Ontwikkelingshulp moet verder worden opgevoerd Van de arme landen staan er 26 zwaar in het krijt
(Van onze financieel-economische medewerker)
OMDAT HET HEMD nu eenmaal nader is dan de rok, is naarmate de eigen zorgen toenamen onze belangstelling voor de noden van de Derde Wereld in het algemeen allengs nogal wat weggeëbd. Volkomen ten onrechte. De paragraaf die de Amro-Bank in haar jaarverslag wijdt aan de financiering van de ontwikkelingslanden toont het nog weer eens aan.
TROUWENS, er wordt in gezegd dat het verder opvoeren van de ontwikkelingshulp van wezenlijk belang is, evenals het in het bijzonder de aandacht richten op het versterken van het economisch draagvlak van de ontwikkelingslanden.
Vanwaar het belang van meer ontwikkelingshulp en de oproep daartoe in een bankverslag? We moeten voor het antwoord even de ontwikkeling sinds de energiecrisis van 1973 nagaan. De energiecrisis verscherpte het vraagstuk van de financierbaarheid van de betalingsbalanstekorten .van de ontwikkelingslanden die zelf geen of maar weinig olie produceren. In dit jaar zal het tekort op de zogenaamde lopende rekening van de betalingsbalansen van deze landen naar schatting 100 miljard dollar groot zijn.' 'Vóór 1973 geschiedde de financiering van de tekorten van de ontwikkelingslanden grotendeels met ontwikkelingshulp, met overheidsleningen tegen wat heet zachte voorwaarden. en met directe investeringen. In 1973 was de schuld van deze landen nagenoeg gelijkelijk verdeeld over private en overheidscrediteuren (schuldeisers).
---

Terugsluizen
Na de energiecrisis van 1973 ging de private kapitaalmarkt een overheersende rol spelen in het terugsluizen van de betalingsbalansoverschotten van de olieproducerende landen naar de landen met een betalingsbalanstekort. Dit is niet verwonderlijk gezien het plotseling optreden van de onevenwichtigheden op de betalingsbalansen als gevolg van de gebeurtenissen rond de olie. Alleen de private kapitaalmarkt was buigzaam genoeg om snel en soepel in de veel grotere financieringsbehoefte te voorzien. Hiermee heeft het door velen vaak en dan intensief verguisde internationale bankwezen een ernstige, wereldwijde economische teruggang, een depressie, voorkomen.-; De eerste problemen van de ontwikkelingslanden zonder olie werden .opgevangen. Maar er is ongeveer 60 procent van de totale rl'schuld^j'van¥,deië)*(landen• betrekking op^private"1 crediteürënF'Dit* bracht een verzwaring met zich mee wat betreft de rentelast en wat betreft de looptijden van de leningen. In 1972 was de gemiddelde rente op de uitstaande schulden 5,6 procent. In 1979 was zij 9,3 procent. In 1980 en 1981 is er stellig een verdere stijging opgetreden. In het afgelopen jaar was de totale rentelast van de olieimporterende ontwikkelingslanden naar schatting ruim 32 miljard dollar, dat is bijna het dubbele van 19 iv.
.' Het gaat hierbij niet alleen om de absolute groei. De renteverplichtingen van de bedoelde ontwikkelingslanden is in verhouding tot het Bruto Nationaal Produkt en tot de uitvoer in de jaren '70 ook sterk gestegen, zo blijkt uit cijfers van het Internationale Monetaire Fonds. De rentevoet is daarbij nu op een hoger peil gekomen dan dat van de inflatie. Dit betekent dat de reële rentelastdie de ontwikkelingslanden hebben te dragen wezenlijk is verzwaard.
In de komende jaren, zo wordt in het jaarverslag van de Amro-Bank opgemerkt, zal de kapitaalvraag in de wereld groot blijven, onder meer door de energieinvesteringen. Ook doét het monetaire beleid in de meeste industrielanden (krap houden van het geld om _zo de inflatie te bestrijden) geen terugkeer tot negatieve reële rentes verwachten. Ergo, zonder bepaalde aanpassingen in het beleid blijven de reële ; rentelasten in de ontwikkelingslanden zonder olie verder stijgen.
---

