Klaas Buist is 'neuze' niet meer P I s dat hem eigenlijk wel? Ben ik misschien in een grap van een getapte naamgenoot getuind? ... Het weerzien met Klaas Buist, de meest legendarische linksback die Groningen en omstreken ooit heeft gekend, roept aanvankelijk twijfels op. Oh zeker, ik had hem in jaaaren niet meer gezien. En de i tand des tijds zal ook bij Klaas Buist sporen hebben achtergelaten. Bovendien: ik had hem ook nog nimmer van zo dichtbij op het netvlies gehad. Hij is één van die prachtige jeugdherinneringen van me. Daarvan vervaagt een en ander in de loop ' der jaren. Maar ik wist toch wel heel zeker' dat het gezicht van Klaas Buist, de! voetballer Klaas Buist althans, door een kromme haviksneus werd bepaald. Voor het grote publiek was hij 'neuze'. Als ik hem ter kennismaking de hand druk, staat er echter helemaal geen 'neuze' voor me. Dat maakt me enigszins achterdochtig. Temeer omdat over Klaas Buist de mare rondging dat hij helemaal niks meer met voetbal van doen wil. hebben. Dat hij zelfs het Oosterpark had \ \ gemeden als de pest, nadat hij als bijna 38-jarige door GVAV werd bedankt voor de bewezen diensten. Voor interviews, zo wisten mensen die het weten konden, hoefde je evenmin meer bij hem aan te komen. Allemaal het gevolg van de slecht verlopen scheiding van de club die hij . r eens zo lief had. Hij had een vat vol frustraties aan zijn op zich plezierige . GVAV-tijd overgehouden. | Met die wetenschap toch maar eens Klaas Buist gebeld. Wat is een voetbalbijlage zonder oude glorie? En Klaas Buist is prachtige oude glorie. Vormde samen met Abel Alting het meest befaamde backstel aller tijden van het I Noorden. Een duo dat in deze contreien Evenveel uitstraling had als Wiersma en • Kuys, het vaste koppel in die tijd van het Nederlands elftal. Vandaar de wens om de meest illustere van de twee, Klaas Buist dus, nog eens uit de vergetelheid te halen. . „Ja hoor, dat is goed," reageert Buist' spontaan als het eerste, telefonische contact is gelegd. Een datum is snel geprikt. Na een reisje op de Rijn was het Nieuwsblad welkom in zijn benedenwoning aan de Prinsesseweg. Prinsesseweg? Volgens het telefoonboek moet Klaas Buist, van wie bekend is dat hij als kachelsmid door het leven gaat,; j aan de A-weg huizen. Eerst maar eens vragen hóe dat nu precies zit? Die neus t: ' Komt later welj als het gesprek' een beetje óp gang is gekomen. „Nee, die smederij heb ik niet meer," legt Klaas Buist uit. De suggestie als zal hij wel van de VUT - hij is 61 jaar - genieten, wordt ontkennend - beantwoord. „Het was niet meer te doen zon eenmanszaak. Dè concurrentie werd te groot voor me. Ik leef nu van mijn spaarcenten. Af en toe help ik nog eens een oude klant, maar werken, nee dat is er niet meer bij. Eigenlijk bevalt mij dat 'niks, maar wat moet je?" Het fysiek veeleisende werk in de smederij blijkt zijn sporen te hebben achtergelaten. „Ik ben de laatste tijd niet helemaal fit meer," zegt Klaas Buist als ik wil weten hoe het hem tegenwoordig vergaat. „Wat het precies is weet ik niet, maar ik heb nogal veel druk op mijn hoofd Ik ben ermee naar het ziekenhuis geweest. Ze hebben echter niets kunnen vinden. Vooral als ik me buk, heb ik er last van." ■;.