Groninger promoveert op G. A. Van Oorschot Van onze kunstmedewerker Bram Hulzebos GRONINGEN - Met glinsterende ogen pakt De Vries het inmiddels door uitgeverij Van Oorschot gedrukte proefschrift. Op de kaft van het vuistdikke boek prijkt de knorrige kop van Geert van Oorschot. Pas rond de jaarwisseling ligt het in de boekhandel, maar 'De Vries leest alvast een briefje voor dat Van Oorschot schreef aan een dame die hem ongevraagd poëzie had toegestuurd. Van Oorschot doet haar gedichten in dat briefje af als geleuter van een zwaar aan zichzelf en aan de wereld tillende verpleegster. • *'.<•-'- "Hij was niet altijd even symphatiek, vaak onverstandig, maar daarom niet minder grappig," grinnikt De Vries. "Geert van Oorschot was ook eengrote leugenaar, een mythomaan. De mythe heb ik met mijn proefschrift enigszins afgepeld." Een van de mythes waarmee De Vries afrekent, is dat Van Oorschot in zijn eentje verantwoordelijk is voor de poëzie die hij uitgaf. •De redacties van Van Oorschots literaire tijdschriften, Libertinage en later Tirade, hadden veel invloed op de bundels die werden uitgegeven. Daarnaast had Van schot talloze " adviseurs. Adriaan Morriën en HA. Gomperts bijvoorbeeld, in latere jaren Jaap Goedegebuure." "Geert van Oorschot noemde die mensen zijn literaire familie," zegt De Vries. "Hij exploiteerde zijn vriendenkring. Zo is Judith Herzberg bijvoorbeeld in het fonds gekomen. Ze was getrouwd met een redacteur van Libertinage. De mensen om Van Oorschot heen bepaalden voor een belangrijk deel het fonds. Dat is heel prozaïsch, maar zo zit het, vrees ik, wel." : De Vries stelt dat juist de trekjes aan Van Oorschot die zo fascinerend waren, pose blijken te zijn. Naar buiten hield hij de schijn op van de deftige uitgever met smaak, zegt De Vries. De brieven spreken andere taal. De Vries noemt een brief aan Judith Herzberg, waarin hij inhoudelijke bezwaren maakt tegen een aantal van haar gedichten: "Zijn bezwaren kloppen gewoon niet. Hij heeft die gedichten niet be- grepen, interpreteert ze verkeerd." Ook het geldgebrek waarmee Van Oorschot graag koketteerde viel mee, ontdekte De Vries in dossiers van de ministeries van WVC en O & W: "Hij deed alsof hij voortdurend op de rand van de afgrond balanceerde om zijn prachtboeken uit te geven. Uit de dossiers blijkt echter dat hij zich voor zijn poëzieuitgaven van tevoren meestal redelijk indekte, via subsidies, leningen en giften van particulieren." Het beeld van Van Oorschot als enorme dwingeland ten opzichte van subsidiegevers en vooral van boekhandelaren is wel juist, volgens De Vries. Er waren . zelfs boekhandelaren die' zich ziek ■ meldden als ze wisten dat Van Oorschot in de stad kwam. k- . De Vries: "Daar staat tégenover dat hij zijn auteurs vaak uiterst. behoedzaam behandelde. A. Alberts kondigde op een dag aan dat hij met de novelle De vergaderzaal zou komen. Twintig jaar duurde het voordat het er was. Twintig jaar lang heeft Van Oorschot het ieder jaar trouw aangekondigd bij de boekhandelaren. Aan de andere kant schroomde hij niet knallende ruzie te maken met auteurs als W.F. Hermans en Gerard Reve. Van Oorschot zat vol met dat soort tegenstrijdigheden."; J DURE WARHOL - Een doek van Andy Warhol, Shot red Marilyn uit 1964, bracht woensdagavond tijdens een veiling van hedendaagse kunst bij Christie's in New Vork 6,25 miljoen gulden op, duidelijk meer dan de geschatte opbrengst van 5,4 miljoen, i Een jaar lang zat Gert Jan de Vries op zolder bij de Amsterdamse uitgeverij Van Oorschot. Daar las hij 15.000 brieven van de in 1987 overleden G.A. van . Oorschot aan 'zijn' dichters en de brieven van dichters, collega's en.;,JJ x! vrienden aan de uitgever. Vandaag verdedigt de Groninger wetenschapper het proefschrift Ik heb geen verstand van poëzie over het poëziefonds van Van Oorschot tussen 1945 en 1978.",-; } '< *■:.