BERICHT. Zij die zich niet 1 Mei op het Rotterdamsch Nieuwsblad ahonneeren; ontvangen do nog in deze maand verschijnende innnniers gratis" ' Nieuwe abonné's ■\vouden dag-elijlis aangenomen.-..! Men' abonneert zicli bij alle boekkandelaren, coiirantiers; en! post» directeuren, alsnaede aan o h s bnrean Wijnstraat 73. .' ■ ' V: V DE DIRECTIE. ■'. --- Binnenland. ROTTERDAM, 29 April . Bij gelegenheid van haar 10-jarig bestaan hield.gisteravond de Jiotterdarasohe Coöperatieve ' Verbruiusvereenigißg J in de zaal vau 't Nut eene openbare vergadering, die door tamelijk Veel belangstellenden werd bijgewoond. Met een kort woord werd door den voorzitter der Vereeniging, den heer D.'de Neef, deze vergadering geopend, wijzende op don vooruitgang, waarin deze Vereeniging zich in het afgeloopen tiental jaren mag verheugen, en hoewel er van feestviering hier geen sprake kan zijn, meende spreker, dat er Voldoende reden bestond dit tienjarig bestaan te herdenken..' , " Hierna werd het woord gegeven aan den secretaris, den heer H.'C. v. d 'Maaren, die voorlezing deed 'van het tienjarig overzicht van den toestand dezer Vereeniging, dat later gedrukt onder de leden werd rondgedoold Had de Vereeniging bij hare oprichting geld noch crediet, zij bezit thans zoowel het een als het ander: Haar bedrijfskapitaal van ruim f 30.000, - eu reservekas ad ƒ4OO J.— strekken daartoe ten waarborg. Wat de tinantiéele uitkomsten betreft, ook deze;mogen met voldoening worden genoemd, terwijl o. a. de uitkeeriDg van dividend ad ruim f 8400.— over het nu afgeloopen jaar, haar in werkelijkheid ;duet, zijn eene Vereeniging, waarvan Beer zeker kan worden gezegd, dat zij recht van % bestaan ?-■ heeft j| verkregen j en ronder' de j nuttige instellingen hier ter stede met eere mag worden genoemd. ... Het aantal leden bedroeg.einde 1883,737. De netto winst bedroeg f 12330.78, het alge meen dividend 6 ?/3 pCt. -~/. ,■- \ ' Tot-zijn spijt moest de voorzitter mededeelen, dat de'heer mr. A. Kerdijk,die in deze .vergadering als spreker zou optreden, een telegram gezonden had, meldende dat hij wegens onvoorziene omstandigheden verhinderd was naar'hier te komen. ,• Alsnu vroeg mr. I. Rombach het woord, die verklaarde gevoelig te zijn voor den lof, die h»m" in het overzicht | wordt toegezwaaid, doch die hij niet voor zich wilde aanvaarden, De stoot tot oprichting dezer Vereeniging is gegeven door de mannen, diebij hem gekomen, zijn. om over het plan van gedachten te wisselen en vooral ook door mr. A. Kerdijk Deze 10 aigeloopen jaren, meende spreker, zijn niet vruchteloos voorbijgegaan en zij zijn tevens 10 jaren van ondervin. ing. In die jaren heeft de Vereeniging veel voorspoed gekend, doch ook met tegenstand te kampen gehad. Namens de vergadering brengt spreker den dank aan het bestuur voor zijne bemoeiingen, dat bekwaam en willens is alles voor den bloei en de belangen der Vereeniging te doen. Vervolgens naai mr. Th. Goudsmit het woord, die begon met de mededeeling, dat hij niet gedacht had hier te zullen spreken. Hij achtte een terugblik op den afgelégden wég. zeer leerrijk.' In tientallen van jaren zijn verschillende pogingen om het.lot der arbeidende klasse te verbeteren, aangewend, waartoe men door allerhande middelen kan geraken, maar zeker in de eerste plaats door coöperatie. In ons land heeft de coöperatie welig wortel geschoten. Het nut der coöperatie is ; dan ook onbetwistbaar, daar de .winst van - den tusachenhandelaar nu door de verbruikers zei ven wordt genoten. Behalve dat de coöperatie leert op eigen krachten te steunen, leert zij ook spaarzaamheid. i;.?:>'. "2\.V»< .-.;,',.