'BE'RÏGHT.. Zij die zich metl oclo b e r 03) het Rotter (lams ch Nieuwsblad met de bijvoegsels hetjZonda'g sb lad en de Lectuur voor de Huiskamer abonneeren, ontvangen de nog in deze maand Verschijnende nummers gratis. Men abonneert kScïj Mj aïse woelïhandeïai-esï, eojsrantiers en post» «ïirectewß'en, sslsuiesüe aan ons burean.lVijnstrant 73. Abonnementen worden dagelijks aangenomen.' ■.-. '*) ;.• DE DIRECTIE. --- Binnenland. ROTTERDAM, 19 September. Nu de ontwikkeling van het lichaam naast die van den geest • meer algemeen ia den lande op den voorgrond begint te treden, achten wij het niet ondienstig, gymnastiekonderwjjzers, hier en elders, te wijzen op den practisohen maatregel, welke thans te Arnhem ■ — in navolging van Haarlem — wordt genomen, die zeker daar .ter stede algemeen bijval vindt en door het heele land navolging vinden kan.: :U; >- ■> • ■■•;■ ... ..." De zaak is deze. De heer C. J. Wagner, gymnastiekonderwijzer te Arnhem, wenscht een Volksgymnastiekles te openen,. die tweemaal 's weeks zal gegeven worden en waartoe .jongens van, 13 tot 18 jaren van minvermogenden toegang kunnen: krijgen tegen de . geringe wekelijksche contributie van ö cent. Deze bijdrage is noodig om de onkosten van licht, verwarming, drukwerk enz. te bestrijden; de heer i Wagner zelf zal zich voldoende .• beloond ■■ achten,, als velen de gelegenheid aan: grijpen om zich in gezonde lichaamsbewegingen te oefenen. . ->jïl • i, ■ j De', plaatselijke Gymnastiekvereniging Zycurgus heeft zich welwillend bereid verklaard, den heer Wagner bij;de lessen adsistentie te *$ verleenen, oi a. bij - het voorwerken. \" '•*• % s- Ons dunkt, dat Rotterdam, met zijn tal van uitstekende gymuastiekonderwijzers, wie het ■ lichamelijk welzfjn der jongelingschap ter harte gaat, niet lang zal achterblijven. ' Den 24sten dezer zal te Kralingen eene harddraverij plaats hebben met paarden, die nimmer prijs of premie hebben gewonnen. De j prijs bestaat uit: een pièce de milieu en twee vruohtenschalen of ƒ6O; Ie premie een -inktkoker met brievenweger of ƒ3O; 2e premie een sigarenstel of ƒl5. . Onder.de hartelijkste bewijzen van sympathie herdacht de heer W. Astro, predikant;:bij de,.Ned.;Herv.ïgem. alhier, gisteren zijn 25-jarige Evangeliebediening. Op de raadsvergadering, gis - teren te Delftshaven gehouden, deelde de voorzitter mede,dat door Ged.Staten is goedgekeurd het besluit van den raad tot het aangaan eener geldleèning met de maatschappij voor gemeenteorediet te Amsterdam ad ƒ 9000 en dat aan J. H. Stel wagen en H. De Keyzer, aannemers te Rotterdam, is gegund het werk der uitbreiding van de school aan de Pietheinstraat. Ingekomen waren":.. j£ ~',.-.."t.,t; ~.,..;,..,'....,.,\ Een verzoek van N. Van Toen, aanplakker en omroeper, om verhooging van jaarwedde, (zal bij de begrooting voor 1885 worden behandeld); van Gebrs. Kam, om uitstel tot medio 1885, van het accepteeren der voorwaarden, waarop aan hen vergunning'is verleend een scïioeiingaan den westkan', door te trekken, verleend ; van F. Colson, te 's-Hage, om eene tegemoetkoming inde gemaakte kosten wegens het herstellen der zinker van de waterleiding in de Schie. Gerenvooieerd naarßurg. enWeth. voor advies. ■ -Betreffende het adres van F. B.Plukhooij, om onderwijs te geven i in de wiskunde en de Hollandsche taal aan de voorttezetten teeken - school, werden Burg. en Weth. gemachtigd dienaangaande te rade te gaan met het hoofd dier school. Vervolgens zijn vastgesteld; Het 3e suppletoir kohier der plaatselijke directe belasting dienst 1883, en het Ie suppl. kohier van de belasting op het inkomen. ■ • ■•---• Eene verordening, met verordening op de invordering, tot het heffen van schoolgeld voor onderwijs in de gymnastiek. Hot leergeld bedraagt voor een kind ƒ6 en'voor ieder volgend kind uit een gezin ƒ3 per jaar. J Eene instructie voor de commissie van toezicht der teekensohool. Vervolgens zijn benoemd als leden,uitmakende de commissie voor de teekenschool, de heeren: O. M. Kam, E. Kiderlen, en J. S. Van Waning. , ■■•.■* Benoemd (voorloopig) als onderwijzer in de gymnastiek de heer A. B. Meilink te Schiedam. Tusschentijds hield de vergadering zitting met gesloten deuren. - ''■■.'' - '. ■ ■ ; t~ ■■■ '<%''■ De gepensioneerde vice-admiraal R. L. De Haes, tot voor twee jaren nog. in actieven dienst; en alstoen directeur-kommandant van Willemsoord, is gistermiddag te 's-Gravenhage overleden, na eene ongesteldheid van slechts eenige weken. De overledene was ridder van de 3de klasse der Militaire Willemsorde en ridder van den Nederlandschen Leeuw.' : ; - ■ ■ ■ ■";.