(Advertentie) _l_j :L:.'...^'..'. |-jHBSBH|B|i)^"• ■ TPffBJ '. hhpui ■ " ■--' • -" • ■ W ■ ■ ■ 11 I Bi . I '> 9 I- IHBHHHBWBHBffiB *— • I Lr '' E.-... _irii_ Tm — *-■'■»MaßfiH[ffWfflffllffl^ ■-'■ ? ■■■ ;■■ H^^HH^HH ■'■:i:rrr»i°:i'r'A'--■—•->■-■->-■--■--:---::--:- —-:-.-:--:.::.:---......: t\ ......:.:.■:::..■:.i:.'.:-.:.:...:■:•:■' :::::..■:■;;.-.-„: : :....A ~■,■,■, •?•*:% •.';-. .% Gratis bij Mobil: niet één; niet twee, maar drie S :; f \mm feestelijke glazen voor slechts 50 MC-punten. Siifj I' ; Een paar keer tanken en u gaat almet zon 'M Ih-sz, fraaie glazenset naar huis: Want bij elke liter .-.;.'] olie en bfj elke vijf liter benzine, diesel of pf|| WÈs autogas hebt val een MC-punt te pakken. \\\,% teft Haal snel de spaarkaart op uw Mobil Station. w^M •Bil Daarin vindt u overigens ook tal.van lekkere mÊsr recepten, die nog beter smaken als u ze ser- veere in die feestelijke gratis glazen, ' \ I. De glazen zijn ook te koop voor f 10 - (set van 3 glazen). ||v . Waarde spaarkaart kontant: i 5,- De 'M\e oopt t/m Jij 31 december 1988. -^Pïj *W<* """ ' --- Indonesische predikante doet zondag intrede Van een onzer verslaggevers GRONINGEN — De Indonesische studentenpredikante. ds. Elga Sarapung (uit Sulawesi) zal het komende jaar werkzaam zijn by dé Groninger Studenten Pastoraat. Zondag 18 september zal zij in een kerkdienst in de Martinikerk (aanvang 11.30 uur) worden voorgesteld. Na afloop van de dienst is ér gelegenheid met mevrouw Sarapung kennis te maken. ~ ' ■ -.-V" "■•.-;';''■'■ Met de uitnodiging aan ds. Sarapung beoogt het Groninger Studenten Pastoraat een intensief proces van bewustwording en samenwerking met éen Derde .Wereld-kerk op gang; té; brengen, waardoor de betekenis van de gemeente . in een. wereldwijd perspectief herontdekt wordt. --- OP DE LANDELIJKE monumentendag, 17 september, wordt ook het kerkje van Leegkerk voor bezichtiging opengesteld. Het kerkje is geopend van 10.00 tot 17.00 uur. --- Statencommissie verwerpt tracékeuze Delfzijl Steun voor oostelijke ringweg bij Appingedam Van onze Statenverslaggever GRONINGEN — Gedeputeerde J. Remkes (VVD) heeft de unanieme steun van de Groninger Staten voor de aanleg van een oostelijke ringweg bij Appingedam. Alle aanwezige fracties verwierpen gisteren in de Statencommissie Waterstaatszaken de tracékeuze van de gemeente Delfzijl. Die gemeente wil een omleiding ten westen van Appingedam. De nieuwe weg zorgt voor een belangrijke ontsluiting van de Eemshaven en moet het centrum van Appingedam van het doorgaande (vrachtverkeer gaan ontlasten. Het nieuwe stuk weg kost 26 miljoen gulden. Daarvan betaalt het Rijk uit de pot voor het Integraal Structuurplan Noorden des lands (ISP) bijna 17 miljoen. De rest moet van de provincie en de belanghebbende gemeenten komen. De provincie staat garant voor 6 miljoen gulden. Remkes maakte bekend dat het er momenteel naar uit ziet dat Appingedam 1,2 miljoen op tafel wil leggen, de gemeente Bierurn 8 ton en dat ook het dagelijks bestuur van het Havenschap Delfzijl bereid is een miljoen op te hoesten. Delfzijl houdt daarentegen de knip stijf dicht. Die houding stuitte op kritiek van de commissie. De trajectkeu-, ze van Delfzijl voor de westelijke omlegging is veel duurder (61 miljoen) en is volgens de provinciale politici dan ook absoluut niet uitvoerbaar. „Delfzijl klampt zich vast aan irreële situaties," verwoordde GPV'er S. de Vries de gevoelens! ;"''•;"•';'■' »'*,*»=?.