Onvoldoende leden voor zendtijd Morgana Van onze Mediaredactie Het is de nieuwe jongerenomroep Morgana niet gelukt om voldoende leden te vinden om in aanmerking te komen voor zendtijd. Morgana zal op 1 december naar verwachting tussen de 30.000 en 35.000 leden hebben. Dat heeft campagneleider André Feiner van Morgana meegedeeld. ;' Initiatiefnemer Kees van der Bas van Morgana maakte het ledental gistermiddag officieel bekend tijdens een bijeenkomst van het omroepvakblad Broadcast in Bussurn. Morgana heeft weliswaar nóg tot 1 december de tijd van het Commissariaat voor' dé Media om minimaal 60.000 leden te vinden, maar het ledental zal niet boven de 35.000 uitkomen. Volgens de huidige Mediawet, die nog tot eind dit jaar van kracht is, moet een omroep minimaal ! 60.000 leden hebben om aspi! rant omroep te kunnen worden. iNa 1 januari 1996 wordt 'de ; nieuwe Mediawet van kracht len is het helemaal niet meer | mogelijk om een nieuwe publieke omroep te beginnen. Morgana, een initiatief van reclamebureau-directeur Kees van der Bas, presenteerde zich enkele maanden geleden als de opvolger van Veronica in het publieke bestel. Eind oktober startte Morgana een grote ledenwerfcampagne. Via het arbeidsbureau in Hoorn stelde Morgana een team van honderd ledenwervers samen. In twee touringcarbussen trokken zij het hele land door. Volgens campagneleider Feiner is de tijd te kort geweest om 60.000 leden bij elkaar te krijgen. "Het ging de laatste dagen steeds beter. De eerste dagen kregen we zon 600 a 700 leden per dag binnen. Dat is* opgelopen tot zon 1.400 leden per dag. Als we nog twee weken door zouden kunnen gaan, i zouden we het wellicht redden. Misschien kunnen we van het Commissariaat wat extra tijd krijgen?" Het Commissariaat zal daar volgende week over beslissen. "Wij moeten voor 1 januari een besluit nemen over de zendtijdaanvraag en voor die tijd moeten de leden gecontroleerd zijn. Het lijkt dus praktisch gezien onmogelijk om uitstel. te geven." Bij Morgana is de teleurstelling groot. Feiner: "We gaan nu kijken wat we verder kunnen doen met het initiatief. We blazen de zaak niet zomaar af. Dat zou jammer zijn, want er is wel degelijk een gróte groep men-, sen die ons idee ondersteunt. Eén van de opties is om met andere omroepen te gaan praten over vormen van samenwerking. Een commercieel station als Euro 7 zou wellicht wat aan ons kunnen hebben. We hebben op het moment nog geen concrete plannen." De mensen die de afgelopen weken lid zijn'geworden van Morgana krijgen hun tientje niet terug. "We hebben in de campagne duidelijk laten weten dat Morgana een gok is. Op de machtigingskaart staat ook duidelijk dat het een kanskaart is. Je steunt het initiatief of niet." Het geld, aldus Feiner, is gestoken in de ledenwerfcampagne. --- Hunebedden in de huiskamer Door Fred van Garderen en Theo Koopman J kunst is om tv te maken Wdie zich onderscheidt van al die andere kanalen die via de kabel te krijgen zijn. Dus geen kopie. van Hilversum, ; maar echte regionale tv. Als we dat kunnen realiseren dan hebben we het hartstikke goed gedaan." Klaas de Vries, directeur/hoofdredacteur van Radio Drenthe die belast is met het opzetten van de regionale tv-, zender TV 'Drenthe, heeft de grote lijnen al voor ogen. Samen met een team van inmiddels vier man is hij bezig met het opzetten van iets nieuws. En langzaam, maar . zeker krijgt het vorm. Televisie maken voor de Drent. Dat betekent geen overdreven poespas, maar recht voor zn raap. "We moeten onze kijkers niet het gevoel geven dat het over hen héén gaat, maar dat het over hèn gaat. Het gevoel van: 'wij kijken naar tv en we praten er | over met de buurman, want we waren er beiden bij." Het Groote Holt, het nieuwe onderkomen van TV Drenthe, zou niet misstaan tussen de :omroepvilla's, aan de Hilveri sumse 's Gravelandseweg. Het prachtige gebouw, tot voor kort het onderkomen