• D e cavalerie - manoeu v r e s in Gelderland zijn in vollen gang. De beweging gaat van de Noord-Oostzijde der Veluwe over de dorpen "Door Lunteren, *> Eede, Bennekom \ en Wageningen naar de Grebbelinie, waar men Zaterdag de hoofd-ontmoeting j verwacht. Gieren .was de:...heide ~bij,■■ Eede het tooneel van den schjjnbaren strijd, j Tien extra-treinen hebben eergisteren troepen en materieel te Eede aangevoerd. .„.Evenals el de r s. w o r d t o o k ] i n de omstreken van Dordrecht sterk geklaagd over; de verwoestingen door de veldmuizen aangericht. In ; sommige buitenpolders is de grasmat: grootendeels vernield en liggen nu ook de aardappelvelden aan de beurt. Het ongelukkige is, dat de dieren zich niet bepalen tot opeten van het aangetaste, maar wild rond zich knagen, en zoodoende, daar elke aangetaste aardappel onbruikbaar is, groote schade aanrichten. De weesinrichtingte Ne er bos ch ontving de vorige week, behalve tal van - andere giften, een som van ƒ2OOO voor den bouw van het nieuwe weeshuis, van een vriend der inrichtingen,' die bij gelegenheid van, het jaarfeest ƒlOOO beloofde, doch thans ƒ2OOO zond.;- , . , . ■■ •.'. /.-." ~ • /xA Het plan voor het nieuwe weeshuis, waarin j weder 100 kinderen zullen kunnen worden I opgenomen, is - reeds ontwórpen/ Da. gelden I zijn echter daarvoor op lange na nog niet; 'bijeen.' '•--.. '' .::''\ ' 'l^'-v^wj^ Op het;eiland Schièrmonnik-; oog wordt eerlang een Rijkstelephoon-kantocr: geopend,, in.i verbinding met Oostmahórn.; Door eene wekkerverbinding zal dit kantoor ook des nachts, ingeval van schipbreuken enz., j berichten' reet Oostmahórn en laatstgenoemd kantoor met Amsterdam kunnen wisselen.; BI ij kens bericht van Z r. M s.' g ezant te Weenen heeft de Qgstenrijksch-Hongaarscho Regeering denin-~-en doorvoer ver-: boden van lompen, oud (touwwerk, oude kleedingstukken, gedragen : linnengoed ■en gebruikt boddegoed, voor zoover een en ander voor den handel bestemd en uit Spanje afkomstig is., ■•• • ';•'':..■'■• -l?;!*1".-':' •■'.'..■■ ■■■■<< \ Blijkens mededeeling van Zr. Ms: gezant te Stockholm] heeft de Deensche 'Regeering de bepalingen van de quarantainewet toepasselijk, verklaard op alle vaartuigen afkomstig van de i Spaanßche havens aan de Middellandsche Zee. ' Blijkens) bericht van Zr. Ms. gezantschap j te Konstantinopel heeft de gezondheidsraad, aldaar de navolgende quarantaine-bepalingen vastgesteld:- -■ ■■-■■' '■'■'■:":& u' f4'i^'t-$j Vaartuigen, afkomstig uit de Spaanßche havens aan de Middellandsche Zee, zijn aan eene: quarantaine van tien volle dagen onderworpen. Vaartuigen, afkomstig uit havens aan gene zijde van Suez gelegen, en ten opzichte waarvan geene quarantaine is voorgeschreven, worden,„ zoo zij op hunne, vaart, door< hst kanaal .van Suez geen passagiers opnemen, vrijelijk, toegelaten;, nadat j een onderzoek naar den gezondheidstoestand aan boord zal, zijn ingesteld.;,,,! ■ --, -j.. %■. -'.: .■••:.; ■■- •.-.- .•■/.• :, Vaartuigen, afkomstig uit Tunis, zijn aan eene quarantaina Van vijf ; volle dagen onderworpen, welke moet worden ondergaan in de havens vau Tripoli (A.frika), Beyrouth ,of Smyrna. • ■ y~:-JifCi;.!)Uï~^\ Aan een particulier schrijven ontleenen wij t Daar Arnhem u zoo zeer belang inboezemt j Ldeeljk :nog medjj. dat de verkiezing '■ voor lèên" licl. iia*"dên?gêmeenieraad" juist"isJ afgeloopen, zooals ik laatst zeide, de meesten hebben als overal gedacht: „of. ik door den hond gebeten word of door de kat" enz. en bleven thuis; de anderen,circa een v ier&e. der kiezers, hebben tusschen hond en kat gekozen, maar zoodanig, dat alle honden en katten in de minderheid bleven en er herstemd moet worden tusschen 2 mannen, die elk eene kiesvereeniging achter zich hebben, nl. de heer Van Dathar, aanbevolen „als niet door geboorte begiftigd," en de heer A. Moll, notaris, als financier geroemd. Het is te hopen, dat Arnhem toonen; zal wat het wil, en bij den aandrang der niet-kiezers, die eene stem verlangen uit te brengen, moest het vrij staan dat niot-kiezers - de , niet-stemmende kiezers vervingen. Was het al geen