-?! Een plakboek ligt ondertussen al op de salontafel. Op speciaal verzoek bij een dochter weggehaald. De foto's geven de bekende 'neuze' Buist van weleer te zien. Pas uren later, als het interview op een haar na gevild is, trek ik de stoute schoenen aan. j - U had vroege? toch de bijnaam 'neuze'. Ik zie helemaal niets vreemds aan uw neus. • ,k?ixj „Nee, dat zeggen ze tegenwoordig niet meer," gaat Klaas Buist op het heikele onderwerp in. „Het is nu gewoon Klaas. Ik heb me er aan laten opereren nadat mijn vrouw was overleden. Ik was toen 47 en door de dood van mijn vrouw een tijd heel depressief. Ik liep soms halve nachten op straat. Mijn huisarts heeft me toen geadviseerd me aan die neus te laten helpen." O Klaas Buist met het elftal van GVAV vlak voor de invoering van het betaalde voetbal. Staande v.l.n.r. Henk Drewes, Jan Jeltema, trainer Otto Bonsema, Klaas Buist, Rem Been, Ale Westra, Siep Benninga, Joop Koops, Rikkert La Crois en Alie Kruger. Gehurkt v.l.n.r. Eddy Bakker, Heiko Wolda, Pietfje) de Koe, Johnny de Grooth, Otto Roffel, Henk Meuken énAbelAlting. O Klaas Buist toont één van zijn plakboeken met verslagen van de voetbal-, wedstrijden GVAV-Fortuna '54 (uitslag ï-7) en Amsterdam-GVAV (uitslag 0-0). (Foto:WolterKobus) O Klaas Buist in actie tegen DWS. Buist- tweede van links j kijkt toe hoede in Groningen onvergetelijke doelman Tonnie van Leeuwen zich voor de voeten van een Amsterdamse aanvaller werpt. _ * ■-!-.. J Vil- --- Anoul Eindelijk zijn alle twijfels weggenomen. Als ik hem nog eens goed aankijk, zie ik ook een litteken. Voor het grootste deel verscholen achter het verbindingsstuk van zijn brilmontuur. De heus als onderwerp van gesprek blijkt geen taboe voor Klaas Buist. „In mijn tijd als voetballer was mij al eens door een plastisch chirurg aangeboden me eraan te laten opereren. Kosteloos zelfs. Dat was een vriend van Klaas Sants, de clubarts van GVAV. Ik ben toen niet op dat aanbod ingegaan. Ik zei die arts dat ik er al zo lang meé had rondgelopen, dat ik het voor de rest van mijn leven ook wel met die neus zou doen. Achteraf ben ik toch wel blij dat ik het later alsnog heb laten doen. Als ik soms met een klant liep, riepen ze altijd 'neuze', tegen mij. Dat vond ik heel vervelend. Ik had trouwens nog een bijnaam en die vond ik veel leuker. Ze noemden me ook wel Anoul. Dat was een Belgische 'ff. international met een enorme trap in de benen. Had ik ook. Maar om nog even op die operatie terug te komen. Ik heb er één nadeel aan overgehouden. Ik ben er mijn reukvermogen door kwijtgeraakt. Dat is natuurlijk een enorme handicap voor een gasfitter. Ik moest altijd zeepsopgebruiken. En, wat ik veel meemaak, is dat ze me niet meer herkennen. Laatst kwam ik Jo Slijter, die bij Velo heeft | gespeeld, tegen in de stad. Hij wilde me zo voorbijlopen. Toen hield ik hem maar staande en vroeg hem:- Ken je me'niet meer? Nou nee, zei hij. Je lijkt wel een broer van Klaas Buist." , Hoogste tijd voor de ex-voetballer Klaas Buist. Een bijzondere speler. Eentje waarvan er zeker geen dertien in een dozijn gingen. Naar schatting 650 ..•;: wedstrijden speelde hij in het eerste van GVAV, uitgesmeerd over een periode van van 1948 tot 1965. Voor het blauwe shirt met rode ster ging hij door het vuur. Het spel van Klaas Buist telde vele eigenschappen. Hij was onverzettelijk, enthousiast, stoer, taai, hard, fair en recht door zee. Gezegend met een lange trap die nog altijd tot de verbeelding spreekt. „Ja nou," herinnert ook Menno Boon, destijds bestuurslid van GVAV zich. f-;-.p: „Klaas had een geweldige pass. Dan schopte hij die bal van linksachter helemaal naar rechtsvoor. Hup die blauwen, hoorde je hem dan altijd zijn medespelers aanvuren. Het publiek vond dat schitterend." Vlöf* ,;. . ~,'., Boon typeert Buist aireen markant