Lezers 'Gekkenhuis' Plusminus duizend oorlogen geleden, naar aardse begrippen dus eigenlijk nog maar zeer kort geleden, leefde er op de reuzenplaneet Jupiter een manspersoon die gezegend was met een vermogen tot rationaliseren dat gelijk stond aan een orahgoetan. Hieraan was gekoppeld een bewustzijn van 't is fijn om een jupitertje te zijn', waarbij hij bovendien zijn eigen donkere onderbewustzijn ontkende. Alles bij elkaar opgeteld kon men ronduit spreken van een fanatiek strijder voor eigen volk eerst. Welnu, als antwoord op multiculturele spanningen, zag de basserool uit naar een enkeltje op een andere planeet. Begrijpelijkerwijs kon hij uit de ontelbare verscheidenheid aan sterretjes moeilijk een keuze maken. . Hij vroeg een sterrenkijker om raad. "Kijk," antwoordde deze, "zie je dat puntje daar, meer dan een miljard kilometer van ons nou dat hoopje, dat noemen wij het gekkenhuis van het heelal!" Wild enthousiast vertrok de basserool op een meteoriet en kwam nooit meer op Jupiter terug. Méar op dat puntje, de aarde genaamd, hergroepeerde hij met zijn 'ideotologie' alle dwazen en zaaide met hen haat en verderf; later beter bekend geworden onder de noemers racisme en fascisme. Nu! Ik weet een behendig me-' teorietje, twintig kilometer in doorsnee. Om alle fanatici mee het universum in te sturen? EMMEN, P. A. LAMMERS --- 'Psychiater' |J ■ ïerby een reactie op uw ■"■■ verslag van 9 juli jl., il I Zware crimineel vlucht per taxi! 01" 40: miljoen heeft deze' Psychiatrische GevangenisAe gemeenschap gekost, maar 'door een inschattingsfout van een psychiater loopt er toch een zware crimineel rond! Hoe is het mogelijk een zware crimineel te vertrouwen, en per taxi te laten vervoeren op eigen verzoek, zonder broek; stok! Terwijl Justitie een verantwoord beleid wilde voeren (ver- Ivoer per gevangenisbus), bezweek psychiater Bijker voor de verlangens van zijn "patieent". :-:.■:■.--<;■ ;.\ . 1 Hoe geloofwaardig moet je als zware crimineel overkomen om een psychiater om de tuin te leiden? Is 5 jaar werken als psychiater niet lang genoeg om helder te kunnen blijven denken? Heren psychiaters zoek op tijd een ander beroep voordat de gemeenschap meerdere malen onnodig in gevaar wordt gebracht. P.S. Deze psychiater zou direct ontslagen moeten worden, gaat het ook niet zo in het bedrijfsleven?. 'L' ";.,•.' '-!:&'* ASSEN,... MEVR. ZWAAN --- Kermis blijft langer open in Tilburg TILBURG - De Tilburgse locoburgemeester P. van den Ende heeft zaterdagavond opdracht gegeven aan het kennisteam, dat exploitanten controleert op het naleven van gemaakte afspraken, pas om één uur 's nachts een controleronde te lopen. Normaal moet alles om half één dicht zijn. Door het uitstellen van de ronde sloot de kermis ruim anderhalf uur later dan normaal. Dat heeft Van den Ende bevestigd. Volgens de loco-burgemeester waren de gebeurtenissen in de nacht van vrijdag op zaterdag aanleiding voor het uitstellen van de ronde. Toen blokkeerden boze kermisexploitanten kruispunten in Tilburg. De kermis in Tilburg wordt dit jaar slecht bezocht. Volgens de exploitanten komt dat door de tropische temperaturen. Mensen zouden pas laat naar de kermis komen waardoor de sluitingstijd van half één 's nachts het de uitbaters onmogelijk zou maken iets te verdienen. --- Eerste operatie In 1973 volgde de eerste kleine operatie in Deventer aan zijn gebit, wat was vastgezet via een soort fijn ijzerdraad volgens de zogenaamde 'dr. Bronsmethode'; een unieke bevestigingsmethode voor een kapot gebit van de Groninger mondheelkundige dr.Brons. Zijn gebit zat sindsdien vol met kronen. De behandelende KNO-specialist dr. Leezenberg van het Deventer ziekenhuis constateerde vervolgens in 1974 een ander probleem. Het leek erop dat de slokdarm in de luchtpijp schoot, en dat er iets aan de hand was met zijn voorhoofdsholte. Na een onderzoek volgde hierop weer een operatie, maar dan in Nijmegen in 1975. De gezondheidsklachten zouden nog lang niet