Traditie wint in Engeland van veiligheid fq De traditieplaatsende boven de veiligheid reden koningin Elizabeth en prins Phifip van Engeland gisteren ineen open rijtuig (foto) over het terrein van de paardenrennen in Ascot, alsof er zaterdag geen losse flodders waren afgevuurd tijdens de Trooping of the Colóur in Londen. • .'.:'■, •"-..'•< De veiligheidsmaatregelen rond de koningin waren echter wel strenger en er liep meer geüniformeerde politie rond dan voorheen. Rechercheurs hadden zich onder het publiek gemengd. '\ \ ' In volgrijtuigen zaten prinses Margaret en koningin-moeder Elizabeth en prins Charles met zijn verloofde lady Diana Spencer. . . ..' ' ; / --- Van Aardenne: 'Ontzien minimuminkomens niet zeker' Hogere aardgasprijs moeilijke beslissing (GPD.ANP) — De beslissing over de verhoging van de aardgasprijs voor kleinverbruikers per bjanuari met 12 cent van 47 tot 59 cent per m 3, waarover dé Vereniging exploitanten van gasbedrijven (Vegin) zich morgen zou uitspreken, komt in de lucht te hangen. Minister.Van Aardenne (Economische Zaken) heeft laten weten, geen garantie te kunnen geven dat de minimuminkomens zullen worden ontzien. •-■•'. '-.-'•;r:. - :•:•'■'..'.' ■-'' •"'. ";':••* Hét Vegin-hoofdbestuur had de bewindsman, geschreven wel de ledenvergadering te willen voorstellen een nieuw contract met '.'de; Gasunie ,té sluit ten, waarin de verhoging van'l2 cejit is opgenomen.: Als bindende voorwaarde werd daarbij de toezegging van de minister verlangd rekening te houden mét dé positie van de laagstbetaalden. Tevens werd gevraagd ervoor te zorgen dat in de prijscompensatie de vergoeding van gestegen energiekosten behouden blijft. Het Vègin-bestuur zou zich vanavond in een vóórvergadering beraden op de voor de ledenvergadering te volgen procedure. Het is niet duidelijk of het voorstel nu zal worden behandeld, aangezien de opzet van het bestuur het nu moeilijk maakt verder met de Gasunie te onderhandelen. Zou het voorstel toch'worden, doorgezet dan'zal, zo is gebleken een groot'.deel'van de afgevaardigden zich tegen de prijsverhoging verzetten. Intussen is een massaal protest tegen de prijsverhoging op gang gekomen. Politieke partijen, woningcorporaties, bewonérsgroepen en maatschappelijke belangengroeperingen uit heel Nederland hebben zich ertegen uitgesproken. In een verklaring aan de Vegin, de Gasunie, de minister, van Economische Zaken en de Tweede Kamer, zeggen zij dat de verhoging de draagkracht van vooral de lagere inkomens te boven gaat.. • Minister VanAardenne --- Ruim 80 banen weg in Roden bij kunstnierenfabriek (Van een onzer verslaggevers) Bij de kunstnierenfabriek Cordis Dow BV in Roden zullen 82 van de 200 arbeidsplaatsen verdwijnen. De inkrimping is volgens de bedrijfsleiding nodig omdat door bezuinigingen in de gezondheidssector de verkoop van de kunstnieren daalt. De bonden hebben het idee dat de afzetproblemen bij de twee Amerikaanse vestigingen van Cordis Dow!worden afgewenteld op de vestiging ïn Roden. - Het bedrijf gaat zich na de afslanking toeleggen op de produktie van een nieuw type kunstnièr.. De ondernemingsraad in Roden moet voor 9 juli advies uitbrengen over de plannen. De vakbonden hebben al laten weten dat ze zich niet zondermeer bij de beslissing van dé directie neerleggen. --- Broers vernielen bankstel thuis en stelen er twee (Van een onzer verslaggevers) De broers S. en L. van der V. (17 en 19 jaar) uit Groningen hebben de thuis door hen vernielde inboedel vervangen door gestolen spullen. Ze hadden in afwezigheid van hun moeder, die in het ziekenhuis ligt, teveel alcohol gedronken en een chaos aangericht in de woning, waarbij onder meer het bankstel werd vernield. Om de schade te goeden pleegden ze eerst een verkennende inbraak bij een firma aan de Groninger Protonstraat, namen wat gereedschap mee, en kwamen de volgende nacht terug met een vrachtwagen. Ze laadden twee bankstellen alsmede apparatuur in en reden met de truck door. een roldeur naar buiten. Eén bankstel brachten ze naar hun huis, de rest van despullen nam vader - die elders woont - onder zijn hoede. De politie heeft de Van der V.'s aangehouden. --- Benzine is op: politie Ruurlo stopt surveillance Als gevolg van het benzinetekort in het district Lochem zal de