persoon. „Maar bepaald geen vriend van mij. Hij keek me erop aan dat zijn contract niet werd verlengd toen hij 37 was. Ik had daar ook over beslist, maar niet alleen. Het hele bestuur stond erachter. Als spreekbuis kreeg ik echter de schuld van hem. Klaas heeft me dat nooit vergeven. Hijïs daarvoor te stijfkoppig." , • --- Afscheidsavond „Nee, die man kijk ik nooit weer aan," beaamt Buist als de naam Boon valt. Hij voelt er aanvankelijk niet zo veel voor aan te geven waar de schoen tussen die twee wringt. Later komt de aap toch uit de mouw. Het ging niet om het feit dat hem te verstaan werd gegeven dat er voor hem als 38-jarige geen plaats meer was bij GVAV. Dat kon hij best billijken. Nee, het oud-zeer had andere oorzaken. „Toen ik afscheid van de heren bestuursleden nam, zeiden ze: nee Klaas, dat gaan we anders doen. Je krijgt van ons een afscheidsavond. Nou, die moet nog steeds komen. En toen ik een keer in het Oosterpark wilde kijken, werd mij even gezegd of ik wel een kaartje wilde kopen. Terwijl ik dat allang had gedaan. Daarna ben ik inderdaad heel lang niet meer in het Oosterpark geweest. Maar ik kom er wel weer, hoor. Vorig jaar ben ik er nog geweest, die wedstrijd van FC Groningen tegen DS79. Ik ben toen wel geschrokken trouwens. Het leek wel amateurvoetbal, zo slecht. Ik vond de mentaliteit ook niet Mentaliteit. Het stond met kapitale letters in Buist's voetbalhandleiding geschreven. Van huis uit meegekregen/Opgegroeid in het noordwestelijk deel van de stad - omgeving Frieschestraatweg - leerde hij van kindsaf aan aanpakken. Buist: „Ja, ik weet nog goed dat de straat waar ik ben geboren, elke zaterdag door de vrouwen werd geschrobd. Zondags moest het allemaal keurig in orde zijn." Ofschoon vader en moeder het niet breed hadden, kijkt Klaas Buist terug op een fijne jeugdtijd-",, We moesten altijd een beetje krabben om rond te komen.; Maar 1 j toch heb ik nooit het gevoel gehad dat ik « tekort ben gekomen. Mijn vader was knecht bij een boer? Daar gingen we later ook wonen. We kregen er een woning met stookhut. Ik ging naar de ; Dorkwerderschool, tegenover melkfabriek De Ommelanden. Daar hadden we ook een voetbalclub. SODA, ik zal het nooit vergeten. Steeds Op Doel Af. De linksbuiten was een wicht. Een dochter van een boer. Corrie Mensinga heette ze. Was mooi, man. Die had een prachtige ' linkerslof. Ach, het was toen nog meer' hoog trappen. Later werd het vér --- Ambtenarenclub Op 12-jarige leeftijd verkaste de familie Buist opnieuw. Dit keer naar West End, de buurt waar de voetbalclub Gruno groot is geworden. Klaas Buist: „Mijn vader was ook een echte Gruno-man. Toen ik twaalf jaar en acht maanden was mocht ik ook lid worden. Eerder mocht in die tijd nog niet. Ik heb er maar zes wedstrijden gespeeld. Toen ging Gruno over de kop. Dat was in de beginjaren van de oorlog. Sommige spelers van Gruno gingen vervolgens naar GVAV, Zoals Jan Bonsema, de neef van Otto, Jannes Kuipers en Harm Postema. Ik mocht met hen mee. Mijn pa vond dat niet zo leuk. Hij gaf niet zo om GVAV. Hij vond dat maar een ambtenarenclub." „Hij hield me echter niet tegen. Het enige dat hij mij verbood, was naar het café gaan. Hij had een hekel aan drank. Als ik zelfs maar voor een café stond en hij zag dat, kreeg ik een schop onder mijn kont. Ja, ik ben streng opgevoed. Ik heb het zitten in de kroeg ook nooit als een gemis gevoeld. Ik heb ook nog nooit een druppel drank gehad. Ook nooit behoefte aan gehad trouwens. In de voetballerij ben je dan een uitzondering. Ik