Jongeren en werkloosheid: met diploma meer mans! De horde kern van langdurig werklozen wordt echter groter. Het zijn dikwijls mensen meteen geringe vakopleiding. Het domste is dan ookje.opleiding niet af temaken. De ervaring is: het diploma is, net als keurige kleding, weer helemaal in, m bijlage nieuwsblad van het noorden Menige voorgevel: was de afgelopen dagen weer getooid met de vaderlandse driekleuren een vaak danig versleten schooltas. "Daar," dacht de opmerkzame voorbijganger, "woont een wakkere borst of een vlijtige meid die zojuist een aardig diploma heeft behaald". Het is heel terecht dat nog steeds de vlag uitgaat als een schoolopleiding met vrucht is afgesloten, zeggen de deskundigen. De werkloosheid daalt, schoolverlaters komen weer sneller aan het werk, maar bovenal: een diploma vergroot de kansen op de arbeidsmarkt. "Probeer altijd je diploma te halen, voor I welke opleiding je l ook gekozen hebt. Ga niet tussentijds van school omdat iei dereen zegt datje toch geen werk krijgt. Dat is niet waar. Sterf ker nog: de jongeren . die het moeilijkst aan werk komen zijn de zogeheten drop outs, jongeren dus die voortijdig het voortgezet onderwijs hebben verlaten. Echt • waar, het domste wat je kunt doen is je opleiding niet afmaken. Want gemiddeld heeft binnen een half jaar de helft van het aantal gediplomeerde schoolverlaters een baan," zegt drs. Kees Sterrenburg, consulentvoor regionale arbeidsmarktaangelegenheden genheden in Drenthe, verbonden aan het Districtsbureau voor Ide Arbeidsvoorziening in Assen. Met andere woorden: het moet maar eens afgelopen zijn met het gejammer op de schoolpleinen. Het diploma is, net als keurige kleding, weer helemaal in. r i erwijl op de kwelbuis Fred ifj m Emmer met de somberste r! I! blik van Nec|er|and de . BJH jongste werkloosheidscijfers reciteert, vragen talloze ouders zich af: wat moet ik mijn kind laten leren opdat het straks niet werkloos is? "Dat is de moeilijkste vraag die je kunt stellen," zegt drs. Sterrenburg. "Je moet immers vier tot vijf jaar vooruit kijken, want zo lang duurt een opleiding toch meestal wel. En in die tussentijd kan er heel wat veranderen. Je kunt wel; prognoses maken van beroepsgroepen waaraan straks extra ber hoefte is, maar ons grote pro^c:: bleem is dat veel mensen op die « prognoses reageren. Als we op dil moment vaststellen dat er over vijl jaar veel fietsenmakers nodig zijn, dan gaan veel jongeren nu een opleiding rijwielhersteller volgen. | Met als gevolg dat er over vijf jaar teveel fietsenmakers zijn. En als je nu zegt dat er in het onderwijs : geen brood meer zit, lopen de Pedagogische Academies leeg, maar is er over een jaar of wat juist een schreeuwende behoefte aan leerkrachten. Dat nu noemen wij de varkenscyclus, want hetzelfde verschijnsel doet zich voor bij varkenshouders die altijd reageren op de ontwikkeling van de vleesprijs". ;'-: Jongeren met een mavo-diploma gaan veelal ook nog een havo-opleiding doen. Havo-geslaagden gaan vaak naar het hoger be- . roepsonderwijs zoals het heao en de Pedagogische Academie of naar het vwo om een universitaire studie te kunnen volgen. Voor jongeren met alleen lager beroepsonderwijs is het van groot belang dat zij het praktijkonderwijs volgen, het leerlingenstelsel dus. "Dat is de laatste jaren wat in het slop geraakt. Het bedrijfsleven had door de economische malaise gewoon te weinig opleidingsplaatsen," zegt drs. Sterrenburg. ','Nu zijn er gelukkig, mede door een verbeterd subsidiestelsel van het ministerie van Sociale Zaken, weer meer van die opleidingsplaatsen. In het komende seizoen zelfs tweemaal zoveel als vorig jaar. Dat biedt perspectief voor jongelui die nu het lbo afsluiten en aan het werk willen. De ",v> werkgevers zijn er weer