LUDWIG VEG De vergeten trainer
r? ■ W f&ke middag om drie uur schuift ntj achter zijn bureau in het hoofd- Mntoor van de Oostenrijkse "Lan-s*esbank" in Wenen. Als de loketten 9e»ioten zijn begint voor bankem-, P'oyé Ludwig Veg de dagtaak die tot 'aat in de avond duurt. Op dagen dat he< druk is geweest wordt het wel J*1»» nacht alvorens de bankzaken a°or hem zijn gerangschikt. ;: Dertig jaar geleden zat Ludwig V? 9 ook al in het weinig opwadende gebouw en het volgende laar. als hij zestig wordt, wacht zijn fiWonering. Het eindeaWTW" £W«'ig« en eentonige werkkring I"*** &r muren? Nee, «"•*?" S* *eir». Ludwig Veg is er namelijk c'ven" tussenuit geweest, jm pr j sf» t. zij„ 23 jaar. Hij ***"*%£. <$££&&■%#&>: was in f?» bij GVAV, de voorloper van Efp'kroningen. Ruim vier iaar be P'aide de onvtenriiker het gezicht *J He'ttetJSde voetbal in flgrtft ï*!»..en het was bepaald niet de gf «te periode. Niet voor Veg. de Vensoènietiir en evenmin voor Jef'ag werd JSlegd. vormt hiervan I™tbewü« • ■' gewend'geraakt aan betere tijden Non het voetbalpubMek in het se, £•" 1969-1970 te morren-De vefl ?.?et-wegroepers vulden met tal-7<*t ingezonden brieven vele ko°ntrnen in deze krant, tot twee keer ,0e koelden boze supporters hun :*oede op de auto van de verguisde £an wi?ns nachtrust.regelmahg *erd verstoord door dreigende tele' .'°ontjes. ïr •'n november 1969 kregen, a e veg-haters hun zin. In één van zijn geinig spraakzame buien .Jwd ludwig veg in een interview nogal a'gegewen od de kwaliteit van zijn elftal. Het bestuur van GVAVgreep .terstond de stok die het al een tijdje "oor hem achter de deur had staan,. Op/een zondagmorgen, vlak voor *en thuiswedstrijd tegen FC Twente, ; kreeg Veg te horen dat hij op staande voet was ontslagen.- i Meteen verdween Ludwig Veg uit het gezichtsveld. Wat overbleef was de herinnering aan een trainer die ,niet erg geliefd was, puur defensief , .voetbal liet spelen, moeilijk te benaderen was voor journalisten met wie ! 'hij- het liefst zo weinig "mogelijk woorden wisselde en die buiten het • voetbalveld genoot' van een• frivole j levenswandel. Vrienden van vroeger bleken hem uit het oog te hebben $ verloren. Een . .intensieve zoekactie leverde toch succes op. Ludwig Veg was . gewoon . terugpgkeerd naar zijn geboortestad Weecjifói daar zochten We hem'api\ rJiB
*;_ . . . .. TV/T.. '*•.'.,■ '■- " i lyXiddenin dé, Maria Hilferstrasse, de .''populaire winkelstraat van Wenen, staat het gebouw van de Oostenrijkse voetbalbond. De"duizenden flanerende toeristen schenken geen aandacht aan hët'saaie,'vierkante pand, want de architectonische .waarde valt te verwaarlozen. Op de begane grond bevindt zich een koffiebar, toepasselijk ."Goal" geheten. Talrijke" in -Wenen woonachtige Oostenrijkers die ooit iets in de voetbalsport betekenden, treffen elkaar daar om herinneringen uit die goeie ouwe tijd op te diepen óf om de tegenwoordige gang van zaken van hun commentaar te voorzien. Als we de deur openen schieteen kleine gestalte vanachter, een tafeltje overeind. Een beetje ineengedoken, het hoofd praktisch op de romp, nog altijd met dat gemillimeterde haaf waarin nu de kleur grijs overheerst komt hij met een.uitgestoken hand en vriendelijk lachend naar voren: Ludwig Veg. De speurtocht naar de vergeten trainer is dan toch gelukt.
