Een eisch der billijkheid. Er kon geen aardiger parodie op de in Engeland veldwinnende neiging tot werkstakingen •worden geleverd, dan die de lieve schooljeugd aldaar thans vertoond heeft. Als het eenmaal vaststaat, dat dc wil dei massa ■wet is, dan is er ook niets bevreemdends in dat de woelige bevolking der scholen den onderwijzers door »samenwerking", dwingt tot inwilliging van'alle eischen, die zij goedvindt te stellen. Men zou de opmerking kunnen maken, dat die kleine werkstakers, die in benden van honderden dooide straten trekken, voorzien van vlaggetjes met opschriften als: »Weg met de roede," — «Geen huiswerk meer!" — en die roepen om andere meesters en prettiger lessen, — onmondigen zijn, van anderen afhankelijk en ontoerekenbaar vooi hun daden. Doch wel beschouwd, wie heeft die willekeurige grens der meerderjarigheid bepaald, beneden welke iemand niet voor zijn «rechten" jou mogen opkomen, en, om deze te verdedigen, niet van dezelfde middelen gebruik zou kunnen maliën als de ouderen met zooveel succes hebben aangewend ? . . . Niet alleen met succes, maar onder toejuiching van velen, die buiten den strijd staan. Evenals de Engelsche schooljongens «voor de aardigheid" werden gesteund door het bevolkingselement, dat bekend staat onder den naam van «opgeschoten knapen," — men weet hoe lastig deze groep kan ,ijn, — die tot opluistering van dc zaak in de «choolgebouwen wat ruiten stuk gooiden, — evenno heeft men politieke en andere leiders, die het verzet aanwakkeren, zoo het heet om maatschappelijk onrecht te herstellen, maar inderdaad om zich een zekere mate van populariteit te verschaffen, die hun bij gelegenheid uitnemend te stade zal' komen. Diezelfde mannen, door hun positie in staat om alle gewensclite inlichtingen te verkrijgen, heeten dan eerst nu op de hoogte te zijn gekomen van de bestaande grieven; en in dit opzicht herinneren zij eenigszins aan de diplomaten, die de verhouding tusschen twee naijverige mogendheden steeds meer gespannen hebben zien worden, maar het vuur stilletjes lieten smeulen ten einde later, als de strijd is losgebarsten, in hun rol van bemiddelaars lauweren te behalen. Het is mischien een zeer eenzijdige opvatting van ons, doch wij zijn niet overtuigd van de noodzakelijkheid, haar. prijs te geven, — namelijk dat werkstakingen het allerslechtste middel iijn ter verbetering van maatschappelijke toe«tanden; en bij al de knipoogjes, die van ondericheiden kanten den van hun getalsterkte gebruik makenden werklieden worden toegeworpen, gelooven wij beter hun belangen te behartigen wanneer wij hun ernstig toeroepen: Bedenktwel wat gij doet! -Elke maatschappelijke groep kan, als haar leden zich coaleeren, eischen stellen waaraan voldaan moet worden, eenvoudig omdat men de diensten van die groep niet kan ontberen; maai' bij een eenigszins algemeene toepassing van dit dwangmiddel begrijpt men toch wel, dat all e diensten duurder worden, en men per slot van rekening niet vooruit is gegaan ? Alleen zal men, in het voorbijgaan, de begrippen van gezag, welker handhaving het rustig voortbestaan van Staat en Maatschappij waarborgen, een stoot gegeven hebben, door het recht van den sterkste ten troon te verheffen Men zou dus, naar ons advies, maar moeten voortleven ook onder de meest drukkende omitandigheden, maar voort moeten gaan zich alles te laten welgevallen, ook waar de onhoudbaarheid van het bestaande ieder in het oog springt ? Tot die conclusie zullen we zeker nooitkomen. Er zijn in onze dagen middelen genoeg om grieven kenbaar te maken, en wanneer dit geschiedt, op duidelijke, zaakkundige, overtuigende wijze, dan is er inderdaad veel meer kans om tot een bevredigende oplossing van gerezen vraagstukken te komen, dan bij een gewelddadig optreden dat zoo men niet schroomt de vrijheid