meer van doordrongen datje nu jongeren moet opleiden om straks niét zonder vakmensen te zitten. Dat mag bestgefd kosten, vinden zei Inde] metaalsector en de elektronische j industrie begint hét gebrek aarTtr vakmensen trouwens al te knijpen". Jongeren die een studie hebben afgesloten en zich laten inschrijven bij een arbeidsbureau - op dit moment komen er weer 275.000 schoolverlaters op de arbeidsmarkt bij - zien zich gevoegd bij een enorm leger van driekwart miljoen werklozen. Dat hoeft, meent drs. Sterrenburg, helemaal geen ontmoedigende gedachte te zijn, want de helft van de gediplomeerde schoolverlaters heeft immers binnen een half jaar een baan. Tegenover 750.000 werklozen, onder wie 250.000 vrouwen, . staan in de kaartenbakken van de arbeidsbureaus maar ongeveer '. 24.000 vakatures (cijfers van eind april 1985). "Dat is inderdaad niet veel," zegt Kees Sterrenburg, ; "maar daarbij moet worden bedacht dat hooguit een kwart van de beschikbare banen bij de arbeidsbureaus wordt aangemeld.' De meeste werkgevers zoeken nog steeds zelf naar mensen. Het werkelijke aantal beschikbare banen was eind april dus ongeveer honderdduizend en dat klinkt al heel anders". De specialisten van de districtsbureaus voor de arbeidsvoorziening hebben vastgesteld dat de meeste vakatures - "en zeker in het Noorden," zegt drs. Sterrenburg - binnen drie weken zijn vervuld. "Dat betekent dus ruwweg dat op jaarbasis ongeveer een miljoen mensen een baan krijgt of althans van baan verandert. Een miljoen banen per jaar dus! Ook daaruit kun je afleiden dat er wel degelijk mogelijkheden zijn om aan werk te komen," aldus de heer Sterrenburg.V'Alleen zijn voor een groeiende groep mëh-':" sen die geen diploma's hebben of om andere redenen minder geschikt zijn, die banen meestal niet weggelegd". Volgens recente cijfers behoren van de 750.000 werklozen er bijna honderdduizend tot de bouwvakkers. Bijna honderdduizend mensen uit de categorie kantoorpersoneel zijn ook nadrukkelijk in de problemen. De sector metaalnijverheid kent 73.000 werklozen, de categorie handel heeft op dit moment 76.000 mensen te veel. Maar veruit de grootste groep werklozen, zo illustreert drs. Sterrenburg zijn eerder gedane op- merkingen, bestaat uit onge- schoolden. Dat zijn er op dit moment ongeveer 125.000!. Dat er per maand zon verrassend groot aantal baantjes te vergeven is (honderdduizend dus), wordt volgens drs. Sterrenburg mede veroorzaakt door het feit dat het tijd kost om vakatures te vervullen en door het feit dat steeds meer vakatures moeilijk vervulbaar zijn. " Vooral in het Westen begint dat te spelen en ook in het Noorden gaat dat zeker gebeuren," voorspelt drs. Sterrenburg. "Zo is er bijvoorbeeld een voortdurende vraag naar computerprogram- meurs, naar procesoperators naar machinebankwerkers en naar goede lassers" Hoera, Jouke is geslaagd Geslaagd! Een diploma vergroot de kansen op de arbeidsmarkt. (Foto: Han de Graaf) --- Israël: Leger mogelijk weer naar Libanon Gegijzelde Finnen met dood bedreigd Van onze redactie buitenland BEIROET/TEL AVIV - Het Israëlische leger zal naar Libanon terugkeren „als de veiligheidssituatie daar om vraagt". Dat heeft Israëls minister van Defensie Rabin gezegd in een rede in New Vork. VN-secretaris-generaal Perez de Cuellar vroeg gisteren Israël dringend te bemiddelen voor de vrijlating van 23 Finse Unifil-militairen die door Libanese christenen zijn ontvoerd. De pro-Israëlische christen-militie van het „Zuidlibanese leger" (SLA) heeft gedreigd elk uur één van de Finnen dood te schieten als de sjiietische Amal niet onmiddellijk „elf gevangen genomen SLA-leden vrijlaat". De Verenigde Naties nemen de ontvoeringszaak hoog op. Een woordvoerder van de VN in New Vork stelde gisteravond