Deze week HOI ALLEMAAL! Vandaag, zoals altijd en steeds weer opnieuw, een zeer gevarieerde BLIKSPUIT. Van ouderwets 'kaantjes' bakken tot wandelen rond Kraloo en van een raam transparant maken tot experimenteren met een elektronicadoos. Plus nog een heleboel andere zaakjes, die van belang of aardig ~ zijn om •. te weten. Kortom, er valt weer genoeg te lezen en te doen, hetgeen uiteraard ook de bedoeling was. Veel plezier met deze BLIKSPUIT en tot de volgende week! --- Ik en mijn elektronicaexperimenteerdoos teerdoos Tegenwoordig worden, in de wereld heel veel dingen gemaakt die te maken hebben met elektronica. Vooral de laatste vijftig jaar zijn er heel veel nieuwe dingen uitgevonden.'Bijvoorbeeld wat vroeger een grote glazen radiobuis was, zit nu in een klein onderdeeltje, zoals de transistor. Maar er zijn'ook onderdelen, zoals de "IC's". Daar zitten wel van 1 tot 500 transistoren in. De IC's worden geïntegreerde schakelingen genoemd. Ik heb ,een oóm,\ die 'elektro-technisch installateur is.' Hij heeft als hobby leuke dingen met elektronica te maken. Als hij daar mee bezig is, ben ik vaak bij hem, omdat het mij ook erg interesseert. Maar om zelf ook iets in elkaar te zetten, moet je er wel eerst veel over lezen. En je moet met eenvoudige dingen beginnen. Ik heb vorig jaar op mijn verjaardag een elektronica experimenteerdoos gekregen. Eerst kreeg ik de begindoos. Met Sinterklaas kreeg ik de vervolgdoos. Daar kun je een heleboel leuke schakelingen mee maken, zoals een knipperlicht en een lichtmeettoestel: Er zijn samen zon 71 schakelingen mogelijk! Het belangrijkste is dat er boeken bij zijn. Zon boek is heel duidelijk. Je leert er veel van.' Ik ben met de gemakkelijkste doos (EE2040 van Philips), begonnen. Het begint met een lamp te laten branden op een batterij. Maar die brandt zo maar niet. Het gaat zo: Er vloeit stroom uit de mm-pool van de batterij naar de lamp. Door de lamp stroomt de stroom naar de plus-pool van de batterij. Daardoor brandt de lamp. Niet alle stroom stroomt terug naar de batterij: een deel is verbruikt door de lamp. Met behulp van symbolen kun je een schema tekenen. Óp tek. 1 zie je het symbool van de lamp, op tek. 2 van de batterij; Tek. 3 is het schema: Zo bestaan ér' nog' veel meer symbolen. In zon experimenteerdoos zitten weerstanden, condensatoren, transistoren, veel draad, klemmen en veren en een montageplaat. Weerstanden en condensatoren hebben vaak mooie kleuren, waaraan je de waarde kunt herkennen. > MARTIN STOKROOS, Groningen --- Minder vlieglawaai Vanaf afgelopen maandag zijn de routes voor laag vluchten van de Luchtmacht boven de Waddeneilanden verlegd. Voortaan wordt alleen nog ten oosten van Engelmansplaat bij Ameland en Schiermonnikoog van noord naar zuid over de Waddenzee worden gevlogen tot een bepaald punt ten westen van de Lauwersmeerdijk. Door deze maatregel wordt het vliegtuiglawaai boven dit natuurgebied behoorlijk verminderd.Ï'J' --- Kaantjes uit vet Snoep jij ook wel eens van die hartige, vette, knisperende zoutjes op een feestje? Dan moet je het volgende ook maar eens proberen. Voor een kopje vol kaantjes heb je nodig: 500 g vers varkensvet en 11/2 kopje "water. ]-%•'■ ".' Zó moet je het doen: Snijd het spek in kleine blokjes. Doe deze blokjes samen met het water in een grote pan. Doe het vuur aan en laat het water langzaam aan de kook komen. Laat het water verdampen. Roer af en toe.: Zodra het water verdampt is, mag je het vuur een beetje hoger laten branden. Blijf steeds roeren met een houten lepel. Je zult merken dat er helder vet in de pan komt. Geleidelijk aan krimpen de stukjes vet. Ze worden ook wat bruin! Heb vooral geduld, want als het vuur te hoog is verbranden de stukjes spek gauw! Het gesmolten vet moet helder blijven. De klein geworden stukjes vet, de kaantjes, ' worden nu goudbruin.