van anderen, die met de »meer doortastende"methode minder *ijn ingenomen, ten eenenmale te miskennen, wel aanvankelijk vruchten kan afwerpen, maar geen duurzame verbetering kan schenken. Geschiedt die openbaarmaking, welnu, dan kunnen de volksvrienden de zaak in handen nemen; dezelfde mannen, die zoo gauw gereed staan een zegevierende werkliedenmassa met wuivende palmtakken te begroeten, kunnen zich dan verdienstelijk maken door den strijd, die voor beide partijen meer skhade teweegbrengt dan in geruimen tijd vergoed kan worden, te voorkomen. Is bijvoorbeeld Lord Roseberry, die in den nacht van 5 op 6 October in de vergadering der Londensclie tramkoetsiers optrad, eerst nu te weten gekomen, dat die menschen overwerkt worden? Pan heeft toch een heer van die positie, en die over zooveel vrijen tijd kan beschikken, slecht uit de oogen gekeken. Of achtte hij wellicht zijn tijd nog niet gekomen, en vond hij het voor zijne populariteit beter, zicli met deze zaak te bemoeien op het oogenblik, dat de oorlog tusschen het personeel en de directies op het punt was van uit te breken? In dat geval toont zij zich een handig diplomaat, maar liooger lofspraak verdient hij niet. Zoo ook bij ons. Wij doen een beroep op dö mannen, die door hun positie, hun invloed, bij machte tljii het kwaad te keeren alvorens langs een weg, dien wij in beginsel allen afkeuren, herstel wordt afgedwongen van werkelijk bestaande grieven. Niet in maar vóór den strijd vertoont de echte volks vriend *ich in zijn ware gedaante. Bij het vervoerwezen in ons vaderland zijn misbruiken, tegen welker bestendiging men behoort op te komen. In het algemeen genomen, — er zijn gunstige uitzonderingen, die we hier niet met name zullen aanwijzen omdat ieder, die zich op de hoe gte wil stellen van den toestand, ruimschoots de gi legenheid vindt om bijzonderheden te vernemen — wordt van de werkkrachten van het personeel bij spoorwegen en trams te veel geëist: de rusturen zijn te weinig, Zondagsrust blijft tot de groote zeldzaamheden behooren. Onze Mannings en Roseberry's moeten zich die zaak aantrekken,inlichtingen inwinnen, voorstellen tot verbetering doen, niet wachten tot er het een of ander voorvalt dat dit vraagstuk op een onverwachte en min gewenschte wijze aan de orde stelt. Verkorting van diensttijd en waarborging van de nooclige rustdagen is, in den grond der zaak, slechts een vraag van ruimere organisatie, de arbeid moet over een grooter aantal personen worden verdeeld. Dat zal, indien men daartoe overgaat, eenige verhooging van tarieven ten gevolge hebben: welnu, dat zij zoo, — als goedkoop vervoer verkregen moet worden ten koste van de werklieden en beambten, en dientengevolge ook van de veiligheid, die bij overwerkt personeel niet gewaarborgd mag heeten, dan bedanken we voor die weldaad, en betalen liever iets meer, dan dat we lijdelijk kunnen aanzien dat misbruiken bestendigd worden. Het ligt, meenen we, ook op den weg der Regeering.geen concessien voor het exploiteercn van eenig vervoermiddel te verleenen, indien niet bij het vaststellen der voorwaarden aan de belangen der werklieden wordt gedacht; ook zonder op de resultaten der — wie weet wanneer te hervatten ■— enqüete te wachten, kan het Staatsgezag, zonder eenigennate zijn bevoegdheid te buiten te gaan, in verzet komen tegen het misbruiken van deze arbeidskrachten. --- Vragen van den dag. Trade Unions. Elk wat wils. Met de oprichting -van een Rotterdamsche afdeeling der Engelsche iTrade U n i o n s" is het Handelsblad ver van ingenomen, en vraagt: »Gaan de dokwerkers van Rotterdam niet een verkeerden weg óp?" om daarna als volgt voort te gaan: d Wij opperen er niet het minste bezwaar tegen dat de Kotterdamscbe werklieden zich nauwer aaneensluiten. Integendeel, wij zijn volkomen overtuigd, dat