Stadsnieuws. Burgemeester en Wethouders van Rotterdam, gezien de rapporten betreffende den brand, die op den 19 Maart heeft plaats gehad in het pand aan de Peperstraat no. 11/13 alhier, doen te weten: dat aan de manschappen van de na te noemen brandspuiten premiën zijn toegekend, als: De eerste premie ad vijf en zeventig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 3 waarvan zijn, brandmeesters, de heeren: J. F. H. Martinot, J. Van der Hoeven, brandspuitmeesters, de heeren : L. M. H. Vermeulen, C. H. Van Doorene, J, E.j Van de Wetering. De tweede premie ad vijftig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 9, waarvan zijn, brandmeesters, de heeren:. W. Anes, W. A.Van Hattem, C. J. C. Borleffs, brandspuitmeesters, de heeren : J. A. Grootveld, C. Van Zijl, J. Th. Van der Klaauw. De derde premie ad vijf en twintig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 8, waarvan zijn, brandmeesters, de heeren: J. P. Dupont, A. P. M. Vaesen, D. Cardinaal, brandspuitmeesters, de heeren: J. W. Van Dijk, A. D. J. Brantenaar, J. C. Paanakker. Bij denbrand, die op den 31 Maart 11. heeft plaats gehad in het pand aan de Diergaardelaan no. 20, alhier. De eerste premie ad vijf en zeventig gulden, aan de manschappen der brandspuit n 0.17, waarvan ïijn, brandmeesters, de heeren : K. Poortman, J. C. Moulijn, I. C. De Regt, brandspuitmeesters, de heeren: W. Tieman, A. N. J. Creijghton. De tweede premie ad vijftig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 16, waarvan zijn, brandmeesters, de heeren: J. H. C. L. VanAaist, C. F. 3. Minderop, D. A. Bijdendijk, brandspuitmeesters, de heeren : J. Oortgns, J. G. Van der Ploeg, M. Schravesande. De derde premie ad vijf en twintiggulden, aan de manschappen der brandspuit no. 18, waarvan zijn, brandmeesters, de heeren: H. J. A. Vanßaver,- steijn, J. A. Maria,.!. D. W. Luning, brandspuitmeesters, de heeren : P. M. J. Van Eldik, J. K. Sunder«neijer, L, C. A. Schuwirth. Bij den brand, die op den 31 Maart 11. heeft plaats gehad in de fabriek »de Maas" aan den Westzeedijk, alhier. De eerste premie ad vijf en zeventig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 21, waarvan zijn, brandmeesters de heeren: N. A. Spronk, W. Van de Wetering, J.VermeijdenSzn., brandspuitmeesters, de heeren: A. Buskoop, J. Lokker, W. Hayoort. De tweede premie ad vijftig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 22, waarvan zijn brandmeesters, de heeren: A. G. Homberg, N. Nijman Nz., J. Bekink, brandspuitmeesters, de heeren : A. F.Van 't Hoen, P. Vermeijden, J. N. Ouwendijk. De derde premie ad vijf en twintig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 20, waarvan zijn, brandmeesters, de heeren : P. Ledeboer, W.J.Havelaar, G. A. L. M. E. De Bruijn, brandspuitmeesters, de heeren: G. H. Beijleveld, J. Schreuder, M. A. F. Laanen. Bij den brand, die op den 8 April 11. heeft plaats gehad in het pand aan den Zwaanshals no. 161, alhier. De eerste premie ad vijt en zeventig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 26, waarvan zijn, brandmeesters, de heeren : M. Lintner, W. A. Van der Koll, A. Van Hattem Jzn., brandspuitmeesters, de heeren C. F. P. Van der Goes, J. P. Gillet, C. M. Van der Linden. De tweede premie ad vijftig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 15, waarvan zijn,brandmeesters, de heeren : N. De Breij, M. Zaaijer, H. H. W. Van Eijk. brandspuitmeesters, de heeren: J. Corbeth, G. Corbeth, C. Hooijkaas. De derde premie ad vijf en twintig gulden, aan de manschappen der brandspuit no. 14, waarvan zijn,' brandmeesters, de heerc n ; J. Paris, P. C. Moll, J. A. Kerkhoven, brandspuitmeesters, de heeren : C. De Wit, A. De Haan, N. J. De Haan, wordende hiervan bij deze eervolle melding gemaakt. Ter Gemeen te-Secretarie (a fd. A 1 - gemeene Zaken) is ter visie gelegd: een verzoek van de maatschappij tot electriseh e verlichting en centrale verwarming, om vergunning tot het oprichten van een Centraal-Station voor electrische verlichting in de Beneden-Passage aan de Korte Hoogstraat, en daartoe te plaatsen 2 stoomketels met een stoomdruk van 7 K.G. per e.M2. en 2 stoomwerktuigen elk van 70 paardenkracht. Op Viijdag den 16 Mei 1890 zal ten Raad huize, des namiddags te 1% uur, gelegenheid worden gegeven om daartegen bezwaren in te brengen en deze mondeling en schriitelijk toe te lichten. Doorßurgemeester en Wethouders zijn de volgende vergunningen verleend: 1. aan Gebrs. Peilfer voor het plaatsen van eene gasmotor van l'/j p.k. tot het in beweging brengen van een zaag- en schaafbank in het par.d aan de Willemsstraat No. 15; 2. aan A. Van Camp en J. Van Zuilekom tot het oprichten van eene