recht, zoo was het minstens billijk ! , Naar wij vernemen, is de rekening van den Farwa-tocht opgemaakt, en zal de commissie, aan welker hoofd de hoogleeraar Buys Ballot staat, waarschijnlijk in staat zijn ongeveer ƒ13,000, of ruim twee vijfden van het door den Staat verstrekte voorschot, terug te geven. - - I ';'■„ ',' ,(A.) . De steenfabrieken langs den - Rijn staan - ongeveer stil. en slechts 1 enkele honden eenige weinige arbeiders aan het werk, en dat zijn.meestal stoomfabrieken. Op de steenfabrieken tusschen Vreeswijk en Huissen zijn dit jaar ongeveer 40 millioen steenen minder gemaakt dan verleden jaar; defabri kanten kunhen dan ook trouwens niet voort, aangezien er in 't geheel geen vraag naar het artikel bestaat. . "-V~<;; De meesten denken er over eens eenjaar lang de zaken te laten stilstaan, en dan verder te zien wat de toekomst brengt. .... Het is niet alleen voor de fabrikanten van groot nadeel, dat alles zoo stil staat, maar niet zonder angst zien de honderden huisgezinnen, die in dezen tak van nijverheid anders hun brood verdienen, den winter tegemoet, die thans broodsgebrek schijnt te zullen brengen. ,y van Gedep. Staten der provincie Zuid' Holland zijn bij besluit van 1 September jl. op nieuw samengesteld, terwijl ook nu tot leden dier afdeelingen zijn benoemd: Afdeeling A. de heeren: Mr. C. \V. Hubrecht, Mr. G J. Goekoopen Mr. O. A. Van der Kemp; Afdeeling B. de heeren: Jhr. Mr. H. A. O. De la Bassecour Caan, Mr. P. L. F. Blussé en Mr. O. J/E. Graaf van Bylandt. ;De lijninspeoteur-directeur van het Rijkstelegraafkantoor alhier maakt bekend,dat de Japansche lijnen voorbij Nangasaki zijn gestoord. — De ontvangsten der Staatsspoorwegmaatschappij bedroegen over Augustus ƒ1.180.103.045, makende een totaal voor dit jaar van f 7.918.986.48 tegen ƒ 7.595.248.70 over een gelijk deel van 1883. Per dagkilometer bedroeg de ontvangst ƒ24,09 tegen ƒ25,56 in het vorige jaar. - — Gisteren i bracht de Commissaris des Konings in deze provincie/ mr. C.Fock, een bezoek aan Dordrecht en Dubbeldam. — De artt. 1, 3, 4, 5, 6 en 7 van het Kon. besluit betreffende de veeziekte zijn van toepassing verklaard, in de gemeente Pijnacker jop de peroeelen in gebruik j bij B. Hogervorst en kadastraal bekend sectie C. Nos/1277 tot en met 1279. "*7—°"Béröepen rbjj 'NedrHerv. gem.t ta Berkel en Rodenrijs ds. C. Hattink te Nieuw- Vennep; bij de Ned. Herv. gsm. te Biggekerke (cl. Middelburg) ds. J. W. H. Kalkman te Maassluis. ;— Voordraoht voor leeraar in de Engelsche taal- en letterkunde aan de H. B. S. met 5-jarigen cursus te Amsterdam de heerenL. P. H. Eykman, leeraar aan de H. B. S. te Leiden; J. G. Van Santen, idem te Zieriksee, en, G. Bakker, leeraar aan de Twentsche industrie- en handelsschool te Enschedé. --- Feuilleton. EEN STAATSGEHEIM. Roman DOOR JULIUS ROGE. 35) ■ \ (Vervolg.) . , , . , | p —/Datlaal.:hg nooit;■,doen,' hernam,eeni ander. Zoover ik hem ken, zege Helmholzj nooit iets > dat hij niet verantwoorden kan. I Gij hadfc hem niet moeten varren, dokter, j — De heer Helmholz, antwoordde Kleberj op een meer. vragenden dan tegensprekenden toon, als hjj,te, vernemen,' waarop! die heer zijne opmerking grondde, kan toch over mjjne inrichting; niét pordeelen. Als"s?jj; na noi* de middelen ontbreken, om een ge-[ sticht, dat l zoo < snel in bloei toeneemt, van alle gemakken te voorzien, dan mag men daarom nog niet van zwendelarij spreken, j — Gij kondigt in de dagbladen omstreeks twintig: welingerichte ; ziekenkamers aan, en hebt ier misschien slechts drie!:.Ymi;;l'■ ■ v..■:.-. 'r-, ! ••: Kleber .lachte, -—Dat i is grappig, zei hij met bitteren spot, zeer|grappig, uWie j over de zaken ■'.. van i anderen wil spreken,\waarde heer,! moet: zich daarmee j wat nauwkeuriger bekend maken.. Indien ik| honderd kamers aanbied, dan zal ik zorgen, dati ze er zijn, maar eerst naar gelang i van] de jbehoefte,, anders ware ik «en dwaas.; Wie tot mij komt met eene zieke, wordt bediend; I mij, dunkt,,.dat dit voldoende is,. Gij' schijnt overigens j ook niet te weten, dat gemakken vqbr. een ziekte iets anders is, krankzinnige plaatst men geen Weener vleugels in zijne kamer. / Do dokter had zijne flesch geledigd en stond thans insgelijks op.' Niemand trachtte hem terug te houden. Indien hij niet reeds vroeger had opgemerkt,' dat de stemming tegenover hem koeler, dan ooit was geworden, dan had hij; uit de wijze, waarop men zijn goedenavond beantwoordde, kunnen opmaken, dat niemand hém., met' leedwezen zag . heengaan. . De gebruikte wjjn werkte ook mede, om de door deze : opmerking.... reeds stemming "nog meer te verbitteren; een mensch ia!'nooit prikkelbaarder dan wanneer de opgewektheid vaneen tot!een tegenovergestelde stemming is overgeslagen. ,!..rToen,'hij'.'te huis kwam, melde hem zijn opzichter) jjj dat!,.de . zieke !