Buiten Beeld Studentikoos . Het is niet uitgesloten dat de NCRV binnen enkele jaren fuseert met de Evangelische Omroep, de VARA kan er over tien jaar wel eens niet meer zijn, de VPRO blijft de smaak van de meerderheid sterk wantrouwen en de Omroepraad heeft een commissie ingesteld om een advies aan de minister van WVC op te stellen over de interpretatie van het beruchte stromingsartikel in de Omroepwet. De TROS vindt dat er in omroepland minder gekletst en harder gewerkt moet worden, de AVRO wil helemaal geen boodschap hebben en Radio Noord zal zich met hand en tand verzetten tegen financiering via de provincie. Dit alles en nog veel meer kwam gisteravond aan de orde,tijdens een forum over de omroepen en het mediabeleid in de kroeg van de katholieke Groninger studentenvereniging Albertus Magnus. Georganiseerd om de nieuwe lichting studenten die de universiteit dit jaar aandoet te gerieven tijdens de introductieperiode - de traditionele Keiweek. .. ; „ . . rr.'■'». Het sfeertje was er naar: een niet al te groot, vaag geïnteresseerd gehoor met weinig weerwerk op de betogen van de aanwezige grootheden uit de vaderlandse omroepwereld maar evenredig veel respons op katten en uithalen. Het geheel af en toe onderbroken door het karakteristieke geluid | van door een overdaad aan alcohol aangetaste stembanden, ir. ';r: I Forumleider dr. Peter Hofstede en hoofd radio VPRO Jan Haasbroek (door de organiserende club met weinig gevoel voor de effecten van de zoutpbt boven de open wond geïntroduceerd als hoofd radio én televisie) gedijden er wel bij. De lachers op de hand en aandacht ver-' zekerd. Dat laatste overkwam ook de VARA-vertegenwoordiger, Verenigingsraadslid A.J. vari Wely, die de ondankbare taak had om op het laatste moment te moeten invallen voor radiodirecteur P. van der Ende. Zijn verkooppraatje voor het nieuwe fondspatiëntenbeleid' van'de.tot voor kort socialistische . omroep bracht in' de zaal slechts hilariteit en. afkeurend gejoel. Het herhaalde "de VARA wil de kijkers en „.luisteraars, j JULLIE dus, meer. invloed geven op het programmabeleid" bleek het auditorium niette overtuigen. Dé' sombere waarschuwing ?dat'TROS en Vérónica er op uit zijn om het publiek uit te leveren aan een hele kleine elite van kapitaalbezitters die de media in handen zal krijgen, ging er al helemaal niet in. "We wilden iets doen voor de arbeiders, dat is ons niet gelukt," gaf Van Wely somber toe. Nu bestaat de doelgroep volgens zijn zeggen uit "mensen die binnen de huidige structuren gehinderd worden om kritisch te denken". Allemaal meedenken, allemaal meepraten en allemaal meebeslissen - dat is het nieuwe VARA-devies. Als "vertegenwoordiger van de progressieve stroming in Nederland". Mediasocioloog Peter..Hofstede had zijn vergelijking klaar: de VARA op dezelfde golflengte als het in programmatische zin ontaarde partijblad De Waarheid. Van Wely sprak het niet meer tegen..;. Veel nieuws was er voor de enigzins ingewijde toehoorder overigens niet te beluisteren tijdens het' forum. Secretaris J.W. van Esveld van het AVRO-bestuur debiteerde nogmaals de frustraties van Neerlands grootste omroep over de aanscherping van het stromingsartikel - dat zegt dat een omroep een; geestelijke, godsdienstige of culturele stroming binnen de samenleving moet vertegenwoordigen - en ontkwam er ook niet aan om te memoreren dat de NOS te veel zendtijd heeft en de AVRO te weinig. Een