van de Asser afdeling van het RIAGG, wordt op dit moment verbouwd tot een werkzaam tv-paleis. Hokkerige kamertjes worden omgetoverd tot één redactieruimte, de. bovenverdieping wordt verhuurd aan "de organisatie die zich gaat bezighouden met het distribueren van reclamezendtijd voor de'zenders TV Noord, TV Drenthe en TV Oost en het hart van elk omroepgebouw, de studio, wordt gesitueerd in de tuinkamer. Als alles volgens plan verloopt, werken vanaf 1 maart 12 tot 15 redactieleden en een handjevol technici aan twee uur tv per dag. Drenthe op tv; hunebedden in de huiskamer. "Zoals het er nu uitziet, gaat het lukken, want we zitten op schema." Er moet nog wel veel gebeuren voor het zover is, maar er is inmiddels ook het nodige afgehandeld. Programmahoofd Albert Haar bezocht samen met zijn drie tv-collega's bestaande regionale tv-zenders om ideeën op te doen. Verder worden er gesprekken gevoerd met tientallen mensen die open sollicatiebrieven stuurden. De Vries: "We hebben ons eerst afgevraagd welke mensen we nodig hebben. Moeten we mensen met tv-ervaring hebben of hebben we liever mensen die vertrouwd zijn met de provincie Drenthe. Uiteindelijk hebben we voor het laatste gekozen. Zo hebben we ook mensen van binnen het bedrijf Radio Drenthe die de overstap willen maken naar tv; overigens een logische overgang. Landelijk zie je ook die trend. We voeren momenteel elke week oriënterende gesprekken met mensen die ons op de bonnefooi geschreven hebben. Want we hebben tot op, heden nog niet hoeven adverteren. Ze komen overal vandaan. Veel uit Groningen met een OOG-achtergrond, maar ook mensen die zojuist afgestudeerd zijn aan de School voor de Journalistiek in Zwolle. Uiteindelijk zullen we bekijken hoe we een team kunnen vormen. Missen we daarin nog een specifieke post dan kunnen we alsnog ; gericht gaan adverteren." .TV Drenthe gaat een samenwerkingsvertband aan met TV Noord en TV Oost ("We geven elkaar op dit. moment tips en als het eenmaal draait wisselen we bruikbare onderwerpen uit"), maar verder staat het nieuwe -regionale station er voorlopig alleen voor. Zo zijn er nog geen contacten met buitenproducenten. De Vries: "Die zijn er nauwelijks in het Noorden. En al waren ze er wel, we hebben daar geen geld voor. We kunnen eventueel in de toekomst werken met kleine producenten. Die zijn goedkoop. Voor dergelijke bedrijfjes komt in de toekomst genoeg werk zodra de zender loopt. Niet alleen in programmatisch opzicht, maar ook op het gebied van het maken van reclamespotjes. Want ook die moeten veel goedkoper dan op de landelijke tv. Zodra het regionale bedrijfsleven vertrouwen heeft in het nieuwe medium en op de hoogte is van de betaalbaarheid van dergelijke spotjes, gaat het commercieel gezien ook wel lopen. Een voorbeeld is ATS in Amsterdam. Toen die de adverteerders de mogelijkheid aandroeg van de goedkoop geproduceerde spots, liep het daar meteen'stukken beter. Miljoenen komen daar aan reclameinkomsten binnen." TV Drenthe, dat redactioneel en promotioneel nauw gaat samenwerken met Radio Drenthe ("Je zou gek zijn als je dat niet deed"), wil zich onderscheiden met de zogenaamde straat-tv. De Vries: "Een Amerikaanse term, maar overal bruikbaar. Televisie is niet langer met een hele grote . groep mensen op stap. Door de komst van de geavanceerde techniek kan een journalist alleen met camera een reportage maken. Terwijl hij filmt, stelt hij de vragen. In de Verenigde Staten zie je dat al heel veel gebeuren bij lokale zenders." Reportages, sport en een talkshow zijn globaal de eerste programma's. "We willen eerst weten hoe het in Drenthe zit. Dan kunnen we later altijd nog met een kwis of een spelletje komen. Landelijk nieuws nemen we over van de NOS. En wie die talkshow gaat doen? Dat kan ik nog niet zeggen. Ik heb wel iemand op het oog, maar hij weet het zelf nog 111 c t. . ■ Het Groote Holt, het nieuwe onderkomen