Xudwig Veg. heeft zich losgemaakt uit het gezelschap van
èén man die ooit als trainer werkzaam was bij Blauw Wit én Feyénoord, Frans Fuchs. Als Veg met een: gebaar van "kijk eens jongens; ze zijn me in Nederland nog niet vergeten'\ zijn buitenlandse bezoeker ; aan zijn vrienden 'voorstelt, vraag Fuchs nieuwsgierig: "Kende u me nog?". Het positieve antwoord stemt hem tevreden. Triomfantelijk knikt Fuchs,' nu 68 jaar, naar de anderen. .'■'. 'I Als we een ander tafeltje hebben gekozen meldt Ludwig Veg, ter geruststelling van zijn vroegere vrienden en kennissen, dat het hem: goed gaat. "Nu wel tenminste," voegt hij er meteen aan toe, I'Een tijdlang had ik last van mijn voet, de doorbloeding was 'niet goed." *jHet Nederlands is hij nog niet ■verleerd, maar wat opvalt is zijn dinig toegenomen gewicht. Een jjêlbetekende blik naar zijn bezoeker is daarbij op zijn plaats: Vegf "Twee jaar geleden was ik nog érg slank, maar sinds ik met roken' ben gestopt is dat veranderd. Zestig tot tachtig sigaretten per dag rookte ik."
Namen van vroegere GVA Vers komen uit zijn mond, Veg wil weten hoe iedereen het maakt; "Allemaal fijne mensen daar in Groningen. Ja was ja en nee was nee, je wist waar je aan toe was. Ach ja, misschien ben ik daar niet zo goed weggekomen, maar het bestuur moest wel, in hun hart mochten ze me graag. Zo heb ik het altijd gevoeld en daarom ben ik op niemand boos. Ze hebben me ook altijd goed behandeld". ! "Maar," zo gaat hij door, "wist niemand waar ik nu woon? Ik heb ze ook nooit meer gesproken. Alleen een vroeger bestuurslid van SHS (Scheveningen • Holland Sport) zie ik hier regelmatig. Die komt telkens op vakantie in de buurt van Wenen en houdt me op de hoogte." " '. ' • "Zeg, wie traint GVAV, ik bedoer FC Groningen, op dit moment? Ze zijn net in de eredivisie gebleven, hè, ja ik weet het. Is het niet Kees Verlangen?" : - Nee, Theo Verlangen. "Ach ja, Theo, die Speelde bij ADO toen ik bij SHS zat. Een harde voetballer."
71 Veg weidt, uit over de bank waar hij nu werkt om de dienstjaren vol te maken, voor, zijn pensioenuitkering. .Nee, een club heeft hij niet meer. "Misschien het volgend jaar, als ik zestig ben en : niet meer hoef te werken. Maar dan niet als veldtrainer, want ik heb in mijn leven al genoeg in de regen gestaan:"
Gewillig poseert Ludwig Veg in het park van Schönbrunn. Toen FC Groningen nog G VAV heette, was hij een succesvolle, maar weinig geliefde trainer in Groningen. "Ik heb veel gedaan voor het voetbal in Nederland," is zijn overtuiging. >; r ''r ;
---

SOBER HUURFLATJE
Een halfuur later zitten we bij hem thuis, vlak bij het vroegere keizerlijke paleis Schönbrunn, nu een toeristische attractie. Hij vloekte in het Nederlands omdat hij in de drukte zijn auto, nog altijd verplaatst. hij zich in een Mercedes, nergens kwijt kon. Bereidwillig poseert Veg voor de fotograaf, iets waar! hij vroeger niets Van moest hebben. Hij.bewoont met zijn vrouw een sober huurflatje, dat als een grauwe kubus tussen de omringende huizen staat. "Waarom zouden we luxer wonen, we zijn met zn tweeën en zo vaak zijn we toch niet thuis," verontschuldigt Veg zich. "Nee, Ludwig kan niet thuis zitten," voegt zijn vrouw, die zelfgebakken taarten aandraagt, eraan toe. "Ik werk 's morgens op het arbeidsbureau, Ludwig is 's middags en 's avonds op de bank en in het weekeinde gaan we de stad uit," vertelt ze.