het in den strijd om welvaart voor den arbeider van het grootste gewicht is, dat hij steun zoekt bij zijne kameraden en hun wederkeerig hulp verschaft, voor zoover zijne krachten liem dit vergurmen. Door eendi'uchtige samenwerking kunnen de arbeiders bereiken wat voor elk hunner, alleen staande, onmogelijk zou zijn, en wij prijzen het dan ook in hem, wanneer hij die samenwerking tot stand tracht te brengen. Meer dan eens hebben wij getopnd, dat wij instemmen met het: avereenigt u," door den heerßorgesius den arbeiders toegeroepen, en indien dan ook de llotterdamsche dokwerkers toegeven aan hunne behoefte aan vereenigingsleven, d-tn zullen wij de eersten zijn, die de voldoening van die behoefte toejuichen. Maar was daarvoor nu hulp van Engelsclie zijde noodig? Ontbrak het den Rotterdamschen arbeider dan zoo geheel aan initiatief, dat hij zelf niet de hand aan den ploeg kon slaan? Of meende hij, dat hij, zonder steun van elders, niet krachtig zou kunnen zijn, om wegneming van mogelijke grieven te verkrijgen ? Doch behoorde het dan tot de onmogelijkheden, dat er aansluiting met de andere Nederlandsche werklieden verkregen werd? Was het dan niet denkbaar, dat b. v. het Nederlandsche werkliedenverbond de vereeniging werd, bij hetwelk de arbeiders hulp en heul zouden kunnen vinden? Dat verbond had gereorganiseerd kunnen worden, zoodat het beter beantwoordde aan de idealen, die men weleer er van koesterde, maar niemand zal beweren, dat het bewezen heeft het middenpunt eener arbeidersbeweging niet te kunnen zijn. Het is te betreuren, dat het verbond juist tijdens de werkstaking niet meer op den voorgrond heeft kunnen treden. De socialisten zijn vóór geweest, en eerst nadat het verkeerde hiervan was ingezien, achtte de afdeeling Rotterdam zich geroepen een bijeenkomst der werkstakers te beleggen om het toen onaannemelijke voorstel te doen: den arbeid weder ter hand te nemen en dan den werkgevers de grieven der sjouwerlieden voor te dragen. Dat was in het tijdperk, waarin toen de werkstaking was, volkomen onpraktisch, al was er theoretisch veel voor te zeggen. Na deze mislukte bijeenkomst heeft het "Verbond niets meer van zich laten merken. Anders was wellicht de Rotterdamsche uTrade Union" nimmer geboren. En dat zij geboren is, wij herhalen het, betreuren wij." Een voorname grief van bovengenoemd blad is, dat het Engelsche Hoofdbestuur met de Nederlandsche patroons onderhandelen moet in geval er geschillen tusschen werkgever en werkman gerezen zijn. * »Kan dat » Engelsche" comité geacht worden voldoende op de hoogte te zijn van de uNederlandsche" toestanden ? En wordt door zulk een handelwijze geen brevet van onmondigheid uitgereikt aan de Nederlandsche werklieden? Het gaat o. i. niet aan, dat Engelschen heslissen over het wel en wee van Nederlanders en dat deze laatsten hun vuilen wasch buitenshuis zenden. Onder de bepalingen, welke op de kaart van lidmaatschap zijn vermeld, heeft ons ook onaangenaam aangedaan, die, waarbij verklaard wordt dat, indien iemand, die in de termen valt lid der vereeniging te zijn, dit weigert te worden, de leden alle wettige middelen mogen gebruiken om te zorgen, dat bedoelde persoon lid wordt. Een doodonschuldige bepaling op het eerste gezicht. Mag mén iemand niet langs wettigen weg er toe brengen lid van eene vereeniging te worden? Hoe kan men daartegen nu bezwaar hebben! In het afgetrokkene is dit wellicht juist. Maar hoe denkt men dan over de middelen, die door deEngelsche »Trade Unions" worden toegepast om iemand als lid te werven ? Daar wordt degeen, die niet goedschiks zich aansluit, soms eenvoudig sgeboycot"; daar wordt erger dan overreding uitgeoefend. De strafwet is daarop niet van toepassing, maar de onwillige en met hem de maatschappij gevoelt er de nadeelen van. In hetzelfde