steenhouwerij in het pand aan de Erasmusstraat No. 49. Gisteren herdacht de alhier ge vestigde Collectanten Verecniging sWaterloo en 1830" haar 25-jarig bestaan. Bij mende van den Vice-President, den heer P. Van den Arend Jr., wei d den President, in wel gekozen bewoordingen met dit feest geluk gewenscht, een huldeblijk aangeboden, bestaande in een prachtig met zilver gemonteerde Voorzittershamer in keurig net etui, benévens een album, bevattende de namen der deelnemende leden. Met een hartelijk, woord van dank, werd door den President het huldeblijk aanvaard. De Vereeniging werd indertijd opgericht door een aantal flinke mannen. Het eerste Bestuur bestond uit de heeren: J. De Klerk, Pres., P. Den Besten Sr., Vice-Pres., G. F. Von 't Steen, Secr., P. De Groot, Vice-Secr., I. H. Elie, Penn., J. A. Meijneken, D. Dirksen, A. De Waal, P. W. Trousselot, N. Van Ophemert en M. Huijsman, Commissarissen. Het doel der Vereeniging is bij onze stadgenooten voUoende bekend. Jaarlijks wordt door de heeren Collectanten eene collecte gehouden voor het fonds tot aanmoediging en ondersteuning van den gewapenden dienst in dg Nederlanden, ten einde buitengewone belooningen te kunnen uitreiken aan hen, die bij de verschillende oorlogen, zoowel in 1815 en 4831, als bij die in onze Oost- Indische bezittingen, lijf en leven voor het vaderland hebben veil gehad. Voor verschillende andere doeleinden werd steeds het college bereid gevonden zijne medewerking te veileenen. O. a. werd 20 Februari 1884 eene collecte gehouden, ten behoeve van de Maatschappij van Weldadigheid, alhier, 9 October 1889 ten behoeve van de slachtoffers bij de ramp te Antwerpen, enz. Het tegenwoordig bestuur bestaat uit de heeren: J. A. Nieulant Peikinan, President; P. Van den Arend Jr., Vice-President; H. D. Rijneke, le Secretaris; J. H. N. Van Schaick, 2e Secretaris; A. W. F. Voorstad, Penningmeester; J. Moser, Crijn Vermij en P. H. Wels Az., Commissarissen. De heer S. H. Scheffers Sr., van af de oprichting lid, en sedert vele jaren de functie van Commissaris bekleed hebbende, werd Maait jl. het collegie door den dood ontnomen. duidelijk te maken, waarom ik mijn stukjes onderteekende. --- PREDIKBEURTENLIJST. Van Zondag 4 Mei. Nederd. Gereform. Gemeente. Zondag in alle beurten, bij de eerste inzameling, Colleete voor de Kleine Diaconiescholen. Ds. M. Beversluis, predikant te Oldeinarkt, voor Ds. De Visser, Westerkerk, vroegpreek te 8 uren. Ds. Van de Hagt, Zuiderkerk, voormiddag te 40 uren. Ds. Laan, Groote Kerk, 's avonds te 7 uren, Gebed. Ds. Malcomesius, Oosterkerk, voormiddag te 10 uren. De heer F. Quak, Hulpprediker voor Ned.-Indie, Schotsche Kerkje, voormiddag te 10 uren. Ds. Riemens, Groote Kerk, vroegpreek te 7 uren-, Zuiderkerk, namiddag te 2 uren, Gat. 21; Groote Kerk, Dinsdagavond te 7 uren, Gebed. Ds. Roose, Groote Kerk, voormiddag te 10 uren; Donderdagavond te 6 ureji. Ds. Theesing, Oosterkerk, namiddag te 2 uren, Cat. 21. Ds. Ulfers, Westerkerk, voormiddag te 10K uren. Ds. Vos, Prinsenkerk, voormiddag te 10 uren. Ds. De Visser, Groote Kerk, namiddag te 2 uren, Cat. 21; Oosterkerk, Woensdagvoormiddag te 10 uren, (1 Samuöl IV : 19.) Prinsenkerk, 's avonds te 6 uren, geen dienst. Ds. Van Wijk, Evang. Luthersche Gemeente, voormiddag te 10 uren. Ds. Plaat, 's avonds te 6 uren. Ds. Jorissen, Remcnstr. Gereformeerde Gemeente, voormiddag te 71/3 uren. Ds. Maronier, voormiddag te 10 uren. Ds. Johs. Dyserinck, Doopsgezinde Gemeente, voormiddag te 10 uren. Mr. Sugier, Eglise Réformée Wallonne, matin a 10 heures. Rev. J. Irwin Brown, M.A., Scotch Church, morn. at 10'/, o'clock; even. al ö'4 o'ciock. Prayer Aleeting Thursday even. at 8 o'clock. Rev. A. C. R. Wolston, Church of England, moming at 11 o'clock; even. at 7 o'clock. Pfarrer E. WoIIF, Deutsche Evang. Genieinde, Vormittags 10>$ Uhr. Unmittelbar nach Schluss des Gottesdienstes Versammlung der grosseren Gemeindevertretung zur Wahl von Aeltesten. Freitag-Abends 8 Uhr: GottesdienstinderSaciistei der Kirche. De heer Schenk, Hoogduitsche Ger. Gemeente, voormiddag te 10 uren. Christelijk Gereform. Gemeente. De heer A. v. d. Kooi, Theol. Student, Kerkgebouw Hoveniersstraat, voormiddag te 10uren; 's avonds te ö uren. Ds. Klinkert, Kerkgebouw Raampoortlaan, voormiddag te 10 uren ; 's avonds te 6 uren. De heer D. H. Koopmans, Theol. Student, Kerkgebouw Goudsche Singel, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 6 uren. Ds. R. Loman, predikant te Herwijnen, id., Woensdagavond te 6 uren. Ds. W. Sieders, predikant te Vlaardingen, Kerkgebouw aan den Westzeedijk tegenover het Park, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 6 uren. Nederduitsche