Ongunstig jaar
De Amro-Bank.wijst er overigens wel op dat we de problemen ook niet moeten overdrijven. Als peiljaar valt 1981 wel bijzonder ongunstig uit. De combinatie van de recessie en de zeer hoge rente zal zich waarschijnlijk in deze mate in de komende jaren niet spoedig weer voordoen. Hoe dat zij, een verdere uitbreiding van de financiering door het internationale bankwezen van de tekorten op de betalingsbalansen van de ontwikkelingslanden zonder olie is niet onbeperkt mogelijk, hoewel het tot dusver relatief soepel is gegaan.
De bijdrage van het internationale bankwezen aan het doorsluizen van oliegelden neemt nog wel toe, maar van een aantal ontwikkelingslanden is het economisch draagvlak te zwak om een verdere verzwaring van de rente en aflossing van buitenlandse schuld te dragen. Momenteel hebben al 26 landen een betalingsachterstand en 20 van hen moeten met hulp van het Internationale Monetaire Fonds aanpassingsprogramma's doorvoeren. Bovendien staat de interne financiële discipline die de banken zichzelf opleggen of die ze door toezichthoudende instanties opgelegd krijgen, een verdere krachtige explosie in de weg. ...
Dit alles maakt het dringend nodig dat, zoals gezegd, de ontwikkelingshulp verder wordt opgevoerd en dat het economische draagvlak van de ontwikkelingslanden wordt versterkt.
---

Michelin krimpt personeel fors in
De bandenfabriek Michelin in Den Bosch is bezig op forse schaal het personeelsbestand in te krimpen. Door het niet aanvullen van het natuurlijk verloop zullen dit jaar naar schatting 150 arbeidsplaatsen verdwijnen, zo heeft de directie gisteren bevestigd. Vorig jaar vielen op die manier honderd arbeidsplaatsen weg. De directie verwacht dat er aan het eind van dit jaar bij Michelin nog maar 1100 mensen zullen werken. Het bedrijf kampt al jarenlang met flinke verliezen.
Michelin-Den Bosch maakt banden voor bedrijfswagens. Het bedrijf heeft onlangs een periode vanzes weken arbeidstijdverkorting afgesloten. Pogingen van de directie om toestemming te krijgen voor nog meer arbeidstijdverkorting mislukten. ,_ . .
---

Veebeoordeling trekt interesse
Na het succes van 1981 heeft de Bond van Rundveefokkerij en het Consulentschap voor de Rundveehouderij in de provincie Groningen weer een cursus in rundveebeoordeling gehouden.
De talrijke nieuwe begrippen waarmee de veefokkerij de laatste jaren en nog steeds wordt geconfronteerd, met daarnaast het sterk gewijzigd fokbeleid (Holstein Frisian) is mede de oorzaak dat vele veehouders belangstelling hebben. De cursisten kregen praktische en theoretische lessen.
Om de activiteit actractief te maken, werden de deelnemers in de gelegenheid gesteld op vrijwillige basis aan een wedstrijd deel te nemen. Het evenement was in de H. J. Cazemiermanege te Tolbert. Er namen 90 mensen deel onder wie enkele vrouwen.
Ze moesten 5 melkkoeien schriftelijk waarderen. Tevens werd gevraagd dit vijftal naar extérieur in de juiste volgorde te plaatsen. Slechts 7 deelnemers slaagden daarin. De uitgesplitste beoordeling naar ontwikkeling, type, uier, benen en algemeen voorkomen leverde echter nog meer problemen op. Van de top 5 waren er slechts twee die de juiste opstelling hadden.
Van de te behalen 50 pnt. werd Sieb Kerkstra (Veendam) met 25 pnt. topscorer. Een gedeelde 2e en 3e plaats werden bezet door H. Krijnen (Den Hom) en A. Q. van Velzen (Meedhuizen) die ieder 22 pnt. noteerden. Met één punt minder nestelde H. J. Poelman (Stadskanaal) zich op de 4e plaats. Hij werd met 20 pnt op de voet gevolgd door G. Krijnen.
---