■-••■--■-:■- Remkes hield de Statenleden voor dat dankzij de nieuwe omleiding de' Eemshaven op dezelfde afstand van het Ruhrgebied komt te liggen als de Randstad. „Ik heb me er over verbaasd dat de gemeente Delfzijl daar niet beter I over nagedacht heeft," stelde Remkes. Hij noemde het door Delfzijl gewenste traject vanwege zn financiële onhaalbaarheid een . „papieren keuze" waardoor het - vervoer van gevaarlijke stoffen nog jaren door de kern van Appingedam zou denderen. Wel gaf de gedeputeerde toe dat een westelijke rondweg veiliger zou zijn om- #, dat het oostelijk tracé ook langs ':. woonwijken loopt. De financiële bijdragen van de gemeenten en het Havenschap zijn nog niet echt 'hard. Zo moet het algemeen bestuur van het Havenschap nog zn toestemming aan het miljoen geven, dat voor het net uit een financieel dal krabbelend schap een fikse aderlating betekent. . . Remkes waarschuwde de regionale partners. zich j aan hun .toe* zeggingen te houden. „Als de bijdrage van de regio minder wordt, 'gaat het wat' ons" betreft '"niét door." Alhoewel hij liet blijken er weinig vertrouwen in te hebben, zegde hij toch toe Delfzijl alsnog op andere gedachten te willen --- Geen groei verblijfsrecreatie in Noorden Van onze parlementaire redacteur Harm Harkema DEN HAAG - Met de verblijfsrecreatie in het Zuiden van het land gaat het beter dan met die in •het Noordenen Oosten. In zowel Zeeland, Noord-Brabant als Limburg is de laatste jaren sprake van een beduidende toename van het aantal overnachtingen. In het Noorden en Oosten is geen groei, maar blijft het aantal overnachtingen ruwweg gelijk. Slechts langs de IJsselmeerkust (waaronder die in Friesland) neemt het aantal toeristen gestaag toe als gevolg van de populariteit van het surfen, i Dat. zegt woordvoerder. C. Brand. van de Kampeerraad, een adviesraad van de regering. 1. Volgens Brand heeft de stijging van het in het Zuiden van het land onder meer te maken met een actieve promotie. "Men weet er heel goed duidelijk te maken dat men de gasten ook uitstekend kan vermaken wanneer het regent. In het Noorden en Oosten zijn veel minder slecht-weervoorzieningen.". Brand heeft bovendien de indruk dat in het Noorden verschillende provinciale VVV's toeristen van elkaar af snoepen. ., "Drenthe profileert zich als de provincie met veel rust en ruimte. Maar de rust en de ruimte zijn er zo overvloedig aanwezig, dat daardoor juist weer mensen worden afgestoten. Heel veel mensen zoeken minder rust, dan Drenthe biedt," verwoordt Brand de kritiek op Drenthe. Over de verblijfsrecreatie in. Groningen zegt hij: "In de sfeer van de kleinschaligheid gebeuren er wel wat aardige dingen. Die moeten ook gewaardeerd worden, maar we moeten ook niet overdrijven. Groningen blijft natuurlijk het ' zwarte schaap onder de recreatiegebieden. Elke volzin die je er aan wijdt, is er eigenlijk al een te- --- Volgende week FNV-vergadering Nog geen acties bij V en D in Noorden Van een onzer verslaggevers GRONINGEN/AMSTERDAM- In de vijf noordelijke vestigingen van Vroom en Dreesmann komen deze week nog geen acties. Volgens districtsbestuurder Ab Mulder van de Dienstenbond-FNV hebben de bonden de Raad van Bestuur van het concern afgelopen vrydag een week bedenktijd gegeven. De.bonden eisen dat de voorgenomen 950 ontslagen van tafel verdwijnen. Als hierop komende vrijdag nog geen zicht zal zijn - verschaft, zijn er volgende week wel acties op komst. Volgende maandag is er een bijzondere ledenvergadering van de FNV voor de noordelijke werknemers van V en D in Het Tehuis in Groningen. Mogelijk dat bij die gelegenheid tot acties wordt besloten. Raad van Bestuur en vakbonden hebben afgesproken de onderhandelingen dinsdag 20 september te vervolgen. "Vooraf moet de leiding van het concern te kennen geven ; dat. de j serie gedwongen ontslagen bespreekbaar is. Anders zullen wij niet verschijnen aan de onderhandelingstafel. Dan heeft praten geen zin," aldus Mulder. De aandeelhouders in het Vendex-concern, voornamelijk de families Vroom, Dreesmann, Vehmeyer , en Rosenmöller (FNV-bestuurder Paul Rosenmöller is ook aandeelhouder), hebben gisteren in een buitengewone vergadering aangedrongen op een uiterste inspanning van het bedrijf om zoveel mogelijk arbeidsplaatsen bij de warenhuizen te houden. ïiïAfi'ïvs. President-commissaris