Gereformeerde Kerk. Catechismus Zondag 8. Collecte voor het Christelijk Schoolonderwijs aan de kinderen der Gemeente, in alle beurten, bij den eersten rondgang. Ds. Lion Cachet, G.bouw Kruiskade, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 6 uren. Ds. Klaarhamer, Verkooplokaal (Oost-Singel), voormiddag te 10 uien. Ds. Van Veelo, Gebouw uDe Hoop" (Coolvest), voormiddag te 10 uren, DoopsbecHenhig; Verkooplokaal (Oost-Singel), 's avonds te 6 uren; Gebouw Kruiskade, Woensdagnamiddag te 3 uren, Huwelijksbevestiging. Ds. Geesink, Gebouw »De Hoop!' (Coolvest), Dinsdagavond te 7 uren, Doopsbediening. Ds. D; B. Van Smalen, Noorderkerk, Oud-Gereform. Gemeente, Weenaplein, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 5)4 u;en. Ds. Maliepaard, van Ter Neuzen, Gereformeerde gemeente Van Alkemadestraat No. 24, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 6 uren. Kralingen. Ds. Van Selms, Nederd. Herv. Kerk, voormiddag te 10 uren. Ds. Crousaz, Hulpkerk Kralingsche Veer, voormiddag te 10 uren; Groote Kerk 's avonds te 6 uren, Doopsbediening. Nederduitsche Gereformeerde Kerk. Kerkgebouw Avenue Concordia. Ds. Schaafsma, voormiddagte 10 uren;'s avonds te 6 uren. Voorbereiding en Doopsbediening. Delftshaven. Ds. Datema, Nederd. Herv. Kerk, voormiddag te 9Vs uren. Ds. Loois, Hulpkerk Gouvernestraat, voormiddag te 10 uren; Groote Kerk, 's avonds te 51/2 uren, Doopsbediening. Nederduitsche Gereformeerde Kerk, Kerkgebouw in de Schoonderloostraat. De heer W. J. Eger, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 6 uren, Collecte voor Noodlijdende Kerken. Charlois. Ds. De Lange, Nederd. Herv. Kerk, voormiddag te 9i/s uren. Ds. Tichelman, namiddag te 1)4 uren. Nederduitsche Gereformeerde Kerk. Ds. A. Schouten, voormiddag te 10 uren ; 's avonds te 6 uren. Katendrecht. Ds. C. Kuijper, Chr. Ger. Gemeente, voormiddag te 9 uren; 's avonds te 5 uren. Feijenoord. De heer W. Zwalje, Ned. Herv. Kerk, voormiddag te 10 uren; 's avonds te 6 uren. --- Ingezonden Stukken. Schutterij. Mijnheer de Redacteur. )>Exagerer Ce n'est pas mentir." Het is nu reeds jaren geleden dat de Kommandant der d.d. schutterij te dezer stede van den edelachtbaren burgemeester een kapitaal in ontvangst nam, door de burgerij bijeengebracht voor de schutters ; waar is dat geld ? Er is sprake geweest, dat er gedenkpenningen van geslagen zouden worden, maar dat van hooger hand een wenk gegevea is, dat het beter was troebelen niet in metaal te vereeuwigen. Nu de liommandant het officierskorps heeft laten ontslaan en allengs een nieuw geslacht schutters verschijnt, zou het nu niet oirhaar zijn, dit te laten genieten zoo niet van het geheele kapitaal, dan van de gekweekte rente op rente van dat kapitaal voor hunne vaderen bijeengegaard ? X. Y. Z. --- TOONKUNST. Mijnheer de Redacteur. Diene in antwoord op het schrijven van den heer J. v. H. het volgende: Indien er iets is, dat dien heer den indruk heeft gegeven, alsof ik mijzelven inzake de bekende kwestie «Toonkunst" op den voorgrond wilde plaatsen, dan is het de onderteekening mijner stukjes. Ergo, had ik mijn naam verzwegen, dan hadde er voor genoemden heer niet de minste aanleiding bestaan, mij reeds bij voorbaat uit een waan te helpen, waarin hij veronderstelt, dat de eventueele benoeming van een Hollander voor het bekende emplooi, mij bepaald moet brengen. Het zij mij dan vergund met een paar woorden 10. Omdat ik, door ondervinding geleerd hebbende, vreesde, dat zij zonder onderteeken i n g zouden geweigerd worden. 20. Omdat ik in één er van iemand beschuldigde. Wat nu het woord s voorstaan" betreft, zoo geloof ik, dat iemand, die een zaak ssteunt" (woord van den heer J. v. H.) zich gerust een voorstander van die zaak mag noemen. Buitendien sprak ik in den aanhef van mijn eerste stuk niet in waardeerende bewoordingen over uwe eerl ij k e en vrij e handelswijze in zake de musikale crisis? Ten slotte de vraag: ware het niet meer in het belang der zaak geweest, indien de heer J. v. H., zijne beboette tot komplimenteer e n eerst dan bevredigd hadde, wanneer Toonkunst een beslissing genomen heeft ? Hoogachtend, Uw Dw. Dienaar, P. A. ZUUR. Gennep, 29 April 1890. --- Algemeene Dienstplicht. Mijnheer de Redacteur. Als M. een beter voorbeeld uit den nieuwen tijd weet dan de franctireurs in 1870, geef ik mij giaag gewonnen, doch de Poolsche opstand in 1863 kan al niet meer tot de nieuwere oorlogen gerekend worden. Maar de Transvalers dan ? Mijn waarde ex-Sergeant, hier praat U over iets waarvan U blijkbaar niet op de hoogte zijt. U vergelijkt daar een guerilla-ooilog, gevoerd door van jongs af geharde mannen, door jacht en kaffer-oorlogen