■.van, nommer aoht, na te vergeefs beproefd te hebben zijn oppasser door beloften en bedreigingen te bewegen, hem tot de vlucht behulpzaam te zijn, dezen bij den keel had gegrepen om hem te verworgen. De, oppasser had hem gemakkelijk meester kunnen worden, '■' maar daarbij was het verbandlosgegaan, en de patiënt had veel bloed verloren. ~.! .7 ;^!..rÏÏY!;!!!;.,,., :.'•.*££'.'•} "■,!- Kleber., had '~ het , nog niet gewaagd'.tegéh Koenraad dé dwangmiddelen.aan te wenden, die eerst, bij verklaarde krankzinnigen gerechtvaardigd zjjn.. Thans voer hij uit tégen zijn •" opzichter, omdat! men den patiënt niet het dwangbuis had aangedaan) en hem een koud stortbad. had gegeven.. Hij ..was in.eene stemming,! dat het hem eene behoefte „was, op iemand zijne gal te kunnen uitstorten., \>J\— Aan: uw:, weifelen ..zijn dé.praatjes te wijten,' zei hij tot zichzelvenj uw bedienden 'geraken .van de wijs, als gij dien patiënt nog ontziet.-Behandel!hem ,als een razende; dan zalhet.gebabbel weltophouden.. ;,: . -'■... :;>;. Koenraad „ bevond.! zich - gelukkig ; in 'zulk een' afgematten' toestand,' dat hij den doktér, die op dit oogénblik tot alles'in staat was, geen aanleiding kon geven, hem nog meer Jeed aan te doen. Hjj voeide nauwelijks wat er rnfct hem gebeurde, toen men hem het dwangbuis aanlegde; hij hoorde niet, dat Klebar den oppasser last gaf, voortaan dezen patiënt met de meeste strengheid te behandelen. ?''f''LV' --- XVII. Omstreeks deazelfden tijd da!; de ontmoeting tusschen Helmholz en Dr. Kleber plaats had,: was \ de [ avondtreini; uit de residentie te I Sohönweide \ aangekomen. Eene dicht ge sluierde dame; was uitgestapt, had zich snel over! het perron het bereik der weinige gasvlammen verwijderd; en. was reeds jin, de donkerej schaduwen -van het: plantsoen\verdwenen,; eer. de trein zich weer in beweging :had;gesteld.-ifAów*.i£'iveastw 'i'sKs M.-iï-ÏJii n?ïi Laura Holm, want deze was de dame, vergunde zich eorst adem te scheppen,; toen het haar gelakt.was onb«merkt, of ten minste .zonder door deJ spoorwëgbeambten' in j het oog te 'wordengehouden, de hoofdstraat van het dorp te bereiken, maar. thans wiat zij niet waarheen zjj; zich. zou, richten. Behalve dat de straat niet,•' verlicht f. was, — daartoe waren de in. komsten 1 der... kleine .<• gemeente „te gering — 1 was . het haar geheel .onbekend in, welk gedeelte .van;, het dorp,Helmholz"woonde ; zij •had er ook niet naar durven vragen, uit vrees, misschien, een v nieuwsgierige aan te treffen, die naar het doel van hare reis mocht willen vorschen. • ■ ti.. ~, .'.;....'..;,-. .jf. •...,.. :,,,',,, ; . Zij ging dus op geluk, af een vijftigtal schreden : verder. In . slechts. weinige huizen ■ brandde " licht: de: meeste waren onbewoond. Had zij gevreesd nieuwsgierigen te ontmoeten, dan bleek deze J vrees ij del," zij zag | of hoorde niemand; reeds bèyönd zij zich in • eece" streek waar onvoltooide gebod wen mét woeste bouwterreinen afwisselden; daar achter strekte zich het open veld uit; zij werd angstig: als haar hier eens een dronkaard, of nog erger tegenkwam! '.?. - \\ -''■ " ; Zij keerde zich om en wilde teruggaan; daar zag zij op eenigen j afstand' een huis, waarvan verscheiden vensters verlicht waren. Zij sloeg den weg derwaarts in; het was nog niet zoo laat, dat zij de hoop had moeten opgeven, hier of daar een meisje aante trefien, die aan de huisdeur stond, of met haar minnaar over de heg van; den- tuin keuvelde. Zij had onderweg twee nog open winkels gezien, j maar,, er | niet. durven binnengaanJ! omdat I zij in beide — zoowel in den. drankwinkel j als bij den koopman — verscheiden personen voor,de toonbank had zien staau._...., '.' ','-. /u._i. ,- *8 . Daar hoorde zij plotseling de naderende schreden van een man achter.zich. Het,was te laat om zich .te maar zij had ook niets te. vreezen, de man stapte haar voorbij zonder acht op haar te slaan.Zij schepte moed, en,.wilde juist,den vreemdeling aanspreken, toen deze voor, de tuindeur van \ een groot huis . bleef staan en in zijn zak naar den;sleutel zocht. .;,.., ;„> ~-,,, '..',.,',..