"We doen andere dingen met ons geld," gaat Veg verder, "zakelijk heb ik het altijd goed pro: beren i te doen,; zoveel mogelijk geld naar de bank gebracht toen ik trainer was. Ik wist natuurlijk de weg omdat ik zelf bij een bank had gewerkt. Pas geleden nog heb ik geld teruggekregen uit Nederland dat ik daar voor vier jaar had vastgezet.' Eigenlijk had ik het erjnog moeten laten, maar goed, het is gebeurd..Het lukt ons wel om ieder jaar grote reizen te maken van de rente: van f mijn geld. We hebben veel gereisd. leder jaar; hebben we in,november vakantie. Dan gaan we naar warme landen. Ik ben een strandmens, hou van de zon. En snorkelen, dat is': mijn grote hobby. Onder water naar allerlei dingen zoeken vind •ik fascinerend. Helaas ben ik te oud om te duiken, maar snorkelen is bok heel mooi."
'. Vakantiefoto's, geknipt; op de Bahamas, in Afrika en op Ceylon, komen te voorschijn, evenals plastic zakken met exotische schelpen. Veg heeft ze allemaal zelf opgedoken:
In mei 1953 belandde Ludwig Veg in Nederland. Hoe raakte hij daar eigenlijk verzeild?. ■■
Veg gaat er eens recht voor zitten en vertelt. Soms, als hij niet dadelijk op de juiste naam kan komen onderbreekt hij zichzelf met "als je me. doodschlag". Maar, over het begin: "In 1952 was .ik met WAC, de club waarvoor ik tóen speelde in Limburg op bezoek bij Maurits.' . Daar zochten, ze een trainer en mijn naam werd genoemd. Ik had al de bevoegdheid, had een beetje' last van een knie en was al dertig geweest. We waren het,snel eens, maar ik wilde het eerst nog met mijn vrouw bespreken én ik had in Wenen die baan bij de bank. Zij zei, ga maar alleen, want onze zoon ging net'naar school. Het was heel moeilijk in Nederland een werkvergunning te krijgen, pas na een halfjaar was het in orde. Bij Maurits speelde toen Georg Kessler., Hij was aanvaller, niet snel, maar technisch. Had een goeie pass. Zo heb ik veel spelers gehad die later trainer wer- \ [ï ■ ••■:•-■'
De chaotische periode voordat betaald voetbal officieel > werd maakte Ludwig \ Veg van nabij mee. Hij tekende als één van de eerstie trainers bij een semiprofclub, Rapid JC.; Zijn volgende werkgever was twee jaar later DEC in Dordrecht en v daarna kwam Alkmaar '54. Veg.werd er in 1960 kampioen mee ■ van de eerste divisie B, waarna het huidige AZ'67 promoveerde naar de eredivisie. "Ik ben er weggegaan omdat we met het geld niet bij elkaar, konden komen. Nee,, niét óm mijn salaris, maar de premies mochten niet hoger. Kleinburgerlijke dingen allemaal." Tussen 1960 ien ~ 1963 verbleef Veg in Schevèningen bij Holland Sport, waarna Alkmaar hém terugriep.