wat klagerig verhaal over 60 jaar ploeteren en dan nog geen erkenning. Haasbroek en TROS-televisiechef Baay waren het er roerend over eens dat lidmaatschap van en dus kijken naar een omroep niet zonder meer in eikaars verlengde liggen en konden elkaar ook vinden in de stelling dat het er niet zozeer om gaat waar een programma vandaan komt, als wel om de vraag of het programma goed is. NCRV-programmaleider televisie mr. J.F. van Maanen tenslotte zei als enige iets over ontkoppeling van omroeplidmaatschap en abonnement op een programmablad • hij is daar als vertegenwoordiger van een zeer consistente omroep niet bang voor - en Swier Broekema, directeur Radio Noord, deed niets om. bij de kersverse Groningers in de zaal enige reclame te maken voor zijn medium. Maar," en zo hoort het ook bij een avond in een studentensoos, rond elven toog iedereen .voldaan naar de tap en ging over tot de orde van de dag. Hoeveel van de gisteren aanwezige eerstejaars morgen belangstellend zullen uitzien naar de resultaten van de zoveelste behandeling van de zoveelste versie van de Medianota vandaag in de ministerraad, blijft een open vraag. Misschien kan vooral de heer Van Wely ook beter van het antwoord verstoken blijven. HEDWIG HEEREN NICO SCHEEPMAKER IS MET VAKANTIE. DAAROM GEEN TRIJFEL. V-m. ;; Jan Haasbroek, mr. Van Maarten, Swier Broekema en Peter Hofstede (v.r.n.1.) tijdens het forum. --- Shultz legt het of tegen Clark Door Henk Kolb correspondent in Washington Op de voet gevolgd door zijn koffertje met nucleaire geheimen, is president -Reagan voor enige tijd op zijn Californische ranch met vakantie gegaan. Het is tijd voor nieuwe foto's van de leider der vrije wereld te paard of, ferm nog voor zijn leeftijd, anderszins in de weer, èn ook voor de vraag die Washington immer bezighoudt: wie staat aan het hoofd van het buitenlands beleid? De huidige bewindsman George P. Shultz is — zonder opzienbarende resultate — een jaar aan de slag. Recente ontwikkelingen suggereren dat initiatieven op zijn terrein in toenemende mate worden genomen in het Witte Huis, waar de nationale veiligheidsadviseur William P. Clark van Reagan alle ruimte en aandacht krijgt voor een beleid van opmerkelijke eenvoud. Shultz heeft dezer dagen in Californië, waar hij net als Reagan, Clark en anderen particulier bezit heeft, moeten verklaren géén aftreden te overwegen uit onvrede over de rol op het tweede plan die hem vanuit het Witte Huis wordt opgedrongen. Recente publikaties wijzen op het tegendeel. . Binnen de hiërarchie van het Amerikaans regeren, beslist de president over het beleid. Het is daarom belangrijk wiens adviezen hij tot de onderzettertjes maakt van zijn besluiten. De man die het oor heeft van het staatshoofd, heeft macht. Shultz heeft met zijn werkwijze van voortdurend knabbelen aan 's werelds grote problemen zoals die in het Midden-Oosten, Centraal Amerika, de ontwapeningsbesprekingen in Genève en de betrekkingen met Moskou in het algemeen, geen vooruitgang -bereikt. Zijn' matiging, aanvankelijk geprezen als grote verdienste, blijkt niet te passen bij het toenemend verlangen van Reagan en diens vertrouweling Clark om de wereld te confronteren met een krachtdadig Amerika, dat onvervaard zijn militaire en economische macht in- Clark, die in zijn kantoor de bejaarde zesschieter heeft uitgestald, waarmee zijn grootvader, tevens sheriff, in Califomië onwillige veedieven