>,v\ - De /man%;had den kraag van zijn overjas hoog opgeslagen, thans draaide hij het hoofd 'om,;,zij zag• een'grijzen, goed onderhouden knevel, en juichend riep zij uit: Heer opzichter! :'•' ; -''.•'• -1 '■■'"■..' ■ . Helmholz zag verbaasd om;3*,: : ; \X-'t- '.Ik' ben het, heer opzichter, fluisterde zij, Laura*Holni,i : :"; ; r '';''; V•.De opzichter zag'haar in hot gelaat, alsof hij zich i met eigen: oogen • moest overtuigen, dat hij goed' \ had gehoord.; Niets kon' hem zeker meer onverwacht komen, dan het meisje voor zich - te "i zien, over wie heden was gesproken, en dan nog bovendien zoo laat op den avond en zonder dat zij belet 'had gevraagd! — Waarachtig, zij is het! riep hjj. Maar waar komt gij vandaan? ... ..-. '\\_ — Laat mij maar eerst binnen; Of mag ik niet? ■■.■ ■ ■ -': '■»; •■ ;;«J Die vraag was gewettigd door zijn aar-elen ; nog meende hij te droomen. Thans opende hij de. deur en snelde vooruit om ook de huisdeur te ontsluitoa. -::: -■.■;;„ :",-- ' — Vergeef mij, zei hij, maar dat is eene verrassing. Als Ida en mijne vrouw maar niet reeds te bed zijn.-' ƒ : .■ I Helmholz had het met zijne!ónderstelling bijna: geraden, zöne vrouw wilde zich juist ter ■ rust begeven. Zij wachtte gewoonlijk de tehuiskomat van haar echtgenoot- uit het koffiehuis niet af, maar heden kwam hij vroeger dan anders., J£>V Ook Jda,kwam, op den roep van haar.vader aansnellen. Zij was zeer blijde haar liefste vriendin, die zij in lang niet had gezien, te ontmoeten;f maar met' gespannen' nieuwsgierigheid .verwachtten alle leden'van'hetjgezin eene verklaring van dit verrassende,bezoek. Alleen Helmholz scheen de aanleiding te raden, maar het met zichzelven nog niet geheel eens te zijn. . '; *' -'f-: \ '"'■" L&a ra j legde J haar f valies \ neder,'! In' den waan, dat. hare betrekking tot Koenraad hier te Sehönweida nog door niemand werd vermoed, had zij zich op eene verklaring van haar bezoek voorbereid, en begon; deze zoo onbevangen mogelijk ten beste te 'geven; Zij verhaalde, dat haar vader ten 'gevolge van ambtelij ke onaangenaamheden reeds lang voornemens was geweest,:zijn ontslag te vragen, en een ? particuliere betrekking» te"s zoeken Heden was "l het } tüsschen ■ hem _en zij a ohef tot een bepaalde breuk gekomen';zij had toen aan den heer. Helmholz -ge lacht, en kwam nu vragen, of deze haar vader niet met zijn raad zou willen bjjstaan. {Wordt vervolgd.) --- DE MILLIONENSPEECH. (REDEYOEKiStI uitgesproken door den Minister Tan Financiën bij de indiening' der Sliintdijrsraoting ' voor 1883.) '.••''■' Overeenkomstig de door den Koning verstrekte machtiging, heb ik de eer de wetsontwerpen tot vaststelling der Staatsbegrooting voor het dienstjaar 1885 aan de Tweede Kamer in te dienen, en bjj die gelegenheid nopens den algomeouen financieelen toestand van het Rijk eenigo mededee ingen te doen. In de eerste plaats breng ik hier voor zoover noodig in herinnering, dat bij de wet van 27 April 1884 eene regeling is getrotlen voor de dekking van het nog openstaand tekort van het dienstjaar 1881, en dat bij diezelfde wet is beschikt over het nog aanwezige saldo ran het aan het Rijk toekomende gedeelte Tan de opbrengst der bij de wet ran den 16den Maart 1883 vastgestelde geldleenihg, ten bedrage van "ƒ2.705,592.99% hetwelk is aangewend tot aanvulling van de middelen bestemd tot goedmakin,,- der uitgaven, begrepen in de" taatsbegrooting! voor 1883.'■■".. Hot tegenwoording overzicht zal.mitsdien kunnen, aanvangen met de mededeéling der bekend geworden uitkomsten van den dienst 2885.'„.'. . ~..-., Volgens de bij" de Algemeene Rekenkamer overgebrachte Staatsrekening, bedragen",' de ' uitgaven ƒ129.897,877.175, de ontvangsten ƒ 116.306,852.72, en het tekort ƒ13.591,024.455 of ƒ892,643.755 minder dan het ten vörigeu jarè daarvoor geraamde oufer van ƒ 14.483,863.21. ' :' '••' ' ■ " ■ Blijkens die rekening hebbeo de ontvangsten ƒ141,301.89 en do uitgaven ƒ1.003,945.64s'minder bedragen, dan de laatstelijk daarvoor aangenomen cjjfers. !-•■,.