Spraakmakende officier van justitie naar OM Groningen Van onze justitieverslaggever Gerard de Kleine GRONINGEN - Per 1 september van dit jaar is de benoeming te verwachten van mr. M.A.A. van Capelle tot officier van justitie eerste klasse te Groningen. Van Capelle vervult nu ook die functie, maar dan in Amsterdam. Hij zal straks hoofdofficier mr. R.D.E. Daverschot bij diens afwezigheid vervangen. Met Van Capelle, ooit hoofdinspecteur van politie in Den Haag, krijgt het Openbaar Ministerie (OM) in Groningen een spraakmakende aanklager binnen de gelederen. Hij raakte in de jaren tachtig in opspraak na een artikel van zijn hand in het Tijdschrift voor de Politie. Die beschouwing, naar aanleiding van het rapport 'Niet alle zigeuners spelen mooi viool', handelde over zigeuners in Nederland. Van Capelle, toen j officier van justitie in Utrecht, stelde in die dagen dat er over de opvang van zigeuners in uiterst naïeve termen werd gesproken en gedacht. Harde feiten, die niet pasten in de doctrine van lief, leuk en aardig, werden verdoezeld. En nota's die wars waren van een soft-romantische opstelling, verdwenen tot zijn ergernis in de bekende la. Onder druk van collega's en de publieke opinie nam Van Capelle later afstand van zijn pennevrucht Vorige maand waren de schijnwerpers wederom op hem gericht. Hij zou tijdens de behandeling van de Gouden Kalfzaak -waarbij zes Israëliërs verdacht werden van het witwasssen van grote sommen geld; via wisselkantoren- de Amsterdamse advocaten A. Moszkowicz en H. Loonstein hebben geschoffeerd. De assistent van de laatste overhandigde tijdens de rechtszaak in de hoofdstad een proces-verbaal aan een journalist. Van Capelle, als toehoorder aanwezig, liet met veel bombarie weten niet gediend te zijn van lekken naar de pers. Hij sommeerde Loonstein de zittingszaal te verlaten. Toen die geen aanstalten maakte riep Van Capelle: "Anders laat ik u halen." Dit werd door de advocaten uitgelegd als dreigen met dwangmiddelen. In een brief aan minister A. Kosto van Justitie eisten ze het ontslag van de officier. Zover ging de bewindsman niet, wel deelde hij een standje uit; Van Capelle had in de ogen van Kosto niet tactvol gehandeld. Onduidelijk is of zijn komst naar het OM in Groningen, eerder werd Van Capelle nog getipt als i plaatsvervangend procureur-generaal by het gerechtshof in Leeuwarden, met dit incident te maken heeft.' ;•(!.• . --- AbvaKabo: twijfels bij ontslagen provincie 1450 ambtenaren in dienst van de provincie Groningen dreigen hun baan te verliezen. AbvaKabo-bestuurder Jack de Hond moet het allemaal nog zien. Samensmelting van de drie noordelijke provincies en het afstoten van taken door het Rijk zouden wel eens kunnen leiden tot juist meer werkgelegenheid. GRONINGEN - Districtsbestuurder Jack de Hond van de vakbond AbvaKabo gelooft niet in het bericht dat de provincie Groningen de komende tien jaar 450 banen wil schrappen, ook al zou dat via natuurlijk verloop gebeuren. "Dat is nog maar de vraag," zegt De. Hond als reactie op een bericht in deze krant. "Hoe kun je dat nu zeggen. Er zijn zoveel onzekerheden. Misschien is er over tien jaar één grote noordelijke provincie en wellicht kan het afstoten van taken door het Rijk de komende jaren juist een groei betekenen. Tien jaar kun je niet overzien. Ik vind de mededeling van de provincie een slag in de lucht." Aan de andere kant stoort het de vakbondsman dat de politiek zich drukker maakt over prestigieuze projecten dan over de werkgelegenheid. Als voorbeelden noemt De . Hond het Groninger museum, het toekomstige 'Beukemameer' in het Oldambt en het | sportcentrum Kardinge. Projecten die hij omschrijft als 'voorzieningen met een wankele financiële basis. De Hond zegt te hopen dat die politieke koers de komende jaren door de kiezer wordt afgestraft. "De bevolking zal wel laten hoe zij denkt over de "kampioen afbreken. De inwoners zitten niet te wachten op prestigieuze en geldverslindende projecten. De bevolking zal