Perco BV dicht: Perco BV direct: 100 man op straat
r.Het vleesverwerkende bedrijf Perco BV in Driebergen gaat het productiebedrijf nog dit jaar sluiten. Deze sluiting zal gedwongen ontslag voor 100 medewerkers betekenen. Vakbonden en personeel zijn op de hoogte gebracht. De verkoop van Perco-produkten zal doorgaan, aldus de directie.
Perco is een voortzetting van de vroegere vleesverwerkende industrie Gevate Nadat het Deense Plumrose-concern in 1977 na een aantal verliesgevende jaren"'tot een'algehele sluiting besloot werd door een initiatief van het personeel de bedrijfsvoering op kleinere schaal voortgezet door het personeel zelf.
Reeds in 1978 bleek ook de nieuw ge- . vormde onderneming niet levensvatbaar en werd met hulp van de overheid aansluiting gezocht bij een groter bedrijf. Dit was Smilde Holding BV te Heerenveen.
Ondanks vele saneringsmaatregelen en verbeteringen in 'de bedrijfsvoering is er na drie jaar onvoldoende uitzicht op een rendabele exploitatie van de produktie. Smilde acht het in de huidige omstandigheden niet. verantwoord de verliezen nog langer te financieren.
---

Handels- en Marktberichten
ALKMAAR (Kaasmarkt). Commissienoteringen in. guldens I per kg: fabrieksedammer 6,09, middelbare 6,14 en Goudse volvette 6,32. '',' p LEEUWARDEN (Veemarkt). Aanvoer 12 maart: gebhiiksvée en slachtvee 1752 kalveren (gras en vette) 68, nuchtere en mestkalveren 1884, schapen en lammeren 943, paarden en veulens 17, bokken en geiten 32, totaal 4696. Prijzen: nieuwmelke koeien 1500-2400, nieuwmelke vaarzen 1350-2300, kalfkoeien 1750-2800, kalfvaarzen 1500-2600, guiste koeien 950-1650, pinken 1050-1400, enterstieren 1000-1525, slachtkoeien Ie kwal. 7,75-8,35, 2e kwal. 6,80-7,60, worstkoeien 5,10-6,85, jonge stieren 8,00-8,55, oudere stieren 7,00-7,90, graskalveren 800-1050, graskalveren per kg 7,80-8,40, mestkalveren 75-325, slacht kal veren 25-50, '•• fokschapen 250-320, vette schapen 5,50-7,25, weidelammeren 150-210, lammeren 9,60-11,25, geiten 15-120 geiten per kg 5,00-7,00.
LEEUWARDEN (Aardappel markt). Prijzen in guldens per 100 kg: Bintje 38,00-45,00, Irene 27,00-30,00, Eigenheimer 30,00-35,00 •n voeraardappelen 8,00-9,00. De handel was vast.
LEEUWARDEN (Zuivelbeurs). Commissienoteringen in guldens per kg: Goudse kaas 6,18, Edammer kaas 5,95 en broodkaas 5,97. De handel was redelijk.
ZWOLLE (Veemarkt). Aanvoer 12 maart: runderen 2397, graskalveren 264, nuchtere kalveren 2807, schapen en lammeren 1157, varkens 308, paarden 2, geiten 75, totaal 7010. Prijzen in guldens: neurende en versgekalfde koeien 1875-3000, neurende vaarzen 1825-2850, neurende pinken 1400-2200, slachtkoeien en vaarzen, 1675-2825, slachtkoeien 6,15-8,40, guiste koeien 1300-1875, worstkoeien I 5,60-6,60 guiste vaarzen 1.225-1825, guiste. pinken 900-1325, gr'askal: veren 800-1200, nuchtere kalveren 165-500, nuchtere per kg ..1,20-1,90,. .vette schapen 200-305, lammeren 150-200, vette 210-325, slachtzeugen 2,50-3,25, slachtvarkens 2,60-3,40, stieren 7,50-9,15.^
GRONINGEN (Veiling) — Aardappelen 30-31, andijvie I 184-189, gele kool A 18-30, gele kool B 18-22, komk. 41-51 II 64, komk. 36-41 II 57-67.'komk. 31-36 II 53-69, komk. ?6-31 II 43-57, komk. 20-26 II 37-44, komk. stek 129, kroten A 15-16, kroten B 14, peterselie 280-340, rode kool A 12-48, rode kool B 12-24, sla 122-24 46-48, sla 114-16 25, sla C 15, spinazie I 250, uien G 18-45, winterpeen 35-40,. witlof 9-5 I 185-225, witlof. 9-5 II 175-210, witlof 14-20 II 145-190, witlof 111 , .!:.;.;..--......
. Blokveilingen-export — Komk. I 51-61 127, 41-51 118,. 36-41 90-101, 31-36 56-60, 26-3145, kg. 161.
---