steeds in den wapenhandel geoefend, strijdend in hun geboorteland en voor hun vrijheid tegen huurtroepen, door verren afstand geschpiden van hun operatie-basis, in een voor hen grootendeels vreemd klimaat en met niet al te beste wapens. (Heeft M. wel eens de debatten gevolgd in het Engelsche parlement en gelezen lioe daar nog onlangs de legerbewapening werd gegispt ïj Alle eerbied voor de dappere Boeren, maar ais wij over Europeesche hedendaagsche oorlogen spreken, late men hen thuis. Ook onze burgerij is wat gehardheid en geoefendheid betreft niet bij hen te vergelijken ! Misschien wil M., dat wij schoolbataillons oprichten a I'instar de Paris, maar wat bij eene militaire natie als de Fransche doodbloedt, komt in onzen anti-militairen staat nooit in orde. M. lezo het stuk van D. W. maar eens goed na. Drillen zonder kaser neering ? wel, vriend, dan moet onze schutterij uw ideaal wel wezen en toch wie rekent daar heaen ten dage nog op, we zijn niet meer in 't jaar '30! Ons koloniaal leger telt weinig afsehaffers en is toch dapper als M. 't zóó bedoelt waar hij spreekt van »ous buitenslands geacht leger" dan geef ik hem gelijk, doch bedoelt hij ons Nederlandsche leger, seCeii. 60 jaar al non actief , dan mag ik , zeker wel vragen: waarmee het buitenslands zijn room verdiend heeft en of de médailles wel anders dan door ïveeljarigen dienst in garnizoenen" zijn verleend ï Een kantoorbediende, die 12 jaar ajn patroon eerlijk en trouw dient, zou met evenveel recht grootsch op zijn koperen feest ! mogen zijn ■ als die sergeant op zijn bronzen medaille! Uwe Utrechtsche lezers, Mijnheer de Redacteur, vooral zij, die in Zadelstraat en omgeving wonen, zullen mij grif toestemmen, dat het drankmisbruik tot menige nachtelijke vechtpartij aanleiding geeft, zoowel tusschen artilleristen en mineurs, alstusschen burgers en militairen. M. schrijft mij woorden toe, die ik niet geschreven heb en maakt zich daarover warm, maar zal de ex-sergeant durven beweren, dat de remplajanten of te wel »dure jongens" de bloem der natie uitmaken ? Het is doorgaans een toevlucht en geen gezocht baantje. Drank m i s bruik is in Nederland een volkskanker en juist door het remplacanten-stelsel is het leger sterk daarmêe besmet, het moge zoo dapper zijn als 'twil. In 't algemeen schijnt M. niet goed te lezen. Wat toch is in Duitschland gebeurd, waarop de Keizer doelde ? Ruwe onderofficieren hebben ontwikkelde recruten mishandeld. Zeg mij eens openhartig, Mijnheer M., is u uit uw eigen loopbaan —toch zeker ook als gewoon soldaat begonnen — in ons leger niet iets dergelijks bekend ? Men zal overal ten allen tijde menschen hebben, die 't ergert dat hun ondergeschikten meer ontwikkeld lijn dan zij zelf en dit op onedele manier op die ondergeschikten verhalen. Als M. ook eens in de gelegenheid ware geweest met garnizoenen in den vreemde kennis te maken, zou hij mij gewis gelijk gegeven hebben en liever de harde waarheid huldigen dan zich met holle phrasen er door te slaan, dat is al een heel goedkoope manier om van de groote menigte gelijk te krijgen. Waarom ik het Duitsclie leger als model aanbeveel ? Omdat het de beste resultaten heeft opgeleverd en wat ik van het Fransche, Belgische of Engelsche leger heb gezien, voldeed mij heel wat minder. En hiermee sluit ik het debat mijnerzijds onder dankzegging voor de verleende plaatsruimte. ïEen bestendig lezer." --- Kunstnieuws. De Kunstclub. Van zulk eene verscheidenheid van groote kunst, als de Kunstclub dezer dagen binnen hare wanden bergt, eene beschouwing te houden, is niet geraden, wil men niet zich het ongenoegen op den hals halen van den lezer, die lezen kan. Corot, Dupré, Roytiet. Coui bet, Daubigny, Jacques, Hastien Lepage, "Vollon, Meissonnier en zelfs lïoulanger, Géröme en Mületfils, zij allen zijn reeds door de spitsroeden der kritiek geloopen en erkend als grootmeesters in hunne kunst, in wier tegenwoordigheid men 't best doet zwijgend te bewonderen. Dit schrijven bedoelt derhalve niet meer dan het luiden der reclameklok ten behoeve van degenen, die nog niet weten, welk een kostbare verzameling van werken dezer meesters in het gebouw aan de Geldersche Kade te zien is. | Het is zeer eervol voor zulke kunst aan het klokketouw te trekken en eene niet minder nuttige plicht. Corot, de teedere minnaar der natuur, die zijne aangebedene zoo gaarne afbeeldt in de zachte, sobere kleuren van het grijs en bruin, is er met drie piachtstukken uit drie periodes zijner wijdingsvolle liefde; Courbet, de Prometheus uit roeping, door een neiging naar leveaszatheid en zwaarmoedigheid aan de rotsgevaarten der bergstreken geklonken, wordt vertegenwoordigd