nommer van het Handelsblad, ■waarin melding gemaakt wordt van de Maandag j gehouden bijeenkomst der Rotterdamsche dokwerkers vindt men onder «allerlei" een bericht van den volgenden inhoud: «Een aantal stuwers in de zuidwestelijke Indische dokken te Londen heeft het werk gestaakt, op grond dat bij het laden der «Star of Germany", waaraan zij bezig waren, mannen gebruikt werden, die niet tot de algemeene werkliedenvereeniging behoorden. «Om dezelfde reden hebben stuwers van de «Castle-line" met den arbeid opgehouden. Zij willen niet weder aan het werk gaan vóór de niet-leden der Zeelieden- en Stokérsvereeniging zich daarbij hebben aangesloten of ontslagen zijn". Grieven over het loon of over den arbeidstijd hadden die werkstakers niet. Och neen, zij gebruiken slechts een «wettig middel" om personen, die in de termen vielen lid der vereeniging te zijn,? te nopen zich als zoodanig in te laten schrijven. En dat wettige middel berokkent nadeel aan de arbeiders zeiven, evenzeer als aan de patroons en noopt personen iets te doen, waartoe zij volstrekt geen geneigdheid bezitten: lid te worden van eene vereeniging, waarvan zij geen lid wenschen te zijn. Men loopt alle kans, dat dergelijke wettige middelen in do eerste plaats te Rotterdam, later ook elders in ons land zullen worden toegepast om propaganda te maken voor de Nederlandsche afdeeliïigen der »Trade Unions". Zal dit tot heil van ons land strekken ? Het is ons dan ook niet vecht duidelijk, hoe de heer Kerdijk vrede kan hebben met de invoering der Engelsche «Trade Unions" hier te lande. Wij zullen niet ontkennen, dat de «Trade Unions" in Engeland veel goeds hebben tot stand gebracht, maar wat voor dat rijk goed is, deugt daarom nog niet voor Nederland. Beter ten halve gekeerd dan ten heele gedwaald. Wel hébben zich reeds eenige honderden Rotterdamsche werklieden doen aanwerven als leden van de «Doek, Wharf, Riverside and General Labourers Union of Grcat-Britain and Ireland". maar oen krachtige beweging tegen deze buitenlandsclie vereeniging kan haar invloed, voor dat zij vasten grond hier te lande heelt, nog keeren. Voor het Nederlandsch Werklieden-Verbond is in de eerste plaats de taak weggelegd, die beweging in het leven te roepen. In zijn arbeid zal het steun vinden bij ieder, die het goed meent met Nederland en zijne werklieden. Het wetsvoorstel-Bahlmann. Met groot leedwezen heeft de N e d. B akkers- Courant vernomen, dat het wetsvoorstel-Bahlmana in de afdeelingen der Tweede-Kamer bij'de rechterzijde gunstig ontvangen is. Wordt het voorstel tot wet bevorderd, dan zal men in Nederland, voorspelt het blad,' den prijs van het brood met 2 cent het kilo zien rijzen. De belasting, aldus berekent het verder, die men op het punt staat op onze schouders te leggen, bedraagt zoo ongeveer /14,500,000, (zegge veertien en een half niiliio'en guldens) in het jaar. Om dat sommetje bijeen te krijgen, zal voortaan iedere bete broods belast worden ; voor iedere hap, die een hongerige doet, zal belasting betaald moeten worden, en voor ieder pond brood, dat straks als de winter komt, door den werkelooze zal gekocht worden, zal hij \ cent belasting moeten nederleggen. Wij, bakkers, die de behoeften en nooden van het volk beter kennen dan iemand anders, wij weten, niet waar? hoe in slechte tijden aan het einde der week minder brood gehaald wordt dan in het begin. Wij weten precies, wanneer deze of die fabriek het loon betaalt, wij weten dat als het geld van den werkman op is, hij geen brood meerkoopen kan.Wij weten wanneer het meeste geborgd wordt. Menig gezin zal zich, als die volksbelasting door de rechterzijde zal worden aangenomen, met een paar broeden in de week minder moeten tevreden stellen, en menig ouderhart zal weer meer gefolterd worden door zijne kinderen aan