---

de trainers (6)
Toeschouwersaantallen lopen steeds meer terug, dit jaar met zon tien procent. In de marge zullen de slechte voorzieningen een rol spelen, maar hoofdzaak is toch dat het publiek dit voetbal niet meer pruimt. Berger: "Het is een complex van factoren, je kunt niet precies zeggen waar het zwaartepunt ligt. Je bent geneigd te zeggen op het veld, ik moet dat tegenspreken- FC Utrecht maakte zijn beste seizoen, voetbalt aantrekkelijk, zorgt voor spektakel en desondanks zijn er minder mensen bij de competitiewedstrijden gekomen." . Zwartkruis: "We hebben ons gespiegeld aan de topclubs, dat is een geweldige misser van het corps trainers geweest. Tien jaar geleden is de verloedering begonnen, we hebben gedacht dat de topspelers zouden blijven groei-
'en, over opleiding en begeleiding maakten we ons niet druk. Ik vind dat Oranje op geen enkel
groot toernooi mag ontbreken, maar we zeggen het WK voor junioren in Australië af en Duitsland gaat dankbaar in onze plaats. We laten mogelijkheden liggen omdat iedereen voor zijn eigen stekkie praat en er geen gezamenlijke verantwoording is."
klemd hield, ging Zwartkruis verder in de huid van Happel: „Verdomme Jan, immer sprechen, immer sprechen". En verder: „Op een ■ gegeven moment zitten we aan tafel, Happel zit zo te kijken en zegt: der Renseribrink, ich geh' even mit 'em sprechen. Hij staat op en knikt naar Rob. Ze lopen samen naar een hoek terwijl ik mijn appeltje pak. Ik heb mijn appeltje nog niet geschild of hij komt terug. Ik denk: die heeft zijn aansteker of pakje sigaretten vergeten. Ik wil het hem aanreiken, maar hij gaat weer zitten en zegt: ich habe ein gut gesprek gehabt. Vraag ik een uur later aan Rob: zo, je hebt een goed gesprek gehad. Zegt Rob: Happel riep me en ik weet nog niet wat hij wilde". Oud-bondscoach Jan, Zwartkruis onderscheidde zich tijdens de trainersbijeenkomst voor. deze voetbalkrant niet alleen met een gloedvolle betoogtrant en opvattingen als „het gaat erom dat er signalen en doelstellingen worden uitgezonden". Hij verraste zijn toehoorders ook met een vermakelijke imitatie van Ernst Happel aan wiens zijde hij het WK in Argentinië beleefde. Zwartkruis: „Rensenbrink, die hing er' op zéker moment een beetje bij. Ik zeg tegen Happel: verdomme Ernst je moet eens met Rob gaan praten". ; : . Denkbeeldige rook uitblazend en alsof hij een sigarettepeukje tussen duim en'wijsvinger ge-
Leen Looyen
---

NAAR DENEMARKEN
~*-Een Oostenrijkse^tVnë? verschafte hém intDenerHarkén 'sinèi* wéér onderdak^'Dèzé"Strittich had ook:als tipgever.gefungeerd 'vani GVAV,| hetgeen stuursleden en Veg ;tot\ menig uitstapje; naar. dat land noopte Soms leverden die een; nieuwe speler op en r dank zij Strittich kwam Veg bij de Deense tweede klasser .Esbjerg terechte Maar GVAV bleef het meest in'zijn gedachten.-Veg: "Ik wist dat in de laatste wedstrijd tegen | DOS de beslissing'-,viel. Wei zaten met Esbjerg. in de bus en ik draaide net zo lang aan de radio tot ik de Nederlandse zender vond. Mijn spelers begrepen er niets van. Ik hoorde toen in de bus dat GVAV was gedegradeerd. Dat was niet leuk." - ; : :■;"•:-';. | Tijdens zijn-verblijf in Denemarken deed Alkmaar, intussen; omgedoopt in AZ'67, voor de derde maal een beroep op hem. Hij werd uitgenodigd voor een gesprek in Amsterdam. "Ik vroeg te veel geld en toen namen ze Cor van der Hart. Als ik geweten had dat AZ later in staat |was zulke' dure spelers te kopen zou ik minder hebben gevraagd," zegt Veg met enige spijt. v- '^^^
'Van Esbjerg verhuisde .Veg voor de tweede maal naar. Dordrecht. Een succes was dat niet. "Ik had daar niet meer aan moeten beginnen," zegt hij nu, "ik had al last van mijn heup en met mijn voet ging het ook niet zo best. En het was zon slecht veld waarop we oefenden. Het was op den duur maar beter dat we uit elkaar gingen. DFC betaalde me nog drie maanden uit en ik ver-" trok." ; -'■■■:•
Kennissen hielden hem voor dat hij zich best kon laten af-' keuren. "Maar dat wilde ik niet. Dan zoek ik wel wat anders, heb ik toen gezegd. Via vrienden kwam ik in de gastronomie terecni ... % ... ~
Hij belandde in Hilden nabij Düsseldorf, waar hij het twee jaar volhield. De daaropvolgende jaren, tussen '74 en '76 beheerde Veg een tenniscpmplex in Essen, inclusief de kantine. En toen vond hij het, na 23 jaar iri het buitenland te hebben vertoefd, welletjes. Het moment was aangebroken om, zoals hij het zelf uitdrukt "naar huis te gaan".