de politiek vanzelf de afrekening presenteren." Hoewel De Hond twijfelt aan het bericht dat de provincie de komende tien jaar 450 banen wil schrappen, noemt hij dat, als het doorgaat, wel een ramp. "Een grotere ramp voor de werkgelegenheid dan wat er nu aan de hand is in Ter Apel (sluiting NAVO-depot en MBfabriek). Het verlies van 450 banen is schokkend. Dat is wrang als je beseft dat gemeenten er alles aan doen om bedrijven binnen te halen, maar daar geen succes mee boeken." Bij de gemeenten is de afgelopen jaren ook een trend ontstaan van vacaturestops en natuurlijke afvloeiing. De Hond constateert dat ook als lezer van de krant. "Het aantal personeelsadvertenties is veel geringer dan vroeger. Bij de gemeenten neemt het aantal arbeidsplaatsen ook af, maar niet zo ingrijpend zoals de provincie dat nu denkt te doen. Toch verwijt ik de gemeenten dat ook. Ze moeten, mede door de rijksbezuinigingen, nu ook de broekriem aanhalen, omdat ze in het verleden bodemloze putten hebben geschapen. En die moeten nu, ten koste van de werkgelegenheid, worden gedempt. Daarvoor moeten gemeenten en provincie zich schamen," aldus De Hond. --- Verder onderzoek vroege infecties luchtwegen nodig GRONINGEN - "Een open deur". Zo noemt de Groninger hoogleraar longziekten prof. dr. Dirkje Postma de gisteren gepubliceerde conclusie van een onderzoek van de Nijmeegse universiteit en de Kruisvereniging Eindhoven onder kinderen die veel in kinderdagverblijven zijn. Zij hebben 2,5 keer meer infecties aan hun luchtwegen en 1,4 keer meer infecties aan hun oren dan leeftijdsgenootjes die thuis blijven. Dat komt doordat ze in een kinderdagverblijfveel meer de kans lopen besmet te raken. Prof. Postma vraagt zich af of het wel zo erg is dat sommige kinderen eerder viraal besmet raken dan andere kinderen. "Ze bouwen, elke keer dat ze een virus oplopen, meer weerstand op. In Europa en in de Verenigde Staten wordt op dit moment onderzoek gedaan naar de vraag of vroege infecties een goede ontwikkeling van de luchtwegen in de weg staan of juist het tegendeel veroorzaken." --- Raad stemt in met komst van Marte Röling UITHUIZEN - De gemeenteraad van Eemsmond heeft gisteren formeel de weg vrijgemaakt voor de komst voor kunstenares Marte Röling, die onder meer bekend is vanwege het plaatsen van een Starfighter bij haar huidige woning in Weesp. Ze wil verhuizen naar een boerderij aan de Oude-Dijk in Uithuizen., Voor het inrichten van een kunstatelier was echter een wijziging in het bestemmingsplan nodig. Dat leverde zoals verwacht geen problemen op. Sommige raadsleden vonden het zelfs een beetje een beschamende vertoning omdat ze de komst van de bekende kunstenares toejuichen. "We hebben geaarzeld om de procedure af te werken omdat we al lang blij zijn als boerderijen een zinvolle bestemming krijgen," aldus wethouder J. Dobma (PvdA). --- Dalerpeel klaar voor NK touwtrekken DALERPEEL - De krachtpatsers van touwtrekvereniging De Roppers in Dalerpeel zetten zondag de hakken in het zand om hoog te eindigen bij de Nederlandse Kampioenschappen Touwtrekken. De vereniging viert dit weekeinde haar vijftienjarig bestaan. Reden voor de Nederlandse Touwtrekkersbond (NTB) om de kampioenschappen in het Zuidoostdrentse dorp te houden. "Van de zes touwtrekvereniging zijn de Roppers in Drenthe toonaangevend," zegt penningmeester Sjors Nieuwendijk (52) niet geheel zonder chauvinisme. De vereniging werd na het dorpsfeest in 1979 opgericht net als dertien andere verenigingen in de provincie. Daarvan is slechts de helft overgebleven, die zijn aangesloten bij de NTB. Daarentegen telt Drenthe aanzienlijk meer zogenoemde 'wilde' touwtrekverenigingen die niets moeten hebben van de reglementen van de NTB. "Tja," verzucht Nieuwendijk. "Er zijn verenigingen in Noord-Drenthe die onze wedstrijdregels te streng vinden. Zo stellen • wij eisen aan het wedstrijdterrein waaraan men niet wil voldoen. Ze vinden de bondscontributie van 60 gulden per jaar te hoog. Wilde