- Dan. zijn ze ongeveer klaar. Met een schuimspaan kun je de kaantjes ": uit het vet scheppen. De nog warme kaantjes smaken héérlijk op een stukje brood! --- Raamtransparant Actief Een raamtransparant is een 'schilderijtje' van transparant papier, waartegen een afbeelding in silhouet geplakt is. "..;• /\ Om een raamtransparant te maken heb je nodig: zwart papier, transparant papier (of zijdevloei), dun karton om een lijstje te maken. ixVj»?0.1 We maken eerst het lijstje. Op het karton tekenen we een lijst zo groot als we zelf willen. Die knippen of snijden we uit. Eerst de randen er om weg, dan het middenstuk. Er ontstaat dus een lijst 'uit één stuk. Op de achterkant van de lijst plakken we goed strak het transparante papier.':' 1-,,' ; . .; Nu gaan we eén tekening bedenken. Denk er om, het wordt een tekening in silhouet. Alleen de buitenlijnen van de tekening zijn dus van belang. Wat je binnen in de tekening'versiert'doet niet ter zake, want daar zie je toch niets van. Nadat je 'in het klad' allerlei dingen hebt bedacht, trek je de uiteindelijke tekening over op het zwarte papier. Daarna knip je de tekening uit en plak je die op de achterkant van de lijst tegen het transparante papier aan.' Hang je nu je 'schilderij' tegen het raam, dan zie je welk een mooi effect de afbeelding tegen het daglicht geeft. --- De paddentrek Padden overwinteren op het land. In het voorjaar trekken ze naar sloten en plassen om daar hun eieren te leggen. Daarvoor moeten ze soms wel kilometers afleggen. Maar padden zijn heel langzaam en ze zitten ook vaak stil. Daarom worden ze vaak overreden door auto 's. Op sommige wegen worden de padden beschermd. Dan zet men langs de bermen lage schuttingen van ongeveer 40 cm hoog. Om de veertig, meter worden langs de schuttingen emmers IN de grond gezet. ;■'•.-.:. Als ze dan langs ac schutting lopen, vallen ze op een gegeven ogenblik in zon emmer. Vrijwilligers pakken ze uit de emmer, en brengen ze veilig naar de overkant. ''Hét gebeurt ook wel dat bepaalde wegen 's avonds en 's nachts voor het verkeer worden afgesloten. De padden trekken namelijk na zonsondergang. Als de. padden aan de ene kant van de weg leven en aan de andere kant is het water, waar ze heen willen trekken, dan wordt er aan de 'landkant' van de weg wel eens een nieuwe plas of poel Maar volwassen padden zoeken toch de weg naar het water aan de andere kant van de weg om hun eieren te leggen. Die eieren worden dan door de mensen opgepakt en naar de nieuwe plas; gebracht. . JETTY EN SANDRA, klas 6 De Triangel, Grijpskerk --- Frits Frats en Frummel --- Gokken Actueel Nederlanders houden van een gokje. Jaarlijks wordt in ons land voor meer dan een miljard vergokt. De helft daarvan gaat naar de Staatsloterij. De rest gaat naar de lotto, de toto, de paardentoto, het casino, enz. De meeste kans op een prijs(je) heeft iemand die meedoet aan de Staatsloterij. In het casino kun je veel winnen, maar ook veel verliezen. De kans op hoofdprijzen is natuurlijk niet zo groot. De Consumentenbond heeft uitgerekend, hoe groot de kans is op een hoofdprijs in de toto.' / Welnu: de kans om door een verkeersongeluk om het leven te komen is vijfhonderd keer groter dan de kans op een hoofdprijs in dé toto. Aldus de Consumentenbond. De beste manier om aan kansspelen te verdienen is en blijft er zelf een te organiseren ;. --- Als je tekent zie je meer Natuur... wat dor je er mee? Het gebeurt vaak, dat wanneer iemand een boom tekent, er een soort rechtopstaande balk wordt getekend met daar bovenop de één of ander bol. Klaar