ACADEMISCHE EXAMENS
•Groningen (Rijksuniversiteit). Geslaagdvoor het doctoraalexamen:
Nederlands recht: S. Crommelin, Laren; C. Eenhoorn, Vries; O. T. Genee, Leeuwarden (cum laude); mw. A. M. Goienga, Dronrijp; mw. A. M. F. Huigen, Marssurn; mw. A. Koster, Groningen; H. J. Kugel, Hoogezand (cum laude); J. Moerland, Nijvèrdal; mw. M. J. Oostveen, Norg; mw. S. Polak, Ede; W. C. de Roos, Winsum; W. H. J. Semeijn, Slochteren; mw. A. S. Sluis, Castricum; L. Smid, Dronrijp; mw; E. Steendijk, Groningen. .■"... * •
"" «Notariële stud.: G. Grootjans, Groningen; P. Klemann, Hoogeveeri; D. C. J. Muys, 01- denzaal; M. H. A. M. Oonk, Schaesberg; C. M. Reijntjes, Peize; mw. C. C. Smit, Haren;' G; W. C. Visser, Enschede. Fisc. jur. stud.: J. J. Roossien, Groningen. Geneeskunde: A. J. Brummelaar, Ermelo; mw. M. Fesevur, Rijswijk; W. W. Floris, Haren; J. H. J. Fuhler, Emmen; J. G. Grandjean, Groningen; N. C. G. van Hassel, Arnhem; J. Jager, Leeuwarden; M< de Jonge, Emmen; J. de Koning, Veendam; E. Laban, Groenekan; mw. H. M. van Manen, Zeist; mw. E. G. Maring, Hoogeveen; F. A. van Mourik, Eindhoven; R. J. Roorda, Heemstede; P. K- Sluijter, A. Soer, a Zwolle; AV G. Tenhaeff, Groningen. ....Sterrenkunde:'P. J. Teubeh,tSappemeer ;(cümlaüde)i:' j I S. van der Hoek,., Was-, kerneer; D. Mensies. Peize, i ■;;
Scheikunde: A. A. M. Wagener, Groningen : . ■ t\'ï-y-V-
Biologie: P» J. M.. Biezenaar, Groningen; D. Masman, Groningen; P.C. Schipper, Roderesch; W. Wullink, Waddinxveen. Farmacie: W. Hospes, Heerenveen; W. E. M. Mol, Hengelo; H, M. J. Sterenborg, Lo- J chem. - '. • Geschiedenis: J. M. Baud, Bilthoven; A. Heering, Groningen (cum laude). Economie: G. Bergsma, Gorredijk; mw. E. van Blaaderen, Zutphen; T. H. de Boer, Giekerk; A. J. Breur, Uithuizermeeden; H. van der Burg, Waddinxveen; F. R. van der Meulen, Kollum; T. W. Terpstra, Almelo; E. H. U-A-Sai, Groningen; P. F. Veenstra, Hoogeveen (cum laude); J. van der Wal, Groningen. Soc. economie: A. M. D. Eecen, Leeuwar-. den. Sociologie: J. A. Harms, Gramsbergen; H. Kalter, Groningen; C; V. Shamburg, Groningen; W. Smits, Utrecht; J. W. winkels, Gro- * ningen (cum laude). Cult. antropol.: mw. M. Bloemberg, Eppenhuizen. Psychologie: A. W. van Dam, Groningen; mw. C. A. M. Haket,' Groningen; mw. T. Z. E. Klinkers, Emmen; mw. A. B. Reeskamp,: Zwolle; U., Roelinga, Heerenveen; D. H. Schoenmakers,, * Kt»y Sütsma,; Delfzijl; mw; J. M. van | Onderwijskunde: A.'de Hoop.Winsum; W... H. Lageveen, Ten Post; mw. N. J. Sol, Nije-i ye&mmïO -«,-*? M " \ j *'.Orthopedagogiek:? mw: J, van den' Berg, Dokkum; mw. G. A.Huizinga, Groningen; A.' Meijer, Ten Boer; mw. H. K. Meijer, Noordbroek; mw. A. A. M. Nagelkerken, Ens;mw. C. R. Polak Paramaribo (Sur.). Andragogiek: H. B. F. M. Eitjes, Groningen; H. van der Meer, Leiden. Welzijnsvraagst.: mw. H.- F. Attema, Dronten; C. J. Thuijsman, Balkbrug; mw, D. B. Veld, Beerta; J. H. Wierenga, Uithuizen. Prehistorie: mw. A. C. Bardet, Amsterdam.
Artsexamen:' mw. G. J. ten Berge, Roden; S.; K. Dijstelberge, Assen; O. M. E. Eijsbouts, Eindhoven; D. C. Flikweert, Groningen; H. W. Groen, Groningen; B. van Hoek, Groningen; H. J. Meijer, Bourtange; D. E. Ottens, Hengelo; mw. C. J. E. Scholtens, Loppersum; H. Steenbergen, Echten; P. G. M. van der Valk, Groningen. ;*HO?M/'S
Apothekersexamen: R. B. H. Jelsma, Emmen; A.J. G. Wormeester, Eibergen. M.O. examen: ...
Wiskunde: R. D. J. Erdtsieck, Zwolle; F, J. van der Werf, Nijland, ~-;
---