surveillance door de rijkspolitie in Ruurlo vanaf I'juli geheel worden stopgezet. Gezien de ramingen en de bezuinigingen is de toegewezen hoeveelheid benzine voor de periode tot 1 oktober al verbruikt. Dit heeft - opperwachtmeester Van Langen gisteravond bekend gemaakt op een bijeenkomst van de. commissie algemene en bestuurlijke zaken in Rüurlo. Sinds kort werd in de Ruurlose bebouwde kom overdag nog te voet gepatrouilleerd. De politie op de fiets-erop uitsturen, vindt opper Van Langen niet verantwoord. Hij vreest wel dat de vernielingen en inbraken zullen toenemen. In het eerste halfjaar van 1981 zijn er al evenveel klachten hierover binnengekomen als gedurende het hele vorige jaar. '• .'-' --- Drie arrestaties in zaak van groen leidingwater De gemeentepolitie in Deurne heeft drie inwoners uit „die plaats aangehouden in verband met het verontreinigen van het waterleidingnet met de kleurstoffen tartrasine en briljant, zwart. Daardoor kreeg het leidingwater •een heldergroene kleur. Een van-de verdachten, de 29-jarige Johan van A.. heeft bekend. Deandere twee verdachten (22 en 27 jaar oüd) hebben nog geen verklaring afgelegd. Het is onduidelijk of de kleurstoffen al dan niet opzettelijk in het leidingnet zijn terecht gekomen. --- Miljoenenverlies Avebe ondanks steun van Rijk (Van een onzer verslaggevers) Het Veenkoloniale aardappelmeelconcern Avebe heeft vorig jaar een verlies geleden van 64 miljoen gulden. De omvangrijke steun van het Rijk en de 5 procentsbijdrage van de boerenleveranciers beperkten echter het verlies, dat uiteindelijk voor rekening komt van het concern (2000 werknemers), tot 2,6 miljoen \! gulden. Nog geen drie maanden geleden kwam minister Braks van Landbouw in een notitie aan de Tweede Kamer tot het veel gunstiger re-, sultaat. van 600.000 gulden verlies. Voorlichter W: Drenth van Avebe trok dit optimisme toen echter al in twijfel. Over de "verwachting van minister Braks, dat Avebe dit jaar een winst zal behalen van 12 miljoen gulden, wil de Avebe-voorlichter geen uitspraak doen. Volgens hem zijn er teveel onzekere factoren (afzet, energiekosten) bm daar hu al een prognose over te geven. Overigens zit het aardappelmeelconcern tot nu toe met zijn bedrijfsresulaten ~op schema." --- Drinkwater niet te beschermen (Van een onzer verslaggevers) De drinkwatervoorziening in Nederland, maar ook in andere landen, is niet afdoende te beschermen tegen mensen met kwade bedoelingen. ledereen met een minimalej, technische kennis' kan vanuit een woning of bedrijf kwalijke stoffen toevoegen aan het drinkwater. „Honderd procent bescherming is er niet en zal er ook nooit kunnen komen," zegt ir! W. C. Wijntjes, directeur van het Gemeentelijk Waterbedrijf Groningen, in een reactie op de gebeurtenis in Deurne, waar, zoals gemeld, groene kleurstoffen in het drinkwater zijn gekomen. V Girben water kwam erVineéns uit de kranen in het Brabantse Deurne.Achteraf bleek het om onschuldige kleurstoffen te gaan, maar hoe die nu in dé waterleiding zijn terechtgekomen, geen mens die het weet. „De drinkwatervoorziening is nou eenmaal een heel open systeem. Het is'kwetsbaar en het blijft kwetsbaar. Als iemand stiekem iets, aan het water toevoegt merk je het pas als de 'eerste slachtoffers al zijn gevallen," zegt ir. W. C. Wijntjes, directeur van het Groninger waterbedrijf GWG. >/ Praten en schrijven over mogelijke sabotage van ons drinkwater is een delicate zaak. Jfe zou iemand eens op een idee brengen. , '.'"•": .Toch lijkt het.na de gebeurtenis in Deurne, waar inmiddels drie verdachten zijn aangehouden, niet overbodig om er met de nodige terughoudendheid over te beginnen. Het is bijvoorbeeld geruststellend om te weten, dat vergiftiging bij de bron, bij de drinkwaterbekkens; niet tot het gewenste resultaat zal leiden. De pompstations zijn doorgaans bewaakt, het ;,uitgaande" water wordt voortdurend gecontroleerd, het gif wordt miljoenenvoudig verdund én bovendien: het zuiveringssysteem is volgens ir. Wijntjes absoluut veilig. Neem nou cholera, een besmettelijke ziekte die via het water verspreid kan worden. Als' het iemand al zou lukken om cholerabacillen in de bekkens aan te brengen, zou dat niet alleen in het laboratorium worden gemerkt, maar zou het zuiveringssysteem -de bacillen „afvangen". Ir. Wijntjes: „Dat doen we al honderd jaar, dat is immers één van de redenen voor.het stichten van die waterleidingbedrijven." Veruit de zwakste plek van de watervoorziening is .de eigenlijke waterleiding, thuis, in een bedrijf of ergens onder de grond. Daar kunnen kwalijke stoffen aan het water worden toegevoegd die de bewoners van wijken, dorpen of steden kunnen-bedreigen. Die toevoeging hoeft niet eens moedwillig te zijn (en is dat gelukkig ook vrijwel nooit), maar wordt bijna altijd veroorzaakt door een technisch mankement. Een voorbeeld. Door een onhandige manoeuvre van een draglinemachinist wordt de waterleiding ergens beschadigd en valt in de woningen de druk weg. Dan ontstaat het gevaar van terugheveling, waardoor smerig water uit een ligbad via de douchekop terugkomt in de leiding om dan vervolgens in het theewater van de buren té belanden. ■ Nog een voorbeeld. Een j centraleverwarmingsinstallatie wordt niet goed aangelegd, waardoor vies water uit de CV wordt teruggeperst in het leidingnet. Vporbeeld drie. Door een installatiefoüt in een fabriek komt er gebruikt koelwater in de openbare waterleiding. En het vierde (erg gezochte) voorbeeld: de watervoorziening bij de ontleedtafel in een ziekenhuis is ondeugdelijk waardoor er lijkvocht in. de' waterleiding komt. _/ • . , .1 „Je kunt over dit soort storingen boekwerken schrijven waar je 's nachts niet van slaapt," zegt ir. Wijntjes (van wie overigens ook die vier voorbeelden afkomstig zijn). Maar hij voegt er direct aan toe, dat hij over extreme situaties praat dié tot de uitzonderingen behoren. Want er wordt van allesaan gedaan om het waterleidingnet! tegen zulke ongelukken te beschermen. • Op deze tekening van Wladimir van der Burgh is te zien wat er kan gebeuren als de druk op de waterleiding wegvalt. Het water uit het bad kan via de douchekop worden teruggeheveld in de leiding zodat de buurman het in --- Pantserglas voor loketten in alle postkantoren (ANP) - Alle postkantoren moeten in het derde kwartaal van 1982 zijn beveiligd. De loketten zullen worden voorzien van pantserglas. De personeelsbezetting van een nog niet beveiligd postkantoor "kan — na overleg met het personeel — op bepaalde uren worden versterkt. •■ Dit.zijn gisteren de bedrijfsleiding van de PTT en de vakorganisaties overeengekomen. De bonden hadden eerder deze maand verklaard eventuele acties van het PTT-personeel ter betere beveiliging van de PTT-loketten te ondersteunen. Aanleiding hiertoe was de onrust onder PTT-personeel, nadat binnen vijf maanden alleen al in Den Haag zes gewapende overvallen waren gepleegd op postkantoren. Het nu gesloten akkoord over een betere en snellere beveiliging leidt er toe dat het beveiligingsprogramma voor dit jaar verdubbeld en het programma voor volgend jaar wordt versneld. Van de 1500 postkantoren in ons land moeten er nog 200 beveiligd worden, waaronder enkele grote. De beveiliging betreft vooral de mensen achter het loket. ■".' --- Na onthulling in het GS van Groningen boos over lek in eigen kring (Van een onzer verslaggevers) Het college van Gedeputeerde Staten van Groningen heeft gisteren fel stelling genomen tegen de loslippigheid van één van de Gedeputeerden, overigens zonder dat er nameh zijn genoemd. Afgelopen zaterdag publiceerde Jan Beijert in zijn rubriek in het Nieuwsblad van het Noorden namen en achtergronden van kandidaten voor de functie van griffier in het provinciehuis in Groningen. Volgens H. J. L. Vonhoff, commissaris van de Koningin in Groningen, kan de informatie die in de rubriek stond, uitsluitend afkomstig zijn uit het college van Gedeputeerde Staten." : '■' "i ' :. , Het uitlekken van de vertrouwelijke informatie over de sollicitanten is volgens Vonhoff een uiterst kwalijke zaak die > "wezenlijk 'schade kan toebrengen aan het functioneren van hét bestuur". Het college heeft nu nog geen maatregelen-genomen, maar volgens Vonhoff zou bij herhaling van lekken wat betreft vertrouwelijke informatie, het college anders, moeten vergaderen. Delicate kwesties zullen dan niet meer in het voltallige college van GS aan de orde kunnen . komen, 'aldus Vonhoff. De Groninger CdX vreest dat door dit soort gevallen mensen met kwaliteit niet meer solliciteren als er in Groningen vacatures opgevuld moeten worden. "Het functioneren van het bestuur staat hierbij op het spel", zei hij. In politieke kringen in Groningen valt te horen dat één Gedeputeerde, en algemeen wordt op het provinciehuis gefluisterd da£ het hierbij gaat om Ina Martens, Gedeputeerde van de Verontruste PvdA-Socialisten, politieke bedoelingen gehad zou hebben met het loslaten van de informatie. Dit om dg PvdA, die de functie "geclaimd" zou hebben, een voet dwars te:zetten'. De heer' Vpnhoff en j Gedeputeerde j R.