel en Assen. Verkleed als 'Loedmila de 'i ] Ballerina met de te grote handen en voeten' balanceert hij tussen hoop en vrees. 'Door schade en schande wijzer geworden en uiteindelijk in balans gebleven.' Rossewij is ervan overtuigd dat de act een topper wordt. 'Een ballerina die op gouden klompen over een koord wandelt, dat is een mooi gegeven. Ik geloof in dat soort beelden.' De trainingen voor de nieuwe act liggen op het moment echter noodgewongen stil. De evenwichtskunstehaar scheurde onlangs zn enkelbanden toen hij bij het verlaten van zn woning een afstapje over het Wierd Duk Foto: Brian Adam Rinus Rossewij --- Top Tien 1 (1) Stephen Hawking, Heelal (Bert Bakker, ƒ29,90) 2 (6) Stephen King, De gloed (Luitingh, • / 32,50) 19 3 ( 2) Gabriel Garci'a Mdrquez, liefde in < tilden van cholera (Meulenhoff, / 22,90) 4 (7) Adriaan van Dis, Casablanca, (Meulenhoff,/12,90)/ 5 ( 8) Robert Ludlum, De karos Intrige, (Luitingh, ƒ 34,90) / 6 (4) Marlyn French, Ruimte voor vrouwen (Veen,/14,90) 7 (10) Jan Kuitenbrouwer, Turbotaai, (Aramith,/14,90) 8 (3) Jos Brink, Bouwen met puin (Kok, /19,90) .. 9 (—) Keri Hulme, Kerewin (Arbeiderspers, /25,-). :Kz-y--10 ( 5) Tip Marugg, De morgen loeit weer aan (Bezige Bij, / 24,50) Nog steeds is het rustig aan het boekenfront. Er is slechts één nieuwe binnenkomer in de lijst, 'Kerewin' van de auteur Keri Hulme, in een goedkope uitgave! Voor het overige is het ['■•'} stuivertje wisselen. Ook zijn er geen opvallende kanshebbers voor een plaatsje in de lijst, of het zou al 'De ondraaglijke lichtheid van het bestaan' moeten 'zijn, van Kundera. De film die Philip Kaufmon "naar het boek van Kundera maakte is nu in Groningen te zien. Aan deze boekentoptien werkten de volgende boekhandels mee: AXO/Vanderveen (Assen), Atheno's Boekhandel (Groningen), Boomker (Groningen/Haren), Bronsema (Leek), Brouwer (Drachten), Boekhandel Citybook (Veendam), Nieborg (Winschoten), C. Pet (Hoogeveen), Scholtens (Groningen), Standaard Boekhandel (Groningen), Vermeer (Emmen), Vroom & Dreesmann (Groningen), Godert Walter (Groningen), Wristers (Groningen) --- Goethe's Italienische Reise als voorbeeld Vaak zijn reisgidsen niet meer dan een opsomming van historische en architectonische gegevens. Gefascineerd door wat er zich in een stad, streek of land in een ver of nabij verleden heeft afgespeeld, levert de schrijver op basis van historische bronnen een gedetailleerde beschrijving van veldslagen, paleisrevoluties en bouwwerken die vallen onder de monumentenzorg. Dot het ook anders kan bewees Goethe al in 1786 met zijn ltalienischeßeise,een'm dagboeken geschreven verslag van zijn zwerftocht door Italië. Goethes interesse ging uit naar de architectuur, geschiedenis en niet in de laatste plaats naar de bewoners van de plaatsen die hij bezocht. Het is die aandacht voor het alledaagse die het 'mysterie' van een stad, streek of land blootlegt. Onlangs verschenen bij Meulenhoff en Kwadraat een aantal reisboeken en -gidsen die deel uitmaken van deze '■■'.: traditie. 'XXCa Een fragment uit Goethes Italienische Reise is opgenomen in Rome. Verhalen van een stad. uit Meulenhoffs inmiddels vijftiendelige serie Bibliotheek voor de literaire reiziger. F. L. Bastet, archeoloog en kenner van de oudheid, stelde een sterk persoonlijke bloemlezing samen uit de duizenden geschriften die in de loop der eeuwen over Rome zijn verschenen. Reisverslagen, verhalen (Couperus) en gedichten (Aafjes) worden afgewisseld met kunsthistorische beschouwingen. In dezelfde reeks verscheen China: Verhalen van een land. . Nadrukkelijker dan in Bastets bloemlezing ligt in deze bundel het accent op de dagelijkse gang van zaken. Zo staat samensteller Lloyd Haft op een dag in een overbevolkte