Ned.-Lloyd klaagt over opleiding koopvaardij-officier
Van de zeevaartscholen melden zich zo weinig stuurlieden en werktuigkundigen bij Nederlandse rederijen dat daar binnen afzienbare tijd een tekort aan officieren dreigt. Oorzaak is het niet functioneren van de in 1971 ingevoerde nieuwe hts-gestructureerde zeevaartschool, zo schrijft 'Nederlands grootste reder NedLloyd in zijn maandblad Parade.
Volgens het artikel wordt van de toekomstige koopvaardij-officieren verlangd dat zij zich bekwamen in abstract denken en wetenschappelijk begrijpen, terwijl zij juist deskundige doeners en handige improvisatoren zouden willen en moeten zijn. Veel studenten die dachten een levendig beroep gekozen te hebben blijven steken in een zwaar theoretisch lesprogramma.
I Het stagejaar waarbij de leerlingen ! het schip zelden of nooit mogen verlaten : als het vreemde havens aandoet is ook vaak een desillusie, aldus NedLloyd.
---

Bemiddeling van rechter in KNPzaak mislukt
Een van '.desfPfc| in gisteravond.in hét kort"geding'dat'de raad .van• bestuurxvan de.Koninklijke. NederlandseJ'Papierfabrieken "(KNP) .had aangespannen tegen de Industriebond FNV is mislukt. De president stelde voor een onafhankelijk accountantsonderzoek te laten instellen naar de mogelijkheid bij het bedrijf arbeidstijdsverkorting in te laten stellen. Dit werd door de FNV aanvaard, en door de KNP afgewezen. m&i
De eis van de raad van bestuur, het stopzetten van de bezetting van het hoofdgebouw van het bedrijf, vindt vandaag zijn beslag. Om zes uur doet de president uitspraak.
De actievoerders willen met de bezetting afdwingen, dat de' KNP arbeidstijdverkorting doorvoert, zodat de werkgelegenheid voor vierhonderd man blijft behouden. Het bedrijf voelt hier niets voor, omdat dit een lastenverzwaring met zich meebrengt die de continuïteit van de KNP in gevaar brengt;
---