■„,;_ jh Het ideaal' is, dat men alles, in eigen winkels zal kunnen koopen, zoodat men dan. ook : zelf fabrikant jj wordt; eerst dan zal op alles wat men aanschaft, winst verkregen worden. Hiervoor is echter in; de eerste plaats noodig, dat; het kapitaal zich meer uitbreidt. In den bloei der Vereeniging Tan J het verleden, ziet spreker den waarborg voor den bloei in de toekomst. Dat wij dus samenwerken — eindigde spreker — in 't belang van dan Staat van ons gezin, maar vooral van onze beurs, j-■■ i Na de sprekers namens het bestuur dank gezegd te hebben, sloot de president deze vergadering. i :'-i: i j DeSchermvereeniging je" te Rotterdam, heeft, naar wij vernemen, geen deelgenomen aan het j Nationaal Concours, uitgeschreven door de „Onderlinge Amsterdamsche Scheraaoursus" op 26 en 27 April. [ De „Vereeniging ter bevordering van het onderzoek naar de verschijnselen op den Oceaan" alhier, heeft, onder voorzitterschap van den heer Joost Van Vollenhoven, gisteravond hare jaarlijksche Openbare vergadering gehouden. ■ | In deze bijeenkomst werd door den heer W. Van Hasselt, directeur der te Amsterdam gevestigde; filiaal-inrichting van het Ko'n.-Ned. Meteorolugiseh Instituut, eene voordracht gehouden :bver het lopden, meer bepaaldelijk óver don daartoe ingerichten.toestel.van Sir William Thomsohr «i '-—--— | Daarna werd verslag: uitgebracht over het afgeloopen jaar, waaruit blykt dat in 1883 zijn geverifieerd en met de standaards vergeleken 91 tijdmeters,: 16 > barometers, 15 psychrometers, 30 thermometers en 20 vocht;wegers. Het lidmaatschap van verdienste (tot onderzoek naar de verschijnselen op den Oceaan) werd aangeboden aan 13 gezagvoerders Eindelijk werd overgegaan tot de uitreiking van medailles aanscbeepsgezagvoerders, wegens ingeleverde goede journalen : I°. Zilveren medaille», door Z. M. den Koning toegekend aan de gezagvoerders G. J. Boon (varende voor de Rotterdamsoue Lloyd) en ï. M. Lueas (varende Toor de Ned. Amerik. als erkenning hunner diensten, aan de wetenschap der zeevaart bewezen door het inlaveren van uitmuntende journalen; V't''^T-3- - "~'r.i | 2°. Zilveren medailles, toegekend door de Vereenigingcn uitgereikt ('Oor de eerste maal) aan den gezagvoorders; G. Bakker (reeder Ned. Atnerik. Stoomvaartmaatsohappij);:A.;H.; Klein (Rott. Lloyd); S.H. Walberg (reeder P. v. d. Hoog). -".•;•:;. triV-rr', Hierbjjwerd >nedeged6eld,dat op de lijst der medailles zijn ingesohreven de volgende gezagvoerders: a. Stoomsehepen: (lange ljjnen) G. J.Boon (Rott. Lloyd), K. O." De Oruiter (idem), A. H. Klein (idem) en M. T. d. Valk (idem), de drie eorstgenoemde voor één journaal, de laatstgenoemde voor twee. ■£* b. Stoorasohepen (korte lijnen), G. Bakker voor één journaal; F. H. Bonjer voor drie journalen; J, L. A. d'Haineeourr, insgelijks vosr.-d.iie; S. Krijt voor vijf; zijnde alio vier gezagvoerders bij de Ned. Amerik. Stoomvaartaiaalschappij." ! ' .'f "■■ '" ' V'rZ^J?::? Tot leden van verdiensten v/ardon benoemd de gezagvoerders "J. ;C. F.,Looijen|.T. U.: Lucas en S. Otto, omdat zij, na roeds met goud te zjn bekroon!, voortgegaan met hot inlev/t-ren van goede journalen. "•. ■ ..■«. - :-,r*T»;'-' Voorts werd met bjjzonderenslof melding gemaakt van den heer G. J, Vii, die, raadslid van verdiensten zijnde, evenzeer nog Breeds diaflevoring voortzet. .. Bij de Tweede Ka mérisin ge komen een onteigeningswet foor de.uitvoering der wet van 1883 tot het?verleggen' van de uitmouding der rivier de Jiïaas. : De onteigening wordt ('aangevraagd van eigendommen in de gemeenten Ammerzoden, Herpl en Bern, Noderhemeït, Wijken Aalburg, Heesbeen, Eethen en Gënderen, Drongelen en Doeveren, Waalwijk, Besooyen, Capelle, Meeuwen, Heil en Babilonienbroek, Dussen, Munster, én Muilkerk, Waspik, -RaamsJonk, Made .en Dommelen eu Hooge- en Lage ZwaluweJ noodig: .;• ■'. ■ . 