ophouden, zou later achteraf goed blijken. In dat zelfde jaar werd een ander, en ernstiger, probleem geconstateerd. Het begon, met dr.Leezenburg die allereerst vaststelde dat er een bloedpropje tegen de schildklier aan zat. Hij nam meteen contact op met de thoraxchirurgen prof. Homan van der Heide, dr.Eijgelaar en dr.Wildevuur van de afdeling experimentele chirurgie. Een uitgebreid onderzoek in het Academisch Ziekenhuis in Groningen toonde echter aan dat de slokdarm de luchtpijp inderdaad binnen schoot bij te grote fysieke inspanning. Er waren twee mogelijkheden: of opereren met het risico dat van Zomeren zijn stembanden kwijt zou raken en in de wao terecht zou komen (hij had zijn stem immers nodig voor zijn werk als vertegenwoordiger), of het probleem zo laten met het gevolg dat van Zomeren zou komen te overlijden. Voor de artsen lag hier een groot medisch-technisch probleem, voor van Zomeren een potentieel persoonlijk drama. Hij was nog jong, had een gezin met twee dochtertjes en; had net een huis gekocht. Het succes of falen van een eventuele operatie zou het verloop van zijn carrière, en daarmee het lot van zijn gezin, bepalen. Een storende bijkomstigheid was een crisis onder de specialisten. Een vrouwelijke chirurg sprak haar veto uit over de operatie. Zij beschuldigde dr.. Éijgelaar en haar andere mannelijke collega's ervan dat zij 'commerciële chirurgie' bedreven, dat wil zeggen, opereren omdat men er subsidies -van bijvoorbeeld de universiteitvoor kreeg vanwege bijvoorbeeld het experimentele karakter van het probleem, en niet zozeer vanwege een dringende medische noodzaak. "Hij heeft aan zijn longen of aan zijn hart. Er is niks mis met zijn luchtpijp," zei ze. De resultaten van het onderzoek waren echter ondubbelzinnig. Een moeilijke operatieve ingreep aan de luchtpijp was noodzakelijk. Een tot dan vrij uniek gebeuren in de medische wereld. Van Zomeren: "In deze hele moeilijke situatie, waarin ik vaak dacht dat ik echt dood zou gaan, heb ik dr.Eijgelaar leren kennen als een heel bijzonder mens. Een heel meelevende dokter. Hij liet, deze operatie niet zo maar over mij heen komen, watje normaal gesproken als patiënt altijd meemaakt, als je begrijpt wat ik bedoel. Het overkwam mij niet zomaar. Hij is een arts die een stoel pakt en eens rustig bij je komt zitten. Zo heeft hij uren met mij gepraat om mij uit te leggen wat hij precies van plan was te doen tijdens die operatie. In al die weken van vooronderzoeken heeft hij mij er echt doorheen gesleept. Ik had ook altijd het gevoel van 'Ik kan altijd op hem terugvallen. Als er wat is, is er altijd iemand die begrip heeft voor het probleem wat er ligt. Zo ook met professor Homan van der Heide trouwens. In ieder geval voelde ik bij dr.Eijgelaar dat de mens achter de patiënt net zo belangrijk is als de klus waar hij aan begint. Ik vind het echt bijzonder dat een specialist een patiënt zoveel persoonlijke aandacht geeft. Dat heeft mij erg goed gedaan. Dus uiteindelijk besloten we: doen ! --- Zelfvertrouwen De unieke operatie kwam er kort en simpel gezegd op neer dat de luchtpijp tijdelijk werd losgemaakt van de longen. Van Zomeren: "Wat mij in die moeilijke ogenblikken vlak voor de narcose een enorm zelfvertrouwen heeft gegeven, was het feit dat dr. Eijgelaar ervoor zorgde dat hij vlak voor dat moment fysiek en visueel heel duidelijk zichtbaar was." De luchtpijp werd doorgesneden en er werden twee kraakbeenringen uit gehaald. De ingreep verliep succesvol, alleen werd de bloedprop achter de schildklier niet weggehaald, omdat ze daarbij de stembanden konden beschadigen waardoor van Zomeren zijn stem zou kwijt raken. Na deze ingreep bleven dr. Eijgelaar en van Zomeren veelvuldig contact onderhouden. Van Zomeren, inmiddels moedeloos van alle klachten, onderzoeken en operaties vroeg dr. Eijgelaar in een somber moment hoe lang hij nog hiermee zal moeten leven? Waarop dr. Eijgelaar hem alleen maar als antwoord geeft: "Wij spreken elkaar