Onrust bij diensten vleeskeuring
Onder de 1500 gemeentelijke vleeskeuringsambtenaren in ons land is onrust ontstaan door een voorstel van de regering om de keuring van vlees in gemeentelijke, slachthuizen voortaan van het < ministerie van Volksgezondheid over te brengen naar het ministerie van Landbouw. ~•.■,..
. Dit heeft de voorzitter van de Vereniging van directeuren van openbare slachthuizen en vleeskeuringsdiensten, J. Westendorp, gisteren gezegd.
Volgens hem kan het personeel van de gemeentelijke diensten weliswaar solliciteren bij de nieuw op te richten rijksdienst, maar bestaat nog onzekerheid of men wel te werk gesteld zal worden en waar dat gebeurt. Bovendien acht hij het principieel onjuist dat de keuring van vee en vlees voortaan zal sorteren onder een ministerie dat vooral de belangen van de producenten behartigt.
---

WISSELMARKT
Amsterdam. US dollar 2.60325-0575, pond sterling 4.6905-6955, Duitse mark 109.495-545, Franse frank 42.670-720, Belgische frank 5.9155-9205, Zwitserse frank 138.575-625, Japanse yen 108.49-59, Italiaanse lire 44.745-795, Zweedse kroon 32.535-585,. Deense kroon 43.245-295.''Noorse kroon 2.14525-4775, Canadese dollar 15.601-611, Oost. shilling 3.8470-8570, lerse pond 2.4850-5050, Spaanse peseta 2.7575-7675, Australische dollar 1.4400-4600, Antil. fis. 1.4450-4750, Surin. fis. 1.4450-4750, Saoedi rial 76.05-30.
---

GRAANOVERZICHT
De afgelopen week waren er dagen dat de handel bijna geen orders ontving uit het binnenland. De recessie en de nog steeds hoge rente in Noord-Amerika blijven.de goederenmarkten beheersen. Dat de prijzen sterk onder druk staan is een andere zaak, maar het aantal zaken bereikte opniéuw een dieptepunt. Er kwamen wel wat zaken op gang, maar deze blijven beperkt voor directe levering. Uit het Oostblok laat men de Noordamerikaanse markten ook links liggen, zodat uit die sfeer ook geen steun aan de internationale handel gegeven werd. , i In deze zeer rustige sfeer denkt men er niet. aan om onstuimig op aflading te kopen, want misschien is het morgen weer wat lager. Er ontstaat zo echter wel een grote ruimte-om dadelijk fiks hoger te gaan. leder moet toch weer dekkingskopen plegen.
. In Noordamerikaanse mais af pand Rotterdam gaat regelmatig het een en ander om. Franse mais komt echter meer aan bod, omdat de prijzen attractief in de markt liggen. In haver, gerst en tarwe gaat weinig om en het aanbod van oude oogst neemt af. , ... i
De koekenmarkt staat niet onder druk, maar grote'noodverkopen behoeven er niet gepleegd te worden, terwijl de kooplust tot een dieptepunt gedaald is. In cocosschilfers zijn er wat boten gewacht en zakten de noteringen iets onderuit. Op zomermaanden is de interesse voor cocos erg klein, want dit produkt is meer op winterverlading gezocht.
Cocosschrootpellets noteerden navenant. Lijnschilfers uit boten zijn moeilijk te verkopen en de prijzen werden dagelijks in kopersvoordeel gewijzigd. Op aflading van augustus '82, daarentegen, is het weer moeilijk aan geschikte offertes te komen. Lijnschrootpellets uit boten veranderden weinig, maar op maart en april verscheping konden er koopjes gehaald worden. ._.,
Maisgluten zijn voor direct schaars en vast. Loco doet een fikse premie en ook aangekomen boten zocht men. Er zijn echter wel enkele boten onderweg en eind maart zal al het leed wel geleden zijn. Op dit moment echter betaalt men de prijs. Op aflading mei-augustus en september-december lagen de noteringen koopwaardig. Men wordt er echter niet warm of koud van in het binnenga -• a .'-' Palm'pitschiïfersuit aangekomen boot zijn naar het binnenland verkocht en ook van de 'locöi"posltiësn*jgaat' regelmatig weg. Op zomeraflading komt er regelmatig een koper opdagen en voor een niet te gekke prijs zijn er al op bescheiden schaal zaken gedaan. Ook in raapschroot op aflading zijn transacties te melden. ~ . ;.
Hollandse en USA-soyaschroot is ruim voldoende te kooop met door de iets teruglopende dollar in Chicago eerder een mineurmarkt dan dat er volop zaken gedaan werden. Toch is het zaak om alles goed in het oog te houden, want de soyaprijzen komen op een interessant niveau.
Tapioca is weer heel wat vaster en ten opzichte van vorige week scheelt dat f 1,50 per 100 kg. Op termijn blijft een grote premie gelden, waardoor de zaken niet zo talrijk zijn.
Luceme is weinig veranderd aan de voorkant. Offertes van USA-alfalfa liggen op een niveau waar geen Europese droger aan kan tippen. In deze alfalfa is dan ook op mei tot en met februari '82 verscheping wel wat omgegaan.' Molenafvallen zijn niet vaster te noemen, maar grote.verschillen zijn er niet. Plata pollardpellets op april-mei zijn erg geschikt te koop. 5 ■ *■-'•. •;;'.-. • '■••*•" ■-• *'.f* • **n
Pulpbrokjes van Hollandse origine waren gezocht voor export naar het buitenland. Hierdoor is de locale pulpmarkt beslist niet flauwer. Aan de vraag kon echter ruimschoots worden voldaan door Franse, Duitse en USA-pulpbrokjes. Grote prijsverschillen deden zich niet voor. Op nieuwe campagne lagen EEG-pulpbrokjes franco binnenland het meest geschikt. ' ■
Citruspellets blijven goedkoop. Boten en kortbij-afladingen zijn voor de mengvoederindustrie nog een goedkope grondstoffenbron. Op aflading juni-september '82 zijn de prijzen onderuitgelopen, maar dit niveau wordt toch met andere ogen bekeken.
---