- Hierbij.wordt aangeteokend, dat onder het bovengenoemd totaal bedrag ier uitgaven was begrepeu Voor buitengewone uitgaven een e som van ƒ17.5101,629.73 en do ontvaugstbn, wegens buitengewone ontvangsten eene som van ƒ4.462,231.96. Voor de beregening van het zoogenaamd tekort op de gewone ontvangsten dient het verschil tussohen deze cjjfers ad ƒ13.4 49,397.77 van het totaal tekort'afgetrokken te worden «aarna bljjkt.'dat het tekort op den gewonen d>-u-i 1 «2 kan geacht worden te bedragen ƒ141,626 'V' Nopens het dienstjaar SSSB •»•' '*' volgende opgemerkt: , Volgens den algemeenen recapitulaties» ' V: toelichtende staten bij de veraohillende bep ' j' ï''n gevoegd, zou in het geheel zijn u ;...'•'.-"•■ven ƒ137.937,659.42', terwijl de ontvangsten, volgens da tot dusvrrre bekende gegevens, gesteld kunhen worden op ƒ112.170,495.15s,'en het tekort mitsdien op ƒ25.767,164.27 of ƒ2.98fi,b25.465 minder dan het. ten vorigen jare daarvoor aangenomen bedrag,' als gevolg van hoogere ontvangsten, ad 'f 1.008,19t.57' en mindere uitgaven, ad f 1.978,331.09, te zanten als boven ƒ2.986,528.46'1. •• ■ :><-■■> ,■ ■...:•'.- , Het bovenberekend 'tekort ad,ƒ 25.767,164.27 vermindert intusschen, zooals hiervorea reeds is medegedeeld, met het saldo van de opbrengst der geldleening van 1883, ad ƒ 2.705,592.99% en'is'dus voorloopig te stellen op ƒ 23.061,571.27"', behoudens de vermeerdering, welke van nadere voorstellen tot verhooging van deze begrooting het gevolg zou kunnen zijn. •■ . -.'■'■• ■= •; ■'■""- f.A-hhiai , De besparing op de 'ij de versohillondo begroo- , tingewetten toegestane kredieten en de werkelijke uitgaven kan gesteld worden op ƒ 5.585,912.79.- De verhouding tusschen de zoogenaamde gewone Staatsontvangston en uitgaven over het dienstjaar 1881 was de volgende: ' • • ':■■'• <«fa Blijkens de staten A en B, hebben de gewone middelen opgebraoht ■ ƒ 1U.920,495.155 en het totaal der gewone uitgaven ƒ 117.530,483,96*. Het nadeellg verschil tusschen de 'gewoneontvangsten en uitgaven over 1883: zal dus, volgens deze berekening bedragen ƒ 5.609,928.81.' - >':- '-,:-.• :V ■' '■--;-- ■'■' Het zij mij vergund thans een en ander op te merken omtrent de vermoedelijke uitkomsten van den dienst 1884. j - ■■'■ ;-" " Voor het totaal bedrag der uitgaven kan vooralsnog geen ' ander o per worden aangenomen - dan f 145.286,369.59% welk bedrag kan geacht worden te verminderen met ƒ 6.000,000,00; blyft voor uitgaven ƒ i39.286,569,ö95. - ;:i !.■■-„ %^i..VA: De opbrengst dor middelen vobr het loopend jaar raam ik op ƒ 112.824,000,00, waaraan is toegevoegd een gedeelte van de opbrengst der leeniog, ad 18.000,000,00, terwjjl, indien hot wetsontwerp. houdende voorziening in de verevening van vorderingen ten laste van het Vilde hoofdstuk B der Staatsbegrooting voor 1882 tot wet mocht worden verbeven,, de middelen nog zullen vermeerderen niet ƒ1,017,15. De vermoedelijke opbrengst der middelen over 1884 kan derhalve gesteld worden op ƒ 180.825,017.15, de uitgaven op ƒ 139.286,369.59% en het tekort op ƒ8.461,352.443.;.': :■>„.:■ rt ' Bg tcfepassing op deze cyfers van de voor vorige jaren aangenomen regels voor de berekening Tan het gewoon tekort blijkt, dat onder de zooevengenoemde opbrengst der middelen, na aftrek van het daaraan toegevoegde gedeelte der opbrengst van de in 't loopende jaar te gelde - gemaakte leening, ad ƒ 112.825,017.15, begrepen is. een bedrag van ƒ 1.624,400.00. - , .:. -\ • ' ' ; Bij de verschillende ontwerpen worden de uitgaven geraamd tot een gezamenlijk bedrag \ van ƒ 136.172,740.37, of 8.947.612.075 minder dan de voor 1884, met inbegrip der reeds toegestane verhoogingen, verleende kredieten ad ƒ145.120,352.445. De uitgaven van bijzonderen aard buiten besohouwing latende, is minder benoodigd: voor hoofdstuk I, Huis des Konings ƒ 100,000.00, ten gevolge van het overlijden van Zijne Koninklijke Hoogheid . den Prins van Oranje; voor hoofdstuk 11, Hoog Colleges van Staat en Kabinet des Konings ƒ5,184.00; . voor hoofdstuk 111, Departement van Buitenlandsche Zaken ƒ655,00; voor hoofdstuk IV, Departemen t van Justitie ƒ556,590.00; voor hoofdstuk V, Departement van Binnenlandsohe Zaken ƒ 2.19?,985.98; voor hoofdstuk Vl,' Departement van Marine ƒ266,798.635; voor hoofdstuk VUB, Departement 'van Finanoiën ƒ556,176.25; voor hoofdstuk VIII, Departement van Oorlog / 17,300.00; voor hoofdstuk IX, Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid ƒ 338,132 18; en voor hoofdstuk X, Departement van Koloniën ƒ 52,584.03, totaal 'f 4.092,406.07\ - - ■ Tegenover ' deze vermindering staat de hoogere raming van het eindcijfer van hoofdstuk VIM, Nationale Schuld ƒ 1.396,994.00. Omtrent de raming der middelen valt het volgende op te merken: de geheele opbrengst wordt geraamd op ƒ 120.954,176.00; die voor 1884 was oorspronkelijk geraamd op ƒ 114.166,025.00, de raming voor .' 