verenigingen zijn van mening dat je tijdens de wedstrijd moet kunnen wisselen, maar daarmee haal je de essentie uit de sport. Ook onze kledingvoorschriften staat bloot aan kritiek," verklaart hij. Met de wilde verenigingen erbij zou het aantal NTB-verenigingen iri Drenthe van zes haar 25 oplopen. "Niettemin is het beleid van de bond erop gericht het touwtrekken in Drenthe te promoten door het recreatieve aspect van de sport te benadrukken. Meer verenigingen zou ook betekenen dat Drentse verenigingen in competitieverband kunnen touwtrekken. Nieuwendijk, die ook bestuurslid van de NTB, is van mening dat met organisatie van het Nederlands Kampioenschap de touwtreksport veel publiciteit krijgt om de NTB-doelstelling te verwezenlijken. 's, > "De Roppers zitten in de zware gewichtsklasse (720 kilo) net onder de Nederlandse top. Touwtrekken in competitieverband betekent dat een Drentse vereniging zou kunnen doorstoten naar de top. Nu wordt de sport in de provincie op marginaal niveau beoefent," aldus Nieuwendijk. Touwtrekken wordt in Drenthe volgens Nieuwendijk vooral op het platteland beoefend. "Klijndijk, Hollandscheveld, Noordseschut," noemt hij als voorbeelden. "Op het platteland is traditioneel nu eenmaal meer spierkracht voorhanden dan in stedelijk gebieden," is zijn verklaring voor dat verschijnsel. Van marginale deelname is dit weekeinde in ieder geval geen sprake als het dorp met 700 touwtrekkers wordt overspoeld. Zaterdag worden de clubkampioenschappen afgewerkt. Zondag komen de professionals' aan het werk. Touwtrekken is een krachtsport waarbij tactiek een belangrijke rol speelt. "Bij een slappe tegenstander zal een goed getrainde ploeg snel aanvallen. Maar je hebt ook trekbeurten die een kwartier duren. Omdat vol te houden moet je goed getraind zijn," zegt Nieuwendijk. Om de spierkracht van het achttal optimaal op het touw over te brengen is hakken in het zand en met zijn allen achterover hangen niet voldoende. De hoek van de beenspieren, die het tijdens een trekbeurt zwaar te verduren krijgen, ten opzicht van het touw moef 130 graden blijven. "Wordt die hoek kleiner, dan is er geen houden aan," legt Nieuwendijk uit. Hij benadrukt dat touwtrekken niet alleen een sport is waaraan sterke kerels plezier beleven. Ook vrouwen kunnen de smaak te pakken krijgen. Voor Nieuwendijk zit de 10l van de sport bijvoorbeeld in het bestuderen van verschillende stijlen. Aan de hand van een serie foto's legt hij uit dat teams uit Engeland er een verdedigende stijl op na houden. "Zwitsers hebben daarentegen een zeer aanvallende stijl. Wij Nederlanders hinken, zoals gewoonlijk, op twee gedachten," luidt zijn conclusie. ■ Het team van touwtrekvereniging De Roppers uit Dalerpeel in training voor Nederlandse Kampioenschappen. © Jan Anninga --- Rijkens wil nog lang Nederlands oudste man zijn VRIES - "Neen, ik kan niet zeggen, dat ik mij nu anders voel dan een paar dagen geleden." De Tcoppositie' als oudste man van ons land, die de 105-jarige Frederik Rijkens sinds een paar dagen na het overlijden van de 107-jarige J. de Winter uit Gorkum heeft, doet hem niet veel. Maar Rijkens laat wel weten, dat hij nu toch wel hoopt het predikaat enige jaren te mogen voeren. "Ja, ik ben een dure voor de aow, maar wel een trouwe klant." Sinds augustus 1986 woort hij in het verzorgingscentrum voor bejaarden De Kornoeljehof in Vries. Het bericht, dat hij nu de oudste man is - maar nog wèl vier jaar jonger dan Nederlands oudste ingezetene, de 109-jarige Arm Jemima Flower uit Rheden- kan hem niet verleiden tot uitspattingen. "Ik krijg elke morgen om 11 uur één borrel, een bessentje en daar houd ik het ook nu op." Ook is het voor hem geen reden een feestsigaar aan te steken. "Enige maanden geleden ben ik gestopt met roken omdat het niet zo gezond schynt te zijn." Bijna 90 jaar was hy een fervent roker. "Neen, nooit een sigaret en gepruimd heb ik evenmin. Ik was een echte pijproker en later ook liefhebber van een goede sigaar." Frederik