Zuidpoolgebied blijft twistappel in Z.-Amerika
Op het Braziliaanse Instituut voor Zuidpoolstudie(lßEA) maakt men zich .klaar voor een expeditie naar het Antarctica-gebied volgende zomer. Het instituut gaat zijn twee wetenschappelijke projecten registreren bij het Comité voor wetenschappelijk onderzoek van het Zuidpoolgebied, in Engeland, dat er zijn goedkeuring aan moet hechten. Met een reglement in overeenstemming met de internationale regels voor wat betreft dat soort ondernemingen, kan de expeditie in december van volgend jaar van start gaan. (Ten zuiden van de evenaar zijn de seizoenen immers net omgekeerd en de Zuidpool is alleen in de zomer niet te koud voor onderzoekingen). Het gaat overigens om veel meer dan enkel in sneeuw en ijs geïnteresseerde wetenschappers: de expeditie is nodig voor de promotie van Brzilië tot "werkend lid" van het Antarctica-verdrag en dat heeft belangrijke economische en politieke gevolgen. Tot nu toe heeft Brazilië het verdrag alleen maar ondertekend. ~ De chef van de generale staf van de marine, admiraal Albano De Aratanha, legde uit dat het voor Brazilië belangrijk is om vóór 1991 wetenschappelijk onderzoek verricht te hebben in het Antarctica-gebied. In dat jaar loopt immers het verdrag af en alleen de landen die effectief wetenschappelijke interesse hebben betoond zullen op een bijeenkomst, die tot een nieuw verdrag moet leiden, spreek- en stemrecht hebben. Op die bijeenkomst zal Brazilië zijn aanspraak op een stuk van het gebied laten gelden: het land meent recht te hebben op een stuk van de Zee van Weddell en een deel van het vasteland, waar ook Groot-Brittannië en Argentinië aanspraak op maken.
---