straat in Peking bij een fruitkraampje te wachten op zijn beurt, tegenover een verkoopster Van wie ik onmiddellijk wist dat ik haar al eerder gekend had. (...) Ondanks het aantal dringende klanten haastte het meisje zich niet. Het leek wel of ze eerst alle appels drie-, viermaal in haar handen . moest nemen om eindelijk voor mij twee goede te vinden. Bij de mandarijnen ging het net zo. Toen haalde zij ergens achter de kisten vandaan een zak te voorschijn, van het soort dat ze in China maken uit aan elkaar geplakte pagina's van oude boeken. Daar legde zij eerst zeer voorzichtig lange slierten in van een of ander pakspul, en toen werd eindelijk mijn fruit ingepakt en overhandigd.' In de andere verhalen en gedichten - o.a. van Alberto Moravia, Arthur Miller, verschillende Chinese auteurs en de door China gefascineerde Slauerhoff - passeren allerlei facetten van het menselijk leven - en de natuur de revue: een executie, dewereldberoemde Chinese kookkunst, het landschap, het onopvallende flirten op straat en het gedrag van het publiek tijdens een toneelvoorstelling. --- Feest Een derde onlangs verschenen deel uit deze serie is Granada en omgeving. Verhalen van een streek Bert Schierbeek opent de bundel met een lyrische lofzang op 'Spanje. Op een zinderend hete dag stuit hij na het passeren van een canyon bij Puerto Lumbreras op een feest. 'Het lijkt of de hele bevolking op springen staat. En dat alles in die droge dorre rivier. Zolang het feest duurt bestaat er geen armoede, geen ziekte, geen dood. Alle gebreken van het leven worden omgetoverd in overwinning. Men overwint het leven in extase. Men leeft even . vijf centimeter boven de grond. (...) Op dans, muziek en wijn trekken we verder, nagewuifd door de feestvierders die ons . gastvrij hadden laten deelnemen aan hun feest.' De bundel bevat. verder onder meer bijdragen van Federico GarcJa Lorca, Jacob van Looy en samensteller Chris van der Heijden. Denderende verhalen. Per trein door de wereldliteratuur, is een boek vol treinverhalen van schrijvers van internationale allure. Vaak prachtige verhalen over de tranen by het vertrek, verlaten perrons, holle wachtkamers, een verblinde machinist op de Russische steppe en de chaos na een treinongeluk waarvan Thomas Mann getuige was. Met bijdragen van Roald Dahl, Günter Grass, Maarten Biesheuvel en Julio Cortazar. --- Oneindigheid De mooiste verhalen uit het aanbod zyn zonder twy'fel te vinden in Heimwee naar Mongolië , een bundeltje reisverhalen van Peter van Zonneveld. In deze literaire pelgrimages naar Sri Lanka, Leningrad en Tibet spiegelt Van Zonnevelds heimwee naar het verleden zich in zyn ..' verlangen naar verre streken. Ook Van Zonneveld heeft oog voor het alledaagse detail, zoals in het titelverhaal dat zich deels afspeelt in Mongolië: 'Net als in Rusland geven de spoorwegemployés met seinvlaggen aan, dat alles veilig is. Alleen zie je hier soms, in het midden van niets, een Mongool op een klein paardje opgewekt met een vlag zwaaien. Zon man moet kilometers hebben gereden om. hier, aan de rand van de spoorbaan, zyn geruststellende signaal te kunnen geven. Achter hem de aarde, de hemel, de oneindigheid.' Daan Bronkhorst, Lloyd Haft (samenst.) China. Verhalen van een land Prijs: / 25,90 Chris van der Heijden (samenst.) Granada. Verhalen van een streek Prijs: ƒ 25,90 F. L. Bastet Rome. Verhalen van een stad Prijs: ƒ 25,90 Roald Dahl, J. M. A. Biesheuvel e.a. Denderende Verhalen. Per trein door de wereldliteratuur Prijs: / 25,- Peter van Zonneveld Heimwee naar Mongolië. Reisverhalen Prijs: / 9,50 --- Eddy Schaafsma Peter var Zonneveld Heimwee naar Mongolië Reisverhalen --- Schrijfwedstrijd Hónderd jaar Nieuwsblad van het Noorden, dat, heeft ook