Van Driel en de voorzitter bvan het hoofdbestuur van Vendex, Verhoef, zeiden niet de garantie te kunnen geven dat er geen gedwongen ontslagen zullen vallen. De bij de reorganisatie van de warenhuizen betrokken bonden hadden hierom wel gevraagd.» • --- Voor derde keer computerbeurs Van een onzer verslaggeefsters GRONINGEN — De Atari Club en de Commodore-groep houden op 17 september voor de derde keer een computerbeurs. Deze beurs, "Computerworld '88", voor Atari, Amiga, Commodore en Spectrum computers wordt gehouden in de Beijumkorf in Groningen. v ■'*'*& Diverse activiteiten /zullen plaatsvinden, zoals demonstraties met. midi, scanners, sample en weerkaarten. Degenen die hun hardware of (legale) software kwijt willen, kunnen dit op de beurs verkopen. Van 10.00 tot 17.00 uur is de beurs toegankelijk voor het publiek. --- NOORDEN door Jaap D. Homan In Uithuizermeeden Klein maar fijn geldt voor merklappententoonstelling RONDBLIK Een tentoonstelling hoeft niet per definitie groot te zijn om te kunnen boeien. Dat bewijst de tentoonstelling „Drie eeuwen merklappen in Noord-Nederland", die tot en met 29 oktober (maandag tot en met vrijdag van 10-17 uur; zaterdags en zondags gesloten) is te zien in de Hoofdstraat 13 in Uithuizermeeden. Het dorp binnenrijdend verwacht men niet dat in dit herenhuis een muséum is gehuisvest. In het begin van de jaren zeventig werd het huis door mevrouw H. Schilhorn van Veen- Zandt (1893-1977) geschonken aan de stichting „Museum Het Hogeland" te Warffum. Zij was bekend om haar fraaie handwerken. Haar verzameling schonk zij ook aan de stichting. Het was haar wens, dat deze stukken in het huis zouden worden tentoongesteld. Voor dat doel riep het bestuur van de stichting „Het Hoge Land" de afdeling „Nuttige en Fraaie handwerken" in het leven. .Voor de verandering heeft het stichtingsbestuur nu eens een andere tentoonstelling in huis gehaald, hoewel er nu ook nog het een en ander van mevrouw Schilhorn wordt getoond. 'Klein maar fijn' geldt niet alleen voor het museum maar ook voor de nu getoonde merklappen of letterdoeken, afkomstig uit een particuliere verzameling. Veel merklappen zijn zorgvuldig bewaard. Aanvankelijk met het doel waarvoor zijn waren gemaakt, namelijk om eigen borduurpatronen bij de hand te hebben voor het merken en versieren van linnengoed. In volgende eeuwen werden deze werkjes gekoesterd als cultuurgoed van onze voormoeders. In het begin van deze eeuw begon de belangstelling voor de oude merklap te groeien en stelde men de eerste vragen over het hoe en waarom. En uit die tijd stamt ook het begin van de collectie waarvan nu een gedeelte wordt ge- Het is een waar genoegen om 'aan de hand' van onbezoldigd conservatrice mevrouw J.J. 't Mannetje een rondgang langs de vitrines met deze oude kunst- werkjes te maken. Ook de volslagen leek op het gebied van handwerken weet zij met haar informatie zo te boeien dat een rondgang langer duurt dan men bij het binnenkomen van de ruimte zal verwachten. Veel van deze merklappen, de oudste zijn uit de 17e eeuw, zijn gemaakt door meisjes van ongeveer 6 tot 12 jaar. Het borduren nam vanaf het begin van de 17e eeuw een belangrijke plaats in bij het onderwijs aan meisjes. Naast dit handwerken leerden zij op school het zingen van psalmen, het lezen van de bijbel, schrijven, een beetje rekenen en breien. Het alfabet werd geleerd uit het zogenaamde Abecedaria, boekjes waarin in verschillende lettertypen het alfabet stond afgebeeld. Een belangrijke plaats nam het alfabet in gotische letters in; immers, ook het psalmboek en de bijbel waren in dit lettertype gedrukt. Meisjes borduurden de letters na. Het was een voorbereiding op het latere leven want in eigen huishouding moesten later ook alle linnengoed en kleding worden gemerkt en genummerd. De merklap was een goede oefening om te leren de letters en cijfers netjes naast en