Buurtspeelplaats • Het plantsoen bij Westinghousestraat en Grunostraat wordt omgetoverd in een buurtspeelterrein. Dit in het kader van de verbetering van de woonomgeving in déGrunbbuurt, waarvoor de Groninger gemeenteraad vorig jaar. ruim zes" ton ter beschikking heeft gesteld. t Het woonerfplan, waarmee het overgrote deel van de bewoners instemt, is Jnmiddels klaar en nu wordt het plantsoen aangepakte In samenspraak met de kinderen uit de buurt'im door een beeldend kunstenares, gesubsidieeerd door de Culturele Raad, een plan voor het terrein ontworpen. Als de Groninger gemeenteraad bereid .- is • daarvoor 78.201 gulden :■ uit te trekken, zal het ministerie van VROM daar nog eens 248.090 gulden bijdoen. --- Officier vordert half jaar cel Eis tegen brandstichter gehalveerd na nietigverklaring van dagvaarding Van onze rechtbankverslaggever Ton van der Werf 2 GRONINGEN'— "Bevangen door drank en overmand door zijn persoonlijke problemen" kreeg de 32-jarige Groninger Ferdinand V. op 18 februari 1981 's nachts om 1.00 uur plotseling het idee om zijn huis in de Bandoengstraat in brand te steken. Hij gooide spiritus op de vloer en hield er een lucifer bij... De schade bedroeg f 13.000,-. "Ik weet riiet waarom ik het deed," aldus V. gisteren voor de rechtbank in Groningen. "In elk geval niet vanwege de verzekering." ' V * ZEr is tegen V. in januari 1982 al 1.2 maanden geëist, waarvan zës voorwaardelijk! De rechtbank legde die straf ook op, maar er bleek iets niet in orde te zijn geweest met de dagvaarding, omdat V. zijn adreswijziging niet had doorgegeven. Op die grond verklaarde het Gerechtshof in Leeuwarden de dagvaarding in mei van het vorig jaar nie- De Officier van Justitie mr. H.T. van Voorst meende dat er gezien dé tijd die er inmiddels overheen gegaan is, gevoegd bij het feit dat V. geen nieuwe strafbare feiten heeft gepleegd, aanleiding was de eis te halveren: zes maanden, waarvan drie voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Raadsman mr. A. Fokkema bepleitte niet-ontvankelijkheid van de officier. "Dat het een jaar heeft geduurd na het arrest van het Hof, voordat het Openbaar Ministerie deze zaak opnieuw aanbrengt, brengt mij er toe op grond van het Verdrag van Rome te zeggen dat dit geen redelijke termijn is," aldus de verdediger die vindt dat de officier daarom eigenlijk niet meer mag vervolgen. De officier bestreed dit: "Als een burger zijn verplichtingen niet nakomt door adreswijzigingen behoorlijk doort te geven, kun je je er niet op beroepen dat het Openbaar ministerie een fout zou De rechtbank ging overigens niet in op het subsidiaire aanbod van dienstverlening. "Daarvoor is het feit te ernstig," vond de rechtbankvoorzitter mr. J.Mein., Uitspraak 6 juli. -De 17-jarige' bromfietser J.E. uit Winschoten is gistermiddag gewond naar het RK ziekenhuis in Groningen vervoerd, nadat hij op de.Meerweg in Haren was aangereden door D.J.D. uit Zwolle. De automobilist gaf de bromfietser volgens de politie geen voorrang op het fietspad. De bromfiets raakte zwaar beschadigd. , --- Vandaag grote reünie Geen opheffing maar feest voor Kapteynschool Van een onzer verslaggevers ; GRONINGEN - Twee jaar geleden zag het er voor de J.C. Kapteynschool aan de Kapteynlaan niet zo best uit. In de discussie over de reorganisatie van het onderwijs in de wijk stond de openbare lagere school eigenlijk op de nominatie om gesloten