Rijkens werd op 18 maart 1889 geboren in Sappenneer. Hij was nog zeer jong toen zijn vader overleed. Moeder Rijkens kocht in 1905 een stuk grond aan de Zuidlaarderweg in Tynaarlo. Nadat daar een grote boerderij werd gebouwd - "ik weet het nog goed, voor 3.268 gulden. Man, een paar jaar geleden kocht een vrouw die boerderij. Zij heeft er meer dan drie ton voor betaald" - verhuisde zij met de nog niet getrouwde kinderen naar het Drentse zand. Op zijn 27ste trouwde Frederik en kocht toen een eigen boerderij aan de Parallelweg. "En daar heb ik altijd goed geboerd. Ik was overal de eerste mee." Hij geeft niet alleen hoog op over de goede kwaliteit van de pootaardappelen, die hij toen van zijn akkers naaide, "ik had ook een eerste klas stal met stamboekvee en enige stamboekstieren; één is later nog naar Holland gegaan." Ongeveer 38 jaar geleden gaf hij zijn agrarisch bestaan op en betrok met echtgenote een woning aan de Hunebedstraat in Tynaarlo. Na het overlijden van zijn echtgenote, twintig jaar geleden woonde hij nog enige jaren bij een dochter tot hij in 1986 naar het verzorgingscentrum verhuisde. Rijkens mag dan de oudste bewoner van de Kornoeljehof zijn, dat betekent niet dat hij het meest een beroep moet doen op het personeel. Voordat hij 's morgens naar de ontmoetingsruimte wandelt voor de koffie, heeft hij zich, zoals een van de medewerksters met toch wel enige . bewondering opmerkt, al zonder hulp gedoucht. De 100-plusser mag dan wat doof zijn en ook het zien wordt wat minder maar verder voelt Rijkens zich prima. Een van de vaste onderdelen van zyn daginvulling is het luisteren naar de radio. Met de koptelefoon op volgt hij het nieuws nog op de voet; zelfs de uitslagen van de voetbalwedstrijden om de wereldtitel hebben nog zyn warme belangstelling. "En als ik hem bezoek gaat een van zyn eerste vragen altyd over de toestand van de gewassen," zegt mevrouw Sloots-Rykens, een van de twee dochters van Rijkens. ■ De 105-jarige Frederik Rijkens: 'Ik ben een dure voor de.aow, maar wel een trouwe klant. X" NvhN/Wïadimir van der Burgh --- Lange eerder weg als gedeputeerde ASSEN/WEDDE - De Drentse gedeputeerde H.A.A. Lange wordt vrijwel zeker de nieuwe voorzitter van het in Wedde gevestigde waterschap Dollardzijlvest. Hij is door het dagelijks bestuur van het waterschap en een vertegenwoordiging van het algemeen bestuur als eerste geplaatst op de voordracht voor het voorzitterschap. Tweede op de voordracht is oud-wethouder H.J. Morssink van Groningen, die na de gemeenteraadsverkiezingen in maart uit het Groninger college van B en W verdween. Het algemeen bestuur van het schap beslist 21 juli of het de voordracht overneemt. Lange is de beoogd opvolger van E.H. Togtema, die tot dijkgraaf van het waterschap Friesland is benoemd. Als het algemeen bestuur instemt met de komst van Lange moet zijn benoeming officieel nog worden bekrachtigd door de Kroon. , Een woordvoerder van het waterschap gaat er vanuit dat Lange in de loop van dit najaar kan aantreden als voorzitter. Omdat het een full-time baan betreft, vertrekt Lange als gedeputeerde. Lange, die thuis zyn vakantie doorbrengt, was niet bereid deze krant een toelichting te geyen op zyn beweegredenen te solliciteren naar de functie van voorzitter. Het is nog niet bekend of de PvdA-fractie uit haar midden een opvolger voor Lange kandideert. Fractievoorzitter H. Weggemans is wegens vakantie onbereikbaar, vice-fractievoorzitter mevrouw A. Edelenbosch toont zich verrast door het vertrek van Lange. "We zullen ons na de vakantie moeten beraden over de eventuele opvolging van Lange. Persoonlijk en in het algemeen gesproken ben ik geen voorstander van stadhouderloze tijdperken. Ik neig er toe om een opvolger te benoemen." Lange had al eerder aangegeven na de statenverkiezingen in maart volgend jaar niet terug te zullen keren in het Drentse college van GS. --- Blikseminslag ontregelt apparatuur Brandaris TERSCHELLING - Een blikseminslag in Nederlands bekendste