nog wel als wij allebei 65 zijn." Beiden waren toen rond de 45 jaar. Sindsdien hielden de klachten echter niet op. In 1986 kreeg hij weer jast van te grote druk op de luchtpijpen." Dus met spoed terug naar Groningen. Dr. Olthof, de kankerspecialist, constateerde een mogelijk kwaadaardig bloedprop en de helft van de schildklier werden uiteindelijk weggehaald. In dat zelfde jaar kreeg hij ineens ook hevige spontane , bloedingen , tijdens het urineren. Tegelijkertijd constant hoofdpijn. In ~r 1989 volgden zware herniaklachten, pijn in de nek en nog steeds vreselijke hoofdpijnen. Hetjiekenhuis te Naarden nam,maar de mening van mevrouw/van Zomeren, zijn klachten niet serieus en zat gewoon te Tdooien' --- 'De schilder komt altijd achteraan' Berichten uit de bouwput door Rob de Kam en Corien Ligtenberg Van badkamers tot grote nieuwbouwcomplexen, de firma De Vries is het nodige gewend als het op schilderwerk aankomt. Maar het Groninger Museum is volgens Rudolf de Vries toch een bijzondere klus. "Dat zit niet zozeer in de omvang van het projekt," aldus -de 36-jarige directeur, "maar wel in de complexiteit van de werkzaamheden. Voor ieder onderdeel moest wel een proefje gemaakt worden, en er moest met veel partijen overlegd worden." De Vries is trots op de eigen inbreng van zijn bedrijf. Die bestond onder meer uit het ontwikkelen van een speciale verf voor de door Michele De Lucchi ontworpen historische afdeling van het museum. In deze ruimte, die gevuld wordt door een groot . aantal paviljoentjes, moest'allereerst een technisch probleem overwonnen worden. De gebouwtjes zijn gemaakt van MDF, een sterk poreus en dus verf-opslokkend materiaal. In dergelijke gevallen neemt een schilder doorgaans de met oplosmiddelhoudende verf gevulde spuit ter hand,' maar dat zou in het gebouw voor teveel overlast zorgen. De Vries: "Normaal spuiten we in zon geval de zaak in ons eigen bedrijf, maar dat kon gezien de grote omvang van de paviljoens ook niet. Ze pasten niet in de spuiterij en er dreigden bovendien transportproblemen." Een verf op waterbasis geeft bij spuitwerk aanzienlijk minder overlast, maar water en MDF zijn in principe twee onverenigbare dingen, "de vezel zwelt dan op." Uiteindelijk ontwikkelde de firma De Vries na tal van proeven een combinatie van oplosmiddelhóudend en 'watergedragen' produkt. Door een * speciale spuittechniek ("met veel lucht en weinig druk") kon de nevelvorming in het gebouw beperkt blijven. Ook de kleurstelling in het paviljoen van De Lucchi is een kwestie van eindeloos uitproberen geweest. Alle paviljoentjes zijn in een terracotta tint gespoten, maar er zijn' subtiele verschillen. De Vries: "Het idee is dat je als bezoeker per paviljoen een lichte verandering waarneemt, om bij het eind van je rondgang te constateren hoe groot het verschil wel is geworden. Dat heeft inderdaad legio proeven gekost, er zijn heel wat monsters naar Italië gezonden." ' Een ander fascinerend onderdeel op het gebied van de kleurstelling is volgens De Vries de middelste verdieping van het oostelijke paviljoen. Daar wordt de overwegende rust van het interieur van het museum doorbroken door dominante, felgekleurde wanden naar een ontwerp van kunstenaar Peter Struycken. Oorspronkelijk hadden de kleuren met een uniek belichtingssysteem gecreëerd moeten worden, maar die oplossing bleek iets te uniek en dus te kostbaar. Zodat er uiteindelijk ordinaire rollers en kwasten aan te pas kwamen. De kleuren zullen volgens De Vries vaak gewisseld worden. Door ze over te verven, of door de toplaag van de wanden in zijn geheel te vervangen met een procédé dat tijdens de bouw min of meer bij toeval ontdekt werd. De tijdsdruk voor de schilders in het museum is groot geweest. De Vries: "We hebben hier op topdagen soms wel vijftien of twintig man aan het werk gehad. De schilder komt altijd ' achteraan hè. Je moet dan maar zien dat je je planning haalt. Het liefst ziet men datje ook een eventuele achterstand