Steenkool/olie
De internationale interesse voor het onherbergzame Antarctica is goed verklaarbaar nu het al enige jaren vaststaat dat onder de ijslaag miljoenen tonnen steenkool en miljarden vaten olie verborgen zitten, dat er uranium kan worden ontgonnen en dat in de zee eromheen proteïnerijke algen kunnen worden gevonden waarvan wetenschappers bij herhaling hebben beweerd dat zij als de belamgrijkste voedselreserves moeten gezien worden waarover de wereld in de toekomst zal beschikken.
Toen Brazilië in de maand mei van 1975 het Antarctica-verdrag ondertekende liet het er geen twijfel over bestaan dat het een gedeelte van het Zuidpoolgebied voor zich wilde opeisen. De argumenten daarvoor waren toen — en zijn ook nu nog steed — dat Brazilië de langste Zuidatlantische kustlijn heeft, dat het land medeverantwoordelijk is voor de militaire verdediging van het gebied volgens het Inter: Amerikaans verdrag voor wederzijdse hulp (TIAR) en dat het nooit de bedoeling kan geweest zijn van de twaalf landen, waaronder België, die in het internationaal geofysich jaar het Antarctica-verdrag opstelden, het gebied voor zich te monopoliseren.
Deze mening druist echter in tegen die van de buurlanden Argentinië en Chili, die willen vasthouden aan het feit dat zij bij de oorspronkelijke ondertekenaars van het verdrag in 1958 hoorden en dat het hebben van een kustlijn op het zuidelijke halfrond niet voldoende is om aanspraken te kunnen maken.
Bovendien is het zo dat Brazilië een stuk Zuidpool opeist waar ook Argentinië recht op meent te hebben, dat Chili eveneens een gebied opeist dat als het Argentijnse wordt gezien en dat de Engelsen aanspraak maken op een gedeelte van Antarctica dat zowel het Chileense als het Braziliaanse als het Argentijnse overlapt.
Als die territoriumkwestie ter sprake gaat komen zullen nog meer hete hangijzers moeten worden aangepakt: als namelijk de grenzen op Antarctica moeten worden vastgelegd, zal er ook moeten gesproken worden over de eilandjes in het Beagle-kanaal bij de uiterste zuidpunt van het continent waarover Argentinië en Chili drie jaar geleden bijna oorlog voerden — die oorleg werd door de tussenkomst van de paus op het nippertje vermeden — en over de Malvinas-eilanden die door de Argentijnen als de hunne beschouwd worden maar in Engelse atlassen - de Falklandeilanden worden genoemd en als Brits vermeld staan. Als nu ook Brazilië zich gaat mengen in deze Zuidpoolkwestie dan zullen ze ook over de delicate kwestie van deze belangrijke strategische eilandjes een standpunt moeten innemen. '■;;
---

Bedreiging
In Argentijnse overheidskringen loopt nu de discussie, over welke houding moet worden aangenomen jegens Brazilië. Een deel ziet de aangekondigde Braziliaanse Zuidpoolexpeditie als een bedreiging van de eigen belangen en waarnemers voorspellen dan ook een mogelijke verkoeling van de betrekkingen tussen beide landen. Anderen zien eerder heil in het verlenen van Argentijnse hulp aan', de Braziliaanse expeditie, juist om te vermijden dat de betrekkingen tussen beide landen weer bekoelen nadat de vorige "geografische" ruzie om het Itaipu-hydro-elektrisch project in de Parana (grens)-rivier net is bijge-
Als de Argentijnen de Braziliaanse expeditie niet steunen, dan bestaat er i niet de minste twijfel dat Chili die hulp . zal verlenen. De Chilenen hebben im-, mers in het verleden alle mogelijke me-; dewerking aangeboden voor een wetenschappelijk Antarcticaproject, dvi-; delijk om Brazilië te werven als bond-' genoot in de gebiedsaanspraken. Hoe het ook zij, de Braziliaanse mari• ne kijkt druk uit naar een geschikt schip en als dat er is kan de expeditie van start. .Volgens Jane Peneyron Mocelling, aspirant deelneemster aan de: tocht, zal er een studie gemaakt worden, 'van de zeestromingen die vanuit de rWeddell-zee naar Zuid-Brazilië gaan en' naar de hevige klimaatschommelingen, in het Weddell-gebied omdat beide, sterk het klimaat in Zuid-Brazilië; .. bernvloeden. In Zuid-Brazilië is immers' .de ; .en koffiecultuur gecon-.; centreerd, die gevoelig is voor vorst en Braziliës belangrijkste exportprodukten v leveren. Voorts zullen de minerale rijkdommen van het Weddell-gebied in kaart worden gebracht.
---