door vijf werken, waarboven het Zwitserse!) landschap de kroon spant; Roybet, den voortreft'elijken teekenaar en meestei lijkt colorist, kan men in niet meer dan éen stuk bewonderen, een vreedzame bijeenkomst van zwierig getooide, ridderlijke schaakspelers en evenzoo is het met Jacques, wiens juweel van een scliapenstuk in denzelfden vorstelijk artistieke» kring een plaats vtmd. Daar zijn nog Daubigny, met twee stukken natuurpoëzie, Lepage, Millet fils, de kloeke drager van een beroemden vadernaam, Géröme, de bloemrijke dichter van een den moesten onzer vreemde wildernis gestoffeerd met leeuwen, en de vrouwenbespieder Boulanger, wiens kunst ditmaal reeds voldoende gewaardeerd werd, door hem die aan zijn Lente en zijnon Winter een plaats aanwees als schoorsteenstuk. ileissonnier zond zijn beeltenis ten voeten uit, doch in het door hem zoo gaarne gekozen lilliputters-formaat, natuurlijk uiterst fijn van teekenin». De eeronzer nationale kunst wordt naast deze Fransche rijksgrooten flink opgehouden door J. Maris, W. Roelofs en W. Mesdag. In de achterzaal en ook in de andere kamers bevindt zich een verzameling van schilderijen en aquarellen van landgenooten, wier naam bijna allen reeds een goeden klank heeft. Slechts de afschuw van het schrijven eenor beredeneerde catologus weerhoudt mij hen met name te noemen, en dat zullen zij, hoop ik, waardeeren. 30 April 1890. W. S. --- Parlementaire Kroniek. Den Haag, 2 Mei 1890. Twee uitersten. — De eene dienst is den andere waard. — Wat zij beteekenden. — Eene pil, die verguld wordt. — Een bekeerling.— De bewuste Januskop. — Caoutchouc. — lets uit den Bijbel. — Parlementjespelen. — Denk. aan Hamlet. —Historische Kabale. — De béte noire van Schaepman.— Apart gevoel van eer. —Apart gevoel van bescheidenheid. — Een gouverneur in ruste. — Haken en oogen. — Schuldinlossing. — Moi, je veulxl — Een muisje en een staartje. — Te groote hoffelijkheid. — Vier aanbod. — Pakken en pakken is twee. — Als zij maar zoet zijn! — Een dorpsche n o v i t i u s. 't Is alweer zoo : de twee uitersten raakten ook ditmaal elkaar. Voor het gezag in den strikten zin des woords nam het bij de Lohman-quaestie in de Tweede Kamer, alleen op de Ministerpresident, tevens Minister van Koloniën en ... de lieer Domela Nieuwenhuis! De tegenwoordige gouverneur van Suriname had eenmaal in »Walhalja"gesproken en nu scheen hij niets kwaads meer te kunnen doen in de eenzijdige oogen van den w o u 1 d - b e volksleider, en voor zoover de heer Nieuwenhuis er even kon onderdoor glippen om entre la poire van zijn 1 Mei-opruiing en lefromage van zijne noorder-revolutie ook eens te komen denken aan zijn functie van volksvertegenwoordiger, kwam hij haastig eventjes stemmen tegen de beide motiën over het Surinaamsche «incident" of ngeschil" of «conflict" of sschandaal" zooals, zei de heer Rutgers, weder anderen het zouden noemen. Nu, gij weet. dat de Minister, ter wille van het gezag, liefst g e e n der beide motiën had gewenscht. »Ik kan toch niet anders dan mijn leedwezen uitdrukken — zeide de heer Mackay — dat het debat aanleid ing heeft gegeven tot dergelijke moties. De zaak, hier behandeld, behoort tot eene van die onaangename zaken,die wel door een Minister moeten behandeld worden,maar ik vind hét zeer treurig wanneer ik daarbij denk aan het effect, dat deze beraadslaging zal hebben in de kolonie zelve." En zag de Minister in de motie van den heer Smidt een indirect treffen van de Regeering in Nederland, over htt hoofd van den gouverneur heen, slechts noode zou de Minister jich met de motie-Schaepman kunnen vereenigen, omdat — dit zeide de Minister natuurlijk niet met zooveel woorden, maar het ligt in den zin — dan althans de gouverneur alléén getroffen zou worden. En dat i s ook zoo. De motie-Smidt zegde, dom genoeg, de Regeering aan, dat zij hebbe ta waken »dat niet weder inbreuk worde gemaakt jp de staatsrechtelijke bevoegdheden der Koloniale Staten". Dat was niet noodig. De heer Schaepman begreep het beter. Hij bepaalde er zich toe, le Kamer idtte te laten nemen van de verklaringen der Regeering en daarop het vertrouwen te gronden, dat zij zal handelen zooals het haar dienstig zal oordeelen. En dat was voldoende, want de Minister Mackay had met zijn gewone rondheid srecies gezegd waar het op stond. Hij gaf, van de Regeeringstaf'el, een compositum mixtum, aracht eerst het verguldsel aan en gaf hem toen ;e slikken;inaakte dengouverneur een complimentje >ver zijn beleid in de Para-quaestie, (die met het inderwerp van het debat niets te maken had) maar ic hroomde toen niet te zeggen, dat de heer Lohman n zijne houding tegenover de Koloniale Staten n 't algemeen en tegenover de leden-ambtenaren n 't bijzonder nu niet precies gehandeld had zcoala nenhad mogen verwachten. Dat was voldoende, neende de Minister, en daar zette — eigenlijk :egen zijn zin — de heer Schaepman nu nog den stempel op. 