Nederland heeft in Europa de zuurste regen (ANP) — Door de industrie in West-Europa is het regenwater 25 keer-zo zuur geworden als het van nature is. In Nederland is de regen het zuurst in geheel Europa. V Dit verzuurde hemelwater tast de - visstand, bomern en plantengroei aan. Maar, ook de menselijke gezondheid en zelfs gebouwen hebben er van te lijden. Om de luchtverontreiniging, waardoor de regen zuur wordt,'te beperken is veel geld nodig. Geschat wordt dat 'dit in de komende 20 jaar 5 tot 10 miljard gulden zal bedragen. Het probleem zal vpornamelijk in Europees verband krachtig moeten worden aangepakt. ï Ir. Asman en ir. Buijsman, beiden wetenschappelijk medewerker aan het Instituut voor Meteorologie en Oceanografie in Utrecht zijn van mening dat.energiebesparing en-andere vormen van technologie wezenlijk kunnen aan een vermindering van de luchtvervuiling. Zwaveldioxide vooral veroorzaakt zure neerslag. Nederland heeft voor 70 procent te maken met luchtverontreiniging uit het buitenland. Om een schonere lucht te krijgen moeten installaties van rookgasreiniging worden gemaakt, schonere verbrandingstechnieken "worden toegepast en verontreinigende bestanddelen in brandstof vóór gebruik worden verwijderd, bijvoorbeeld door olie- en kolenontzwaveling. --- Verslingerd v -■' Jan Klinkenberg kwam drie jaar geleden met de trekharmonika in aanraking vanuit de volksmuziek. „Ik ben er helemaal aan verslingerd geraakt. Alles wat er over të vinden is verzamel ik, maar ik ben nog lang niet de meest fanatieke verzamelaar hoor. Ik probeer zoveel mogelijk speelmethoden bij elkaar te krijgen. Er is bijvoorbeeld helemaal geen Nederlandse methode."-1; - :■ . Daarnaast probeert Klinkenberg met zoveel mogelijk harmonika-spelers in aanraking Ie komen. „Ik ben op zoek naar de laatste der.Harmonikanen. Het is echt een uitgestorven ras. Ik wil vooral graag in kontakt komen met oudere harmonika-spelers om opnamen van hun muziek te maken, om te leren hoe ze spelen en een archiefje van dit soort muziek op te bouwen. Veel van die oude liedjes zijn niet in boeken te vinden." Het komend weekend wordt, mede op initiatief van Jan Klinkenberg in Orvelte een harmonika-weekend gehouden. Spelers uit het hele land zijn hier wélkom. De bedoeling is dat kennis en ervaring wordt uitgewisseld. terwijl over dé speelwijze en bouw zal worden gepraat. „Het is de bedoeling om er een jaarlijks gebeuren van te maken. Er is erg veel behoef,te," zegt Klinkenberg. Het Instituut voor Creatieve Ontwikkeling (ICO) in Assenvheeft 'de trekharmpnika ook herontdekt. Als enig muziekinstituut in Nederland wordt ér een cursus voor het spelen van een trekharmonika gegeven. Er hebben tien cursisten aan deelgenomen en "de bedoeling is om in het najaar weer met een nieuwe cursus van start te gaan. „Ik ben zelf autodidakt. Muziekles heb ik nooit gehad, maar alles van vrienden geleerd. Deze cursus kon ik echter niet laten lopen." ' . :s --- Jacht gezonken: drie opvarenden gered V. Doordat de besturing vastliep en het schip dwars op de golven kwam te liggen is gistermiddag ongeveer anderhalve kilometer buiten Urk het plezierjacht Aaltje Helena gezonken. De drie opvarenden zijn gered. Het jacht begon rond half twee via de ingedrukte ramen water te maken. Een' , visserijonderzoekingsschip schoot te hulp en nam de drie opvarenden aan boord. Vanuit dit schip zijn de opvarenden overgezet op een' reddingsboot, die gestationeerd is in Urk. --- Dr. Van Pesch overleden Na een kortstondige ziekte is zaterdag in; het Diaconessenhuis in Eindhoven dr. H. W. van Pesch (67) oudrector van het Amsterdams lyceum en medewerker aan' vele NCRV-programma's, overleden. Hij heeft als jurylid