van TV Drenthe © Ida F. Mulder . ; :,JK- --- Van Oranje Vrijstaat naar Biddinghuizen Onzekerheid dreef hen naar Zuid-Afrika; geweld jaagde hen terug. Zij namen in de jaren vijftig gratis de boot naar hun beloofde land, maar de eerste generatie emigranten is deels weerom. Na tientallen jaren gezweefd te hebben in de paradijselijke schoonheid van het Zuidafrikaanse land, staan ze nu weer met beide benen in de zuigende kille klei van het polderland. Van Oranje Vrij-. staat naar Biddinghuizen. En of dat niet genoeg ellende is, worden ze ook nog . met cynisme bestookt door het Anti Apartheid Kommittee Nederland. Een menselijk drama. Door Fr'ed van Garderen Dé Tafelberg baadt in een zonnetje; een azuurblauwe zee rolt voorzichtig het goudgele strand op terwijl in hemelsblauwe luchten witte vogels fladderen van geluk. Zuid-Afrika: een omstreden land, maar een mooi land. "In Zuid-Afika zijn alle landen teruggebracht in één land. Het heeft de Zwitserse bergen, het heeft de zee, zoveel schoonheid. Nee, ik was er graag gebleven." Mevrouw en mijnheer Keus wonen sinds driejaar in een rijtjeshuis in de Plevopolder. Mijnheer Keus had nog geroepen "ik wil niet op een flat; daar ga ik dood". Een nieuwbouwhuis in Lelystad werd het alternatief. "Ach, we hebben nog een voor- en achtertuintje," vergoeilijkt mevrouw Keus. Ze hadden het uitstekend naar hun zin in Zuid-Afrika. Een prachtig huis, een goeie baan én hij kon het goed vinden-met 'de zwartmannen'. Apartheid was voor hem dan ook geen punt, maar de toenemende criminaliteit zette hen aan het denken. Drie jaar geleden besloten ze terug te gaan. Filmmaker Rob Hof reisde dit jaar een paar keer naar Zuid-Afrika. Hij was er voor de Verkiezingen, tijdens de verkiezingen in april en een'paar maanden daarna. Hof: "Voor en tijdens de verkiezingen was er veel geweld. In die tijd hebben veel emigranten die beslissing genomen om het land de rug toe te keren. Toen ik in juni in Zuid-Afrika terugkeerde, was het geweld voor een groot deel voorbij. De opwinding over de verkiezingen was over; de mensen deden weer hun dagelijkse dingen. Toen ik dat zag, dacht ik: al die remigranten, zullen die achteraf geen spijt hebben? Ze zijn gevlucht, voor het geweld dat er niet meer,in die mate is. Dat bracht mij op het idee om er een film over te maken." . : De Grote Verandering, die de NOS zondag uitzendt, portretteert remigranten terug in Nederland en emigranten, die on-, danks de angst voor het geweld toch in Zuid-Afrika bleven. Het zijn prachtige portretjes, integer gemaakt en waar de eerlijkheid vari afdruipt. De van oorsprong Friese Jan Veenstra bleef ("Je bent een boer en dat blijf je"). Als een blanke koning regeert hij nog steeds zijn land. Hij roept zijn zwarte knechten bij zich ("Lach maar even naar de camera") en stuurt ze daarna weer weg ("Ga maar slapen; het was een lange dag"). Hij is zuinig op zijn spullen en veedieven te slim af ("de beesten zijn 's avonds thuis"). Hof: "Veenstra is een aardige vent, maar het is duidelijk: zijn knechten zijn zijn slaven. Voor de verkiezingen kregen ze van hem met de stok. Maar zo is dat toch op het platteland. Wij in Nederland kennen alleen de beelden van Soweto en Johan-: nesburg, waar zwarten in opstand kwamen tegen de blanke minderheid. Maar op het platteland had je baas-boy-relaties, gebaseerd op de stelregel: zolang je de hond niet slaat, liktie je hand. Het paternalisme is dan ook de rode draad in de samenleving van Zuid-Afrika. Als je als blanke by een benzinepomp stopt, begroet de zwarte bediende je met 'Dag baas. Want in hun ogen ben je daar als blanke nog steeds de baas. Die houding is terug te voeren op een eeuwenlange paternalistische houding van de blanken; wat dat voor een invloed heeft gehad op dé zwarte bevolking heeft bijvoorbeeld het Anti Apartheid Kommittee Nederland nooit begrepen." De film heeft daar een voorbeeld van. De