"Ik wilde alleen niet zoals Fuchs worden, die al jaren thuis zit. Daarom ben ik' naar de bank gegaan:waar ik vroeger ook had gewerkt. Ik kon er. meteen weer beginnen." ONBEGRIP
---

ONBEGRIP
Na deze, nog maar summiere, schets van zijn loopbaan stelt Veg voor: de-verdere dag elders door 'te brengen.. We rijden de stad uit, naar de streek ten zuiden van Wenen. Onderweg praat hij over het onbegrip bij zijn collega's op de bank over zijn dure vervoermiddel en luxe uitstapjes naar het buitenland. "Die mensen hebben er geen idee van wat ik allemaal heb meegemaakt."
:, ,In het stadje Baden, een kuuroord, 'verzorgt Veg een:rondleiding. Hij toont het'zwembad waar hij"wekelijks zwavelbaden neemt en wijst naar het casino. "Als' Ernst Happel in Wenen is gaat hij telkens naar dit casinol Een echte gokker, der Ernst. In Den Haag hadden we een geweldige tijd, hij bij ADO en.ik in Scheveningen: ledere maandag in.' het ... Wener Café. Elek Schwartz, die tóen ; bondscoach was, kwam er ook. Daar werd het Nederlands elftal samengesteld, zei iedereen." ''.'':
De streek geniet faam bij wijnliefhebbers en dus bij Ludwig Veg. Hij kent er uitstekend de weg en laat zich de witte wijn goed smaken. Hij voelt zich in zijn element. "Spass muss dabei sein," is zijn levensspreuk. Dat gold, destijds, ook in Groningen. "Ja/ wat '• anders,": zegt hij, "ik was daar alleen en dan zoek je gezelligheid inde stad." J
$fAfi. invalt vertélt Ludwig Veg een merkwaardig •verhaal over de kuur om vanzijn heupklachten af te komen. Geneeskrachtige gassen in een berg in de omgeving van Salzburg verrichtten wonderen. Hij verbleef er drie weken onder streng medisch toezicht. ledere keer werd hij met een treintje iets verder in het binnenste van de donkere berg gebracht,, vierenhalve kilometer was het maximum. "Ik kon het haast niet geloven; maar het hielp. Ik heb nooit meer pijn gevoeld."
Ook zijn voet baarde hem grote zorgen. "Ik was zelfs bang dat die er afgehakt moest worden," zegt hij' droog. "Ach, Ludwig, praat niet zo,"! roept' zijn: vrouw vol afschuw. In een kuuroord zegt Veg volledig te zijn genezen en hij laat de glazen nog eens vol schenken met zijn favoriete wijn.