te worden* ';-,i l"Maar dat is niet gebeurd, zodat we vorig jaar plotseling tot de ontdekking kwamen dat we in alle drukte rond de fusie het lustrum dreigden te vergeten," vertelt schoolhoofd A!H. Weggemans. Alle handen werden ineen geslagen en dat resulteerde in een tweedaags feest dat gisteren is begonnen.en vandaag met een grote reünie wordt afgesloten. "We verwachten een paar honderd oud-leerlingen. Het grootste deel doet vandaag mee aan een koffietafel op het schoolplein," aldus het hoofd. Naast de koffietafel krijgen de reünisten ook nog een optreden van een schoolkoor aangeboden. ;'-;V De feestelijkheden begonnen donderdagavond al met een feestavond waarvoor van de zijde van de ouders enorme belangstelling bestond. Gisteren was het feest voor dé leerlingen van de lagere scholen die de kleuters van de nabijgelegen Madelief ook uitnodigden, omdat deze beide scholen de nieuwe fusieschool gaan vormen. Het kinderfeest begon vrijdagochtend met een optocht door de buurt met aansluitend spelletjes ■ op het schoolplein. Het ochtendprogramma werd met een pannekoekmaaltijd afgesloten. Hoogtepunt was een optreden van het kindercircus Santelli gisteravond in de gymzaal. • De kinderen van de Kapteyhschool vermaakten zich prima op de spelletjesochtend ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan. ... • . --- Schedelletsel na botsing met GADO-bus Van een onzer verslaggevers GRONINGEN - De jonge vrouw die, zoals gemeld, gistermiddag op het Zuiderdiep ernstig gewond raakte na een botsing met een Gado-bus, is de 34-jarige C. van der L.-R. uit Groningen. De vrouw is met ernstig schedelletsel in het Academisch Ziekenhuis in haar woonplaats opgenomen. Haar toestand wordt bevredigend genoemd. Na een uitgebreide reconstructie van de verkeerspolitie is vast komen te staan, dat de vrouw geen voorrang heeft verleend. Vermoedelijk heeft zij alleen gelet op het verkeer, dat op de secundaire weg reed en daarbij de van rechts komende bus op de hoofdrijbaan over het hoofd gezien. . --- 'Tandje Hoger' GRONINGEN — Ongeveer 50 deelnemers zijn vanochtend al om 5 uur vanaf het sportcentrum Paddepoel vertrokken voor de Kiepkerlen-toertocht van de wielervereniging Tandje Hoger. De 330 kilometer lange tocht naar Enschede, waarbij ook Duitsland wordt aangedaan, wordt vergezeld van een volgwagen met arts en een materiaalwagen. De tocht heeft de naam Kiepkerlen (Duits woord voor marskramers), omdat aan de route een historisch element zit. Deze route werd namelijk rond de eeuwwisseling gevolgd door Nederlandse en Duitse marskramers. Aan dit rit zit geen wedstrijdelement verbonden. Om twaalf uur vanavond worden de deelnemers bij het sportcentrum Paddepoel terug verwacht. ,jtï.„...,, --- NOORDER RONDBLIK JONKERS TUSSEN STAD EN WAD Over de Menkemaborg, de borg Verhildersum en de Fraeylemaborg, drie monumenten in het Groninger landschap, is een aardig boekje verschenen, geschreven' door W. A. Braasem en fraai gesierd met kleurenfoto's van Onno Meester. „Jonkers tussen stad en wad" is gemaakt in opdracht van Essö Nederland en bedoeld als relatie-geschenk. Maar het is ook in de boekhandel verkrijgbaar (Uitgeverij Nijgh en Van Ditmar Den Haag, f 19,90). De meeste Groningers zullen onderhand wel het een en ander over deze borgen weten. Maar het is zinvol ook anderen te vertellen over deze Groninger borgen en over het kleurrijke leven van de „jonkers" en hun families, die ze bewoonden. ' Deze borgen zijn ook in deze rubriek al meermalen aan de orde geweest, mede dank zij de activiteiten van de heer F..J. Veldman, conservator van de Menkemaborg, die onlangs de borg Verhildersum in 19e eeuwse stijl herinrichtte. (Rondblik 11 mei '83). Teruggrijpend op de bekende publicaties over- de.