weet nog goed dat ik eens woorden heb gekregen met Helmuth Fottner, een van de eerste buitenlanders bij GVAV. Samen met Sepp Seemann. Die Fottner was een arrogant rotventje. Toen we keer op reis waren, zei hij eens tegen een ober in een restaurant: 'Gib die Kinder nur Milch.' Hij doelde op Piet de Koe en Rikkert Lacrois, toen de broekies in ons elftal. Ik ben onmiddellijk op die Fottner afgestapt en hem gezegd dat hij zijn grote bek eens moest houden Ik was zo flauw van die vent." Het mag duidelijk zijn, Klaas Buist was geen gemakkelijke. Dat ervoer ook wijlen Tonny van Leeuwen, de ook al legendarische keeper van weleer. Bij zijn . entree in de Oosterpark-kleedkamer hing Van Leeuwen zijn kleren juist op die drie haakjes waar Klaas Buist dat gewend was te doen. Buist: „Ik heb die kleren van Tonny dus mooi even naast die van mij gehangen. Komt hij terug in de kleedkamer en zegt: 'Wie durft er met zijn poten aan mijn kleren te komen?' Ik denk, dat wordt knokken hè. En het was me een beul van een vent Maar dat viel mee. Hij zei: 'Héb jij die ziekte ook?', wijzend op dat vaste plekje in de kleedkamer. Waarna wij gelijk de grootste vrienden waren. Zon keeper hebben ze hier nooit weer gehad. Die kerel kon er wat van, hoor! Otto (Roffel - D.H.) was ook niet slecht, maar wat die Tonny allemaal presteerde, dat was ongelooflijk. Het was trouwens wel een specifieke clubman. In vertegenwoordigende elftallen was hij voor de keutel." '.>: In feite was ook Klaas Buist een typische clubvoetballer. Hij bleef steken bij twee uitverkiezingen in het toen nog bestaande B-elftal van Oranje. „Ja, je had toen Wiersma en Kuys, hè. Die twee waren een vaste keus. Maar ik ben toch tevreden als terugkijk op mijn voetbalcarrière. Ik maakte als 19-jarige mijn debuut tegen Go Ahead. Ook zoiets dat me altijd bij zal blijven. Ik zat thuis toen er plotseling een - grote bus de straat in kwam rijden. 'Die komt voor jou Klaas', zei mijn pa die voor het raam zat. En ja hoor, ik moest mee. Mijn pa heeft nog nooit zo snel een koffer ingepakt. Na die wedstrijd ben ik er nooit meer uit geweest. Ook niet vanwege een blessure. Ik heb wel eens mijn sleutelbeen gebroken, maar dat gebeurde in de laatste wedstrijd van het seizoen." Heel wat rechtsbuitens hebben zich op Buist stukgelopen. Je kwam de GVAV'er drie keer tegen voordat je hem echt kwijt was. Buist: „Ik ging voor niemand aan'de kant. Ik was keihard, maar nooit gemeen. Natrappen kon ik niet, daar had ik lef niet eens voor. Echt, dat is zo. Ik ben oofcnooit.1 ïiit het veld gèstCiyrd, heb zelfs hooit een waarschuwing van de 'scheidsrechter gehad. Ze moesten niet tegen me ouwehoeren. Sjaak Swart wilde dat nog wel eens doen. Dan werd ik verbrand hè en beet me in zon vent vast. Of als ze ons voor boeren uitmaakten. Daar kon ik niet tegen, hè. Het woord boer deed bij mij altijd een vonk overslaan. Ik vind dat - voetballers gewoon tegen elkaar moeten doen. Ja, ik ben wat dat betreft een echte Groninger. Recht-toe-recht-aan en verder geen flauwekul." Hij kan zich nog altijd ergeren aan voetballers die na een overtreding over het gras rollen en - in zijn ogen - aanstellerig blijven liggen. „Ik ben dan geneigd zon vent nog even zodanig te raken dat hij weer opstaat. Dat overdreven gedoe tegenwoordig na het maken van doelpunt hou ik ook niet van. Als iemand van ons een goal maakte, stak ik alleen even mijn duim omhoog. Ik was wel blij, hoor. Maar in mijn achterhoofd speelde altijd de gedachte dat de wedstrijd nog niet gewonnen