10. voor het maken van het.zomer- en winterbed van een nieuw: rivier vak en van de lei- en bandijken daarlangs, aanvangende in de gemeente Ammerzoden nabij den mond der Hedikbuizensche Maa£, in westelijke richting, doorsnijdende den linker Maasdijk ter hoogte van het Heleinde en den Bernschen Maasdijk, daarna. volgende de Doode Mans benoorden Heusden en achtereenvolgens doorsnijdende den . Aalburgsohen Maasdijk, ten noorden van Doeveren den bandijk, welke de landen van.Heusden en Alteria scheidt van het onbedjjkte gebied van'■;het Oude Maasj», het Oude Maasje, de WaaVwijksche haven, de Gantel, de Sprangsloot, de Meautvensche Gantel, de Dussehsche Gantélj om. bïj'het Keizersveer het Oude Maasjè\-të bereiken en dit te .volgen tot aan den Amer; ; •"*;.'•:' 20. voor het normaliseeren van den Amer; en j So. voor. het maken der wegen en kanden tot herster van gemeenschap én afwatering der doorsneden landen én i töt Z herstel der scheepvaart op de «oor het maken van het nieuwe riviervak afgesneden kanalen." ~ Zon dag a von dna in, ds.J. Cr aandjjkj-prsdikantjbij de Doafisgezindo gemeente alhier, .wegens "zijn vertrek naar Haarlem, afscheid van zijn gemeente'De heer Craandjj < heeft reeds'sedert 22 jaren het leeraarsambt alhier bekleed.j Hjj hield zijn kernachtige afscheidsrede naar aanleiding van Openb. III: 2 a.,.Na de heilbede werd den vertrekkenden leeraar door de gemeente het lied „Breng gij velen nog den vrede" toegezongen. Morgenavond houdt deßotterdamsche Afdeeling der Nederlandsche Vereeniging tot bevordering van Zondagsrust in de zaal Caledonia aan het Haringvliet alhier eene vergadering.' ' I?,'a p het verzoek Tan den heerö. Van 't Mart te Rotterdam om de Laan van Wandeloord van den legger der wegen en voetpaden der Gemeente Rotterdam te roieeren is doarGred. Staten besloten te verklaren dat de Laan van Wandeloord niet als rijweg, doch wel. als voetpad ten dienste van het algemeen ligt, en den legger der wegen en'voetpaden der gemeente Rotterdam in dit opzicht te wijzigen. De Nederl a ndsche club te Parijs beklaagt zich in 't onzekere gehouden te zijn, omtrent het tijdstip van aankomst der Transvalers, aan wie zij anders een hartelijke ontvangst bereid zou hebben. De club guit het vermoeden dat de paar heeren, die de deputatie ontvingen, met opzet dat tijdstip van aankomst verborgen heett trachten te houden. Dat zou een zéér zonderling blijk van hulde wezen! Voor de afd. „Kralingen" van het Werkl. Verb. „Patrimonium." trad gisteravond als spreker op de heer K. Kater, die een lezing - hield over het socialisme en de arbeidersbeweging. Na afloop had eene warme discussie plaats tusschen den socialist Helsring en den spreker. De heer Helsring beweerde,- dat de heer Kater het publiek onjuiste-voorstellingen gaf omtrent het doel der socialisten. Mede kwam hjj op tegen de uitdrukking ellendeling, waarmede.de heer Kater Lasalle bestempelde.. Wij betwijfelen evenwel of de overgroote meerderheid van het publiek veel van deze met vreemde woorden en met bijbelteksten doorspekte lezing zal begrepen hebben. Na gezang en gebed trokken de werklieden ten half 12 huiswaarts. Te Nieuw erker k aandenlJsel is overleden de heer E. Hoogend ijk Adrz., in den ouderdom van 47 jaren, diegeruimen tjjd lid van den gemeenteraad was, presidentkerkvoogd en voorzitter van den polder Essegans en Blaardorp, welke betrekkingen hij met den meesten ijver waarnam. Men schrijft'ons uit Nieuwediep: Het Duitsche oorlogsschip Elisabelli, op reis naar Indië, zal dezer'dagen hier aankomen; het état-major van° genoemden bodem zal een bezoek brengen aan het Instituut Willemsoord. ; . ' S' '•;w$ Naar wij vernemen, zou doorde Duitsche .regeering bezwaar gemaakt worden tigen dan wederinvoer in Duitschland, van vee dat op.de te Amsterdam te houden landbouwtentoonstelling zou geëxposeerd wórden. De nieuwe Indische begrooting voor. 1884. is bij de Tweede Kamer ontvangen. ~' Me n \ span t * e r zi c h i n Dok k u m eens recht voor om bij de verkiezing van een lid der Tweede Kamer een liberaal gekomen te krijgen, docb schijnt zijne kracht in het aantal candidaten jte willen zoeken. Er zjjn er nu reeds drie voor,een, te weten de heeren dr. J.. Zaaijer ; Az., O. Romers en mr. W. J. Van Weideren baron Rengers, allen te Leeuwarden. Men heeft gelijk, — als ment zijn tegenpartij gemakkelijk wil maken moet men 't goed doen !; ; DeNederlandschewarmoeziers die hunne groenten te Londen ter markt krijgen, dachten een concurrent in Frankrijk waar da minister van Koophandel de aandacht gevestigd heeftop den belangrijken débouché, dien ook Frankrijk voor zijne groenten en vruchten in Engeland zou kunnen vinden. Aan de Ka mer i s in gediend een ontwerp tot bekrachtiging eener ruiling van gebouwen met de gemeente Nijmegen. Het gemeentebestuur van Nijmegen heeft het verlangen te kennen gegeten, om, ter uitbreiding van de boterwaag der geaieente, de vertrekken; de Hoofdwacht genaamd, welke zich in het waaggebouw dier gemeente bevinden, in eigendom te bekomen. In ruil voor die vertrekken biedt de gemeente Nijmegen aan, voor den Staat der Nederlanden op hare kosten, op landsgrond, staande onder het beheer.van het Departement van Oorlog, een gebouw te,maken, waardoor in de behoefte aan '.. de localiteit, welke \de staat thans in 'genoemd waaggebouw -bezit, volkomen zal worden voorzien. De kosten voor dien opbouw zullen, volgens de daarvan opgemaakte uitgewerkte begrooting,ongeveer/ 3000 bedragen, op ;welk ; bedrag mede.de; waarde wordt geschat van de - localiteit,; welke thans meergenoemde, Hoofdwacht uitmaakt. . ; . "'_'. Men schrijft ons uit het Westland: ' .. '~; ■ ; : .t' .::. . . .'. [i. ..''- De weersgesteldheid van: de maand Maart noopte landbouwer :en?» tuinier om ■ alle krachten aan 't werk te zetten om (zooals men dat hier noemt) den boel in zaai te krijgen. Overal was men dan ook druk aan 't werk met 't bemesten en het omwerken van't land om' daarna- de aardappelen te poten, 't Gevolg daarvan was, dat zich alles al heel spoedig begon te ontwikkelen. In 't b?gin' van April kwamen er veel aardappelen boven den grond, de vruchtboomen, voorname!jjk 'de pruimeen 'pereboomen, werden als met een wit laken overtrokken van bloesem. De druiven voor den kouden muur waren met dat mooie wser al flink aan'het uitbotten en voor de muren, die met glas bedekt waren, zag men al frissche loten. . , 8 Ook op de asperges deed het mooie weer zijn invloed gevoelen. Met het omspitten der bedden werden er al heele stukjes a'gestóken. De landbouwer zag zjjn weide', met overvloed van welig gras verrijkt, zoo zelfs dat. men einde Maart en begin van April al een menigte koeien buiten zag loopen: Ook 't winterkoren had geprofiteerd van den mooien winter en 't voorjaar, en stond uitmuntend te velde; kortom, alles deed een vroegen tjjd verwachten. Men zegt hier, „als men vooruit rekent dan kan men nog eens overrexenen," en 'zoo is het thans ook; wel had men een weinig op noordenwind gerekend, dien krijgt men tocu; elksjaar, maar een met zulk een strenge; vorst er; bij, neen, daar. had men niet op ■gerekend/Er1 isi mét die "vorstin 't Westland2 - voor duizenden gulden bevroren. De aardappelen, die boven den grond stonden, zijn alle : geheel; bevroren ; gelukkig dat ze nog klein zijn, met die vrucht kan'het nu nog best terecht komen, minder is het met de boomvruchten en druiven. Algemeen is men het