> Vos (PvdA)-ontkenden-gisteravond echter dat dé'PvdA de functie van griffier heeft geclaimd. , ■/, „Ik vind het uiterst merkwaardig dat eenOommissaris der Koningin de krant, lezend concludeert: Mijn college is lek. Hij zal wel gelijk hebben, maar dat slaat als een tang o"p een varken waar het mijn rubriek betreft. Hij moet dan maar aanwijzen waar het lek zit. Als je dat niet kunt bewijzen, moet je dat niet zeggen, want je suggereert dat elk lid van het college uit de school kan klappen," zo reageert Jan Beijert op de boosheid binnen GS. „Het is beneden de maat te reageren met: Mijn club is lek. Al acht; negen maanden is men bezig met de opvolging van griffier Peeman; iedereen weet zo langzamerhand wel wie de sollicitanten zijn. Het ware me liever geweest dat die GS'ers die al acht, negen maanden met die opvolging omspringen,' niet de beste sollicitant naar Noord-Holland hadden laten.ontsnappen (Van Viegen, secretaris-generaal van CRM, red). Ik hebrat vergiet van GS niet nodig," aldus Beijert. ■'.-■■ • --- Hitte in Portugal: 50 doden De grote hitte in Portugal die een 120-jarig record deed sneuvelen, heeft de dood van ongeveer 50, meest oude, mensen veroorzaakt. Ziekenhuizen in het hele land maken melding van een record-aantal patiënten die gevaar lopen door uitdroging en vaatziekten. Ziekenhuizen in het noordelijk gelegen Porto lieten via radio en televisie noodkreten om ijs uitzenden. Van de mensen die omkwamen bezweken er 30 in Lissabon en vier in Porto. Vijftien verdronken in zee aan de overvolle stranden of in rivieren. - ' | i*f - - 'Toen.de al vijf dagen durende hittegolf zondag het hoogtepunt bereikte - Lissabon met 44 graden de heetste hoofdstad van Europa maakte - meldde een arts in een ziekenhuis dat bij een patiënt twee keer een thermometer sprong doordat het kwik boven de 42 graden steeg. Veel kippen- en konijnenboeren zeggen te vrezen failliet te gaan nadat ongeveer 16 miljoen van deze dieren (40 procent) ook door de'hitte het loodje hadden gelegd. --- VUT levert niet veel banen op De VUT-regelingen blijken weinig werkgelegenheid te scheppen. In, 1979 traden 9000 werknemers van 63 jaar of ouder"vrijwillig vervroegd uit hun werkkring. In het gunstigste geval kón 25 procent van de 'vrijgekomen arbeidsplaatsen door.werklozen worden ingenomen. Dit blijkt uit een in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken verricht onderzoek. ! ~ Het \ kosten-batenonderzoek maakt echter aannemelijk dat de meeste van de verloren'gegane arbeidsplaatsen ook zonder VUT verloren zouden zijn gegaan. Bij de overheid kan overigens op een veel hoger vervangingspercentage worden gerekend. ! Uit het rapport blijkt dat de kosten van de ,VUT niet tegenvallen. Zelfs niet op langere termijn en onder nogal extreme veronderstellingen van 100 percent deelneming en een verdere verlaging van de uittredingsleeftijd tot 60 jaar. In het jaar 2000 bijvoorbeeld zouden de kosten dan ongeveer 2 percent van de loonsom gaan bedragen. --- NIEUWSBLAD VANDAAG 44 pagina's De trekharmonika, vroeger onmisbaar bij tal van gelegenheden om de stemming er in te brengen en te houden maar later verdrongen door modernere instrumenten, lijkt weer in trek te komen. Mede op initiatief van Jan Klinkenberg (foto) uit Een bij Norg is er komend weekeinde een harmonikamanifestatie/in Orvelté. Meer hierover'op'pagina 3. Bevoordeelde positie ambtenaren op de tocht: pagina 4. --- WEERSVERWACHTING van het KNMI tot morgenavond aanhoudend koel Zonnige perioden, eerst nog een enkele bui en aanhoudend koel. --- 'Moraal' van de dag Een man in Iran, Bani-Sadr, klom snel naar de top van de ladr. Hij zei: "Het is mal, maar ik vrees, dat ik val. Naar beneden toe gaat nog veel radr. JAN MORAAL ---