dé wet oplegde, wil een harde buitenlandse politiek: tegenover het communisme en als dat zo uitkomt ook tegenover bondgenoten. Deze presidentiële adviseur op het gebied van de nationale veiligheid spreekt de taal waarmee Reagan, alvast vooruitlopend op de verkiezingscampagne van volgend jaar, veel furore maakt tijdens congressen van militaire veteranen. merkelijk gebrek aan ervaring benadert via schema's van vereenvoudiging, heeft zich zo verzekerd van de instrumenten en loyale aanhang voor het op poten zetten van een beleid, dat aan Moskou en zijn handlangers een zeer vastberaden Amerika moet tonen. Reagan en Clark vinden eigenlijk; dat de VS zoals Shultz en de zijnen die presenteren, te veel lijken op een Gulliver, gekneveld door een overdaad van onpraktische diplomatieke en politieke overwegingen en tradities. • Shultz en zijn naaste medewerkers zijn aan de rechterkant gepasseerd — Clark heeft de onderminister voor Latijns Amerika, Enders, weggewerkt, hij heeft Reagan gewonnen voor een beleid van meer militaire bemoeienis met Midden-Amerika, hij steunt onvervaard de enorme defensieuitgaven die Wemberger eist,'hij koos Kissinger als voorzitter van een niet- partijgebonden commissie die een Middenamerikaans beleid moet aanbevelen en kreeg zijn eigen waarnemer als voorzitter van de nationale veiligheidsraad, McFarlane, benoemd tot bemiddelaar voor het Midden-Oosten in plaats van Habib. Clark ten slotte werd zelf aan het hoofd gezet van een nieuwe ambtelijke werkgroep van hoog niveau, die toezicht houdt op het wapenbeheereingsbeleid. Veiligheidsadviseur Clark, die buitenlandse problemen vanuit een op- Wat de praktijk betreft belooft dit onverminderd voortgezet touwtrekken tussen buitenlandse ■ zaken, Pentagon, Congres en Witte Huis over ontwapeningsvraagstukken en toenemend Amerikaans machtsvertoon in probleemgebieden, dat de vraag om meer wapens zal aanwakkeren om te voorkomen dat de VS ooit, zoals dat hier kleurrijk heet, „met de broek op de knieën worden betrapt", in geval van een werkelijke crisis. • ',■. .. V',:/jy • GEORGES 'HULTZ • WILLIAMCLARK --- Heer Ollie en een Bommelding door Marten Toonder 01385: Heer Bommel versnelde zijn pas, totdat hij bij het vuurtje was gekomen. En daar bleef hij aarzelend staan, een begerige blik op het voedsel werpend. "Welkom," zei de zwerver. "Ga zitten en eet een stukje mee. Alleen eten is een eenzame bezigheid, en ik ben een herder die zijn kudde kwijt is. Klover is mijn naam." "De mijne- is Bommel,' zei heer Ollie. '.'En ik zal graag gebruik van uw gastvrijheid maken. Vooral nu de ondergrondse verdwenen is." Hij schoof een steen aan en hapte gretig in de kluif Idie hem werd toegestoken. "De ondergrondse is niet weg," verklaarde Klover. "Die is er altijd, maar soms is de ineane niet te.vinden. Meestal is er een inslag nodig om hem open te maken; maar je weet nooit wat ér uit komt." "Dat is waar," zei Torn Poes. "Gisteren kwam er een besteller uit met een pakje. Dat moeten we bezorgen, maar het is moeilijk omdat het adres steeds verandert." De herder begon zwijgend aan zijn maaltijd, en geruime tijd werd de stilte slechts verbroken door kluifgeluiden en het geknap van brandende takken, terwijl de duisternis viel. Heer Bommel was reeds, door vermoeidheid overmand, in slaap gevallen, toen Klover opnieuw het woord nam. "Dat was dan natuurlijk een wisselpakje," zei hij. "Dat | gebeurt vaker. Wees er vooral voorzichtig mee. Welterusten." --- Nkomo speelt geen rol meer in Zimbabwe Door Karl Breyer correspondent in Johannesburg D, ,- .