of als lid van de redactie sinds 1965 meegewerkt/aan 'programma's als Interland, Zo vader, zo zoon, Tweekamp, en het NCRV-stedenspel, Wat een Kunst en CumLaude. . ' --- Oud instrument weer in opkomst 'Helemaal verslingerd aan de trekharmonika' (Van onze verslaggever HENK WOLLERICH) Het instrument van de straatmuzikant: de trekharmonika is weer in opkomst. Doordat de volksmuziek zich in een groeiende belangstelling mag verheugen, grijpen steeds meer mensen, ook jongeren, naar dit muziekinstrument met blaasbalg. De trekharmonika werd vroeger veel gebruikt tijdens bruiloften en partijen. Het instrument was verder erg geliefd bij Schippers. r ' i . „Al staat er windkracht acht, om de muziek van een. trekharmonika kan je niet heen. Daarom is het instrument uitermate geschikt om er mee op straat te spelen. Met een gitaar heb je veel minder bereik. Tijdens het spelen kun je je met een trekharmonika ook verplaatsen," aldus Jan Klinkenberg uit Een (gemeente Norg). - Het principe van de trekharmonika was rond 1700 voor de jaartelling al bekend bij de Chinezen. In Europa werd het instrument op grote schaal voor het eerst gemaakt in 1829. f De trekharmonika werd bij ~het volk" erg populair maar kreeg nooit veel waardering. „Er is nooit klassieke muziek mee gemaakt of in concertzalen gespeeld." Voor het spelen van dansmuziek bleek het instrument echter uitermate geschikt. Op Terschelling heeft de trekharmonika als zodanig nog jaren dienst gedaan. .De trekharmonika verdween vrijwel toen de accordeon op de markt werd gebracht. Dit instrument kent meer muzikale mogelijkheden; is geperfectioneerder. „Maar voor volksmuziek minder geschikt," vindt Jan Klinkerberg. „De muziek uit een accordeon is te gladjes. Met een trekharmonika kun je betere accenten leggen. Het geluid is anders. X)pvallend is dat veel mensen hun accordeon tegenwoordig wegdoen en weer een trekharmonika kopen." • Jan Klinkenberg tussen zijn muziekinstrumenten, thuis in Een. --- Gezin evangelist in Hoogeveen begraven ! Onder grote belangstelling is gisteren op de oude begraafplaats in Hoogeveen het gezin Taverne begraven, dat om het leven kwam bij een verkeersongeluk in België. De rouwdienst in de gereformeerde Zuiderkerk, waar de vijf kisten voor de kansel stonden opgebaard, werd bijgewoond door leden van de Presbiteriaal-hervormde kerkgemeenschap in Hoogeveen en de vrijwel voltallige vrij-hervormde gemeente uit. IJsselmuiden. Veel kinderen maakten de sobere en aangrijpende plechtigheid mee, die werd voorgegaan door de 77-jarige ds. G.Taverne, vader en grootvader jvan de slachtoffers. Over zijn zoon, die evangelist was in België, zei hij onder meer dat deze was' uitgezonden om zielen te redden, maar geen medewerking liad gekregen van de christenen. . Na de dienst 'werden de de kisten naar buiten gedragen door leden van de kerkgemeenschap. Vier kinderen droegen het kistje van de éénjarige Godelieve.' De rouwstoet trok daarna te voet naar de begraafplaats. Aan het graf sprak' ds. Gerrit Taverne uit IJsselmuiden, de enige broer van de overleden evangelist, waarna de Haagse evangelist K.van den Toorn, een dankgebed uitsprak. De plechtigheid werd besloten met het zingen van Psalm 68. • . De belangstelling bij de begrafenis van het gezin Taverne in Hoogeveen was groot. Broer Gerrit Taverne (2e van links) houdt een toespraak. --- BOUWPROJECT SCHIERMONNIKOOG Houten huis toekomst van de woningwetbouw (Van onze verslaggever Wim Jassies) „Het verbaast me, dat er nooit'eerder aan is gedacht. Houtbouw lijkt mij de toekomstige woningwetbouw. Wij laten hier op het eiland nu zien, dat je ook in een typisch voorbeeld van een kleine kern wél woningwetbouw kunt plegen. Ik