Vanaf zondag 13 talen in Odoorn 'Wij hebben gewoon zo'n boekje Fins-op-reis' Van onze verslaggever Eric Nederkoorn ODOORN — Srodek Przeczyszczajacy? Dat betekent laxeermiddel in het Pools. Een hakaneula' is in Finland een veiligheidsspeld en een 'calo' een Portugese likdoorn. Odoorn zal het allemaal te weten komen. Het Drentse dorp wordt de komende week overspoeld door rond vijfhonderd volksdansers uit dertien landen, voor de groots opgezette manifestatie van de Stichting Internationale Volksculturen Odoorn (SIVO). Het overgrote deel van de buitenlandse gasten vindt een tijdelijk onderkomen bij gastgezinnen uit de buurt. Om de taalbarrière enigszins te slechten krijgen gezin en gast zondagmiddag bij de eerste ontmoeting een beknopte woordenlijst uitgereikt. „Voor m'n Frans had ik altijd drieën en vieren op mijn rapport. Geef mij dan maar een Rus of een Pool". Niet alleen de taal speelde een rol bij de uiteindelijke toewijzing van twee Polen aan Exloër J. Jansen. „Ik wilde graag een paar mensen die het in hun eigen land niet zo goed hebben". Zijn dorpsgenoot W. Prakken krijgt een paar Polen die Duits spreken, zo is hem meegedeeld door de organisatie. Als er niets verandert tenminste, want de wisselingen zyn legio, zo op het laatste mo- De totaal andere cultuur vormde zijn uitgangspunt. „Ik wilde persé mensen van achter het ijzeren gordijn. Liefst Russen, maar Polen vond ik ook prima. Ik heb er trouwens nog eens over nagedacht, misschien maakt het achteraf allemaal niet zoveel uit wat je krijgt. De Oostblokkers zijn eerst helemaal uitgeselecteerd, kregen speciale cursussen van hun overheid. Dus sta je toch niet als doorsnee burgers tegenover elkaar".;^ Veel gastgezinnen zijn van plan om 'hun' buitenlanders iets van de Hollandse cultuur te laten zien. Prakken wilde zijn Poolse gasten aanvankelijk meenemen naar Sail '85, de schepenmanifestatie in de haven van Amsterdam, waar hij gisteren ook al een kijkje nam. Alhoewel de Polen een reputatie hebben op te houden met het staan in eindeloze rijen, wil hij ze dat hier toch maar niet aandoen. „Je staat een uur te wachten voor je zon schip op kan" Mevrouw Drijfholt uit Odoorn krijgt een paar Finse vrouwen over de vloer. „We wilden eigenlijk Noren, zitten op Noorse les. De organisatie dacht zeker dat Finnen dan ook wel goed zouden zijn. Totaal andere taal, maar wat maakt 't uit. We hebben gewoon zon boekje 'Fins-op-reis' aangeschaft". Het echtpaar Sterken uit Odoorn zal Portugezen te eten geven. De heer Sterken heeft vroeger wel Portugezen ontmoet, toen hij nog over de zeeën voer. Spreken doet hij de taal niet. Hij heeft zijn hoop gevestigd op het Spaans, dat hij wel machtig is. Sterken wil de Portugezen in ieder geval iets vertellen over het Hunebed. „Hoewel ik de finesses daarvan zelf ook niet weet. Emmenaar André Jolink wil zijn gasten ook graag wat zeggen, maar denkt niet dat hij het daarbij zonder handen en voeten af kan. Hij krijgt twee Tsjechen. „Ik wilde graag mensen van ver weg". . Ook burgemeester Kolthoffvan Borger herbergt twee buitenlanders. Russen. De taal is geen probleem want ze spreken vloeiend Engels. Een ritje naar Groningen met zijn twee gasten zit er wel in, zo deelt hij mee. „En als het festival achter de rug is krijg ik direct Amerikaanse gasten op bezoek. Om het evenwicht te herstellen". • Een fragment uit de woordenlijst Nederlands-Fins, een van de lijsten die in Odoorn circuleren om een woordje met de buitenlandse gasten te kunnen wisselen. --- KORREL --- Foetus gevonden in toilet camping ■ :M]JNSHEERENLAND - Op .eencamping in het Zuidhollandse Mijnsheerenland (gemeente Binnenmaas) heeft de beheerder gisteren tijdens het schoonmaken van de toiletten een bijna doorgespoeld lijkje gevonden van een ongeboren vrucht, die volgens de rijkspolitie in Binnenmaas zes of zeven maanden oud moet zijn ge- Veest. In verband hiermee heeft de politie de 17-jarige B. van der Z. uit Den Haag aangehouden, die als vaste gast met haar ouders op de camping verbleef. Het meisje heeft verklaard dat de vrucht spontaan is losgekomen terwijl ze op het toilet zat. Ze is door de rijkspolitie in verzekering gesteld, maar mag in verband met deömstandigheden in haar ouderlijke woning blijven. Vandaag wordt sectie verricht op het lijkje. Volgens een woordvoerder van de rijkspolitie wordt rekening gehouden met een misdrijf. --- Schooldak stort in: zeven kinderen dood ;,NEW DELHI — Zeven kinderen zijn omgekomen en drie gewond geraakt toen in de noordelijke'lndiase deelstaat Punjab het 'dak i van een schoolgebouw na aanhoudende regenval instortte. Het ongeluk gebeurde in Malerkotla, ongeveer 200 kilometer ten 'noordwesten van New Delhi. --- BOVAC tevreden over jacht op beunhazen: Al 20 procent illegale autobedrijven gestopt Van onze verslaggever Ron Herlaar ASSEN/RIJSWIJK - De actie die de Bovag in april van dit jaar is gestart om een eind te maken aan de beunhazerij