18S5 is dus hooger f 6.788,151.00. De geheele begrooting van uitgaven voor 1885 bedraagt ƒ136,172,740,37, de raming der middelen ƒ 120,954,176,00, en het geheele tekort voor het dienst. jaar 1885 ƒ15,218,564,37, welk bedrag zal verminderen met ƒ5,000,000 wanneer ook in dit jaar geen gebruik behoeft gemaakt te worden van liet voor de . ontmunting van zilver aangevraagde krediet. Onder het zoo even genoemde bedrag van ƒ 136,172,740,37, is begrepen een som van ƒ17,272,900,00, wegens uitgaven, welke naar mjjne meening, door geldleening kunnen bestreden worden. Zoodat de gewone uitgaven voor 1885 bedragen ƒ 118,899,840,37. Daarentegen komen onder het voor de middelen geraamde bedrag van ƒ120,954,176, eenige posten , voor, welke mijns inziens als buitengewone ontvang. sten Aangemerkt, en waaruit de zooeven genoemde buitengewone uitgaven in de eerste plaats bestreden moeten worden, re weten ƒ5,525,000. De gewone middelen voor 1885 beloopen derhalve 'f 115,439,176,00, en het nadeelig versohil tusschen de zoogenaamde gewone ontvangsten en uitgaven f 3,470,664,37. Volgens de berekeningen vertegenwoordigen de nog ongedekte begrootingstekorten, voor 1882 ad ƒ13,591,024,00, voor 1883 ad ƒ23,061,571,00, voor 1884 ad 8,461,352.00, voor 1885 ad ƒ 10,218,561,00, een totaal bedrag van ƒ55,333,511,00, tot dekking waarvan beschikbaar is de opbrengst der krachtens de wet van 20 Juli 1884 (Staatsblad no. 146) tegen den, koers van 1005I/100 pot. te gelde gemaakte geldleening groot ƒ 59,700,000, na aftrek van ƒ18,000,0110 welke.bg de aangehaalde wet aan de middelen van 1884 zijn toegewezen, bedragende ƒ42,608,547,00, zoodat te voorzien blijft in een ongedekt tekort per saldo to ramen op ƒ13,733,964 00. Deze oijfers geven mij aanleiding nopens den finan! cieelen toestand nog in eenige nadere beschouwingen te treden, opdat duidelijk bljjke, aan welke oorzaken die in de laatste jaren telkens terugkeerende tekorten zjjn toe te sohrijven, en wat zou moeten geschieden om daaraan een einde te maken. Is het totaal onkosten sedert 1881 niet noemens. waardig veranderd, dat der uitgaven daarentegen is sedert 1881 aanzienlijk toegenomen. Altijd na aftrek der voor den aanleg van S taatsspoorwegen bestemde sommen, blijkt dat in het geheel méér dan in 1881 is uitgegeven of op de Staatsbegrooting uitgetrokken: voor 1882 ƒ5.245,000; 1883 ƒ 12.786,000; 1884 ƒ 23.469,000 en 1885 ƒ20.521,000. > . ( Wie zioh van deze verhooging der kosten van de Staatshuishouding rekenschap wil geven, en tot dat einde de voor de verschillende takken van Staatsbestuur gedurende het tijdvak van 1881 — 1815 uitgegeven of uit te geven bedragen onderling vergelijkt, zal in de eerste plaats tot het besluit komen, dat deze vermeerdering voornamelijk veroorzaakt wordt door de hoogere uitgaven voor de navolgende onderwerpen van uitgaaf, te weten: • . Departement van Justitie. Gebouwen. (De voor 1885 aangevraagde som bedraagt minder dan de nitgaven in 1881). Departement van Binnenlandsohe Zaken. Kosten van bestrijding der veeziekte. Kosten van het onderwijs. Hoofdstuk Vila. Nationale schuld. . Departement van Finanoiën. Buitenomloopstelling van kopergeld. Herziening der belastbare opbrengst van ongebouwde eigendommen. Uitkeering van J/„ der belasting op het personeel. Ontmunting van zilver, waarvoor credieten zijn aangevraagd alleen bjj de begrootingen van 1884 en 1885. Departement van Oorlog. Voltooiing van bet vestingstelßel. Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid. Kosten val ende op de overneming van het Noordzeekanaal door den Staat. Verlegging van de uitmonding van de Maas. Aanleg van een kanaal van Amsterdam naar de Merwede. Verbetering van den Kotterdamsohen Waterweg. .'.•-■.