Israël verantwoordelijk voor het optreden van de SLA en voorspelde een internationaal schandaal voor het Israëlische regime als de Finnen iets overkomt. In New Vork onderbrak | de . secretaris-generaal zijn dagelijkse bezigheden om een crisisteam in deze zaak te leiden.. • Elf leden van het pro-Is-. raëlische huurlingenlegertje SLA in Zuid- Libanenivor-:/; den in de Zuidlibanese plaats. Bediasbe- '• waakt door gewapende leden van de sjiietische Amal-bewèging. Als deze elf niet onmiddellijk aan hét SLA worden teruggegeven zal het SLA gevangengenomen Finse Unifïl-militairen doodschieten. Twee inmiddels vrijgelaten Finnen hebben deze boodschap gisteravond aan de VN-troepen. overgebrachte ■".'■•' /* ,• • (Foto: AP).., --- Zaak-Koning Lubbers beticht Nijpels van nalatigheid Van onze correspondent DEN HAAG — Premier Lubbers vindt dat VVD-leider Nijpeis hem of. minister Ruding,(Financien) had moeten inlichten. over de problemen rond staatssecretaris Koning. V'UAls Nijpels de zaak echt'belangrijk had gevonden en zich zorgen maakte, had hij mij of collega Ruding moeten inlichten. Per slot 'van rekening zien we elkaar refgelmatig. Zo voorkom je verrassingen. En als de zaak niet belangrijk was, dan had hij beter in de media kunnen zwijgen", aldus L\ibbers op zijn wekelijkse persconferentie. Volgens een woordvoerder van de VVD-kamerfractie was minister Ruding al enige weken op de hoogte van de kwestie- Koning. Lubbers ging ervan uit dat de staatssecretaris met zijn ingrijpen in de belastingaanslag van AVRO-directeur Van de Linde belasting-technisch, juist heeft gehandeld. „Ik heb geen aanleiding om daar aan te twijfelen". Maar hij onthield zich.van verder commentaar omdat de Kamercommissie voor Financiën de zaak aan een nader onderzoek onderwerpt. --- Nederlanders Onlangs werden ook vijf Nederlandse Unifil-militairen in Zuid- Libanon door dezelfde christenmilitie van „generaal" Lahad ontvoerd. Maar zij kwamen na enkele uren weer vrij. Unifil en de door, Israël in stand gehouden SLA staan. voortdurend op gespannen voet. De VN-vredesmacht meent dat op grond yan het mandaat van 'de volkenorganisatie ook de huurlingen van Lahad onder de controle van Unifil vallen. Israël en de SLA doen voortdurend alsof Unifil niet bestaat. Het uit lokale,milities gevormde, SLA-legertje dat, 2500 gewapende Zuidlibanezen j telt, waarvan steeds meer manschappen weglopen,:., j., stelt . Unifil verantwoordelijk voor de verdwijning van elf, leden, die door de Finnen zouden zijn ontvoerd.. Over het incident bestaan verschillende lezingen. Volgens de Finse ambassadeur in Israël zouden gistermiddag ter. hoogte van de Finse sector in het oostelijke deel van het Unifil-gebied bij Kantara SLA-soldaten hebben geschoten op de Unifil-militairen. De Finnen zouden de Libanezen hebben ontwapend[en meegenomen naar : het- Finse militaire hoofdkwartier. Daarna, aldus de diplomaat, zouden de SLA-soldaten weer zijn vrijgelaten. Ze zouden naar onbekende bestemming zijn verdwenen. Volgens een Israëlische militaire bron in Tel Aviv zouden de Finnen de elf militieleden onder bedreiging van de wapens hebben gedwongen zich over te geven aan de sjiietische Amal. Maar radio- Israël zegt dat ze vrijwillig naar Amal overliepen. ■ , ' '" ■ --- Deventer verlegen met 'besmette' prenten Meppeler Van een onzer verslaggevers • DEVENTER - Het gemeentebestuur van Deventer zit omhoog met een schenking van "besmette' platen en prenten. De gift is afkomstig van J. P. uit Meppel, die enkele jaren geleden in de atheneumbibliotheek in Deventer werd betrapt op het snijden van prenten en platen uit kostbare boekwerken. •De man, die ook elders zijn slag sloeg, heeft het overgrote deel van de platen weer aan de rechtmatige eigenaren teruggeven. P. is door de rechtbank voor de diefstallen veroordeeld en wil de rest van zijn verzameling als genoegdoening schenken aan de gemeente Devenier. ' Voor de gemeenteraad wordt voorgesteld de gift te accepteren; willen B en W de politie echter eerst nog eens uitvoerig onderzoek laten doen naar de herkomst Dit om te voorkomen dat op een kwade dag iemand opduikt die het, gemeentebestuur van heling beschuldigt.. ~w '. '• ■ " :.