*■ •-. .\ . • ... "," - '■"■- Mi f * e bijna 67 jaar oude leider van de Zapu-partij in Zimbabwe, Joshua Nkomo, is terug. In tegenstelling tot zijn spectaculaire vertrek op 13 j maart van dit V jaar arriveerde hij' dinsdagochtend bijna onopvallend op het vliegveld van de Zimbabweaanse hoofdstad Harare. Er waren slechts weinig vrienden gekomen'om hem te ontvangen en de douane-ambtenaren lieten duidelijk blijken dat de eens als „vader des vaderlands" geprezen leider van het verzet tegen de blanken in Rhodesie in zijn vaderland nauwelijks welkom was. Minister-president Robert Mügabe, die nog pas enkele weken'geleden door Joshua Nkomo er van beschuldigd werd hem •te : willen vermoorden, . had toestemming tot zijn terugkeer uit Lon- ;,deh gegeven. Maar.dat was dan ook'al-. ?.les. Uiterst nauwkeurig werden de kof-' j fers en papieren van de Matabele-leider f- doorzocht;* Eén radiotoestelïen*enkele andere elektronische apparaten werden* in beslag genomen. I;;■; Toch is Joshua Nkomo niet de man, die zich door zulke gebeurtenissen laat beinvloédenl Onmiddellijk -na zijn terugkeer gaf hij in zijn woning in de buitenwijk • Highfield : in Harare. een druk bezochte persconferentie, waarin hij nog eens. vertelde van zijn „vredesplan" dat hij aan Robert. Mugabe had gestuurd. Hij zei dat hij tijdens zijn grotendeels gedwongen afwezigheid gewerkt heeft aaneen plan om de problemen' van zijn land op te lossen en in een . uitvoerige brief verschillende voorstellen aan Robert Mugabe gedaan heeft om de stammenoorlog tussen 'de Shona-meerderheid en de Matabeleminderheid te beëindigen. Robert Mugabe zou deze voorstellen „idealistisch" genoemd hebben. Hij gaf echter tegelijkertijd opdracht om geen disciplinaire en Juridische stappen .tegen Joshua Nkomo-tëondernemen.v;i \.:v. h>r „,;■ De; Zapu-leider, die in. maart onder geheimzinnige omstandigheden uit zijn geboortestad Bulawayó vluchtte enten slotte via Botswana en via Johannesburg naar Londen reisde, jj verscheen woensdag in het parlement om daar aan het debat deel te nemen over zijn verdere lidmaatschap van de volksvertegenwoordiging dat hem overigens niet is ontnomen. , De vlucht van Joshua Nkomo werd veroorzaakt door de activiteit van Zapu-dissidenten in Matabeleland, die ontevreden waren met de pogingen van Robert Mugabe om Zimbabwe in een één-partijen-staat. op marxistische grondslag te veranderen. De onlusten begonnen in juli verleden jaar met het kidnappen van zes blanke toeristen in de nabijheid van Bulawayo, die sindsdien spoorloos zijn verdwenen. Daarna werden verschillende . wapenopslagplaatsen ontdekt, die de Zapu-guerrilla wilden gebruiken in een opstand tegen het bewind van Robert Mugabe. JKDe 'beruchte'''vijfde brigade-' die door Noordkoreanen is opgeleid, werd ingezet om de opstand in Matabeleland de kop in te drukken. Sindsdien zouden duizenden mensen vermoord zijn. De katholieke commissie' voor gerechtigheid en vrede, die ook de wandaden van het regime lan Smith herhaaldelijk onderzocht en kritiseerde, kwam tot de conclusie dat- de vijfde brigade verantwoordelijk is voor de dood van minstens 20.000 mensen. Enkele weken geleden werd deze beruchte militaire eenheid uit Matabeleland teruggetrokken. :•.'