'tls waar, hij zou zijne motie achterwege hebben gelaten als die van den heerSmidt liet ware gekomen, maar de heer Smidt had zoo ferstandig moeten zijn geen vat te geven. En dat lad hij best kunnen doen. Niemand beter dan da leer Smidt ware in de gelegenheid geweest he grootste deel van alle partijen ditmaal te vcreeïigen en natuurlijk zou dit nog meer waarde *ehad hebben van het standpunt der oppositie lan de motie-Schaepman, al kon zij, op het seer verstandig advies van den heer Van Houten, ten slotte daaimee instemmen. Maar de leer Smidt was tusschen Vrijdag en Dinsdag basield geworden met het jeugdige vuur van een bekeerling. Men had hem geprikkeld. De Janus-kop, waarover ik u gesproken heb, deed 't hem. De zijde van den boozen gouverneur vond aanstoot bij da linker (ik zeg niet: linksche) vrienden ; de zijde van ien partijman werd magnetisch tot hen getrokken. Eenmaal de zondaar in de oogen zijner partij, had ie heer Smidt 't in 's hemelsnaam maar moeten blijven en van die positie partij trekken voor het politiek voordeel. Geenerlei zweatin.i; ware noodig geweest om zonder eenige verdere toelichting in zijne eerste rede en dus stellig ni.tdooreena ellenlange repliek, waarbij de heer Smidt gewoon is elke stelling,die hij poseert, uit te rekken als caoutchouc, uit te persen en uit te wringen en een ; tar maal ten onderste boven te keeren, — den klap te leggen op de eerste rede en daarop eene eenvoudige motie te gronden. Maar de heer Smidt was geprikkeld van beide kanten: links vond men hem inconsequent en rechts vond men in hem een eigenlijke pleitbezorger van alle gouverneurs, dus ook van den gouverneur Lohman tegenover de Koloniale Staten. Dat durfde de heer Smidt, tegenover szijne vrienden" in de Koloniale Staten zich niet te laten verwijten en zoo baarde de handigheid der rechterzijde de motie—Smidt en de motie—Smidt baarde ae motie—Schaepman. De heer Smidt had de rechterzijde best de satisfactie kunnen laten. Want historisch is 't, dat het daarginder lang niet pluis is. En niet maar enkel sedert men in 1865 in Suriname Parlementje ging spelen, welk spelletje nu naar 't oordeel der heeren lang genoeg geduurd heeft, maar dat de heer Mackay nog niet zoo spoedig wil afbreken, omdat hij '' ■>». <\ige gezichtjes van de balsturige kinderen weei'1, uie hun lekkers zich niet gaarne laten ontfutselen. Nu zeg, het was daarginds nooit koek en ei. Lees de geschiedenis van Suriname en elke bladzijde zal spreken van twist en oneenigheden, ieder verslag van de zitting van den gouverneur en Raden is vervuld met verhalen van verschillen, van klachten, van strijd tusschen de «Sociëteit" en den gouverneur, als haar lasthebber aan de eene zijde en de leden van het hof van politie, welke door den gouverneur uit de ingezetenen werden benoemd, van de andere zijde. Vooral was het onder het bestuur van den uitstekenden gouverneur Mauritius, dat de tweespalt tusschen den Raad en den gouverneur het hoogste toppunt bereikte. Eene partij vormde zich in de nieuwe kolonie, die op elke wijze den gouverneur dwarsboomde. In het dagboek van Mauritius wordt zij bestempeld met den naam van Kaba 1 e, en hare pogingen bleven niet alleen beperkt tot het politiek terrein, maar zelfs in den huiselijken kring, in het huisselijk verkeer was de kabale ijverig en onvermoeid bezig om den gouverneur te dwarsboomen. Op elke wijze trachtte de gouverneur Mauritius de verdeeldheden weg te nemen. Hij benoemde zelfs sommige zijner verbitterste tegenstanders in het hof van politie; maar niets baatte. Eindelijk moest de Gouverneur wijken en werd hij door de directeuren der Sociëteit naar Nederland teruggeroepen om zich te verantwoorden. De verantwoording, het is bekend, liep ten gunste van Mauritius af en tot beschaming van zijne aanklagers. Als een kanker knaagde de strijd der particuliere belangen en de eerzucht van sommige ingezetenen aan de welvaart en den bloei der kolonie. Als men zulke historie leest, dan kan men wel begrijpen, dat men in 1865 't eens met het parlementaire speelgoedje is gaan probeeren. Maar 't schijnt er sedert niet veel beter op geworden. Nu eenmaal de heer Zaaijer — de bête-noire, als publicist in de „N. R. C.," van den heer Schaepman, die zijne stift niet naast die van een Rembrandt durfde leggen — ik zeg, nu eenmaal de heer Zaaijer was begonnen uit de stukken te plauderen, nu achtte de heer Mackay zich ook gerechtigd daarnaast een ander