vuurtoren, de Brandaris op Terschelling, heeft in de nacht van woensdag op donderdag het contact tussen het scheepvaartverkeer en de vuurtoren tijdelijk onmogelijk gemaakt. Alle communicatieen radarapparatuur van de Brandaris, die , als centrale meldpost voor de Waddenzee fungeert, werd uitgeschakeld. Aan het herstel van de radarapparatuur werd gisteravond nog gewerkt. Het uitvallen van de Brandaris heeft overigens niet tot problemen geleid in het scheepvaartverkeer. Via het kustwachtcentrum in IJmuiden werden schepen op de hoogte gesteld van het feit dat de Brandaris was uitgevallen. Nadat de Brandaris de scheepvaart woensdagavond had gewaarschuwd voor blikseminslagen, werd de vuurtoren even na een uur 's nachts zelf getroffen. De bliksem sloeg in de toren en werd via de bliksemafleider de grond ingevoerd. Het magnetische veld dat die stroom veroorzaakte, zorgde echter dat de communicatie-, meteorologische- en radarapparatuur 'op tilt' sloeg. Het duurde een uur voor er weer communicatie met de Brandaris mogelijk was. Het kustwachtcentrum in IJmuiden waarschuwde intussen de scheepvaart dat de schepen voor hun navigatie niet op de Brandaris konden terugvallen. Volgens H. Wortel, hoofd afdeling scheepvaartzaken van Rijkswaterstaat, was het daardoor enige tijd iets onveiliger op zee. Het had volgens hem echter geen zin de vuurtorens van Texel, Schiermonnikoog en Ameland te vragen bij te springen. "Want die vuurtorens kunnen niet in ons zeegat kijken." --- Warmte strop voor de bloemenhandel Van onze verslaggeefster Greetje van der Veen GRONINGEN - "Dramatisch. Ik heb de afgelopen twee weken van de duizend bossen bloemen er zevenhonderd kunnen weggooien. Zo weinig handel heb ik in vijfentwintig jaar niet gehad." Bloemenverkoper H. Broeils, eigenaar van de bloemenstal Paddepoel aan de Zonnelaan in Groningen, is bhj dat het extreem warme weer van de laatste twee weken voorbij is. De handel zakte volledig in en die is in de vakantietijd toch al matig. "Vrouwen bloot, handel in de goot. Een beetje bewolkt weer, dat is het beste voor ons. Met warm weer zitten de mensen in de tuin en hebben ze geen behoefte aan snel verwelkende bloemen in de kamer," zegt Broeils, die voortdurend met water in de weer was, om de plek romdom het stalletje wat koel te houden. "Woensdagmiddag was het negenendertig graden in de kraam. En er kwam uiteraard geen mens. Er waren dagen bij dat ik nog geen honderd gulden beurde." Zijn extreem slechte handel is volgens Broeils een gevolg van samenvallende factoren. "De scholen voor voortgezet en hoger onderwijs hebben al vakantie. De universiteitsbussen rijden hier nu niet meer langs. Bovendien zit ik hier tussen de hoogbouw en bejaardenhuizen. Bij heet weer komen de bejaarden hun huis niet uit en gaan de flatbewoners naar de camping. Als na volgende week de basisscholen ook nog vakantie hebben en het zou weer warm worden, dan kan ik het helemaal vergeten. En het vervelende is: de belasting gelooft je niet als je zegt dat je wekenlang niks hebt verdiend. De prijs van de bloemen verhogen kan ook niet, want dan gaat de klant naar de concurrent. De jongens op de markt hoor ik ook al klagen. Er zijn handelaren die de bloemen verkopen voor minder dan de inkoopprijs. Alleen omdat ze de boel kwijt willen. Maar ja, wat heb je er aan om tien bossen voor een tientje te verkopen." Niet alleen de bloemisten, ook de bloemenkwekers klagen. Door het extreme weer is alles tegelijk klaar en door de grote aanvoer, brengen de bloemen niks meer op. De transportkosten naar de veiling waren de afgelopen week soms hoger dan de prijs die voor de produkten kon worden gemaakt. En kas-chrysantenkwekers hadden dan ook nog bij een temperatuur van 60 tot 70 graden hun werk gedaan. Overigens zijn ook de groenteprijzen fors gedaald door het warme weer. Bloemkool, broccoli en ijsbergsla gingen tegen minimumprijzen de deur uit. ■ De bloemenstal van de heer Broeils aan de Zonnelaan in Groningen. © NvhN/Han de Gfadf ---