&*•: --- Duitser overboord op Noordzee LJMUIDEN - Een Orion patrouillevliegtuig van de marine heeft gisteren enige uren gezocht naar een 50-jarige man, die 's ochtends vroeg op de Westduitse sleepboot Reekurn vermist werd.- Aangenomen is dat hij overboord is geslagen. De marine werd omstreeks negen uur gewaarschuwd en heeft tot drie uur 's middags naar de drenkeling zonder resultaat gezocht. --- Groninger cabaretier weer alleen Wordt Thedo Keizer uit Groningen de cabaretier die grossiert in uiteenvallende duo's? Een wat zuur vraagje, maar het dringt zich op, omdat de veelbelovende band met Miranda van Kralingen stuk ging voordat ze goed en wel waren begonnen. Het verhaal van zijn probleem en de niet aflatende ambitie. :£:x*:S*::v:^ onder redactie van jrcques j. ernntonn „De persoonlijke teleurstelling is groter dan de artistieke. Ik moet mijn plannen bijstellen en ben in feite in een stroomversnelling geraakt. Een solo-programma is altijd mijn uiteindelijke doel geweest, maar later. Onder elkaar hebben Miranda en ik wel eens gezegd dat ik over zestien jaar alleen verder zou gaan. In het jaar 2000 dus. Het is iets korter gebleken..." San het woord THEDO KEIZER uit Groningen, jong cabaretier. Zijn partner heeft het podium verlatend In feite voordat hun programma goed en wel in elkaar zat, is MIRANDA van KRALINGEN vertrokken. Thedo zit daar mee. Begrijpelijk. Zulke dingen zijn nooit leuk. En helemaal niet, omdat Keizer het vorig seizoen ook een duoschap kapot zag vallen. Terwijl zijn show met BART van der HARST al geboekt stond in de theaters, kwam de mededeling dat ze 'in goed overleg' besloten hadden uiteen te gaan. Ten aanzien van de samenwerking met Miranda past de uitdrukking 'in goed overleg!, ditmaal niet. zijn problemen en er moet nog .wél bet een en ander geregeld/'.i rond de scheiding.. Hoewel, wat vaststaat is dat Thedo in solo verder gaat. Begeleid door de trouwe en toegewijde Jenny Spijk aan het klavier— misschien in de naaste toekomst toegerust met een aanvullende muzikale compagnon. Waarom vertrok Miranda van Kralingen? Thedo Keizer en Miranda van Kralingen, toen het er nog veelbelovend uitzag. (Foto: Wladimir van der Burgh) --- Erwin Koeman: 'Zo lang je in het nieuws bent, leef je' 'Ik word op stroot herkend en oongesproken. Maar ik kan niet zeggen dat ik me op mijn gemak voel dis ik door de stad loop/word nagestaard of. nagewezen/ Eruiin Koeman (23), voetballer bij FC Groningen en straks bij het Belgische mechelen. Hij kiuam als 3-jarige naar Graningen, haalde het mavo-diploma in Haren en ging op zijn 17de naar PSU. Daar leerde hij het harde vak van een beroepsvoetballer kennen. Eruiin relativeert. Zijn lijf spreuk: Doe wat je wilt, kletsen doen ze tnrti ■ Vooraf maken we de afspraak dat we het zo min mogelijk over voetbal zullen hebben. Een jongeman van 23, idool of niet, heeft tenslotte méér aan zn hoofd dan het vak waarmee hij zijn brood verdient. In de ruime huiskamer van Erwin Koeman, met luxaflex en vitrage afgesloten van de zonnige tuin er achter, is dat vak overigens niet over het hoofd te zien: glanzende bekers decoreren de afscheiding met de open keuken; links en rechts zijn voetballers te zien op staatsie- en actiefoto's. Dé inrichting is degelijk en sober en alleen uit de audiovisuele apparatuur blijkt dat hier iemand woont die niet op een paar gulden hoeft te kijken. 