*-& --- Kunst in 't kort ERIC CLAPTON - Onder de titel Eric Clapton plays the blues geeft Eric Clapton in april drie concerten in Nederland; Maandag 17 en dinsdag 18 april treedt hij op in Aho/ in Rotterdam. Woensdag 19 april geeft hij een concert in het MECC in Maastricht. De kaartverkoop start zaterdag 5 november. NOVEMBERDANSDAG - Op 27 november houdt de dansafdeling van het Centrum voor Amateurkunst een' Novemberdansdag in de studio's van het GAK en het Prinsentheater in Groningen. De dag staat open voor elke amateurdanser van 15 jaar en ouder. Er zijn workshops jazz-dans, klassieke en moderne dans, Capoera, Noordafrikaans, boogie woogie, e.a. Ook zijn er videopresentaties en een lezing. Opgave voor 18 november bij het CAK in Groningen: 050-719600. ZANGTECHNIEK - Van 5 tot en met 10 november organiseert het Groninger conservatorium een cursus onder de titel Achter de zangtechniek. De cursus bestaat uit een workshop zangtechniek en een masterclass voor gevorderden door de Duitse sopraan en docent Renate Faltin en lezingen over de theorie van de zangstem door Donald Miller. Bij Renate Faltin staat de belcanto-techniek centraal, in de lezingen wordt ingegaan op de fysiologische en akoestische werking van de stem. Toehoorders kunnen alle onderdelen bijwonen. --- Agenda van vanavond 18.00 tot morgen 18.00 uur. --- GRONINGEN Stadsschouwburg, 20.15: Paul van Vliet, e.a. My Fair Lady. Universiteitstheater, 20.30: Dauerwelle Schuldig geboren. Usva, 20.30: St. Onvoorzien Onvoorzien. Huize Maas, 21.00: Misty in Roots. De Spleghel, 22.30: Blues sessie. Oosterpoort, 20.30: Mary Black. Vera, 23.00: Jawbreaker. Kruithuis, 20.30: Post Productions Take. --- MEPPEL Ogterop, 20.00: Russisch folklore festijn. --- DE RECHTER door Jesse van Muylwijk --- Verwachting voor het Noorden: Met een krachtige tot vrij krachtige zuidoostelijke wind wordt lucht aangevoerd met maxima rond de 15° C en minima van B°C. Het blijft droog en er zijn zonnige perioden bij een licht tot half bewolkte lucht. --- Boes --- Belcanto laat Meppel uit volle borst zingen Het zag er niet; meteen goed uit gisteravond in Meppel. Slechts zeventig mensen hadden de weg naar de grote zaal van Schouwburg Ogterop gevonden voor het eerste noordelijke concert van de Vlaamse cultheld Guido Belcanto. De zanger tuurde na het eerste nummer - zijn lijflied Op zoek naar romantiek — nieuwsgierig de zaal in en vroeg zich hardop af: "Is er wel wat volk?" Toen pas kreeg hij de eerste drie rijen in de gaten (daar zat iedereen) en kon tevreden vaststellen dat er vrijwel alleen vrouwen in de zaal zaten: "Dat is goed want dit wordt een bijzonder vrouwvriendelijk programma.". . Nog weinig wijst erop dat aan het eind van de avond iedereen tussen de stoelen zal staan te dansen en uit volle borst de prachtige smartlap Plastic rozen verwelken niet mee zal zingen. En toch is dat precies wat er, tot zichtbare verrassing en ontroering van de zanger, twee uur later gebeurt. Het is een surrealistische ervaring om een orkest dat zijn wortels heeft in het Antwerpse nachtleven, in deze ambiance met zoveel succes te zien spelen. Het zijn Belcanto's gemoedelijkheid op het podium en zijn aanstekelijke repertoire die dit wonder verrichten. Daarbij wordt hij gesteund door een vijfkoppig orkest dat de diverse sferen.van