begrijp ook niet, dat zoiets niet door het ministerie is bevorderd." y . Burgemeester drs. Bas Eenhoorn van Schiermonnikoog verwacht de komende tijd talloze \ deputaties van gemeentebesturen op zijn eiland, die geïnteresseerd 'zijn in een kleinschalig woningbouwprojectvan zes woningen. Opmerkelijkste feit is,'dat,het het eerste project in den lande is (in Nieuwegein en Almere zijn er enkele gebouwd in combinatie met premie Awoningenj waarbij het enkel en alleen om houten woningen gaat. „Het bleek ons al snel," aldus Eenhoorn, „dat de traditionele bouw veel te duur zou worden." Hij wijst op dè extra kosten van het bouwen op een eiland - de aanvoer duurt lang en is dus duur,.de bouwers moeten worden ondergebracht in hotels en pensions. „Dat we ons," vervolgt hij, „in houtwoningen verdiepen/was in de eerste plaats puur een kwestie van goedkoop kunnen bouwen. Heel belangrijk bij dit systeem is,' i dat alle bouw- materialen I in één keer worden aangevoerd en dat de bouwtijd uitzonderlijk kort is."-De bedoeling is, dat de woningen in de eerste helft van oktober door de bewoners betrokken worden. De huur zal rond de f 460 per maand liggen. Eenhoorn zelf viridt dat voor het eiland vrij duur, maar met vreugde heeft hij gemerkt, dat er,..al veel belangstelling voor bestaat. „Mensen, die nu in goedkopere woningwetwoningen zitten, willen graag een houten huis. Zo kunnen we ook wat aan doorstroming doen.": : - 'De burgemeester van Schiermonnikoog heeft in de voorbereidende fase, zoals hij het zelf formuleert, heel wat beren op zijn weg zien'zitten. „Er bleken," zegt hij, „niet alleen veel vooroordelen te bestaan tegen houten woningen, vooral lagere ambtenaren bleken problemen met voorschriften en eisen en dergelijke te«hebben. Maar naderhand werden toch steeds meer mensen geestdriftiger." Eenhoorn heeft ook de stellige indruk, dat er nog een.hele ontwikkeling in de houten woningen zal zitten. •De huizen zijn ontworpen door De Groot Vroomshoop, die ze ook bouwt. Op dit moment is men met het enige niet-houten onderdeel bezig, het fundament. Voor de bouwvak moeten de zes woningen onder de kap zitten. --- Tweehonderd Groningers naar blokkade in Almelo Ongeveer ! 200 stad-Groninger jongeren vertrekken vandaag naar Almelo om deel te riemen aan de blokkade van de Ultracentrifuge Nederland (UCN) en de Urenco. Directe aanleiding is de ingebruikneming van een nieuwe 400-tons verrijkingsfabriek. Radioactief afval, stralingsgevaar, de kans op ongelukken en de schakel kernenergie-kernbewapening zijn de voornaamste drijfveren om tot actie over te gaan. . De Almelose blokkade is georganiseerd door de zogenaamde basisgroepen van de Anti-Kernbeweging, die door heel Nederland vertegenwoordigd zijn. Deze groepen ontstonden bij de voorbereidingen van de Dodewaard-actie in 1980. Een basisgroep bestaat uit een aantal mensen die elkaar kennen en vertrouwen. Bij dreigende confrontaties met bijvoorbeeld de mobiele eenheid geeft dit rust in een groep, omdat men weet dat er vrienden zijn om op terug te vallen. . : De basisgroepen zijn na "Dodewaard" intact gebleven en hebben onderling contact gehouden. Het nieuws van een nieuwe ultracentrifugefabriek in Almelo was voor de groepen aanleiding om opnieuw een blokkade op te zetten. Dé ''basisgroepen,stuurden vertegenwoordigers naar het landelijk overleg,'" dat de laatste tijd wekelijks in Deventer 'werd 'gehouden.' Hier zijri ide plannen uitgewerkt. De resultaten van het overleg werden meegedeeld aan onder meer de gemeente Almelo en de gemeentepolitie. Ook de directie van de UCN werd op de hoogte gebracht van de blokkade: ï.