'Doe wat je wilt, kletsen doen zejoch'istaat* jjj i opeen bordje aan de \,: muur. Een wijsheid - die tijdens önsp';-; gesprek in allerlei variaties terug zal komen. Evenals voetbal... iimmi at me van mijn kin|A WAWi dertijd nog het meest il'Aii bijstaat is dat het een zorgeloze tijd was. Ik kwam met mijn ouders uit Zaandam naar Groningen toen ik drie was, omdat mijn vader van Blauw Wit Amsterdam naar GVAV ging. We hebben bijna altijd hier, in De : Wijert gewoond. En ik ben hier op de Brederoschool geweest. Met aanstelijke grijns: Maar daar was ik nooit zon liefhebber van! Ik ben een vroege leerling en heb het eerste jaar over gedaan. Daarna... Het schoolvoetbal met Pasen was voor mij altijd het hoogtepunt van het jaar. De lagere school was een leuke tijd - het hele leven ging eigenlijk in één tempo door. School en voetbal, ver- j der stond je nergens bij stil. Mijn vader speelde zelf betaald voetbal en in de Genestetstraat waar we toen woonden had je allemaal jongens die bij Helpman of GRC zaten. Dat paste mooi bij elkaar. In 74 verhuisden we naar Haren . en daar heb ik de mavo gedaan. In het begin had ik het er wel moeilijk mee: een nieuwe omgeving, een nieuwe school met nieu-': we vakken en opeens moest je:.. ook huiswerk gaan maken en zo., Sport en gymnastiek vond ik het.; leukste om te doen en verder aardrijkskunde en geschiedenis... Frans ook wel. Maar al dat rekengedoe was niks voor mij. Ik had dan ook zon f eestpakket bij het - examen. De eerste keer ben ik gezakt, maar het jaar daarop slaagde ik. Dat was trouwens nóg snel, want mijn broer heeft er ze-' ven jaar over gedaan. Maar Ronald was in die tijd dan ook heel' anders... Naast school is er altijd voetbal geweest. Trainen en spe-. len - we gingen minstens vief keer per week op de fiets van Haren $ naar sportpark Corpus den Hoorn. Bij wijze van spreken wilden we daar wel dag en nacht zijn... Alles moest gauw, gauw, gauw in die tijd. Gauw eten, gauw trainen, gauw huiswerk maken, 's Morgens om zeven uur op en voor de lessen begonnen nog snel even het huiswerk doen - of het nou om iets belangrijks ging of niet. Een wat eenzijdige belangstelling? i Oh, er was wel meer hoor. Ik tafeltenniste veel in die tijd, biljartte graag, hield van bowlen. Ik heb daar ook bekers mee gewonnen en als ik niet met voetbal was doorgegaan, dan had ik me in één van deze sporten gespecialiseerd. Ook heb ik het altijd leuk gevonden om naar ijshockey te gaan en in de goeie tijd van Donar was ik elke wedstrijd bij het basketbal te vinden. Maar sport stond wel voorop, ja. Erwin Koeman 'Alles wordt hier zo negatief benaderd. Ook door journalisten.' ril * '.«f*»» - * <-*y -■ (Foto: Han de Graaf) --- Europese liberalen zoeken steun voor dissidente Grivnina GRONINGEN - Het congres van Europese liberalen en democraten heeft gisteren in Groningen een beroep gedaan op de tien lidstaten van de Europese Gemeenschap een verzoek te. steunen aan de Sovjet-Unie de dissidente Irma Vladimorovna Grivnina naar Nederland te laten gaan. Mevrouw Grivnina is lid van de werkgroep Moskou, die onderzoek doet naar het gebruik van de psychiatrie voor politieke doeleinden in de Sovjet-Unie. In een resolutie stellen de liberalen en democraten ernstig verontrust te zijn over de weigering de Russin en haar gezin uitreisvisa tè/ geven. <•■ --- Twee bonnen bij alcoholcontrole in N.