nog even inhaalt. Dat vraagt organisatorisch, nogal wat. We hebben ook de pech gehad dat onze projektleider een ongeluk kreeg in het voorjaar, maar we hebben dat goed op kunnen vangen. Ook omdat we met de Groninger verffabriek Nelf hebben samengewerkt. Dat is een klein bedrijf, dat snel kan inspelen op;.: speciale wensen. Zon 99 procent van het werk is nu klaar." ■ Rudolf de Vries van schilderbedrijf De Vries: "Er zijn heel wat monsters naar Italië gezonden." © EFG/Jan Willem van Vliet --- Het verhaal van een lange, moeilijke lijdensweg Al 26 jaar komen ze regelmatig naar Groningen, Hans van Zomeren (64) en zijn vrouw Gre uit Hilversum. Sinds 1968, en naar het Academisch Ziekenhuis om precies te zijn. De reden is helaas een weinig gelukkige. De' oorspronkelijk uit Deventer van Zomeren k*reëg in dat jaar een ernstig auto-ongeluk op de Hoornderweg in Wedde. Auto total-loss en zijn hele lichaam van top tot teen helemaal kapot. Het mag een wonder heten dat de man nog leeft. "Maar dat verhaal is niet belangrijk. Belangrijker zijn de mensen die mij gered hebben. Met name de familie Grezel uit Wedde, dokter Suiding uit Blijham en vooral dr. Eij gelaar uit Groningen,". zegt hij. "Zeker op hem kon ik in al die jaren altijd terugvallen." Een verhaal over een persoonlijke lijdensweg, over hulpvaardige mensen en een bijzondere band met Groningen. Van onze verslaggever Willem Sopacua Hans van Zomeren: "Toen ik mijn ogen open deed, dacht ik dat ik in een showroom van de zaak lag. Overal om mij. stonden heel veel; apparaten, een groot stoomapparaat en dat soort dingen meer. Maar ik merkte dat ik helemaal was vastgebonden. Bleek het dus geen showroom te zijn maar, tot mijn grote ontzetting, de intensive care afdeling van , het Academisch Ziekenhuis van Groningen. Ik heb dat moment als een regelrechte nachtmerrie ervaren." De artsen vertelden de 38-jarige van Zomeren dat hij een ernstig auto-ongeluk heeft gehad op 20 augustus om 11 uur 's ochtends op de Hoornderweg te Wedde. Een beruchte stuk waar veel ongelukken gebeurden. Van Zomeren kon zich er uiteraard niks van herrinneren. Ook niet dat hij -ondanks hoge koorts-geopereerd werd van twee uur" 's middags tot twee uur 's avonds voor de meest levensbedreigende verwondingen. Die lange operatie was ook nodig, omdat de verwondingen aan de mond een groot risico hadden. Omdat de mond -van alle lichaamsdelenhet snelst geneest, was de kans op vergroeiingen ook het meest reeël. "-'" > - Een ooggetuige uit Wedde, die liever anoniem wil blijven: "Op die bewuste dag liep ik met mijn vader terug van boodschappen. Zag ik enkele tientallen meters verderop wat er aan de hand was. Een vrachtwagen had een boom geraakt, schoot over dé weg en kwam frontaal op een personenwagen terecht. Wij meteen erheen natuurlijk. De chauffeur. van' de vrachtwagen was volledig in paniek. Hij schreeuwde hysterisch; én volgens mij omdat ie ook wel wist dat het zijn schuld was. Ik bezag de situatie en zag het meteen. 'Niks meer aan te doen,' dacht ik nog. Meneer van Zomeren lag helemaal bekneld in de auto en was volkomen buiten bewustzijn. Alles wat kapot kon was kapot. Je kunt je daar geen beeld van voorstellen." iiifcaSJHWÉBB Van Zomeren had zware verwondingen aan zijn hoofd. Zijn ribben zaten in zijn longen, zijn neus bungelde er zowat bij en zijn tong lag in stukken. De ooggetuige meende eerst ook dat zijn gebit eruit was gevlogen; bleek echter dat zijn bovenkaak gekanteld was waardoor het verhemelte de luchtpijp afsloot. De onderkaak was gebroken en hij had ook nog een pedaal in zijn lies zitten. Overal bloed. De ooggetuige regelde meteen hulp. Deze was gelukkig redelijk snel ter plekke. Huisarts J. Suiding uit Blijham gaf -samen met de ooggetuige eerste hulp voor zover dat mogelijk was op dat moment. Een plaatselijke garagehouder sloot met moeite de brandstoftoevoer naar de dolgedraaide motor van de dieselvrachtwagen af. Van Zomeren in aller ijl naar het ziekenhuis