het einde der week, 's avonds met leege maag naar bed te moeten sturen. Maar wat nood! Menig landheer zal daarbij gebaat worden, en de meelfabrikanten zullen hunne jaarlijksche inkomsten met tonnen zien aangroeien ! Want deze belasting beoogt: tweeërlei doel, den landbouwer te helpen en den meelfabrikant rijk te maken. »Rijk te maken," zeggen we, want het bedrag, dat der maalindustrie zal ten goede komen, bedraagt ƒ '2,300,000. Twee millioenen en driemaal -honderdduizend gulden zal ten goede komen aan de maalindustrie, waarbij fabrieken zijn, die in de laatste jaren gemiddeld 16 pet. dividend hebben uitgekeerd. De meelfabrikanten vroegen vóór 2 jaren, toen ze een slecht jaar hadden, een verdedigingsrecht van 50 cents voor de 100 KG., maar thans, nu de bron zoo rijkelijk vloeit, krijgen ze niet 50 maar 80 cents voor de 100 ICG. Bovendien is sinds dat jaar het aangevraagde verdedigingsrecht volkomen overbodig geworden. Bovengenoemd bedrag zal dienen om het onvermogen der maalnijverheid nog te vergrooten. Het blad gebruikt het woord «onvermogen" omdat de groote hoeveelheden meel, die ingevoerd worden, den bakker moeten dienen om de mindere soorten der Nederlandsche maalnijverheid te verbeteren. »De rechterzijde onzer volksvertegenwoordiging zal, besluit de Bakk e r s - C t., bij aanneming, een onverantwoordelijke daad verricht hebben." --- Anti-Opium bond. Het Haagschs Dagblad is niet onverdeeld ingenomen met dc oprichting van den anti-opiumbond. Tegen de toetreding tot den bond heeft het blad geen bezwaar als getuigenis tegen het opiummisbruik. leder rechtgeaard Nederlander zal dit misbruik betreuren, al staat men voor het feit, dat bij elk volk een eigenaardig middel tot bedwelming in zwang is, en dat het zich niet laat ontnemen. Maine-wetten zijn uitzonderingen, en worden daarbij niet weinig ontdoken. •>yt Eenig afdoend middel tot bestrijding van het opiummisbruik is, zegt het blad, het onmogelijk maken van het opiumgebruik. Alle opium zou dan uit Indië moeten worden geweerd. Dat is echter eenvoudig onmogelijk. Zoolang nu in Indië opium wordt geschoven, mag de Staat er zijn voordeelen van genieten. Blijft over de vraag: langs welken weg ? Thans heerscht het pachtstelsel. De Bond wil dat afschaffen. Op dit punt begint de Bond oen karakter aan te nemen, 't •welk tot nadenken stemmen moet. De vraag moet rijzen: kunnenjw, die geen ander stelsel weten aan te geven, zich bij den Bond aansluiten? Zal geme§öscbflppeli|k zoeken tot yijiden leiden? Zojj die taak niet beter aan een of enkelen zijn toevertrouwd ? «Wij ontraden niet tot den Bond toe te treden. leder make dat uit voor zijne conscietien. Slechts tegen het vormen van illusiën waarschuwen wij. Nationale zonden laten zich — dit leert de ervaring — niet uitroeien door louter uitwendige middelen. Van de zedelijke vernieuwing van dén individu moet het herstel van dc gemeenschap, van de samenleving, uitgaan. «Ook toch onder een ander stelsel dan dat van de pacht, zal het opiumschuiven in Indië blijven bestaan, tenzij bij den inlander-zelven een hooger en beter besef ontwake, 't welk hem van het zich bedwelmen afkeérig doet worden. Dit kan echter geen Bond uitwerken. «Niettemin blijft de Bondsgedachte, van haar zedelijke zijde genomen, loffelijk. «Men wake er evcmvel voor, dat de Staatsvoordeelen niet aan onbereikbare idealen worden opgeofferd. Het zedelijk peil van den inlander zou door die winstderving niet worden verhoogd. Landb o u w tentoon steiling t e Buenos- A y r e s. De Landboa w C t. heeft van de besprekingen, in vele vergaderingen van landbouwmaatschappijen of vereenigingen gehouden over het plan tot vorming van een waarborgfonds, bestemd ter dekking van eventueel verlies, datzou kunnen worden geleden op de uitzending van vee en paarden naar de