■■ ' " : De terugkeer,van Joshua Nkomo kan echter de politieke situatie in Zimbabwe nauwelijks nog veranderen. De positie van Robert Mugabe heeft zich enorm verbeterd en is vrijwel onaantastbaar geworden: Tussen, 'de vertegenwoordigers van de Zapu-partij en de thans regerende Zanu-partij vinden regelmatige gesprekken-plaats, waaraan een nieuwe generatie van politiek geïnteresseerde v mensen deelneemt. „De mensen in Zimbabwe willen vrede, verzoening en eenheid ", zei Robert Mugabe onlangs. Volgens hem zou Joshua Nkomo in een brief gezegd hebben dat de verkiezingen niet fair en vrij waren. „Waar moeten wij beginnen als wij zo denken", aldus Mugabe.- '■-,'' Tijdens de persconferentie in Highfield reageerde hij bijna nijdig toen een journalist rhem vroeg waarom hij naar Engeland en niet naar Rusland was geigaaiw na Lzijn i.vlpcbi., uit |Zimbabwe? aangezien jde J, Sovjet-Unie. toch zijri strijd tegen de blanken het meest had gesteund. Hij zei dat de Sovjet-Unié de bevrijdingsstrijd van Zimbabwe had gesteund, maar niet zijn partij. „Maar maak je maar geen zorgen: deze keer ben ik naar, Engeland gegaan, de volgende keer ga ik naar Moskou..." --- West-Duitsland drukt loodvrije benzine door Door Hans Amesz, correspondent in Bonn Vanaf 1 januari 1986 moeten loodvrije benzine en speciale catalysatoren voor „schonere auto's" in de Bondsrepubliek Duitsland zorgen en daarmee helpen een milieucatastrofe te voorkomen; De nieuwe regering besloot eind juli tot veler verrassing, dat Duitse tankstations vanaf die datum loodvrije benzine moeten verkopen. Tegelijkertijd besliste het kabinet, op sleeptouw genomen door minister van Binnenlandse Zaken Friedrich Zimmermann (CSU), die o.a. voor het milieu verantwoordelijk is, dat nieuwe auto's dan alleen nog maar toegelaten worden als zij beschikken over katalysatoren die de uitlaatgassen „reinigen". - Voorlopig gaat het nog slechts om een voorstel van de'regering. Detailvoorschriften ontbreken en wetsontwerpen moeten nog geformuleerd worden. Maar de bedoeling is dat Bondsdag en Bondsraad al in de herfst van dit jaar een beslissing nemen. : Vooral de laatste maanden is dramatisch duidelijk geworden, dat grote gedeelten van de Duitse bossen dreigende sterven als niet snel iets aan de luchtverontreiniging wordt gedaan. ■•! Daaraan dragen vooral uitlaatgassen van auto's in aanzienlijke mate bij. Dat geldt speciaal voor het uit de uitlaat komende stikstofdioxyde, dat door de inwerking van het zonlicht snel verandert in stikstofmonoxiye;':' ■;'; ';V';'v^^^l ,' ■ " Via bepaalde andere processen worden zogenaamde foto-oxydanten gevormd, die al in kleine hoeveelheden zeer schadelijk zijn voor planten en bomen, waarbij de schadelijke werking door tegelijkertijd aanwezige zwaveldioyide nog wordt versterkt. Bijna 34 procent van de in de hele Bondsrepubliek uitgestoten stikstofoxyden wordt veroorzaakt door autoverkeer. . -'Als auto's, zoals allang in Amerika en Japan, met een zogenoemde driewegskatalysator worden uitgerust, kan de uitgestoten hoeveelheid stikstofoxyde tot 90 procent worden verminderd. Voorwaarde is echter, dat met loodvrije benzine wordt gereden. In het begin van de jaren '70 is er binnen de toen bestaande sociaal-liberale coalitie over nagedacht om het loodgehalte in benzine te reduceren. Wegens het verzet van de autolobby ging dat toen niet doorJ Aanvankelijk leek de autoindustrie dit keer nauwelijks bezwaren te hebben tegen de invoering van loodvrije benzjne (BMW