-:■:?;; Al deze uitgaven kunnen gezégd worden een gevolg te zijn van Wetten of maatregelen, die de Regeering ingevolge den wil der Wetgevende Macht verplicht is geweest in de laatste jaren ten uitvoer te leggen en het totaal bedrag van het hetgeen alléén deswege méér dan in 1883 betaald of uitgetrokken is, bedraagt voor ieder der jaren waarover deze vergelijking loopt niet minder dan: voor 1882 ƒ 3.963,000; 1883 ƒ9.466,000; 1884 ƒ 20,938,000 en 1885 ƒ18.514,000 tegenover eene verhooging der geheele Staatsbegrooting met ƒ5.245,000; ƒ 12.786,000; ƒ 23.469,000 en ƒ 20.521,000. , , Uit bovenstaande oijfers zal het naar ik vertrouw, duidelijk worden, dat van een terugkeer tot den financieelen toestand van 1881, alléén door inkrimping der uitgaven, niet valt te denken en dat er geen gegronde aanleiding bestaat voor de meermalen uitgesproken bewering, alsof de tekorten der laatste jaren in hoofdzaak zjjn toe te schrijven aandezuoht om de gewone huishouding van den Staat voortdurend op te drijven.:;;':." • ■ . -:. ■' ''•"'..• Ik heb gemeend het bovenstaande op te moeten merken, ten einde duidelijk te doen uitkomen, dat de Begeering, na de verworping der door haar ingediende voorstellen tot invoering van eene klaasenbelasting, het vraagstuk: op welke wijze de Staatsbegrooiing sluitend zou te maken zijn ? aan een nauwkeurig onderzoek onderworpen en ernstig beproefd, heeft daaraan, door vermindering der uitgave de voorzeker meest gewensohte oplossing te geven. Dat hare pogingen, om in die richting werkzaam te zijn, niet vruchteloos zjjn gebleven, zal, naar ik vertrouw, door een ieder, na kennisneming van de reeds medege' deelde cijfers, moeten toegegeven worden. De geheele Staatsbegrooting voor 1885 toch is in vergelijking met de. uitkomsten voor het dienstjaar 1881 verhoogd ' met niet meer dan ƒ.20.521,000.00 terwijl diezelfde verhooging alleen voor de uitgaven, . waarop ik de aandacht gevestigd heb, bedroeg: voor de uitgaven der eerste categorie - f 18.514,000.00 en • voor de tweede ƒ 3.237,000.00, totaal ƒ 21.751,000.00 waaruit dus volgt dat, na aftrek van enkele verhoogingen van mindere beteekenis, voor de overige thans niet afzonderlijk besproken onderwerpen van uitgaaf per saldo ongeveer ƒ 1,230.000 minder wordt aangevraagd dan hetgeen deswege in 1881 werkelijk is ,betaald. -.'''■•■'• "'',',: '■ -'.'■ 's.■■ :■ ,:'.\ '~ Nu' het echter ten eenemale onmogelijk bleek om het verbroken evenwioht * tusschen j de gewone ontvangsten en uitgaven uitsluitend door bezuinigingen te herstellen, acht de Begéering zich verplioht andermaal eenige voorstellen tot versterking der Eijksontvangsten aan de goedkeuring der wetgevende macht te onderwerpen. Zij is daarbij uitgegaan van het denkbeeld, dat het voorloopig voldoende is voordraohten in te dienen, waardoor de ontvangsten zullen toenemen met eene som ongeveer gelijkstaande aan het geraamde nadeelig versohil tusschen de gewone ontvangsten !en . uitgaven, en dat dit resultaat onder de gegeven omstandigheden op de beste wijze zou te bereiken zjjn door de bekrachtiging van eenige, ten deele bij de Tweede Kamer reed* aanhangig gemaakte en ten . deele bjj den Baad van State in behandeling zijnde wetsontwerpen, welke de strekking hebben: om een vijfde gedeelte der belasting op het personeel voor het Rijk terug te nemen, om het overgangsrecht bjj overlijden, op effecten eenigszins te verhoogen en uit te breiden tot rentegevende schuldvorderingen; om het zegelrecht op effecten eenigszins te verhoogen en uit te breiden; en om de inriohting der Staatsloterij opnieuw te regelen. Bjj aanneming dier voorstellen zullen de uitgaven verminderen met ruim ƒ 3.500,000.00.'-'- De Regeering ontveinst zioh intusschen niet, dat verdere versterking der gewone middelen, ook in verband met de wenschelijkheid om sommige belastingen te verbeteren en - minder drukkend te maken, eene dringende noodzakelijkheid blijft, en zij stelt zioh daarom voor, reeds binnen kort aan de goedkeuring der wetgevende maobt te onderwerpen eene wet tot invoering van eene tabaksbelasting en eene tot wijziging der tegenwoordige zegelbelasting, waarvan de ontwerpen nagenoeg gereed zijn. In afwaohting van het lot, hetwelk aan die voorstellen ten deel zal vallen, zij het mij veroorloofd voor den doi.r de ontvangsten niet gedekten sluitpost der Staatsbegrooting de gebruikelijke machtiging te vragen tot uitgiften van. sohatkistpromessen en schatkistbiljetten tot een bedrag van hoogstens ƒ 15,200.000. , ---