geboren Amsterdammer Ton Rebel heeft een installatiebedrijf in Johannesburg en laat dat aan Hof zien. Ze raken aan de praat met zwarte werknemers. Eén van hen zegt 'Baas' tegen Rebel. Als die hem er op wyst dat dat tegenwoordig verboden is, zegt hij: "Ik kan niet veranderen, ik heb het zo geleerd." Over president Mandela zegt hij: "Ik moet het eerst nog zien. Het is net als met een zwangere vrouw. Eerst zien of het een dood of levend kindje wordt." Hof: "Die mensen weten wat ze van de blanken te verwachten hadden. By Mandela is dat tot nu toe nog onzeker. En als Mandela zijn beloften niet waar kan maken, moet je er rekening mee houden dat De Klerk de volgende verkiezingen wel eens kan gaan winnen, omdat dan ook veel teleurgestelde zwarten op hem zullen stemmen." Een drama in Biddinghuizen. Grauw hangt de nevel over het kleurloze land. In de kleine huiskamer zit Jan Boer op de bank. Hij lijdt. Zijn vrouw leest hem de les: "Je bent uit Indonesië geschopt, je bent uit Nieuw Guinea geschopt en toen we naar Zuid-Afrika gingen heb ik al gezegd dat eens de zwarte meerderheid je er ook weg zou jagen. En we moesten weg. Blanken werden afgeschoten, vermoord. Er werd al gesproken over concentratiekampen en volkstribunalen voor blanken. We konden niet langer blijven." . Zij heeft haar zin. Terug in Nederland. Maar hij weet dat zijn leven als pionier ("ik heb wegen aangelegd, vliegvelden") er op zit. Zenuwachtig kneedt hij zijn zakdoek. Hij weet: de grote verandering ,is daar. Nooit meer bezig, nooit meer ver weg. Vanaf nu altijd Biddinghuizen. De Grote Verandering - Rob Mof. Zon dag, Nederland 3,14.15 uur (NOS). ■ Pionier Jan Boer en zijn vrouw zijn uitgereisd. Vanaf, nu altijd Biddinghuizen. --- GESLOTEN ■ Sommigen ■ zien | hem f als | een j collaborateur; • anderen vereren hem en zijn werk. jo Spier te-J kende in een tijd dat fotografie voor de krant nog omslachtig was}; Cartooneske: grappen, f maar ook advertenties; Zijn rol in de oorlog maakte een abrupt einde aan het succes? Maar was hij wel zo fout?, Henk van Gelder pluisde het uit en schreef er een prachtig boek over. De tekenaar Jo Spier (1900-1978) - Henk van Gelder. Prijs: ƒ 34,90 (Nijgh & Van Ditmar) --- Kwark Door Maaike Trimbach Hij begon veertien maanden geleden met zes abonnees, maar inmiddels krijgen 51 mensen het maandblad Kwark in de bus. Een blad met 'meningen, belevingen en vertellingen' zoals de ondertitel vermeldt, volgeschreven, -getekend, gedrukt en uitgegeven door Willem Aalders uit het Drentse Drouwenerveen. "Waarbij ik er eerlijkheidshalve bij moet zeggen dat er maar zeventien betalende abonnees zijn. De rest gaat naar familieleden en vrienden," relativeert de redacteur/cartoonist/drukker/uitgever. gever. Willem Aalders verdient zijn brood met het schrijven van doe-het-zelf- en hobbyboeken voor een Limburgse uitgeverij. Daarnaast schreef en schrijft. hij * columns voor allerlei bladen over doe-het-zelven en milieu. "Maar daarbij moet je altijd objectief zijn. Je moet hoor- en wederhoor toepassen. Ik wilde 'ook wel eens mijn mening opschrijven. Daarom heb ik mijn eigen blad opgericht." De naam Kwark komt van Quark-Expres, het computerprogramma waarmee Aalders zijn blad vormgeeft. "Maar Kwark is ook de basis van veel recepten. Je kunt er heel veel mee doen, je kunt er alle kanten mee op. Het is een veelzijdig produkt. Dat is ook een reden waarom ik die naam heb gekozen." Inspiratie voor Kwark haalt Aalders. overal vandaan: een bezoekje aan Amsterdam; de opening van een eetcafé jin Groningen (dat niet geheel toevallig - hij geeft het zelf grif toe - door zijn beide dochters en een schoonzoon wordt gerund); boosheid over de regionale televisie; enthousiasme over het Groninger Museum... Aalders kan soms niet wachten om zich achter de computer te zetten en zijn krant vol te schrijven. Heel vroeger was Aalders timmerman in Amsterdam. Maar