gevolgen voor de schrijvende en dichtende lezers. Zij kunnen aan de slag voor de NvhN-Jubileumschrijfwedstrijd, waarvoor tot 1 september ingezonden kan worden. Zoals. eerder gemeld is het thema 'Honderd', een woord dat in de ruimste zin geïntepreteerd mag worden. Welkom is proza (maximaal 1200 woorden) en poëzie, in het Nederlands, het Drents of het Gronings. Het prijzenpakket is vanwege de feestelijke aanleiding extra aantrekkelijk. Er is één hoofdprijs van f 1000 en voor de diverse categorieën prijzen van f 550, f 350 en f 200. Verder een tiental boekenbonnen. Een selectie uit de winnende bijdragen verschijnt oktober in een speciale NvhN-byiage. De door een deskundige jury beoordeelde inzendingen dienen te worden gericht aan: Jubileumschrijfwedstrijd NvhN, postbus 60,9700 MC Groningen. --- Kolom Vogels Wat brengt sommige vogels e toe op gezette tijden de halve aardbol te bevliegen? Of ■ liever, wat dry ft mensen de wereld in te trekken en sporadisch, dus lieve niet, thuis te komen? Afgezien van een mogelyk zwerf-gen in het erfelijk materiaal - dat ongetwij. feld door gehaaste genetici binnenkort zal worden opgespoord; is trekken en zwerven kennelijk gebonden aan een heel persoon; lijk voortdrijfmechanisme. Maai wat voor één? Wat iemand als Casanova voortdreef is wel duidelyk geworden ü zijn reisverslagen: 'Ein Vogel fanger bin ich, jan' kon hg met Papageno meezingen. De vrouwtjes, dus. Met Don Juanlaj dat een tikkeltje anders, maar de appel valt niet ver van de Boom der Lusten. Hoewel als archetypische rokkenjager voortdurend onderweg werd hij toch vooral irib* weging gezet doordat bij zyn pröd eveneens het jachtinstinct was gewekt. Green jacht op de önyeÊ vangbare welgeschapenheid vati onze held — dat wenste en vreesde hij tegelijk —, maar een'achte? volging omdat de dames van goede zeden hem wel konden yiereaj delen. Immers,'een fors deel van de vrouwelijke Europese bevolking zat met de peren die hun tijdelijke minnaar in hun eigen fornuisje had gebakken. In ons eigen kleine land was het Ferdinand Huyck die als fatsoenlijke schelm zijn geestelijke vader Jacob van Lennep tot een compleet toneelstuk en een dikke roman wist te inspireren. Terwijl zijn zwerftochten, al dienden ze niet de messcherpe satire zoals bij Voltaire's Candide, toch min of meer 'anarchistisch' kunnen wor: den genoemd. Ook al vindt de erin beschreven schipbreuk op wa trekschuit plaats en spoelende Hollandse opvarenden tussen 't riet aan, in plaats van op een onbekend, dus avontuurlijk strand te worden geworpen. •'; :>'frs9J Mythologische noodzaak voor het zwerven ontbreekt sinds Odysseus zijn Penelopé van haar vrijers verloste, dus wat kan het dan wezen? Huyck werd voortgedreven door zijn liefde voor Henriëtte en Candide door zijn hartstocht voor de ontvoerde Cunégonde. Om Goethes Dr. Faustus en • zijn Greetje en later zijn Heleentje niet te vergeten. : ... Zyn de vrouwtjes dan werkels de enige drijfveer om van huis te gaan, de horizon achterna? Als dat zo zou zijn dringen twee vragen zich op: Waarom de wereld afstropen wanneer thuis alles bij de hand is? En ten tweede: hoe zit het dan met vrouwelijke reizigers? Rennen die soms achter de mannetjes aan? ï De vrouwelijke doolsters en treksters spelen in dit verhaal echter geen rol omdat de westerse cultuur tót aan de Tweede Feministische Golf uitsluitend over mannen gaat. En wat de de eerste vraag betreft: de duifjes in de til verderop koeren wellicht verleidelijker, maar de zwervende sloeber zoekt via het vrouwtje in wezen iets anders: geluk en warmt* Een wegtrekkende beweging is dus identiek aan een thuiskomende: weggaan om ergens aan te komen. Het antwoord op de vraag in het begin is dan ook: nestdrang. Eric Bos ---