boekje open te doen. Toen niet heel lang geleden in de Koloniale Staten het bewind van den vorigen gouverneur ter sprake kwam, durfde, zoo herinnerde de Minister, een der leden opstaan en dien gouverneur te verwijten, dat hij bij de uitvoering van eene verordening met de grootste partijdigheid was te werk gegaan en juist daar eene verordening niet had toegepast, waar dat strookte met zijn particulier belang en voordeel. lJit gat' den procureur-generaal aanleiding om daartegen ten sterkste protest aan te teekenen, en wat antwoordde het betrokken lid? Dat hij immers volstrekt geen beleediging gezegd had! Nu, wanneer men er een zoo apart gevoel van eer op nahoudt, zeide de Minister, zoo weinig strookende met de hier heersehende begrippen, dan zal men moeten toegeven,dat men daar soms andere woorden en uitdrukkingen moet gebruiken om zich te doen verstaan en begrijpen. Dit maakte den Minister sterk tegenover de aanhalingen uit de verhooren, welke de heer Lohoian de ambtenaren-vertegenwoordigers heeit doen ondergaan. De heer Zaaijer heeft over die «onthullingen" al wat moeten slikken! Het proces-verbaal was slechts ter inzage van de leden nedergelegd en dat had geen andere bedoeling, zoo werd beweerd, dan dat de leden, met de wetenschap en den inhoud toegerust zouden kunnen spreken, niet om enkele der stukken te citeeren. Ik geloof, dat men, strikt genomen, gelijk had. Als de Regeering iets overlegt enkel voor deleden, dan is het niet voor het publiek bestemd en of men den inhoud nu dadelijk of wel later ter kennis brengt van dat publiek, doet niets af aan de schending van eene zedelijke verbintenis. Tegenover u, mijnheer de redacteur, kan ik daarin mijn woord wel gestand doen. Hetgeen de heer Zaaijer heett medegedeeld, is thans natuurlijk publiek domein, en ik mag uwe verwachting nu ook niet teleurstellen. Er zitten, zooals gij weet, viei ambtenaren van het Bestuur in de Koloniale Staten. Dat is altijd eene scheve verhouding. Daarom worden hier ter lande zulke ambtenaren, tot leden der Kamer eenmaal gekozen, en zoo ook officieren, non-actief voor den tijd dat zij zitting hebben. En nog geeft 't soms haken en oogen. In den tijd van den Minister De Waal zat de heer Van Sijpesteyn, toenmalig referendaris (en die óók al eens kennis heeft gemaakt met de Koloniale Staten!) in de Kamer. Hij maakte nogal stevig oppositie en de Minister kon hem feitelijk niets doen. De heer De Waal kon zijne woede daarover echter niet verkroppen en wreekte zich op zijn ambtenaar door du meest bitse en afgemeten antwoorden.»Ja, mijnheer de Voorzitter; — »neen, mijnheer de Voorzitter" — in dier voege placht hij zich van bepaalde vragen van den heer Van Sijpensteyn af te maken. Nu, dat was toch ook wel een weinig de parlementaire onschendbaarheid in 't aangezicht slaan. De gouverneur Lohman deed hetzelfde , n u r m i t ein bischen anderen Worten. Zoo bijvoorbeeld werd aan een der verhoorde leden van de Staten toegevoegd: »u hebt mij öf met opzet gecompromitteerd,öf hoogst lichtvaardig". — Aan een ander, die verklaarde dat hij als lid van de Staten geen afkeurend oordeel had nitgegesproken, veroorloofde de gouverneur zich op te merken: »Dat is heel aardig, maar dat had u dan maar in de Staten moeten zeggen. Hebt u het dan niet begrepen? Hebt u de interpellatie niet gelezen ?" — »Ik heb die gelezen en meen te kunnen lezen", was het waardig antwoord. — »Als u zegt dat dat niet de bedoeling is, dan zeg ik dat u niet lezen kunt" hernam de §ouverneur. En hij eindigde tot de leden der taten te zeggen: »Dit is de gouverneur van Suriname niet van zins van zijne ambtenaren te gedoogen. Ik ben niet voor niets bekleed met de macht van ambtenaren aan te stellen of te ontslaan." Dat doet de deur dicht, maar de Surinaamsche heer Lohman moet wel een hardhuidig mensch zijn als hij het in de Kamer voorgevallene langs zijn koude kleeren mocht laten afglijden. Ook de grensscheidings-quaestie,die|dezeweekjweer te berde kwam, zal nog een staartje hebben, 't Is daarmee gansch niet in den haak. Onze Minister van Buitenlandsche Zaken heeft een zonderlinge manier van doen, hij laat de Staten-Generaal een arbitrage-wetje goedkeuren, waarin de quaestie van de Tawa-tapanahoni zuiver wordt gesteld. Later verklaart hij nog eens uitdrukkelijk dat de beide regeeringen — de Fransche en de Nederlandsche — zijn overeengekomen dat niets anders aan den scheidsrechter zal worden voorgelegd (Jan de vraag of de eene dan wel de andere ri- Jier de grens is, dus niet of ook elders, buiten «zen oever van de eene of de andere rivier 49/ grens moet worden gezocht. En nu plotseling laat hij zich door het Fransche Gouvernement of door