* > • De Groninger basisgroepen gaan volgens Karin van de persgroep uit van een geweldloze blokkade, ondanks de aangekondigde ("zachte") acties van politiezijde. Als gemeld hééft de directie van de UCN laten weten een blokkade niet te kunnen tolereren, "omdat het personeel fabriek recht heeft op werk." De Basisgroepen hebben daar volgens Karin een eenvoudige strategie tegenover staan: "We laten ons gewoon wegdragen en daarna nemen anderen de opengevallen plaatsen weer in. We zullen ons niet zo maar gewonnen geven!" (ANP) - Nog juist voor het begin van de acties tegen Ultracentrifuge Nederland (UCN) en Urenco'in Almelo (van morgen tot en met zaterdag) zijn béide bedrijven voorzien van zeer- moderne beveiligingsapparatuur. Dit is volgens de leiding van het UC-project toeval, want als de acties begin juni zouden zijn gehouden (wat aanvankelijk de. bedoeling was), dan had het nieuwe beveiligingssysteem nog niet volledig gewerkt. Het systeem kost zon .zeven miljoen gulden en bestaat onder meer uit een dubbel hek, 2,5 kilometer lang en voorzien, van geavanceerde apparaten, i die elk'ongewenst bezoek signaleren. Bovendien zijn bij de twee hoofdingangen gebouwen neergezet voor de bewakingsdienst. ; :"•*'•,':"'■''"' • ?•' '.' ; Zodra het donker is baadt vhet» fa* briekscomplex in-een zee van licht en bij geluid beginnen honden té blaffen. In de dagen voor de aangekondigde blokkade van het UCN- en het Urenco-térrèin zijn bewakers en politie extra attent op.de aanwezigheid van mensen die belangstelling tonen voor de tweeondernemingen. Personeel en directies van de twee bedrijven zijn niet bepaald gelukkig met de door het Rijk voorgeschreven beveiliging en andere maatregelen die moeten voorkomen dat niet gewenste bezoekers op het fabriekscomplex komen. "Maar nu we steeds meer het doelwit zijn van acties moeten we de veiligheidseisen wel aanvaarden,'' zo redeneert men bij het In de afgelopen jaren is UC in Almelo meerdere keren geconfronteerd met demonstraties. De eerste keer was dat in 1978, toen zeker 35.000 mensen meeliepen in een toegestane protesttocht. Nadien waren het vooral de leden van de groep Breek Atoomketen Nederland (BAN) die het fabrieksterrein regelmatig blokkeerden door zich met kettingen aan de toegangspoorten vast te maken. Ernstige incidenten deden zich hierbij niet voor. Actievoerders en overheid gaan er ook nu vanuit dat de acties van deze week zonder moeilijkheden verlopen. Beide partijen hebben verklaard dat geweldloosheid voorop staat. • , Een blokkade van het UC-terrein wordt echter niet getolereerd en zal dan ook worden gebroken. Terecht hebben UCN en Urenco er volgens de autoriteiten op aangedrongen hun terrein toegankelijk te houden. Men erkent het rechtop demonstratie, maar het gaat niet aan anderen het werk te beletten. Dat is hun recht,' zo' luidt het, uit-angspunt van het overheidsbeleid Met de blokkade,.de manifestatie en de acties op transporten van UC en de toeleveringsbedrijven van dit concern, wil de Anti-Kernbeweging (AKB) 'de verrijking van uranium-■'..voor. kerncentrales in zijn algemeenheid aan de kaak stellen. Ook hoopt men met deze acties te bereiken dat kennis over het in Nederland toegepaste systeem van uraniumverrijking niet in handen komt van landen die atoombommen willen maken. Deze vrees is vooral ingegeven na de kwestie-Khan, een metallurg uit Pakistan, die bij UCN heeft gespionneerd. Ook protesteert de AKB tegen de wat zij uraniumroof uit Namibië noemt. Uranium uit dit door - Zuid-Afrika'overheerste land zou in Almelo worden verrijkt, wat in strijd zou zijn met het door de Verenigde.Naties genomen» besluit. In het parlement is deze gang van zaken ook regelmatig gekritiseerd. De Nederlandse regering stelt dat ze zich aan het decreet van de VN