-Brabant Van onze redactie binnenland i,- DEN BOSCH- Tijdens een grootscheepse alcohol-controle door •de politie in het noordoosten van Noórd-Brabant zijn gisteravond maar twee mensen bekeurd wegens rijden onder invloed. Twee andere chauffeurs kregen een rijverbod. . De politie/ controleerde in totaal 1.200 bestuur- ders. De controle werd uitgevoerd tussen vier uur 's middags en negen • uur 's avonds. Eén woordvoerder van de rijkspolitie deelde na afloop mee dat het „misschien wel zinvol ' is om te bekijken of onze manier van controleren moet worden gewijzigd". De politie zegt het vroege tijdstip té . hebben gekozen omdat eerdere . controles in de nachtelijke uren al evenmin een hoge; score hebben opgeleverd. . ... --- Bedrijven sleuren technici uit schoolbanken Gegarandeerd werk voor vaklieden in Groningen Van onze verslaggever •Jan de Poel . | GRONINGEN - Hoewel Groningen hét hoogste percentage werklozen van Nederland heeft, zit een aantal bedrijven in de industriegebieden van deze provincie, de regio's Hoogezand en de Eemsmond, te springen om personeel. Met name in de metaalverwerkende sector is een schreeuwende behoefte aan vaklieden. De nood is zo hoog dat technische scholen worden benaderd met het verzoek schoolverlaters te sturen. Eendiploma van een technische school garandeert in de meeste gevallen weer een baan. Vakkrachten in de technische beroepen zijn vrijwel niet meer té krijgen, terwijl dè vraag hoog is, ervaren de arbeidsbureaus van de rayons Hoogezand en Delfzijl. Het arbeidsbureau in Hoogezand heeft inmiddels een noodkreet opgehangen voor het raam: 'Help!!! De arbeidsmarkt vraagt...'. „We kunnen onmogelijk aan de vraag voldoen. Ze zijn er niet meer. We hebben al uitdraaien opgevraagd van naburige rayons en daar is het ook niet dik gezaaid," vertelt directeur F.' E. Keur van het arbeidsbureau in Hoogezand. „Op het ogenblik kunnen we direct een man of veertig plaatsen. Zonder moeite. De scheepswerven en de toeleveringsbedrijven kampen met een schreeuwend tekort. Pijpfitters,: pijplassers, allrbundlassers, scheepsmetaalbewerkers, constructielassers én constructiewerkers, ze kunnen meteen aan de slag. Maar ze zijn er niet," al: dus Keur. „De markt trekt aan voor vakmensen.. In de afgelopen jaren zijn de bedrijven uitgedund. Er.werd niets aangetrokken, en niets opgekweekt, dat wreekt zich nu." ! , ; < . " . •■ :i^:V-k De technische ir. T. J.;Bronsschool in Appingedam wordt regelmatig door bedrijven uit deze regio benaderd om personeel. Zodra zijn pupillen van bchool komen kunnen ze direct aan de slag, weet directeur H. ten Cate. „Probleem is nog wel dat de bedrijven nog steeds qua opleidingsniveau 'overvragen. Ze willen lts:c leerlingen," zegt hij. I • • De noodkreet om vakkrachten van'het arbeidsbureau in Hoogêzand in de maak.u' ■ " ■ (Foto: Ida Mulder).1 --- Groepje Friezen op avontuur 'Er leeft bij ons al jaren een geweldige onvrede dat we het wrak nog niet van de zeebodem hebben aehaald. Dit is de laatste kans, het moet nu lukken' Eind 1979 sloeg bi| het eiland Bonaire het noodlot toe. In een vliegende storm verging het Friese vlot Sterke Verke. Enkele Friezen waren er juist de Atlantische Oceaan mee overgestoken. Het bloed kriebelt weer. Dezelfde avontuurlijke groep wil nu het wrak gaan lichten. Al zes jaar liggen de wrakstukken van het vlot Sterke Yerke op de zeebodem voor de kust van het eiland Bonaire. De mannen die in de jaren zeventig opzien baarden door met het vlot de Atlantische Oceaan over te steken hebben er sindsdien geen vrede mee dat de Yerke onttrokken uit ieders gezicht ligt te : vergaan. Daarom heeft een groep Leeuwarders het plan opgevat om een expeditie te ondernemen naar de plaats waar het onheil op 15 december 1979 toesloeg. In september zet een uit acht man bestaand gezelschap met de zeillogger "Volo" geheten, koers naar Bonaire. Een nieuw hoofdstuk wordt toegevoegd aan de roemrijke Yerke-historie. , iW HMatdree*hendestijds? k f A Wi De gebroeders \ m'Ë Scnwe'9mann uit de AJwdB Friese hoofdstad waren de breinen achter de schermen. Nu zeggen zij: "De uitdaging was toen en