in 'de baas zijn tijd' leurde hij als 27-jarige langs kranten en bladen met zijn cartoons. Hij werkte voor het Amsterdamse gemeenteblad 'Het Kofschip' en er verschenen cartoons, van zijn hand in Het Parool. "Maar dat taoest allemaal stiekem, want.ik werkte nog steeds op de bouw als timmerman. Later kon ik bij de gemeente Amsterdam beginnen als assistent-tekenaar bij Publieke Werken, tegenwoordig Openbare Werken." Via gemeenteraadswerk werd Aalders vormingswerker en dat werk bracht hem naar Groningen. "Maar in 1979 zag ,ik dat hele vormingswerk niet meer zitten. Er werd steeds meer gepraat en vergaderd. En ik ben een slecht vergaderaar. Ik ben uit zelfbehoud gestopt. Gelukkig kwam ik toen Ruud Haak tegen, een ex-collega uit Amsterdam. Die dacht dat ik wel geïnteresseerd zou zijn in het schrijven van een boek over timmeren als ambacht en hobby. Sindsdien schrijf ik elk jaar een boek. Tsja, als je eenmaal boeken publiceert gaat het balletje rollen. Ik werd door de Brabant Pers gevraagd om een column te schrijven, ik heb zelfs nog een tijd een column voor Radio Drenthe gemaakt. Het schrijven is in dubbel opzicht mijn redding geweest." . Kwark wordt gelezen door alle lagen van de bevolking, in heel Europa. "We hebben zelfs een abonnee in Portugal," aldus Aalders. De gemiddelde leeftijd van de lezers ligt tussen de dertig en de veertig, met uitschieters naar boven en naar beneden. Een hoger doel heeft Aalders niet voor ogen met zijn blad. "Ik denk niet dat ik de wereld kan verbeteren met Kwark. Misschien alleen op kleine schaal. Ik ergerde me bijvoorbeeld dood aan .de harde muziek die altijd bij mijn kapper werd gedraaid, waardoor je geen gesprek met elkaar kon voeren. Daarover heb ik een artikel geschreven in Kwark en een" exemplaar opgestuurd naar de kapper. Hij besloot vervolgens de muziek in zijn zaak wat te minderen. Dat was toch een kleine overwinning." ■ Willem Aalders achter het computerscherm bezig met Kwark ©Hans Banus --- Transfer Kieft Door Theo Koopman FilmNet, de abonneezender die steeds meer sport in haar programma's doet, heeft de oud-international Wim Kieft aangetrokken als voetbalcommentator. Komende zondag zal Kieft naast hoofdcommentator Arnold Vermeulen debuteren tijdens de topper PSV-Feyenoord. De transfer van Kieft naar Film- Net was nodig, omdat de huidige co-commentator Guus Hiddink moest afhaken. , Hij ' is bondscoach •"•'■■ van het Nederlands elftal geworden. "En ie- dereen zal begrijpen dat hij dan niet meer als voetbalcommentator bij de Nederlandse wedstrijden kan fungeren. Wel blijft Guus commentaar leveren bij wedstrijden uit de Spaanse, Italiaanse en Engelse competitie. Als hij daar tenminste tyd voor heeft," aldus Film Net-woordvoerder Rene Muller. Film Net was snel rond met Kieft. "Wy wilden hém graag hebben vanwege zijn taalvaardigheid en deskundigheid. Hij spreekt goed duidelijk en zijn stem ligt prettig in het gehoor. Daarnaast was hij onmiddellijk beschikbaar en wilde hij zelf graag komen. Zijn werk voor de NOS zal hij blijven doen. Net als met Guus nebben we afgesproken dat hij een paar keer te gast zal zijn bij Studio Sport. Natuurlijk, we zijn niet zo arrogant om dat te weigeren," zegt Muller. De sportwedstrijden op Film Net worden altijd begeleid door twee commentato- ren. ; "We hebben altijd een deskundige naast de gewone verslaggever zitten, . iemand die ervaring heeft in de bewuste tak van sport. . Bij bokswedstrijden bijvoorbeeld - ; hebben we Tuur gehad. Die deskundigen ' kunnen meer in detail treden, kunnen wat specifieker op het spel ingaan. We denken dat dat een ander tintje aan de uitzending geeft dan de normale sportuitzendingen." De 32-jarige Wim Kieft is dit seizoen met voetballen op het hoogste niveau gestopt. Daarvoor had hij gespeeld voor onder meer de topclubs Ajax, Pisa, Torino, PSV, Girondins, Bordeaux en uiteindelijk weer PSV. ■ Willem Kieft ---