gevoelen toegedaan, dut de pruime-en pereboomen ook veel hebben geleden, is dit waar dan is er van 't najaar van die vrucht weinig te plukken. De niet gedekte druiven zijn ook bijna alle bevroren, bij enxele tuinders zelfs daar, waar ramen voor den . uur stonden en over de ramen nog 'linnen gespannen was. By". het bevriezen van vruchtboomen doet zicti de schade (al erg genoeg) maar één jaar gevoelen, er bL)ft genoeg kruisblad over, dat een volgend jaar vrucht voort kan brengen, maar met de druiven is het anders. Elk knopje was geschoten en dit is nu bevroren ; daar gaan jaren mee heen eer de wingerden weer zoo mooi en krachtig zijn als vóór deze vorst. Als men nu den wind in den Zuidoosthoek houdt, dan komen de aspergeseen weinig later dan men gedacht had. Zoo ook de weilanden en het wintergraan, Wel was dat veel verminderd met het 't koude weer, maar bij een Zuidelijken of Westelijken wind en een beetje regen zullen de wei-, bouw- en tuiulanden weer spoedig een groen gezicht te aanschouwen geven. Van kwaad tot ergf;r mag men in Leiden wel zeggen. Eerst werd voor den winter de tramdienst op de lijn Station - Haven gestaakt wegens de slechte fin-mcieele resultaten, thans zal die dienst ook voorloopig gedurende dan zomer gestaakt worden. Deze inschikkelijkheid pleit zeer voor de goedhartigheid van 't meerendeel' der Leidsche • gemeenteraadsleden, die niet willen dat de maatschappij schade bij de exploitatie lijdt; de bewoners langs de Havenlijn zijn echter door die insehikkelijkhed zeer gedupeerd; zij hebben rails voor hun deur, die door menigen anderen ondernemer gaarne geëxploiteerd zouden worden, doch thans ongebruikt blijven niet alleen, maar ook een anderen ondernemer beletten dat deel der stad van het gemak van een' tramdienst' te voorzien.' Bén stap verder nog — de Leidsche maatschappij exploiteert nu nog één lijn — dan bestaat in Leiden een tramconcessie, die geen ander effect heeft,' dan dat er in Leiden geen tram kan komen. Als aan eene Maatschappij, wier slechte resultaten goeddeels het gevolg zijn van; onpractische exploitatie, het recht gegeven wordt haar dienst in' te ~ krimpen, tot zij eindelijk zonder verlies werkt, dan schiet er van de voordcelen, die elke concessie ook aan de burgerij moet waarborgen, spoedig maar heel weinig over. Wie eene concessie aanvaardt die concurrentie uitsluit, moet zoowel de kwade als de goede posten dragen; kan hij dat niet dan moet hij'liquideeren en de plaats aan een ander laten, die 't wel kan. Naar wij vernemen, heeft de Kamer van Koophandel te Roermond, onder dagteekening van 24 April, zich tot den Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid gewend met een adres, waarin de wenschelijkheid betoogd wordt van de opdracht der exploitatie .van dsn s taatsspoorweg Amersfoort—Nijmegen. niet aan de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij, maar aan de Maatschappij tot Exploitatie van Sfcaats- Bpoorwegen. , ; , ■ - Men schrijft ons uit Leerdam: Gistermorgen nam ds. Mulder, Luth. Pred. alhier, van zijne gemeente afscheid naar aanleiding van 1 Cor. 13 : 13. - In eene boeiende rede beval hij bij hernieuwing de tokstwoorden aan, maar vooral de liefde moest de grootste drijfveer zijn vau het Christelijk leven. Hoog werd deze predikant door zijne gemeente en vele ingezetenen geacht, waarvan stoffelijke b9wjjzen zoowel van zijne geloofsgenooten - (een schrijf bureau) als van vier notabele ingezetenen (een eetservies) ten bewijze strekten. De heer Van Hamme is van plan het volgend jaar „Sigurd" te monteeren, de opera van Reyer, die te Brussel zooveel bijval vond. -^tfir Als Ie bas is voor het volgende seizoen geëngageerd de heer i Dartès als trial de heer Morlet.