boom. Nou, dat slaat dus werkelijk nergens op. Zulke bomen zie je gewoon niet om je heen. Als je echt KIJKT, dan ZIE je dat een boom er beslist anders uit ziet. Bekijk maar eens een boom. Zeker nu de meeste bomen hun bladeren kwijt zijn kun je goed zien hoe een boom er uitziet. Teken zon boom maar eens na. Kijk regelmatig naarde boom. Je ziet dan bijv. goed, dat de stam onderaan dik is en naar boven toe steeds dunner wordt. Je kunt ook goed zien hoe die stam in allerlei hoofdtakken en een boel, kleinere takken uitwaaiert. En terwijl je de boom al kijkende hebt geschetst weet jij ondertussen eigenlijk precies hoe die boom er echt uitziet. Want: omdat jij die boom zo goed mogelijk wilde natekenen, bekeek je hem goed, extra goed: Doe hetzelfde met eenandere boom. ■ Waarschijnlijk ontstaat er nu een andere tekening, ook als je een boom van dezelfde soort hebt: nagetekend. Haast geen boom is gelijk. Je kunt zo een hele verzameling van bomen gaan aanleggen: Het handigst is het wanneer je een niet te groot schetsboek ...» I; daarvoor gebruikt. Als'je met potlood I wilt tekenen, kun je het best een HB èn I een 2B of 3B potlood gebruiken (de laatste zijn wat zachter, je kunt er wat meer mee,"kleuren"). ■Met houtskool tekenen is ook heel geschikt. Je kunt in je schetsboek de bladzijden in tweeën verdelen. Op de linker helft teken je de bomen zoals ze ecnu uitzien: kaal. Op de andere helft kun je in de lente, of in de zomer diezelfde bomen tekenen: dan met bladeren en misschien bloesems!? --- KRALOO Waarheen? Daarheen! Aan de rand van de grote Dwingeloose en Kraloër Heide ligt het piepkleine gehuchtje Kraloo. Kraloo ligt een paar kilometer ten westen van de autosnelweg E35/A2B, vlakbij Pesse. En Pesse ligt weer vlakbij Hoogeveen. ■ Rijd je op die snelweg, dan neem je de afslag Pesse. Op de splitsing in Pesse ga je linksaf en meteen weer linksaf on-,, der het tunneltje door, richting Ruinen. Als je onder het tunneltje door bent; ga je langs het café-restauraht: Het! oude . Jachthuis en via de Kraloër-weg kom je vanzelf in Kraloo. ;{ Voor de verandering zetten we nu eens niet een spoor uit, maar is het de bedoeling dat je Kraloo en de omgeving zelf ontdekt. Dat is niet moeilijk, want alles wat maar mooi is, is hier direct bij de hand. Het dorpje zelf heeft nog prachtige Saksische boerderijen. Bij. sommige boerderijen is een huisbrink (een kleine brink van de boerderij zelf) en een aantal boerderijen hebben, ook; nog een 'schaapskooi. Aan de noordkant van het dorp ligt de Kraloëres. Aan de oostkant is een stukje bos en daarna kom je al gauw op die geweldig uitgestrekte heide. En door het bos, het dorp, over de es en de hei lopen prachtige weggetjes, waar je heerlijk kunt zwerven.' En zolang je Kraloo zelf maar in de gaten houdt, kun je beslist niet verdwalen. Op dus naar Kraloo, waar je weer even terug bent in 'De Olde Landschap' van vroeger... • Mooie boerderijen in het Drentse gehuchtje Kraloo bij Pesse."". --- Zure regen Actueel Luchtvervuiling veroorzaakt zure regen, waardoor bomen en bossen worden aangetast en doodgaan. In de tien landen van de Europese Gemeenschap is tot nu toe door zure regen een schade aangericht van 1500 è 2000 MILJARD GULDEN. De Europese Commissie voor milieubeheer en volksgezondheid heeft dat medegedeeld.. De., commissie heeft er bij gezegd dat door de luchtvervuiling een 'rampzalige si- tuatie is ontstaan, waaraan onmiddellijk iets moet worden gedaan. Dat lijkt ons ook. Maar we snappen niet goed dat zon commissie nu pas alarm slaat. Je kunt natuurlijk zeggen dat het beter laat dan nooit is om met zon mededeling en waarschuwing voor, de dag te komen. Maar wij vinden het veel en veel té laat. '; »;•.- ---