zijn liederen, van tango tot country, Gebeurtenis: Guido Belcanto en het Orkest Zijner Dromen met Zeerover zonder boot Ge-, zien: 2 november, Schouwburg Ogterop, Meppel. Publiek: 70. Bijzonderheid: Belcanto speelt met een kleinere bezetting in Stadskanaal op 23 februari 1995. perfect weet te ondersteunen. Klarinet en accordeon vertolken een hoofdrol in de van melancholie en zuidelijk temperament' doortrokken nummers. Het hoofdthema van Belcanto is de ongelukkige liefde en zijn eigen eenzame, gekwelde ziel. Zijn teksten schuwen pathetiek noch zelfrelativering. In . een prachtig ziekenhuislied ligt' hij op de operatietafel en vergelijkt zich met Christus, een volgend lied bezingt vol ironie de alleen doorgebrachte verjaardag: hiep hiep hoera voor mezelf! Een hoogtepunt is het kwetsbare Rome bij nacht, waarin Belcanto zonder valse senti-' menten verslag doet van het verborgen verdriet in een grote toeristenstad. In Vlaanderen gooien de vrouwelijke fans regelmatig hun slipjes op het podium. Dat gebeurde niet in Meppel en het zou ook een beetje te veel van het goede zijn geweest, na zon eerste kennismaking. Maar verder mag met recht gezegd worden dat de thuisblijvers Weer eens ongelijk kregen: ze liepen een van de wonderlijkste feestjes van dit seizoen mis. RUDIKAMMINGA --- Dood spoor onderzoek diefstal Rembrandthuis AMSTERDAM - De politie van Amsterdam zit op een dood spoor in het onderzoek naar de twee 'schilderijenroven waarvan het Amsterdamse Rembrandthuis in juli en oktober de dupe werd. Bij de diefstallen gingen vooralsnog onbekende daders er vandoor met een schilderij van een navolger van Rembrandt en met twee doeken van Rembrandts leermeester Pieter Lastman. Een woordvoerder van de politie benadrukt dat het onderzoek niet is stopgezet. "Wij stoppen nooit. Zodra er nieuwe informatie beschikbaar komt, draait een onderzoek weer volop Bruikbare tips zijn in de loop van het onderzoek niet binnengekomen, aldus de woordvoerder. Ook verklaringen van ooggetuigen leverden tot dusver BOEK TERUG - De auto van de Delftse architect Frans Postma blijkt de afgelopen dagen niet te zijn gestolen, maar te zijn weggesleept. Hij had zijn auto geparkeerd bij het Amsterdamse Waterlooplein op een plaats waar dat niet is toegestaan. In zijn auto bevond zich het manuscript voor een boek over Mondriaans Parijse atelier, waaraan hij tien jaar werkte.' geen informatie op waarmee het onderzoek zinvol kon worden voortgezet. Ook de betrokken verzekeraar heeft geen bruikbare tips ontvangen.'De politie vond wel de auto die de dieven bij de laatste roof hebben gebruikt. Daarin zijn sporen i gevonden die overeenkomen met de sporen die zijn aangetroffen in het | Rëmbrandthuis. De auto bleek ge: stolen. In de nacht van 8 op 9 oktober namen de dieven Man met baard mee, een zogeheten tronie' van een onbekende navolger van Rembrandt. Het paneel hing in dezelfde kamer, de Sij delkamer, van het Rembrandthuis als Pieter Lastman's De kruisiging van Christus en de Bewening van Abel. Deze twee doeken werden in de nacht van 28 op 29 juli gestolen. Daarvoor was al een poging tot inbraak in het museum ondernomen. De diefstallen riepen vragen op omtrent de beveiliging van het museum. Volgens Ed de Heer, directeur van het museum, is er niets mis met de beveiliging. De opeenvolging van inbraken noemde hij na* de laatste roof 'louter toeval', na de roof in juli zijn wel enkele extra veiligheidsmaatregelen genomen. --- HET WEER Weerrapporten 02 november 19 uur: w.r. max min n.sl en temp temp mm w.kr. . gr.C gr.C afgel. m/sec gist. etm. Amsterdam ' licht bew. 020 4 12 3 0.1 De Bilt '■ licht bew. o 3 12 2 0.0 Deelen . licht bew. o 4 12 2 0.0 Eelde onbewolkt verand 2 12 3 0.0 Eindhoven ' licht bew. 03. "12 1 0.0 Den Helder half bew. zo 5 13 6 0.0 Rotterdam tditbew. o:o4 12 3 ' 0.0 Twente licht bew. Io 3 12 3 0.0 Vteinaen tditbew. 