*".■'• Hij praat en praat, zijn spraakzaamheid.en gastvrijheid zijn in vergelijking met zijn GVAV-tijd onvoorstelbaar. Hij lijkt erg veranderd. "Spontaan ben ik ook nu niet," laat hij weten, "maar ik kon er niet tegen dat anderen mij vertelden wat ik moest. De kranten schreven wie ik moest opstellen en wie er niet in moest. Maar ik moet nooit wat, nou ja twee dingen. Ik moet sterven en :ik moet naar de wc. Maar verder niets. Ik was de trainer en ik was verantwoordelijk, daar had niemand verder iets mee te maken."
- In de duisternis rijden we terug naar Wenen. Ludwig Veg belooft in oktober naar Nederland te komen, ook om GVAV - pardon, FC Groningen - weer eens te zien spelen. "Ik wil dolgraag mijn vrienden van vroeger weer ontmoeten. Doe me een plezier en stuur me wat adressen op, want Nederland is mijn tweede vaderland." h.til\
HARRYHESSELING
---

GEWAARDEERD
Veg: "Daarna; ging ik naar Groningen, dat 'was in .1965. Gramsma, de secretaris had me gevraagd of ik een briefje wilde schrijven. Ik :werd het daarna eens met de voorzitter. Die kwam korte tijd later bij een. autoongeluk om het leven. Maar het bestuur van GVAV zeiy als je dat en dat hebt afgesproken geloven we je. Dat .vertrouwen in mij heb ik altijd gewaardeerd." . r
Ludwig Veg weet nog maar al te goed in zijn G VA V-tijd . bekendheid te hebben genoten als een aanhanger. van defensief voetbal. Hij begint er uit zichzelf over: "Ik werd enorm aangevallen, omdat ik met. twee of drie spitsen speelde, maar nu doet iedereen het. Heus, ik deed het niet graag en had ook nooit eerder een ploeg zo laten voetballen, maar ik had geen elftal het anders te doen. De spelers stonden achter me. Ole Fritsen en Gerrit van Tilburg waren mijn enige aanvallers. Maar we hadden er wel succes mee.' Afwachten in de verdediging, en dan naar voren die bal.*, Negen keer mislukte het, de tiende; keer was het raak. Dat spel lag ons. We hebben er intertoto-voetbal mee bereikt en dat was toch iets bijzonders toen.
De as van het elftal was sterk, dat was de kracht van GVAV. Tonnie van Leeuwen in het doel. Ach, der Tonnie. Weltklasse. Als die nog leefde had hij twee keer aan het wereldkampioenschap meegedaan met het Nederlands elftal. Alle keepers die ik na hem heb meegemaakt heb ik nooit echt goed gevonden. Ik dacht altijd maar aan der.Tonnie. Zeker, hij had'veel te zeggen, hij was toch zeker mijn paradepaardje? Voor hem stond Jan Renders en daarvoor Martin Koeman en Ole Fritsen. Een zeer goede ploeg met zo'nas." . - Over de kritiek die ha het vierde seizoen losbarstte: "Ja, ik heb in Groningen ook moeilijke tijden gehad, maar die vergeet je. Wat groots is geweest onthoud je het best en dan denk ik, ik heb toch veel gedaan voor het voetbal in Nederland. Er is in die vierenhalf jaar bij GVAV.vaak gewisseld. Er kwamen spelers die.niet konden aarden. Van Nee en een jongen van': 'Ajax .bijvoorbeeld, Theo Buys. Er zijn zoveel geweest. Renders' verdween en Koeman werd ouder. Hij kreeg jonge spelers om zich heen en riep ze terug als ze naar voren .wilden. Zijn snelheid werd minder. Als we voor stonden met l-r-0 riep Koeman steeds, achter blijven, niet naar voren. Nou,'daar had ik geen bezwaar tegen, 's Nachts werd ik vaak opgebeld! en • bedreigd. Twee keer is mijn auto bij het Oosterpark.-..: beschadigd. Daarom vond ik het niet zo heel erg datik weg moest." '; ■
---