- Het emplooi.van regisseur zal van dat van trial gescheiden zijn. Het Haagsche orkest zal wederom dienst doen bjj de voorstellingen buiten de stad. Het bedrag van drie millioen aan sohatkistprome3sen,waarop de inteekening opengesteld, is,. naar wij vernemen, alleen gisteren bij den betaalmeester te Rotterdam meer dan vol teeken d.., . ! , Van de 'werf vandon heer J.' Fiegee te Vlaardingen is gisteren met goed gevolg te water gelaten het loggorsehip Dina voor rekening van de heeren Schippers en Maller aldaar, zullende gevoerd worden door stuurman G.' Van Leeningen, bestemd voor de haringvisscherij; en van de werf van den heer L. Van Dam de logger Dirk van Duyne voor rekening van den heer Jacob Den Duik, te Scheveningen, bestemd voor de haring-en trawlvisscherij, zullende gevoerd wordendoor stuurman Jacob -Rog. Ook de heer en J. ,H ulstk am p en Co., en Geb. Van 't Hoogerhuis te Rotterdam, E. E. Visser & Zoon, T. Greidanus ■"" "ion en H. Wesseliüs te Amsterdam, allen . ' iers in ruwe suiker, basterdsuiker en meiado hebben een adres aan de Tweede Kamer gezonden tegen het wetsontwerp op den suikeraccijns. Zij achten de voorgestelde belasting volgens gehalte zeer bezwarend. Bevorderd tot doctorinde G eneeskunde aan.de Rijksuniversiteit te Leiden, de heer P. M, Hoek, geboren te Wateringen, na. verdediging van een Acad. proefs. get, Over het voorkomen van verschillende eiwitstoffen in de urine bij nierlijders. — Benoemd: tot onderwijzer te Zoetermeer en Zegwaart de heer O. Tiemeijerlte Voorschoten ; tot onderwijzer aan een bijzondere school te Rotterdam de heer J. F. H. Verbaken te Bergeik. - — Vrijdag .9 Mei a. s. zal te Bleiswijk een school met den bijbel worden geopend. —: Door de vereeniging van Chr.; Nat. school-onderwijs is in 59; plaatsen van ons land in 1883 een stuivers-collecte gehouden welke ƒ 3834,6372 heeft opgebracht. - ) —. In Ae.St.-Ct. No. 101 komt de jaarlijksche oproeping voor van belanghebbenden, die wenschen deel te nemen aan bet examen voor leerling-telegrafist,; dat in Augustus e.k. zal worden gehouden. — De benoemde officier van gezondheid der 2de klasse bij de zeemacht J. Bij i, arts, wordt met 1 Mei aanstaande geplaatst aan boord van Zr.Ms. opleidingsschip AnmPauloivna te Rotterdam. "P998M8 . —§De directeur van den rijkstelegraaf te Hardingsveld, de heer J. A. Valentjjn, is 'overgeplaatst naar Klundert., — Beroepen: bij de Ned. Herv. gem. te Dirksland ds. T. E. J. Westrik te Schiedam. . — De kerkvoogdij der hervormde gemeente te Maasdam \ heeft besloten het predikantstraktement te verminderen met f 160, zoodat het nu bedraagt f 900. Dientengevolge heeft de helft van den kerkeraad ontslag ingediend. — Op . 8 Juni e. k. zal ds. G. J. Van Spall, predikant te Giesstndam en Neder- Hardingsveld, den dag herdenken, waarop hij voor 40 jaren,bij die gemeente optrad. — Donderdag 1 Mei a. s. zal het 40 jaar geleden zijn, dat de eerste zg. Christelijke school in ons land, en wel te Njjmegen, geopend werd. --- Feuilleton. DE DIAMANTSLIJPER. Roman van ROSENTHAL—BONIN. 38)s "; '■-.-■ (Vervolg.) Ik : handel hiermede ook in het mogelijk belang van een, familie, die in onze stad tot de eersten behoort en zou daarom die dingen liever niet in de behandeling | willen betrekken, indien dit niet onvermijdelijk noodzakelijk j is. Dit zal in den loop der zaak blijken; eischt. de ontknooping der zaak het, dan stel ik, wat ik heb, in uwe handen. Het is dan nog tijdig genoeg. Tegen wanneer is de termijn vastgesteld? ■ ..: ■.; i^^^iciU j'—.;; Op | overmorgen om negen uur voormiddags. j ;• .. '0, .'.. j -•■ «^a^ .