onder elkaar te borduren. Een lap werd opgevrolijkt met motieven, die dikwijls afkomstig waren uit oude patronenboeken. Veel van die motieven hebben een symbolische betekenis. Op een groot aantal doeken komt een boom voor als symbool voor het leven. Ook treft rijen vaak vogels aan die voor de verspreiding' van vruchten zorgen. De roos als symbool voor de liefde, de lelie voor de zuiverheid en de hond voorde trouw zijn ook veel voorkomende symbolen. Bij de oudste merklap is met wit linnen op linnen geborduurd; later werd voor het borduurwerk ook" zijde gebruikt. „Het was natuurlijk een 'monnikenwerk', alles moest bij dag- of kaarslicht gebeuren" zegt de conservatrice,.„maar die meisjes hadden verder ook geen sport, geen radio of ander vermaak." Dat het oogbedervend gepriegel was is wel duidelijk. Dat vond aan het einde van de vorige eeuw, ook*de overheid. In de Schoolwet van 1878 werd handwerken wel een verplicht vak in het lager onderwijs maar het maken van merklappen werd toen niet meer verantwoord geacht, j; Het handwerkonderwijs moest vanaf .1878 klassikaal langzaam naar moeilijkheidsgraad worden opgebouwd. Toen werden eerst eenvoudige randjes op een borduurlap gezet, dan letters, vaak in een opklimmende reeks van moeilijkheid en als er dan nog ruimte over was werd die gevuld met ingewikkelder randjes of motiefjes. Na 1950 werden nog nauwelijks' borduurlappen gemaakt op school. Nu nog is handwerken een verplicht vak op de.basis-; school en doen ook de jongens er aan mee. Het jongste merklapje op de tentoonstelling is gemaakt door de achterachterachterklein-' zoon van een van de maaksters van merklappen uit de beginperiode. \;/m: <* Wil men voor of na een bezoek aan. deze kleine tentoonstelling nog meer weten over merklappen dan kan een lezing van mevroüW S.J.E. Wille-Engelsma u helpen. Zij is conservatrice van de textielafdeling van het Fries Museum en zet tijdens een bijeenkomst op woensdag 28 september (20 uur) in het Koetshuis van de Rensumaborg in Uithuizermeeden de herkomst en de symboliek van de motieven van merklappen uiteen. Tot slot nog iets over mevrouw Schilhorn. Zij was de eerste bewoonster van het huis aan de Hoofdweg. Voordat zij er in 1938 kwam wonen was zij boerin aan de Hefswalsterweg. Zij was een ijverige dame, gehuwd maar kinderloos. Mevrouw. 't Mannetje zegt dat zij zich veel bewoog in in kringen zoals de doopsgezinde gemeente, de vereniging voor huisvrouwen en handwerkclubjes. „Zij had een niet te stuiten doorzettingsvermogen. Dat gold niet alleen voor het onderhoud van het huis en haar handwerken maar ook voor haar latere studie voor nadere bekwaamheid in de vakken." Haar studie en de toepassing van vele technieken zoals naaien, borduren, weven, haken, breien, frivolité, appliqué leidden er uiteindelijk toe dat zij op 60-jarige leeftijd de akte van bekwaamheid tot het geven van lager onderwijs in de nuttige handwerken voor meisjes behaalde. Acht jaar later volgde de akte. van bekwaamheid tot het geven van lager onderwijs in de vrouwelijke handwerken. Haar kennis heeft zij echter niet meer voor de klas in de praktijk gebracht. O Een detail van een van de fraaie merklappen, die nu In Uithuizermeeden zijn te zien. ;..'. (Foto: Wolter Kobus) --- Agenda IN DE . C. A. VERRIJN Stuartschool, wordt op 13 en 20 september om 20.00 uur een informatieavond gegeven over acem-meditatie. IN BUURTCENTRUM de Beyumkorf wordt op 24 september van 13.00 tot 17.00 uur een activiteitendag gehouden. HET HUMANISTISCH VERBOND organiseert een bijeenkomst over het omgaan met jezelf en anderen en wat je daarbij voelt. Belangstellenden zijn welkom op maandagavonden van 20.00 tot 22.00 uur. DE DIERENBESCHERMING afdeling Provincie Groningen organiseert op 24 september weer een asielhondenshow. Deze zal worden gehouden op het terrein naast het dierenasiel in Zuidwolde van 14.00 tot 17.00 uur. ---