- borgen en over: de - Ommeiander adel, is er een onderhoudend en aantrekkelijk boekje over de borgen gemaakt, dat ongetwijfeld deze borgen extra aantrekkelijk maakt. ,■■",'.",iJ(' ... „ Twee eeuwen geleden waren er van :de 110 borgen, die in 1650 konden worden geteld, nog 6C ..er. In 1795 "waren er nog 40 en op het ogenblik, al- ;les bij "elkaar gerekend, hooguit 15. ■waarvan er een vijftal min of meer stijlzuiveris. Van de rest herinneren restanten, ornamenten, meubilair, portretten, porselein en zilverwerk, verspreid in particulier bezit en musea, aan de eens zo rijke interieurs. Ook waren de borgen doorgaans omgeven door sierlijke tuinen, zoals nog altijd bij de Menkemaborg, waarin een exotisch accent van uitheemse planten niet misstond. Ook na de verdwijning van de borgen zelf is deze levendige herinnering aan de joyeuze dagen van weleer blijven voortbestaan. De Groninger borgen waren vanouds de woningen van tot grootgrondbezitters uitgroeiende landeigenaren, die zich als bewoners van een edele heerd „hoofdelingen", „hovelingen" en later „jonkers" gingen noemen. Elke borgbewoner was er op gespitst om zoveel mogelijk heerlijke rechten te verzamelen: jurisdictie, collatorschap, zijlvestenij, jacht, visrecht, duiventil, zwanedrift, heffingen van meestal tien procent als koeschot, lammerschot, dekenschot etc. Verteld wordt over de betekenis van de Ommelander jonkers, hoe ze leefden en wat ze presteerden. Met name over de schilderachtige figuur Henric Piccardt (1636-1712), o.m bezitter van de Fraeylemaborg (Rondblik 6 juli 1976). Omdat het aantal geschikte en beschikbare huwelijkscandidaten nogal beperkt was, laat de genealogie der Ommelander jonkergeslachten een stuivertje wisselen zien van steeds weer dezelfde namen. Bij uitzondering zijn bruid en bruidegom niet aan elkaar verwant. Een menging met buiten-Groninger geslachten komt.in de jonkersfamilie vrij zelden voor. Een enkele keer weet bijvoorbeeld een in Groningen in garnizoen liggende uitheemse officier-met-eenklinkende-naam een joffer van een van de borgen te verschalken. Dat geeft dan aanleiding tot min of meer exoti-, sche combinaties: Zo bijvoorbeeld die van Evertje Alberda, die in 1622 trouwde met Demetrius Goraisky, Prins van Goray, of van Bele Sickinge, die Robert Molet, Heer van St. Martin trouwde en in tweede huwelijk een Baron de Minerba. En Agnes de Mepsche, die Georg von Bisembo to Bisembo tot echtgenoot koos. Een naam, die de Ommelanders toch wat al te onwennig in de oren klonk en die dan ook al gauw een wat huiselijker vorm kreeg als Jurjen van Bisenbrood. En wat het (gemis aan) vertier op de borgen betreft, zelfs in de fraaiste borgen zat men 's avonds bij wat walmende vetkaarsen rondom een vlammend haardvuur. Verharde wegen ontbraken vrijwel geheel, zodat iedere vorm van vervoer, vooral in herfst en winter, neerkwam op moeizaam geploeter met zware karossen, of te paard over doorweekte en slecht begaanbare wegen. Een brief bereikte deze gebieden in het uiterste noorden van de Republiek per postkoets en dorpsschuit vaak pas na enige weken. ':i.