internationale landbouwtentoonstelling te Buenos-Ayres in 1890, den indruk ontvangen, dat die blijk gaven van een minder heldere voorstelling omtrent genoemde uitzending, voortspruitende uit mindere bekendheid met den eisch van den veehandel, dien men hierbij op het oog heeft. Daarom wijst het blad er op, dat wij in Argentinië niet te maken hebben met een staat, die er behoefte aan heeft in Nederland, of waar ook elders, zich van vleesch te voorzien. Wat deze staat zoekt zijn fokdieren met bepaalde en gewenschte eigenschappen. Nog lang jaren zal Argentinië genoodzaakt zijn zijn veehouderij extensief te blijven drijven. Dit neemt echter niet weg, dat de staat zich in de laatste jaren snel ontwikkeld heeft. Daardoor zijn centra van bevolking ontstaan in welker nabijheid een intensief veebedrijf loonend wordt. Hier nu vooral zal het Nederlandsche vee goede diensten kunnen bewijzen en zeer waarschijnlijk zal liet daarbij vooral als melkvee het eerst in aanmerking komen. Wij behoeven hier niet meer op louter speculatieve redeneering af te gaan. De feiten bewijzen, dat ons vee in Argentinië reeds op prijs wordt gesteld. Blijkens het verslag van onzen consul te Buenos-Ayres over 1888 kwam in 1886 de eerste belangrijke partij Nederlandsche runderen in deze haven aan. Er werden 20 stuks ingevoerd, In 1887 bedroeg de invoer ongeveer 50 en in 1888 circa 30 stuks. Thans komen volgens het verslag regelmatig ruim 30 stuks per maand in Argentinië aan. Er heeft zich dus reeds een regelmatige handel in vee tusschen Nederland en Argentinië ontwikkeld. Tot nu toe berust echter de veehandel in hoofdzaak bij enkele handelaars, uitvoerders naar Argentinië. Het kan dus wel degelijk zijn nut hebben, dat er naar gestreefd wordt meer uitbreiding aan den handel te geven, door uitbreiding van betrekkingen in de republiek of door het opzoeken van directe verbindingen tusschen de veehouders hier en de afnemers daar, en daarvoor kan de tentoonstelling te Buenos-Ayres een uitstekende gelegenheid aanbieden, ook omdat zij internationaal is, en de kennismaking zich dus niet tot de Argentiniërs zal behoeven te bepalen. Niettegenstaande den overgrooten veerijkdom dus van de Argentijnsche Republiek, schijnt aan de Lan d b. Ct. eene uitzending van vee naar Buenos-Ayres volkomen gerechtvaardigd. Onze afzet daarheen zal natuurlijk nooit een afzet van slachtvee worden, maar zich tot fokdieren blijven bepalen. Iletzij mennet deze fokdieren in Argentinië in eigen bloed verder fokt, hetzij men ze gebruikt voor kruising, in beide gevallen zal het noodig zijn zich voortdurend van nieuw fokvee te blijven voorzien, omdat klimaat en grond aldaar niet geschikt zijn het Nederlandsche vee Nederlandsch te doen blijven. De Lan d b. C t'. ziet dus in Argentinië een welkom en geschikt afnemer van fokvee, en meent daarom, dat de uitzending van vee naar de tentoonstelling te Buenos-Ayres den steun van Staat en landbouw maatschappij en verdient. --- TRANSVAAL. Op dit oogenblik bevindt zich te Amsterdam de heer S. J. Du Toit, superintendant van onderwijs (minister zouden wij hier zeggen) van de Transvaalsche Republiek, die, naar het gerucht verzekert, belast is met een gewichtige diplomatieke zending. Daags na zijn aankomst hebben zich reeds verscheidene personen tot den heer Du Toit gewend om inlichtingen over Transvaal en aan het verslag van het bezoek, dat een der redacteuren van de Amsterd. Ct, aan den 'heer Du Toit heeft gebracht, ontleenen wij het vclgende : »De ontvangst was zeer beleefd. De heer Du Toit was in een kantoorstoel gezeten, achter een tafel, beladen met correspondentiën. Hij is een goede veertiger, van middelmatige gestalte, eenvoudig gekleed in een gekleed kamgaren pak. Zijn gezicht is ietwat scherp en verraadt veel schranderheid. Het langwerpig gelaat