was. Pas als dat gebeurd was, kon ik echt juichen." Wilskracht en onverzettelijkheid kenmerkten het spel van Klaas Buist. Van nature rechtsbenig liet hij zich omscholen tot een tweebenige voetballer. Buist: „Toen ik bij GVAV kwam, was Thomas Prins daar trainer.. Ik dacht even te kunnen laten zien hoe ver ik met mijn rechterpoot kon trappen. Dat hoefde niet van Prins. Ik mocht alleen een linkervoetbalschoèn '/. aantrekken. Rechts moest ik een gewone schoen aan doen. Ik diende alleen maar met links te trappen. Tot je er gek van werd. Toen kon ik er wel om janken, maar later ben ik die man er dankbaar voor geweest/ Het geschaaf aan zijn traptechniek leidde tot Buist's fameuze 'lange ballen. „Niet iedereen kon dat trouwens waarderen. Ik hoor Piet Fransen, die op het middenveld stond, nog zeggen: 'Zeg Klaas, wij voetballen ook mee, hoor.' Ach, in die tijd konden we veel van elkaar verdragen.. Tonny van Leeuwen schold me ook een keer verrot. In zijn eerste wedstrijd speelde ik een keer de bal op hem terug. Ging die vent me toch tekeer. En waarom? Omdat die bal volgens hem veel te zacht terugspeelde. Oh dacht ik, je kunt ze krijgen zoals je wilt, beste jongen/ Ik heb vervolgens zo hard op hem teruggespeeld, dat de bestuursleden op de tribune zo wat een hartaanval kregen. Maar ja, dat was Tonny hè. Die voelde zich in zijn element als die ballen tegen zijn borstkas kon laten kletsen." Klaas Buist steekt een sigaret op. Drinken mag dan in zijn ogen een slechte zaak zijn, roken bevordert de gezondheid toch evenmin? Buist: „Ja, ik weet het. Roken is ook niet goed. Maar ik heb het altijd gedaan. Toen ik nog voetbalde, trok ik me in de rust vaak terug op de wc om een ', trekje te nemen. Daar kon ik niet zonder, 'tlseenaanwendsel." --- Helmuth Rahn Zijn mooiste wedstrijd? „Dat was die tegen Noord-Duitsland, een lichtwedstrijd. Ik vond lichtwedstrijden altijd het mooiste. Dat gaf een heel aparte sfeer. Je zag alleen het veld, geen publiek. Bij die : Duitsers speelde Helmuth Rahn mee, een beroemde international in die jaren. Ik wist helemaal niet wie dat was. Toen het j $j afgelopen was, kreeg ik tè höreh datik| 'Helmuth Rahn had uitgeschakeld/lk* J i dacht dat Siep Benninga, onze ï ™ stopperspil, op die vent stond. Hadden we na afloop nog een hele discussie over. De volgende dag las ik in de krant dat ik wel . degelijk tegenover Rahn had gestaan. Ik Ü kan er nu nog niet bij, ik vond het helemaal geen topper." Klaas Buist ten voeten uit. Wars van enigerlei persoonsverheerlijking en het > hart op die plaats waar een noorderling, het zo graag ziet zitten. „Ach," kijkt Buist terug, „het publiek interesseerde mij niet zo zeer. Waar het mij al die jaren om is gegaan, is die blauwe kleur. Die moest omhoog." Dick Heuvelman --- 'Ik als Eindhovenaar' mr Bül lij zei het echt, Ronald, na het EX bij aankomst op het vliegveld van Eindhoven. „Ik als Eindhovenaar", sprak hij tot de immense menigte toen het Nederlands elftal verder moest, want in Amsterdam wachtte ook een huldiging. Maar „Eindhovenaar?" Ronald: „Negentien jaar heb ik in Groningen gewoond en ik ben er opgegroeid. Normaliter ben ik natuurlijk gewoon Groninger, maar de contacten met vrienden zijn een beetje verwaterd.' Ik kom er nog maar drie of vier keer per jaar, daarom voel ik me nu toch meer Eindhovenaar." - Erwin, jij hebt toch nog wel een aantal vaste vrienden in Groningen? ~*„Ja, ik.ben op vakantie geweest met zeven kennissen uit Groningen. Maar ik heb natuurlijk ook langer dan Ronald in Groningen