is nu nog te groot om aan de wal te blijven. Wij hebben altijd het avontuur gezocht. Hier in Leeuwarden kun je een prima Ie- ventje leiden, maar na verloop van tijd begint je bloed weer te tintelen. Dan heb je het nodig tot de. grens te gaan, een gevecht te leveren tegen de woeste natuurelementen." In 1976 maakten enkele Leeuwarders wereldfaam door met een zelfgebouwd vlot - de Sterke Yerke - de Noordzee over te steken. De zeewaardigheid van een vlot was bewezen. Belangrijk, omdat een eerste poging twee jaar tevo- J ren was mislukt. In 1979 volgde daarom de gewaagde onderneming om met het vlot een milieureis van Harlingen, via Gran Canaria naar Willemstad op Curagao te maken. In het zicht van de haven strandde het vlot op 15 december van dat jaar bij Bonaire. Sindsdien zijn vijf pogingen ondernomen om het wrak met waardevol milieumateriaal te lichten, maar zonder resultaat. Dit jaar wordt het echter menens. De mannen die destijds de huzarenstukjes uithaalden, hebben nu de handen ineen geslagen. In september zet men koers naar Las Palmas om van daaruit richting Bonaire te varen. Een laatste poging waaraan een degelijke voorbereiding voorafgaat. De initiatiefnemers zijn fotograaf , Henk van Dam en schipper Jitze Grondsma uit Leeuwarden. Zij kochten een in 1911 in Vlaardingen gebouwde haringlogger die de Noord-Brabant werd gedoopt. Nadat het schip zijn geld had op- . gebracht werd ze verkocht naar Denemarken en kreeg het de naam Volo. Inmiddels was de logger omgebouwd iot hettype van een kleine kustyaarder. Van Dam en Grondsma haalden de Vqlo, twéé maanden geleden uit Dene-% marken om er straks de expeditie mee te maken. Van het motorschip wordt deze zomer weer een zeilschip met drie masten gemaakt. Momenteel zijn Van Dam, het Sterke Yerke-bemanningslid Chris Schweigmann en journalist Albert van Keimpema, bezig om de in Leeuwarden afgemeerde Volo een fikse opknapbeurt ven en het in licht oranje en de nationale'driekleur te schilderen. :n;. Chris Schweigmann schetst deV, r gevoelens van de opvarenden die aan het hachelijke avontuur beginnen: "De laatste reis met de Sterke Yerke sprak natuurlijk het meest tot de verbeelding. We deden nuttig werk door het water van de Atlantisch Oceaan te monsteren en te onderzoeken. De reis was bijna volbracht toen we in december ineen flinke storm en sterke stromingen terechtkwa- « men, Schipbreuk was niet té voorkomen. Ternauwernood wisten We met z'n vieren aan een verdrinkingsdood te ontsnappen, maar de Yerke verdween in de kolkende oceaan. Er leeft bij ons al jaren een geweldige onvrede ' dat we het wrak nog niet van de zeebodem hebben kunnen opha- len; Dit is de laatste kans. Het moet lukken.7 ';,'..':';': .,; '%&$fot Volgens Henk van Dam maakt men dit jèaf een goede kans om'J de bérgingspoging te laten wel- "1 slagen. '.'Met een góéde reiding en het juiste materiaal moet het niet moeilijk zijn om de Yerke weer boven water te halen. We hebben straks de beschikking over duikers én mogelijk zal een bergingsmaatschappij ons terzijde staan. Het vlot is gelokaliseerd en ligt op 60 meter diepte in een gebied waar voortdurend een NO passaat van kracht 6,waait. Als dé poging is gelukt gaan we hét vlot ~ 'aan" de beschutte zuidkant van Bonaire repareren, waarna we met de Volo een wereldreis gaan maken met de bemande Yerke in ons kielzog," aldus Van Dam. Het plan de campagne is gemaakt, maar er kleven nog enkele haken en ogen aan. Van Dam: "We zijn nog niet rond met een bergingsmaatschappij voor de noodzakelijke steun. Bij de laatste poging hielp Smit-Tak ons en we hebben er alle vertrouwen in dat we ook dit jaar niet in de steek gelaten worden. Verder zijn we op zoek naar sponsors, want het avontuur kost veel geld. Inmiddels hebben een reclamebureau uit Leeuwarden en een verffabriek uit Groningen hun steun toegezegd door respectievelijk masten en verf te leveren. We hebben nu nog een satellietnavigator, zeekaarten, voeding, overlevings-overalls, brandstof en tuigage nodig.'