te Winschoten gebracht. En dé eigenaar van de vrachtwagen, die kwam meteen in actie en liet de wagen snel wegsiepen. De inmiddels gealarmeerde directeur van de firma van Rijn uit Amsterdam (Bosch-importeur), waar van Zomeren als commercieel- en technisch vertegenwoordiger voor werkte, gaf het ziekenhuis opdracht van Zomeren met spoed naar het AZG te brengen. Toen hij de echtgenote van van Zomeren om drie uur belde óm te vragen hoe de toestand van haar man was, bleek dat zij totaal niet op de hoogte was gebracht van het ongeluk. Een traumatische ervaring vond ze het. Communicatiefout, van de 'plaatselijke politie te Wedde. Pas om acht uur 's avonds was zij bij haar man in Groningen. Van Zomeren: "De eerste dagen na de operatie kwam telkens een neuroloog op bezoek en hij stelde mij telkens dezelfde vragen. Hij was er zeer verbaasd over dat mijn hersenen ondanks het zware ongeluk nog steeds zo goed functioneerden." Ook zijn vrouw vroeg zich die eerste dagen angstig af of ze nog wel normaal met hem zou kunnen praten. "Maar hij herkende mij direct," zegt ze opgelucht. Na een verblijf van twee weken op de intensive care wou van Zomeren meteen naar huis. De behandelende artsen, prof.J.N.Homan van der Heide en dr. A. Eijgelaar, stonden het toe met de kanttekening dat elke arts die hem later eventuele nabehandelingen wil geven, voor welke klachten dan ook, eerst met hen contact moest opnemen omdat zij goed op de hoogte waren van de gecompliceerdheid van zijn medisch dossier. Van Zomeren ging na een half jaar weer aan het werk, maar kwam nog twee keer in de week -twee jaar lang- naar Groningen terug voor de nabehandeling van zijn gebit, Vom het vervolgens voort te zetten in het ziekenhuis van Deventer tot 1973: ' .V-." De veroorzaker van het autoongeluk heeft nog geprobeerd van Zomeren de schuld in de schoenen te schuiven. Van Zomeren werd zodoende ook nog 'verdachte' in die er op volgde, maar de kantonrechter sprak hem uiteindelijk vrij. . .',. ; '" ■ Hans van Zomeren ...band met Groningen tl Gre van Zomeren ...'Naarden klooide.. --- Ademnood . In 1993 ongelukkigerwijs weer problemen inde lange rij van grote en kleine gezondheidsklachten. Van Zomeren moest regelmatig hevig transpireren en kreeg vaak last van ademnood. Onderzoek in'het Hilversumse ziekenhuis bracht aan het licht dat de schildklier groter was dan normaal waardoor de luchtpijp weggedrukt werd. De Hilversumse specialist besloot contact op te nemen met het Academisch ziekenhuis van Groningen. Dr. Olthof constateerde een acuut en gecompliceerd probleem.. Hij besloot tot een operatie bp;l3 april 1994, weer in het AZG- Toen werd de schildklier helemaal weggehaald en Van' Zomeren leeft sindsdien op schildklierhormonen. Maar sindsdien is hij zijn stem grotendeels ook kwijt. Het is nog niet duidelijk waar dit aan ligt. Ook is formeel niet duidelijk of al deze klachten van de afgelopen ja; ren allemaal zou kunnen*samenhangen met het ongeluk- Concreet valt er niets over te zeggen. Naast deze lijdensweg en de bijzondere mensen die hem geholpen hebben, is er ook t een speciale band ontstaan' in de loop der jaren met het Academisch ziekenhuis van Groningen. Mevrouw van Zomeren: 'Vaak, als ik mijn man kwam bezoeken, werd mij zelfs aangeboden om in het zusterhuis t$ overnachten. Ook stond, een warme maaltijd voor mij klaar toen ik een keer vrij laat aankwam in de winter. Je word' als familie er goed bij betrokken en ze leven zo met je mee-. Wij hebben dan ook een bijzonder groot vertrouwen in dit ziekenhuis en de mensen die 'f werken. Als het aan mij zelf ligt zou ik, mocht het noodzf keiijk zijn, het liefst alleen i" dat ziekenhuis behandeld en verpleegd willen worden." Hans Van Zomeren, nu 64, i 5 inmiddels drie jaar met peü' sioen en dr. Eijgelaar sinds vorig jaar. Van Zomeren wil def man, 'die mij mijn gezondheid heeft teruggegeven', zoals M dat zegt, binnenkort een kec| even opzoeken; zoals ze.d*' toen samen afgesproken had' ---