-~ Viel de bloeitijd van de Ommelander jonkergeslachten in de 17e eeuw, in de 18e eeuw begonnen zich de eerste tekenen van verval van hun zo dominante positie te midden van de Groninger plattelandsbevolking te manifesteren. In de drie in dit boekje beschreven borgen, de Menkemaborg in Uithuizen, de borg Verhildersum bij Leens en de Fraeylemaborg te Slochteren, is de luister van weleer bewaard gebleven. De Menkemaborg in Uithuizen is uniek in Nederland. Er zijn in Nederland grotere kastelen met een grotendeels 18e eeuwse inrichting, maar vrijwel nergens vindt men een interieur waar de 18e eeuwse sfeer zo gaaf bewaard is gebleven. Uiteraard wordt geattendeerd op de prachtige gebeeldhouwde schoorsteenmantels van de Menkemaborg, ontworpen door de Groninger stadsbouwmeester Allert Meijer (1654-1722), die ook.de borg zijn huidige vorm gaf, en uitgevoerd door de beeldhouwer Jan de Rijk (1661-1738). Twee opmerkelijke kunstenaars aan wier samenwerking ook buiten de Menkemaborg verschillende schoorsteenmantels en,verder preekstoelen, herenbanken in kerken en verscheidene orgels in de provincie Groningen hun ontstaan te danken hebben (Rondblik 2 mei 1981). ~%', De borg Verhildersum bij Leens (onlangs nog beschreven in de Rondblik van 11 mei 1983) is heringericht in de sfeer van de nadagen van de Ommelander adel in de 19e eeuw. • De Fraeylemaborg tenslotte is qua ligging en uiterlijke architectuur de meest spectaculaire en joyeuze van de ons nog resterende Ommelander borgen. De borg is gelegen aan de Hoofdweg te Slochteren, een eeuwenoude verbindingsroute tussen Groningen over Winschoten en de (nu fraai gerestaureerde) grensvesting Bour7 tange naar Oldenburg in Duitsland. De borg ligt 'aan het einde van een brede oprijlaan met zijn beide naar voren stekende witgepleisterde vleugels, zijn pittoreske toren en het met witte vazen en beelden versierde voorplein als een klein droomkasteeltje, zoals het daar oprijst uit het spiegelende water van zijn brede binnengracht. Achter de Fraeylemaborg ligt een weliswaar smal en langgerekt, maar. zeer diep bospark, dat in sterke mate bijdraagt aan het romantische aspect van het totale complex. Links deFraeylemaborgte Slochteren. In het midden, de Menkemaborg in Uithuizen vanuit de zijtuin gezien. Rechts de borg Verhildersum bij Leens, omgeven door een brede gracht. De "zaal' van de Menkemaborg te Uithuizen. --- Weekenddiensten APOTHEKEN De dienstdoende apotheken voor spoedgevallenzijn: Apotheek Sissing, Grote Markt 25, tel. 121619 en apotheek Toren, Nw. Ebbingestr. 133, tel. 133027. Voor de apotheken in Haren wordt naar de plaatselijke denstregeling verwezen. --- TANDARTSEN In het weekeinde wordt voor spoedgevallen de dienst waargenomen door tandarts D. J. Dijkstra, Petrus Campersingel 233,, tel. 122107. Spreekuren za. en zo. om 11 en 18 uur. --- HULPDIENSTEN AA (Anonieme Alcoholisten): tel. 711525, b.g.g. 266331. Vrouwentelefoondienst van de stedelijke VHV, iedere dag bereikbaar van 8.00-23.00 uur: tel. 135024. J. Rutgershuis, weekenddienst morning after-pil, Damsterdiep6s, tel. 124203. NVSH, tel. 133321. j . V; COC-Werkgroep Jeugdemancipatie en Pedofilie, spreekuur Ie dinsdag van de maand van 20.00-22.00 uur, Kraneweg 56, tel. 132620. Noodgevallen altijd: tel. 345538. Zwangerschapstelefoon: 030-328200. SOS, tel. 250000, hulp in geestelijke en sociale nood, 24 