begin dit jaar: „Geen probleem meer"), maar nu minister Zimmermann de industrie aan haar eigen woorden heeft gehouden en de invoering van loodvrije benzine per 1 januari 1986 heeft besloten, hebben vele autobazen plotseling toch bedenkingen gekregen. Want: autorijden met loodvrije benzine wordt duurder, het kost' meer brandstof en maakt de auto's langzamer. Over de prijzen van katalysatoren en ombouw bestaan nog geen exacte opgaven, maar er wordt geschat dat het inbouwen van een katalysator de prijs van een auto met circa f 1400 verhoogt. Voor dure wagens als Mercedes of BMW maakt dat natuurlijk minder uit dan bij de goedkopere middenklassers of kleine auto's. Vooral Volkswagen is dan ook vanwege de angst voor omzetverliezen geen sterke voorstander meer van de loodvrije benzine. Bovendien: om mensen, bossen en de aarde tegen schadelijke uitlaatstoffen te beschermen, is het niet voldoende om alleen maar loodvrije benzine en katalysatoren voor te schrijven. Het is ook dringend noodzakelijk om de controle op auto's te verbeteren. Op dit moment rijden in de Bondsrepubliek Duitsland meer dan 20 miljoen wagens op benzine die lood bevat. Als de uitstoting van giftige stoffen werkelijk moet worden verminderd, dient elke auto minstens twee keer per jaar gecontroleerd te worden, waarbij de motor al dan niet nieuw afgesteld moet worden. De katalysatoren zijn namelijk gevoelig en kunnen door dagelijks gebruik heel gemakkelijk hun vereiste functie verliezen. , Ten slotte zijn alle voorstellen van één enkel land om via wettelijke maatregelen de luchtverontreiniging tegen te gaan in feite mislukt als ook niet internationaal wordt opgetreden. Tegenstand van de Europese partners kan het milieuvriendelijke concept van Bonn doen mislukken. . --- Een naderende feestdag door Ger Vaders r jjjjj. Voor Chili geldt uiteraard Maó •$f ■ Zedong's bekendste uitspraak, , namelijk, dat alle macht uit de loop van een geweer komt. Zoals met zovele aforismen is dit waar en niet waar tegelijk. De macht komt uit de loop van het geweer, maar er is een vinger aan de trekker nodig, die bereid is de kogel op een levend mens af te schieten. Wie over het schiettuig beschikt kan heersény maar er moet ook een wil zijn om!te heersen. Hoe zit dat met generaal Augusto Pinochet, de man | met het onbewegelijke gezicht, dat van fiberglas gemaakt lijkt en de kille ogen van een moordenaar? .1 Hij is nog altijd bereid om de trekker over te: halen. Vorige week was dé 'hoofdstad Santiago tijdens de vierde nationale protestdag door 18.000 soldaten in volle' oorlogsuitrusting• bezet. Zij vochten, tegen het subversieve lawaai van lege potten en pannen achter gesloten ramen. Na een wilde schietpartij in de armste buurten van de stad werden (op zijn minst) 27 doden geteld. Een teken aan de wand is, dat ook in de gegoede wijken (als in de tijd van de sa-' cialist Allende) het pannenprotest opklonk (en daar werd niet geschoten). Nog een aanwijzing, hoe de dictatuur van Pinochet in verval is: de transportondernemers, die er jarenlang prat op gingen, dat zij uiteindelijk Allende op de knieën hadden gekregen, hebben ook dit keer gestaakt, al liep dit op niets uit. Het is duidelijk, dat de macht van Pinochet aan het afbrokkelen is. . . Ook een ijzeren wil is aan erosie onderhevig. Hoever die wil is doorgeroest zal in de komende weken blijken. Op 11 september zal het tienjarige bestaan van de dictatuur