08 12 '8 0.0 Maastricht half bew. o 4 12 4 0.0 Aberdeen zwaar bew. zzo 8 9-2 0.0 Athene tditbew. nna 2 24 15 0.0 Barcelona tditbew. onol 18 15 0.1 Berlijn onbewolkt wzwl 12 7 0.0 Boedapest onbewolkt imwl ,15 11 0.0 Bordeaux zwaar bew. zo 4 23 13 0.2 Brussel onbewolkt o 3 14 9 0.0 Cyprus ' half bew. ono 7 29 24 0.0 Dublin • regen , zo 11 • 11 5 2.0 Frankfort onbewolkt ono2 '11 3 0.0 Genève tditbew. ol 0.0 Helsinki zwaar bew. nno4 4 2 2.0 Innsbruck tditbew. o 4 16 8 0.0 w.r. mox ram ui en temp temp rm , w.kr. . gr.C gr.C afji m/sec gist. . dn Istonbul tditbew. n 2 ' 19 13 0.0 Kbgenfurt zwaar bew. windstO 11 '5 0.1 Kopenhagen onbewolkt w 4 10 7 0.1 LasPalmas tditbew. nas 24 18 '0.0 Ussobon regen z7 20 15 U tocomo zwoarbew. zl ' 13 '0.0 Londen zwaar bew. ozo 6 14 4 0.0 Luxemburg zwoarbew. ono4 11 2 0.6 Madrid half bew. w 2 20 10 0.0 Malaga half bew. z3 25 '16 0.0 Mallorco tditbew. wzw2 21 17 7.0 Malta ' tditbew. 06 24 15 '0.0 Moskou regenbui nnw2 8 6 9.0 München tditbew. o 2 13 5 0.0 Nice regen 'h 5 16 14 :0.0 Oslo onbewolkt verand 1 10 -l£M Parijs half bew. zo 3 14 3 0! Praag onbewolkt ol 13 1 00 Rome v tditbew. zzo 1 22 '10 '\OJ Split half bew. windstO 20 11 '0.0 Stockholm regen n 5 7 5 21 Warschau had bew. w 2 10 7 0.0 Wenen tditbew. o 2 12 4 0.1 --- Rosa: een sombere boodschap op keiharde muziek Van onze muziekmedewerker Paul Herruer Oppervlakkig gezien gaat Rosa over een componist van muziek bij westerns, die om onduidelijke redenen vermoord wordt. Greenaway heeft een lijst gemaakt van tien in deze eeuw vermoorde componisten, die begint met Anton Webern en eindigt met John Lennon. De suggestie wordt gewekt dat Rosa over een geheime samenzwering tegen componisten gaat, maar omdat de andere acht, onder wie Rosa zelf, duidelijk fictief zijn, kan daar de kern van Greenaway's Horse Drama niet liggen. '-- IVan 'Rosa, a Horse Drama' van Peter Greenaway en Louis Andriessen wisten we van tevoren dat er bloot, bloed en brute sex in te zien, zou zijn. Het pre- , mièrepubliek in het Am- • sterdams Muziektheater reageerde daar eerder onzeker op dan uitgesproken pro of contra. Want waar ging het nu eigenlijk over? In wezen gaat het Greenaway waarschijnlijk om heel andere dingen. De figuur Rosa is een macho, die meer houdt van zijn paard dan van zijn vrouw, die hij mishandelt en van achteren neemt (tot nu toe op een operapodium niet vertoond). In feite gaat het stuk over (seksuele) macht en onderdrukking, over dood en verderf en zelfs over oorlog: projecties van vlammen, de dode Rosa die gekruisigd op een soort Paard van Troje zit, met zijn vrouw verstopt in de buik. De taferelen die Greenaway in een constante stroom over het Amsterdamse podium laat trekken wijzen allemaal in de richting van die thematiek en trekken alle visuele registers open, met film, projecties op een transparant voordoek, enkele naakte operazangers, een leger (deels) blote of in westernstijl geklede figuranten en een levend paard dat in een tredmolen vast staat. En met zeker één verwijzing naar de schilderkunst: een kind met speelgoedpaard dat uit Velasquez is weggelopen.''