uur bereikbaar. Jongeren Advies Centrum, Zuiderdiep 17, tel, 183130. Open: di. t/m vr. 14.00-19.00, za. 14.00-17.00 uur, ma. gesloten. --- GARAGES: In het weekeinde is open voor spoed reparaties: J. K. van der Molen, Oosterham rikkade 114-118, tel. 771811. --- Vergissing brengt overvaller in handen politie Van een onzer verslaggevers HAREN — Omdat hij zich vergiste met een bos sleutels, heeft de 36-jarige Groninger T.B. zich gistermiddag nog geen uur roofovervaller kunnen noemen. De man trapte tegen 3 uur bij de bejaarde mevrouw B. aan de Kroonkampweg in Haren de achterdeur open, eiste onder bedreiging met een omgebouwd alarmpistool geld (en kreeg ruim 400 gulden mee), eigende zich vervolgens de autosleutels van de vrouw toe om haar auto ook te doorzoeken en beging tot slot de vergissing door zijn slachtoffer niet haar eigen autosleutels, maar de zijne (terug) te geven. Toen B. ontdekte dat hij zijn in de buurt gestalde auto niet kon starten, nam hij haastig een bus naar Groningen om thuis de reservesleutels op te halen. Daarmee keerde dé Groninger spoorslags terug naar Haren. Tegen tien voor vier aangekomen bij zijn auto," wachtte dè Hareriér politie hém'op. B. beken-' de de. roofoverval en gaf de buit terug. -VürSa» -w?fi --- PPR legt claim voor Groene Partij Van een onzer verslaggevers GRONINGEN — Twee leden van de PPR in Groningen hebben voor de eerstvolgende Statenverkiezingen een claim gelegd op een aantal groene partijnamen. Statenlid Klaas Wybo van der Hoek en Koos de Vlas, van het provinciaal aktiecentrum van de PPR hebben bij het Centraal Stembureau in Groningen de namen laten registreren van Partij Groen Groningen, Ecologische Partij Groningen, Vrede en Milieupartij Groningen en Ecogro(e)n. De twee PPR-voormannen hebben de partijnamen op persoonlijke titel laten registreren, want binnen de PPR is de discussie over de koers nog in volle gang. De groene lijst die bij komende Statenverkiezingen in 1986 of 1987 uitkomt, hoeft volgens Van der Hoek ook geen exclusieve PPR-aangelegenheid té zijn. Hij meent dat ook het electoraat van de Evangelische Volkspartij en van D' 66 belangstelling kan nebben voor een dergelijke groepering. De inschrijving is in een vroegtijdig stadium gebeurd, omdat, aldus Klaas_ Wybo van der Hoek "iemand anders" ook wel eens op het idee kan komen om met iets groens langs de deur te gaan en nu is het zo dat wij kunnen uitmaken wat wel groen is en wat niet". Overigens is het volgens hem niet de bedoeling om de discussie in de PPR nu in een bepaalde richting te dringen, want het is ook mogelijk dat partijen afzonderlijk blij-, ven bestaan en elk een inbreng en mankracht levert voor programma en; kandidatenlijst van de groene groepering. DE GRONINGER ANTIKERNENERGIE basisgroepen, de Energiewinkel en de Vredeswinkel houden op 25 juni aan de Coehoornsingel 87 in Groningen voor belangstellenden een\ projectdag over kernenergie en kernwapens. Tijdens het middagprogramma worden vanaf 14.00 uur tot 17.00 uur video's vertoond en zijn er ■ formatiestands.. 's Avonds wordt om 19.30 uur de film 'The Atomic Café' ver-; toond, er is een spreekster en er kan gediscusieerd worden. Het avondprogramnma eindigt om 22.30 uur. PAULA SHIELDS SPREEKT, jag 26 juni in de Pinksterkapel, Nieuwe 1 Boteringestraat 50 in Groningen, over het onderwerp 'genezing van de ziel. Ze spreekt om 9.00,11.00 en om 19.30 uur. *J ---