met het hooge voorhoofd, dat voor een deel schuil gaat in een geborduurd kantoormutsje, is door een donkerbruine dunne volbaard omgeven, die bij het, gelaat reeds begint te grijzen. Voor zijn leeftijd ziet de heer Du Toit er niet jong uit; zi}n gerimpeld voorhoofd en ernstige oogen verraden den denker. Hij spreekt behalve Engelseh en Fransch zeer goed Hollandsch. Onze eèrste vraag gold de emigratie van Hollanders naar Transvaal. De heer Du Toit deelde ons daaromtrent mede, dat er plannen bestonden tot een goed georganiseerde emigratie-maatschappij door particulieren, waarvan kantoren te Pretoria, Antwerpen en Amsterdam gevestigd zouden worden. In Pretoria en België hadden vele uitnemende personen zich reeds bereid verklaard de zaak ter hand te nemen en ook te Amsterdam vreesde hij niet of er zouden bekwame mannen gevonden worden voor het doel. . Tusschen die drie bureaux zou eene voortdurende behooren te bestaan, zoowel over de plaatsen, voor emigratie geschikt, als over de personen, die wenschten te cmigreeren. . Tot dusver was de groote fout geweest, dat men mensehen zond naar plaatsen, die niet voor bus bedüjf g«seiüiit waren. Want hoewel Transvaal een zeer vruchtbaar land is en zoo groot als Frankrijk, was de bodem natuurlijk verschillend, sommige streken waren uitstekend voor bouwland, andere voor weiland. Van de medewerking der mijnmaatschappijen maakte hij zich groote verwachtingen. Deze maatschappijen toch koopen uitgestrekte stukken j|,- land. waardoor slechts voor een klein deel een ' goudrif loopt, zoodat het grootste deel, vaak uitstekend bouwland, braak blijft liggen. Deze landen achtte hij uitstellend geschikt voor groepjes boeren, die zich met elftaar verstaan, in 't bezit zijn van een klein kapitaaltje en daar het landbouwbedrijf willen gaan uitoefenen. Zij zouden door tusschenkomst van het emigratiebureau te Pretoria daar die stukjes land kunnen koopen en zich door het bureau hier doen voorlichten. Voor ambachtslieden was er plaats te over. Wanneer zij hun vak verstaan, verdienen ze een goed stuk brood, Geen metselaar werkt er b. v. onder een pond (12 gulden) daags. De heer Du Toit waarschuwde echter hen. dis meenen dat Transvaal een luilekkerland is of een toevluchtsoord voor ontevredenen. Alleen zij, dia werken kunnen en willen en waarvoor in 't oude vaderland geen arbeid is, vinden in het jonge moederland een toekomst. Van Nederland verwachtte men vooral den boerenstand, uit België de mijnwerkers, omdat die in Nederland niet gevonden worden en men toch 't liefst het Ilollandsclie element in Transvaal versterkt zag tegenover de meer en meer toenemende Engelsche bevolking, die het Ilollandsch element overvleugelt. Op de 70.000 Holland-Transvalers zijn er thasl meer dan 100.000 Engelsohen. Vooral na het vinden van goud zijn de Engelsche delvers met duizenden naar het land van belofte gestroomd. Omtrent het onderwijs, wat meer tot de 00- ciëele zending behoort van den heer Du Toit, vernamen wij het volgende. Het onderwijs wordt er geregeld, als thans bij da nieuwe wet ten opzichte van het bijzonder onderwijs hier te lande zal worden gehandeld. Particulieren stichten de scholen. De Slaat subsidiëert soms scholen van 12 kinderen, voor») ten platte lande, omdat daar de eigenlijke Traijs» valers wonen. Op de dorpen en in de steden ia bijna alles Engelsch. Hooger onderwijs wordt tot dusver niet geg've.