} De beelden zijn sterk, sterker dan de literair wat pretentieuze tekst, die bij lezing verwijzingen bevat die je als toeschouwer ontgaan. Zo heten twee mannen in de tekst Lully en Alcan (componisten die ook raar aan hun einde zijn gekomen) maar op het podium blijven ze naamloos. • De beelden zijn ook nergens decadent of alleen maar provocerend. Het beeldverhaal heeft het in deze opera gewonnen van de muziek. Andriessen heeft voor het Asko- en het Schönbergensemble én een vocale groep (allé versterkt) een energieke, uit dikgetekende klanklijnen opgetrokken partituur vervaardigd, die herinneringen oproept aan zijn ensemblestuk Hoketus. Een andere herinnering is die aan zijn Mausoleum: in Rosa zingen twee mannen op eenzelfde manier in* secundes. Er zitten ook een paar parodiemomenten in, van Mexicaanse dansmuziek bijvoorbeeld. Die energieke klank- en bewegingsstroom, die op fiks volume op de zaal wordt losgelaten, verstilt maar een heel enkele keer en slaat je vaak bijna plat. De muziek slaat ook de zangers plat: Andriessen houdt niet van traditionele operastemmen en verplicht iedereen tot een zo strak en kaal mogelijk geluid dat (uiteraard ook versterkt) vaak heel onprettig klinkt. Een nieuwe stap in de ontwikkeling van Andriessen is deze partituur niet en de componist heeft er ook geen expliciete ovatie voor gekregen. Maar die kreeg niemand na afloop, daarvoor was de visuele en auditieve aanslag te groot geweest. Rosa wordt in het Amsterdamse Muziektheater nog gespeeld op 5, 8, 11,14, 17, 22, 25 en 28 november. --- Maar toen was daar het koor Van onze kunstredacteur Eric Bos ' Hoe authentiek zon Zweeds Drottningholm Baroqüë Ensemble eigenlijk musiceert, is na het optreden gisteravond moeilijk te zeggen. Wië de lange, juichende lijst aan concerten, bijval en enthousiasme doorleest, verwacht bijna een wónder-orkest dat het toppunt heeft bereikt in het historisch uitvoeren van 17de en 18de eeuwse muziek. Wat daar ook precies onder verstaan mag wórden. Met een Mozartprogramma zoals woensdagavond in de Grote Zaal van De Oosterpoort in Groningen had het in ieder geval alle gelegenheid een mooie demonstratie te geven van al die beloofde kwaliteit. Maar met de binnenkomer, de Serenata'Notturna KV 239, presenteerde het Ensemble zich toch eigenlijk meer als de I Musici van de authentieke uitvoeringspraktijk. In een showopstelling jaagde het orkest binnen tien minuten de Serenata naar de laatste maten, Authentiek musiceren of niet, het blijft een kwestie van het juiste gevoel voor ;'. structuur en evenwicht, voor drama en expressie. Vooral bij de muziek van Mozart. Dat bleek weer bij het Drottningholm Baroque Ensemble en het Eric Ericson Kamerkoor in een uitverkochte Oosterpoort in Groningen. zodat , onderweg vele noten noodgedwongen moesten afhaken en de structuur van deze openluchtmuziek wel erg verwaaid raakte. Dat al die darmsnaren en kleploze. blaasinstrumenten schitterende pasteltinten voortbrachten - in een moeizame akoestiek, want in een zaal die doorgaans gewend is aan modern symfonisch geweld van staal en weerbarstig jong hout, met kleppen, pedalen en wat al niet voor volumeversterkers -, was in principe wel een groot genot. Maar dan van het soort dat je hebt wanneer je als liefhebber van stoomtractie een antiek prachtexemplaar met de vaart van een TGV voorbij ziet stuiven. En dan pronken met een geleende haam, want dit Drottningholmgebeuren heeft niets te maken met het vermaarde," gelijknamige paleistheater waar sinds mensenheugenis Mozart-opera's en dergelijke worden opgevoerd. Dit beloofde dus een moeilijke avond te worden. Maar toen was daar het koor. Het Eric Ericson Kamerkoor. En dat begon te zingen. Eerst samen met vier solisten in de beroemde Vesperae Solemnes de Confessore KV 339 