den arbiter gezeggen dat dit vraagpunt niet wordt geaccepteerd. Dat hij nu opnieuw bij de Kamers moet aanlanden, spreekt van zelf. Maar het maakt toch een allerzotst figuur, dat de Minister nog pas in December zeer vast op zijn stuk staat tegenover de Kamer en de Fransche Regeering en nu reeds bij de Kamer terug moet komen met de mededeeling, dat het Fransche Gouvernement bij nader inzien het toch maar liever anders verlangt! Dat is een rare manier van doen en het bewijst, dat bf dat de Minister in December iets zei dat hij niet kon verantwoorden öf dat hij de gehoorzame dienaar is van mijnheer Carnot. En wij krijgen 't waarlijk nu nog druk in de Kamer ook, wij die nog wel dachten, in afwachting van het gereed komen van de stukken over de spoorwegovereenkomsten, tot na Pinkster naar huis te kunnen gaan. Vier interpellaties tegelijk! één van den heer Guyot over ons aandeel in den faillieten boedel van de Koninklijke Fabriek van Stoomwerktuigen, waar wij voor 4 ton in zitten aan voorschot op materialen voor twee stoomschepen, zonder borgstelling aan die Maatschappij toevertrouwd; — één van den heer Heldt over het optreden van de Justitie te Heere veen;—één van den heer Glinderman over de stoornis in de Zeeuwsche telegraafverbinding en een van den heer Van Gijn, hem deze week door den heer Tak gesuppediteerd, over de registratierechten op publieke verkoopen van stapelproducten, over (ie manier dus waarop de fiscus den handel weet te pakken. En de manier van de justitie om iemand te pakken te krijgen hield de Kamer ook heden nog bezig. Ge weet, het was oorspronkelijk te doen om den olijkert, die voor het opengeschoven raam zijn pijpje zat te rooken en glunder de politiebeambten uitlachte, die hem wilden arresteeren krachtens rechterlijk vonnis. In den tijd dat de Eerste Kamer zich hierop bezon, heeft de Regeering meteen nog wat andere gevalletjes bedacht, waarin iemands arrestatie kan worden vergemakkelijkt. Maar nu was 't bij de Tweede Kamer weer niet goed. O. a. was het problema op te lossen of iemand zich in eene woning kan bevinden zonder ertezijn binnengetreden of binnengegaan (als ge wilt), omdat het ook dubieus scheen of men een erf of een tuin wel kon binnentreden. En de ervaring-heeft geleerd, dat men met den Hoogen Raad voorzichtig moet zijn. Van al die drukte toch over de vrijheidsbeneming draagt zij de schuld. De Tweede Kamer is dan ook in 't geheel geen maatjes met ons hoogste rechtscollege. Zijn eersten candidaat heeft de Kamer gekozen gisteren, dat is waar; maar de twee anderen, die zij op de voordracht heeft gebracht, komen niet eens op de nominatie voor; noch de heer 't Hooft, die een anti-revolutionair kluifje moest hebben, noch de heer Weve. die een katholiek koekje kreeg : want tegenwoordig mag er in onze Tweede Kamer geen gelegenheid voorbijgaan, zonder dat er kerkelijke kleur bekend wordt. Al is 'tdan practisch onschadelijk en grootendeels om de luidjes zoet te houden. Zoo ook met het adres van den «Vrouwenbond tot verhooging van het zedelijk bewustzijn". «Waardeerende de onvermoeide pogingen van de leden der Vereenigingen tot stuiting van een groot zedelijk en maatschappelijk kwaad, waarin zij, blijkens de overtalrijke mede-onderteekeningen, steun vinden bij ingezetenen uit alle rangen en standen, van meer dan 450 gemeenten in alle oorden des lands", — gaf de heer Van Alphen nochtans als het oordeel der commissie voor de verzoekschriften te kennen, »dat het niet in hare roeping kan liggen de Kamer te stellen voor eene onmiddellijke uitspraak over de wenschelijkheid der maatregelen door de adressanten aanbevolen, veelmin die wenschelijkheid nu reeds, als uitdrukking van de overtuiging der Kamer, bij de Regeering aan te bevelen." «Nochtans — en nu komt de consolatie-prijs -— van gevoelen dat het in dezen eene aangelegenheid van overgroot gewicht geldt, die trouwens bij toeneming de openbare aandacht trekt en waaromtrent van wetgeving en bestuur eene bespreking met de Regeering te gelegener tijd door de leden der Kamer zou kunnen worden uitgelokt", — werd voorgesteld (en besloten) afschrift van het adres te zenden aan de Ministers van Justitie en van Buitenlandsche Zaken »ter kennisgeving." Als mot de la fin eene aardigheid ter karakteriseering van de staatsrechterlijke kennis van althans één der leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Toen gisteren voor den eersten candidaat voor den Hoogen Raad gestemd werd, kwam er bij de eerste stemming een briefje uit de bus, waarop de namen van de driecandidaten tegelijkertijd! Men keek er den heer Van de Velde eens op aan, de man was ook zoo kersversch uit Loosduinen gekomen! ---