in Chili worden herdacht onder het hoogst ironische motto: 'tien jaar vrede. De bevolking, zal die dag vieren met de vijfde nationale protestdag sinds mei van dit jaar. Dat die zogenaamde vrede nog eens tien jaar zal duren lijkt uitgesloten. Niet dat Pinochet het wil opgeven. Wat dat betreft heeft hij een bred voor de kop, of beter gezegd, het bred.is de kop. Hij is intellectueel allesbehalve: een hoogvlieger, maar dat neemt niet weg, dat hij beter dan wie ook in Chili weet, waar Abraham de mosterd van de macht haalt. Daags voor de nationale protestdag installeerde hij een.nieuwe regering onder leiding van de conservatieve, maar ! verzoeningsgezinde Sergio Onofro Jafpa Reya. Jarpa heeft al contact opgenomen I metaartsbisschop"Juan Franscico* FrescoVan Santiago, de leider van de katholieke kerk in Chili, die met de wijsheid van eeuwen al vrij snel stelling tegen Pinochet heeft genomen. Ook aan de an: dere kant brokkelt de steun af. Dat de jongere officieren over het algemeen niet zo verrukt zijn van Pinochet was bekend, maar op de 14de mei weigerde een generaal zijn troepen tegen de betogers in te zetten. En vorige week nam een andere hoge officier, de luchtmacht-generaal Matthei nadrukkelijk afstand van het bloedvergieten. Kortom, de Chileense dictatuur heeft ongeveer de robuustheid van een wrak op een autokerkhof. Het rijdt nog, maar dat is het beste, wat men er van kan zeggen. Dat Pinochet nog aan het stuur mag zitten heeft er mee te maken, dat niemand staat te dringen om op zijn stoel plaats te nemen. De politieke partijen hebben wel een democratisch, maar geen economisch alternatief té bieden. Toen Pinochet in september 1980 zijn grondwet in stemming bracht, die nauwelijks democratische rechten, maar.wel sociale zekerheid en een economisch bestaan in het vooruitzicht stelde, ging tweederde van de kiesgerechtigde Chilenen daar mee akkoord. Waar Pinochet nu op wordt aangevallen is, dat hij deze beloften niet waar heeft kunnen maken. Sinds 1982 is het bruto nationale produkt met veertien procent gedaald en liep het werkelijk besteedbare inkomen met ruim veertig procent terug. Dat er op potten en pannen wordt geslagen, en nu ook in de middenstandsgezinnen komt, doordat ze leeg zijn. :i'f' Een dictator kan zich handhaven zolang het volk het gevoel heeft, dat de vinger aan de trekker niet zal aarzelen. Hoe sterker dat gevoel is, hoe minder er geschoten hoeft te worden. Dat is de kracht van de terreur. Een onderdrukt volk heeft echter een uitstekende neus voor het moment, dat de bibberatie intreedt. Dat was ook in Chili het gevaj. Want Pinochet hield dan wel donderpreken voor de televisie, maar hij bf gon ook onderhandelingen met de ontevreden groepen. Het mónetaristische experiment van Milton Friedman werd geluidloos beëindigd en sindsdien viert het economische opportunisme hoogtij.' De potten en pannen-revolutie maakt duidelijk, dat het volk de situatie haarfijn aanvoelt. Steeds meer mensen, ook in de hogere regionen van overheid en leger, handelen alsof het tijdperk Pinochet verleden tijd is. Alleen de man met de kille ogen klampt zich koppig aan de macht vast. Hij handhaaft zich voorlopig nog omdat.het alternatief voor hem nog niet uitgewerkt is. Het is echter duidelijk, dat het tienjarig bestaan van het 'ordelijke en vredige' Chili van Pinochet op 11 september zijn laatste lustrum zal vieren. Als deze feestdag al gehaald wordt. ---