gespeeld. Deze zomer ben ik er jammergenoeg niet geweest. Het kon gewoon niet, hoe graag ik er met vrienden ga stappen. Dat vind ik gezellig en ik' hou regelmatig telefonisch contact met Groningen. Ronald is wat dat betreft wat afstandelijker. Als ik jarig ben, komen er zestig mensen, van wie er vijftien uit Groningen komen. Dat vind ik nou leuk en gezellig". i Ronald: „Nou, ik zou geen zestig man onder kunnen brengen in mijn huis." Martin, de lachlust opwekkend omdat ook zijn jongste zoon sinds kort een royale woning heeft betrokken: „Maar nu wel." SfojtwJ» Erwin: „Ik denk dat ik meer gehecht ben aan die vrienden van vroeger, dat is het enige. Ik houd ook alles nog steeds bij in plakboeken. Dat doe ik met veel plezier. ' Ronald: „Op een gegeven ogenblik ben ik er mee opgehouden. Ik knipte het nog wel uit, maar na twee maanden lag het er nog. En wat die vakanties 'met vrienden op Rhodos betreft, het eerste jaar ben ik ook meegeweest. Te gek natuurlijk, maar het is geen vakantie om met de kleine naar toe te gaan. De leukste uurtjes waren 's nachts na twaalven en als je een kind hebt kun je dat niet maken. Dat hou je ook niet vol en daarom zoek je iets anders." Martin onderbreekt: „Daarom had hij nu een oppas meegenomen naar Portugal." Ronald: „Erwin is daarin toch anders. Op een gegeven moment denk ik, ik heb er even geen zin meer in. Ik zoek die gezelligheid niet zoop als hij." . '..':';•' -\" -Ooit probeerde een groep zakenlieden te bereiken dat Erwin en Ronald behouden zouden blijven voor Groningen. Ze wilden geld bij elkaar brengen voor de salarissen. Martin: „Er waren plannen om een stichting in het leven te roepen en verscheidene mensen wilden garant staan. Dat zou buiten FC Groningen om zijn gegaan, dus ze zouden eigendom worden van die stichting." - Een Koeman Groep of iets dergelijks? Martin: „Ja, hoe je het ook wilt noemen. Daar is eens een vergadering over geweest in Haren tussen een vijftal zakenmensen, waarbij ik aanwezig was! Later is dat plan bij het bestuur van FC Groningen terecht gekomen en men wilde daar niet over discussiëren. Dan houdt het op." - Omdat Renze de Vries er niets voor voelt dat spelers buiten de macht van de club terecht komerh Martin: „In die tijd was ik alleen maar toeschouwer." - Maar het had dus best gekund om jullie voor lange tijd vast te leggen. Erwin: „Ja, en daar voelden we ook wel voor. We waren opgegroeid in Groningen, er kwam een mooi stadion en de club wilde hogerop. We wisten wat er voorhanden was in Groningen," Martin: „Op die bijeenkomst is mij gevraagd of het bespreekbaar was om Erwin en Ronald voor tien jaar vast te leggen. Ik zei, waarom niet? Maar .of ze dan nu nog in Groningen hadden gespeeld? Erg onwaarschijnlijk, want je contract kan altijd worden afgekocht. Het is allemaal achteraf. Misschien was het wel een fiasco geworden." ' Ronald: „Maar de band met Groningen is er nog steeds." > , , ' ' Erwin: „Ik heb altijd gezegd.dat ik terugga en op dit moment denk ik er nog zo over." - Uit sentimentele overwegingen? Erwin: „Nou nee. Veel van je kennissen verhuizen en je verliest ze op den duur toch uit het oog. Wat ik jammer zou vinden. Maar in Haren wonen of in die omgeving, dat lijkt me leuk. Het kan ook best zijn dat ik over zes of acht jaar ergens in het buitenland trainer ben. Of ik vestig me in het midden van het land. Daar komt mijn vriendin ook vandaan en je hebt er ook genoeg mooie plekken. Het hangt er allemaal vanaf wat ik na het voetballen ga doen". KOEMAN OEMAN OEMAN ---