/ Voorts hebben we hoop een vracht van Nederland naar de Caribiën te kunnen varen." "Intussen zijn ook al contacten gelegd met de Fransman Jacques Cousteau, een vermaarde figuur in zee-expedities, die met beroepsduikers van grote dienst kan zijn. De bevolking van Bonaire zal ook weer welwillend tegenover de onderneming staan, maar men is na vijf mislukte operaties pessimistisch gestemd óver het welslagen. Maar de uitdaging wordt daardoor juist groter." De bemanning bestaat uit acht leden, onder wie twee vrouwen; echtgenote Marije van Jitze Grondsma en Liesbeth Ket, de levensgezel van Henk van Dam. In Friesland is men weer in de ban geraakt van het Yerke-avontuur van de volgelingen van Greate Pier. De onderneming zal volop de aandacht trekken. Zo zendt Veronica in augustus een 40 minuten durende documentaire over de geschiedenis van Sterke Ver-; kéuit.-De film is gemaakt door NOS-medéwerker Meindert van dèr Meulen en Frits Riemersma, bioloog te Groningen en 'destijds opvarende op de Yerke. Een bijzonder document, omdat het filmmateriaal enige tijd geleden wel uit het wrak is opgediept... • ALBERTVANKEIMPEMA De Volo aan de kade van de Sneekertrekweg in Leeuwarden. (Foto:PENN) Henk Dam voor het schip waarmee de Sterke Yerke naar boven gehaald zal worden. (Foto:PENN) --- NIEUWSBLAD VANDAAG 56 pagina's Weeroverzicht op pagina 9 --- HET WEER VOOR MORGEN van het KNMI: TEKOEL Zonnige perioden, later weer wat regen. Matige wind tussen west en noord, 14 èl5 graden. ; > --- IPR levert Groningen zeker 3500 banen op . GRONINGEN . De Urivesterings \ j Premieregeling ' (IPR) heeft de provincie Groningen' in vijf jaar zon 3.500 banen opgeleverd. Die | berekening' presenteerde het Economisch-technologisch instituut Groningen ->(ETIG) gisteren als resultaat van een studie naar; de effectiviteit vanrde IPR, die landelijk ter discussie staat. Van 1979 tot 1984 werd in Groningen ruwweg ƒ 240 miljoen aan premies uitbetaald voor investeringen die bij elkaar ruim ƒ 1,1 miljard bedroegen. ' Afgezien van ■ de arbeidsplaatsen heeft de IPR een sterke verbetering; van de vermogens- en winstpositie opgeleverd voor minder goed renderende bedrijven. Ongeveer 85 procent van de premies is'besteed voor uitbreiding van bestaande • bedrijfsvestigingen. Zonder IPR waren veel van die uitbreidingen er-niet gekomen, of bij vestigingen elders van die bedrijven, aldus het rapport. Daarbij is de IPR een belangrijk middel om nieuwe bedrijfsvestigingen aan te trekken,benadrukte gedeputeerde B.'Bos van Economische Zaken. Bij' een recent bezoek aan Zweden j had hij gemerkt dat de IPR voor Zweedse bedrijven een belangrijk ' argument is om Groningen te kiezen voor een .vestiging in de Europese gemeenschap. In de onderzochte periode wordt dit effect geschat op zon 750 arbeidsplaatsen. ; ■' Uit het onderzoek blijkt ook dat de IPR zichzelf voor een groot deel terugverdient., Omdat ,de winst van de ontvangende , bedrijven vaak verbetert, vloeit op de lange duur minstens. 60 i procent jj weer terug in de staatskas via de vennootschapsbelasting. --- ," (ADVERTENTIE) ■■-. .;;;i:= • ; 'Af/ ty :;...,/ A i u.;-:,v, ;: ■ ■ •- ifai WIE ZO NU EN DAN een krant koopt, mist straks uitgerekend dat belangrijke nieuws of die voordelige aanbieding. Daarom elke dag het Nieuwsblad in de bus. Dan gaat niets aan ü voorbij! Il '■'■■" §§§ -.; ■;■•. tUWH ■:i rrzsM' • Neem nu een abonnement op het ' Nieuwsblad van het Noorden " ■■■ yg- ''''"" ■:-■: ■' ■■■■ .:■ \ ■ , ■ ■■■■ ■ tóMw-f| ■ < .•}>■■■■■ ~..■..• 4ij