en tenslotte in het Requiem, waarvan we toch steeds het mooie gevoel blijven houden dat Mozart het stiekem voor zichzelf geschreven heeft. Het was daarbij het koor - en in het Vesper ook sopraan Gunnel Bonman -. dat Mozart van de grond begon té tillen. Er werd niet opvallend authentiek gezongen, hier ging het om kracht, expressie en schoonheid, dus authenticiteit van een universele orde. De zaal van De Oosterpoort hield zijn adem in bij het 'Laudate Dominum' in het Vesper, de,muren stonden te trillen toen het koor het 'Rex, rex' uit het Requiem de zaal in slingerde. En in het 'Lacrimosa' stegen we met de muziek zelfs een eindje mee omhoog, van die zeldzame momenten dat muziek werkelijk vleugels, krijgt. Het beleefde applausje na de Serenata Notturna groeide na het Requiem dan ook uit tot een stormachtige ovatie/ ;^J.iy Maar hoe was het 't Drottningholm Baroque Ensemble intussen vergaan? Dat stond inmiddels- onder leiding van een muzikale persoonlijkheid, koordirigent Eric Ericson. En bovendien kwam ': het tijdens het Vesper en het Requiem niet boven de koorklank uit. Op enkele stille momenten werd echter hoorbaar hoe geraffineerd het timbre van de bassethoorns contact maakte met dat van de bazuinen en hoe kwikzilverig de strijkers klonken. Maar het drama en de expressie zaten echter niet in het authentieke orkest, maar bij de vocalisten, bij het koor. ■ Het Eric Ericson Kamerkoor zingt Mozart met kracht, expressie en schoonheid , H; ©EFG/Jaap Knigge --- ASSEN Drents Museum, 10.30: Symposium Het karakter van de kunst rond 1900. --- DELFZIJL Molenberg, 20.15: Theatervan de Lach Japon over het balkon. --- EKEHAAR Het Hek van de Dam, 20.00: Wimie Wilhelm & Joop Wittermans Rolbrug. --- STADSKANAAL Geert Tels, 20.00: Jos Brink, e.a. Non actief. --- WINSCHOTEN De Klinker, 20.00: Vincent Bijlo De zeespiegel. --- Krachtige aanvoer zachte zuidelijke lucht Van Harry van den Ende Het hogedrukgebied, dat ons gisteren een prachtige novemberdag bezorgde, trok erg snel naar het oosten weg. Overigens was het niet overal even zonnig. Plaatselijk kwamen in het zuiden van het land dikke mistbanken voor. Het vliegveld Volkel kwam pas 's middags uit de mist. De snavel van de weerhaan wijst de komende dagen naar het zuiden. Afgelopen nacht en vanochtend kwam uit die windstreek een zwakke storing, die voornamelijk voor een toename van bewolking zorgde. Deze bewolking is de begrenzing van een andere luchtsoort. Door samenwerking van het gepasseerde hogedrukgebied en een depressie bij Schotland wordt zachte, wat! vochtigere lucht naar onze breedtegraad getransporteerd. Doordat het hogedrukgebied boven Rusland is gaan liggen, komen bewolking en neerslag van de oceaan-depressies angstig dicht in de buurt. Voorlopig zijn wij in Nederland het laatst aan de beurt bij deze uit het westen opdringende nattigheid. Wel ziet het er naar uit dat na het komende weekeinde de oceaanlucht doorbreekt naar het oosten. De temperatuur gaat dan weer een paar graden naar beneden. --- WAARNEMINGEN METEO EELDE: Temp. vanmorgen 7 uur: 4,4° C. Max. temp. gisteren: 12,4° C. Min. temp. afgelopen nacht: 4,2° C. Neerslag afgelopen 24 uur: ~ mm. Wind vanmorgen 7 uur: ZO-3. Luchtdr. vanmorgen 7 uur: 1016 hPa. --- ZON EN MAAN: Zon op morgen 07.37 onder 16.57 uur. Maan op morgen 08.43 onder 17.34 uur. Maanstand: EK 10-11-94 07.15 uur. Tir\r\*-t »?*.T ¥ * a/-■ lirtrrnn. --- HOOG EN LAAG WATER: Delfzijl: Hoog morgen 12.06 uur en - uur. Laag morgen 06.16 uur en 18.46 uur. Lauwersoog: Hoog morgen 10.26 uur en 22.45 uur. Laag morgen 03.54 uur en 16.26 uur. ---