—'.Tot zoolang dus tot.weerziens, ik ben toch bij de zaak — Sivors ook ambtelijk betrokken. Wij zullen elkaar bij de. behandeling ontmoeten en kunnen dan naar bevind van zaken handelen. En mijnheer Elomkist drukte den advocaat bij zijn heengaan warm de hand. -. fV<*r V . ;,..: ;.-•■■..• iToen mijnheer:,Blomkist zijn kamer binnentrad, vond hij eep:brief meteen opmerke'jjk gij klein;, dik E handschrift; op de tafel liggen. _— Aha- van den ouden Samuel, sprak mijnheer, Blomkist.: Hij issstipt, 'dat moet men.; zeggen. Met het beantwoorden heelt hij geen minuut geaarzeld. Thans is het alleen de.vraag, wat hij'daar zwart-op wit bekent. Het maakt toch nog onderscheid iets ónder vier l oogén : toe" te j stemmen \ of j om zoo te zeggen:zijn schande voor de geheele wereld in . een document blootteleggen, Aldus sprekende, had mijnheer • Blomkist het omslag voorzichtig opengesneden, den brief er uitgenomen en las: • ' ; <.;«, >Ï9>,-}~:- „Mijnheer de commissaris van politie Blomkist! „Gij verlangt van mij een verklaring, dat ik bet kind van kapitein Van Heeren en mijn zuster in het jaar 18.. te Parijs aan zijn lot heb overgelaten. Ik maak geen geheim van deze handelwijze. Ik heb het kind van den Christen Van Heeren, die tegenover mijn zuster zoo bijzonder Christelijk heeft gehandeld, eenvoudig aan de Christenheid teruggegeven. ;>v-' ■ ■ ':-'■■.;.- Het verheugt mij, dat het kind niet is omgekomen, en het doet mij genoegen den jongen man door deze verklaring misschien van dienst te kunnen zijn Indien evenwel .op dit oogenbiik dezelfde omstandigheden voor mij mochten bestaan, dan zou ik met een volkomen gerust geweten precies weder zoo handelen en de gevolgen van deze handelwjjza onbevreesd te gemóet zien. Met achting ; ■••'-% : Samuel Elmenreich.". — Je bent een man uit een stuk, sprak mijnheer Blomkist na. het lezen. Gij kent geen wankelen noch aarzelen; gij zijt van staal, oude Samtiel, en geeft een duidelijken klank. Maar christelijk, oude jongen, heeft Van Heeren niet gehandeld ; die oude leeuw heeft als een roofdier: gehandeld, itoen zooals altoos, en wij Christenen zijn allen geen Van Heerens. • Dit doet echter aan het gewiobtr van het stuk niets af. Het kan voor mij onder sommige omstandigheden zeer, - hoogst nuttig worden, en ofschoon' het van u, oude Maccabeër komt, van '".zeer christelijke V d. w.. z. humane uit werking, zijn. I :. .. ■„ ;.■ ■. Met deze woorden sloot mijnheer Blomkist dezen brief in een van zijnyele portefeuilles, die in geheime teekens het opschrift „Paul Si vers" droeg. - ':- ■ ; --- TWEE-EN-DERTIGSTE HOOFDSTUK. Een sombere lucht was boven Amsterdam uitgespannen, de wind geeselde het gele water der Zuiderzee, hij■ zweepte loeiende baren in de zee op, hij rimpelde het water der grachten, hij deed de windmolens zoo wild en snel draaien, dat de molenaars de zeilen moesten innemen, gierde suisend over de natte weiden en s schudde en rukte aan de druipen de hoornen — het donkerblauw en de enkele zonnestraaltjes, die nu en dan hun vriendelijk schijnsel over ,• het land: wilden -werpen, na weinige minuten verjagende. • Heden was erin weerwil vau dit onstuimige herfstweder een groote toeloop bij het paleis van:justitie, omdat de geruchtmakende zaak van Van Heeren, een bekenden kapitein, en do scheepsbrand der Donna Anna met den zonder tingen Paul Sivers zouden behandeld worden. In de groote.: zaal, van het gerechtshof, met de Nederlandsche vlag boven de hoefijzervormige tafel der rechters en van den procureur-generaal, was de ruimte voor de toeschouwers i hoofd aan hoofd bezet. De griffier zat aan zijn, lessenaar, de procureur-generaal bladerde inVde:acten, op de.groene tafel lag het, groote, ouderwetsche,pistool, waarmee Van, Heeren den neger had doodgeschoten, on op de lessenaar,; van den. griffier, ter rechterzijde,,-van ,de .tafel