-i. De jongelingschap gaat. naar Europeesche universiteiten, meestal in Schotland en Engeland. De Sfeer Du Toit was een der warme voorstanders, om de Transvaalsche jongelingen in Nederland te doen studeeren, wat door eenigen ook wordt gedaar. Bij de snelle ontwikkeling van Transvaal kwam het den president Kruger wijs voor, dat men een eigen Universiteit in Transvaal moest stichten, opdat de jongelingen in hun eigen land kunneu studeeren. Aan den heer du Toit droeg »bom Paul" op, voor die stichting een plan te beramen en de gegevens te verzamelen. Hij aanvaardde dere taak onder voorbehoud in Nederland nu' ervaren,en beproefde deskundigen te confereeren en de noodige bescheiden te verzamelen, daar aan de oprichting van een universiteit 'groote moeilijkheden verbonden waren, die men aan de bestaande in Europa niet gevoeld heelt, omdat ze langzamerhand geworden zijn. Een groot voordeel heeft de heer Dn Toit echter, dat hij zijn land niet voor dezelfde strijdvraag zat plaatsen als waaraan onze universiteiten thans lijden : de theologische faculteit. Ofschoon Kruger er vooral op gesteld was, dat de universiteit het ongeloof niet zou in de han3 werken, stemde hij toe, dat het verstandig was de theologie gescheiden te houden. Er bestaan in Transvaal twee opleidingsscholen voor het leeraarsambt : een voor de Ned. Hervormde en een voor de Christelijk Geref.J dominé's. Er blijven dus vier faculteiten over. die aan de te stichten universiteit ingevoerd zullen worden, en wel: geneeskunde, rechtsgeleerdheid, letteren en wis- en natuurkunde. De heer Du Toit is deze week 4'2 jaar geworden. Hij werd te Dal Josaphat in het district Paari van de Kaapkolonie geboren. Men zou thans waarlijk niet vermoeden, dat hij tot zijn negentiende jaar als boerenzoon nederig werd opgevoed en'in eene buurtschool lezen, schrijven en een beetje rekenen leerde. De jongeling was al even energiek als thans de volwassen man is ; slechts anderhalf jaar behoefde hij op het gymnasium door te brengen, om tot het theologisch seminarium van Stellenbosch te worden toegelaten, en vier jaren later aanvaardde hij het predikambt. Al» proponent kwam hij, een beroep naar Pretoria ontvangen hebbende, voor het eerst in aanraking met den Transvaal. Wel had hij voor dit bereep bedankt en verkozen te Paarl te blijven, maai* ïijne ijverige bemoeiingen ten gunste va* de Afrikaansche taalbeweging, de uitgave van den Patriot, de oprichting van den Afrikaander Bond, de beweging om het Nederlandsch in het Kaapsche Parlement te doen erkennen, kenmerkten hem als een der baanbrekers in den strijd van het Hollandsche tegen het Engelsche element, ïln al deze zaken stond hij in den beginne of geheel alleen óf met een gering aantal ondersteuners. Maar grondig bekend met den volksaard en de volksbehoeften, bezield met een onwrikbaar vertrouwen op dat volk, wist hij het den rechten weg te wijzen: zijn ongeëvenaarde wilskracht en volharding deden hem alles doorzetten tot hif het won. Gedurende den Transvaalschen vrijheidsoorlog greep Du Toit iedere gelegenheid 'aan, om den worstelenden stamgenooten van dienst to zijn. ost na het eindigen van dien oorlog trad hij in clienst van de jonge republiek, waar hem de betrekking van superintendent van het onderwijs werd ingedragen. In die hoedanigheid heeft hij mot ft*» perkte middelen ontzaglijk veel goeds tot sta gebracht. De invoering van de Holla'.idsche taal als voertuig van het onderwijs werd door hem voorgeschreven; dit v.as voor Zvid-Afrika een* daad van politieke beteekenis. Maar ook op ander gebied kan men zeggen, dat Du Toit aan geen belangrijken politieleen maatregel is vreemd gebleven, die in de Zuid-Afrikaansche republiek is genomen, sedert hij zijn lot aan het hare heeft verbonden. Hoe nauw en hartelijk die band is geworden, blijkt uit het feit, dat Dn Toit de dichter is van het Transvaalsehe volkslied, w-uirin hij van het naïeve dialect met meestsrscha:» gebruik maakt. "Vier jaar lank het ons mooi gepraat. Om weer ons land te krij; »Ons vraeg jou, Brit, gen goed of kwaal Gaat weg, en laat ons blij!" Mar toen die Brit ons nog vererg, Toén vat ons di geweer; Ons was al lank genoeg geterg, Nou kan ons tog ui meer. > ---