der,rechters, een teekening met de afbeelding der kamer van Van Heeren,' waar, het misdrijf was gepleegd. De procureur-generaal gaf een teeken en Van Heeren. werd; binnengeleide Hij liep -.vast. en zeker als gewoonlijk, had zijn langen blauwen rok 'aan'en«ook ,de - gladde -kapiteinsmuts op, zijn in den = laatsten ■ tijd \erg grijs geworden Hij boog vluchtig ) voor de rechters, verwaardigde de toeschouwers echter met geen blik en nam op de bank der beschuldigden plaats, schijnbaar geheel kalm een blad papier ontvouwende. \De behandeling, nam een aanvang. De procureur-generaal las de aanklacht tegen Lodewijk Koert Van Heeren voor nadat de gewoneformaliteiten waren voorafgegaan Hij beschuldigde Van Heeren van'moord op Ben Halim, den 'Afrikaanschen stuurman van den kapitein. De aanklacht • schilderde de geheele Donna Anna-zaak in tien punten, zooals wij die uit het gesprek van Blomkist met den avooaat kennen. ■;., V" —-; Wat in dien nacht met de scheepslading gebeurde, eindigde de procureur-generaal, weten wij niet. Ben Halim echter wist he*. Hij begon den kapitein gevaarlijk te worden, en deze schoot hem dood. Een ongehoord bedrog — ik behoud mij deze aanklacht tegen den kapitein ' voor —, had dezen moord tot een noodwendig gevolg. ; Op deze voorlezing volgde diepe stilte. Van Heeren zat met een onbewegelijk gelaat dit alles aan te hooren. ' Op de "vraag vanden president, of Van Heeren zijn schuld bekende, antwoordde deze, opstaan gaande, met een luid klinkend neen! . Thans wilde de door de regeering, in weerwil van het protestvan den kapitein aangestelde verdediger het; woord nemen. " Maar Van Heeren sneed hem het woord af. — Mijne" heeren !. begon hij luid en met duidelijke stem,'de rechters doordringend aanziende. Mijn verdediging, zal',kort zijn. Wat mijnheer de procureur-generaal zoo pas met betrekking tot deDonna Anna-zaak heeft ontwikkeld, dóet zijne scherpzinnigheid alle; eer aan, doch het is jammer voor dien heer,' dat dit alles bloote fantasie is, prooüreurgeneraalsfantasie ! 'leder even - bekwaam procureur generaal als hij, die mij aanklaagt, zal u honderd dergelijke geschiedenissen, geloofwaardig tot op de hoofdzaak, die in zulk een geval steeds ontbreekt, evenals ook hier, kunnen opdisschen. Ik heb er eigenlijk niets meer. bij te voegen, dan wat ik reeds heb verklaard, d.'w. z. het zakelijk verloop van het gebeurde te : berichten, dus geen fantasie, mijne heereu. De man wilde "geld van mij hebben, ik kon het hem niet geven, hij wierp mij alle eerlooze scheldwoorden, ■ die onze taal kan aanwijzen, naar het hoofd; ik sprong op hém toe om hem de kamer uit te werpen- — hij trok zijn mes en ging op mij los, ik greep het pistool en spande den haan — thans wendde die zwarte hond zich naar mijn gewerenrek in de.nabijheid van de deur. Ik wist, wat er thans zou gebeuren, i en maakte den schoft onschadelijk. Welnu, indien dat moord is, mijne heeren, dan moet' ik bekennen,, dat ik, als mij dit zelfde "op. dit oogenblik nog eens overkwam, hier voorü, in uw aller tegenwoordigheid, precies zoo zou handelen, ja\ nog honderdmaal aldus zon E handelen'; want voordat ik mij bedaard laat' neerschieten,'schiet ik liever zelf — verder heb ik niets meer te zeggen ! i Klaas en Adreas werden thans in verhoor genomen, zij ■ hadden alleen vernomen, dat de neger; schreeuwde en den kapitein „Schoft" noemde.- Toen zij de \ kamer binnentraden, lag de neger reeds roerloos bij het gewerenrek."'^ De aangestelde verdediger ontvouwde den toestand van den kapitein nader wees, er op, dat het mes in de hand van den neger was gevonden, enz. /.'_■ De ] rechters beraadslaagden onder elkander. Hun uitspraak luidde:' j,niet schuldig." ' 898HH9 (Wordt vervolgd.) ---