in de automobielbranche, verloopt naar volle tevredenheid. Van alle tot nu toe gedane meldingen van illegaal opererende garagebedrijfjes, heeft al twintig procent haar activiteiten stop gezet. , ' , •'•" -••••' - • »••- ;Na een geslaagde próefactie in Twente, besloot de Bovag, de belangenvereniging voor bedrijven die zich bezig» houden met de het onderhoud én vaartuigen, de actie een landelijk karakter te geven. Doel van de actie is een eind te maken aan de oneerlijke concurrentie die de reguliere garagebedrijven ondervinden van illegale autobedrijfjes, de zogenaamde beunhazen. Begin april 1985, ging de actie van start in de drie noordelijke provincies, Groningen, Friesland en Drenthe. Inmiddels is in nagenoeg het hele land de jacht op de beunhazen geopend. „Landelijk gezien zijn er al ruim vierhonderd meldingen van beunhazen binnen," vertelt Bert van Duyn van de Bovag. „Vanuit de drie noordelijke provincies hebben we tot nu toe vijftig meldingen ontvangen. Daarvan is al twintig procent gestopt na onze brief. We zijn zeer tevreden over onze actie en gaan er zeker mee door" nomische Controledienst ingeschakeld. „Ook al is de actie geboren uit onvrede met het j overheidsbeleid ten aanzien van de beunhazen, we spelen geen eigen rechter," zegt Van Duyn over de procedure die wordt gevolgd. „Wij signaleren alleen en daarna dragen we de gevallen over aan de daartoe bevoegde instanties." De aanmelding van beunhazen gebeurt door de bij de Bovag aangesloten garage-bedrijven. Vervolgens wordt er gecontroleerd of de vermeende beunhaas staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Is dat niet het geval, dan stuurt de Bovag eerst een brief, waarin het illegale bedrijf wordt gesommeerd te stoppen met zijn werkzaamheden. Blijkt na controle van het Bovaglid dat de 'haas' heeft gevangen dat het bedrijf doorgaat, dan wordt de Eco- Al vele malen is de Bovag voor de voeten geworpen dat de actie alleen het eigenbelang van de reguliere garagehouders dient. Garagehouders die zelf de beunhazerij zouden hebben gestimuleerd door te hoge prijzen te berekenen voor hun diensten. Van Duyn bestrijdt dit. „De mensen die aankloppen bij een beunhaas, hebben veelal een zeer krap budget en proberen met veel moeite hun auto te houden. Toch denk ik dat ze bij een Bovag-bedrijf niet of nauwelijks duurder uit zijn. Daarnaast hebben ze als voordeel dat ze de kennis, de apparatuur en de onderdelen nebben en dat ze garantie geven. Dat kan een beunhaas niet bieden." Door het bestaan van de beunhazen in de autobranche, gaan er voor de reguliere garagebedrijven per jaar zes miljoen arbeidsuren verloren en derven ze zeshonderd vijftig miljoen gulden aan omzet. --- Schilderij op sloopdeur ASSEN/VRIES — Geert Arends uit Vries keek gisteren vreemd op toen hij achter een plaat hardboard op een slooprijpe deur een schilderij aantrof (zie foto). Het kunstwerk blijkt te zijn gemaakt door D. Homberg in 1907. Homberg, geboren in 1885 in Rotterdam, schilderde met name naaktportretten en stillevens. - De deur is afkomstig uit de huidige Nieuwsblad-vestiging aan De Brink in Assen, waar enkele bouwkundige aanpassingen plaatshebben. Rond de eeuwwisseling is dit gebouw volgens kenners een konditorei geweest en mogelijk heeft Homberg de koffiekamer met zijn werk aangekleed. Arends wil proberen het paneel van de deur te halen om het in zijn woonkamer op te hangen. (Foto: Sjors Visscher) --- Aids-spreekuur in NVSH-kliniek in Den Haag Van onze redactie binnenland DEN HAAG - In de NVSH-kliniek aan de Van Beverningkstraat in Den Haag is vanaf 20 augustus elke week van zeven tot negen uur 's avonds een Aidsspreekuur. Dit heeft de GG en GD van Den Haag gisteren bekend gemaakt. Het spreekuur is vooral bedoeld voor mensen uit de risicogroepen en relaties hiervan, die zich zorgen maken over Aids. Ook is het bedoeld voor mensen die een zogenoemde Aids-test hebben ondergaan die positief uitviel. Verder ook voor mensen die Aids hebben, hoewel het spreekuur vooral bedoeld is als „praatuur" en. niet voor medische consulten, aldus een woordvoerder van de GG en GD. Ook worden op het spreekuur adviezen gegeven voor de preventie van Aids, met name adviezen over de frequentie en aard van seksuele contacten. --- Rodenaar leider correspondentie-schaken 'Mijn zet: Lf8-b4, met schaakgroet uit Uppsala' Van onze verslaggever Carel de Jong , RODEN — „Uw zet: 25. Pbl-c3; mijn zet: 26. LfB-b4. Met vriendelijke schaakgroet, V. Sundquist, Uppsala-Sweden." Tegen de twintigduizend mensen in Europa vinden bijna dagelijks een kaartje in hun brievenbus met een dergelijke tekst. Correspondentie-schakers.. De spanningen, tijdnood en psychologische oorlogvoering van de gewone schaaktoernooien, hoeven voor hun niet zo. Ze houden ervan rustig een dag of wat na te denken over de volgende slimme zet. Dat gemiddeld drie tot vijf jaar moet worden gewacht tot de winnaar bekend is, vinden ze geen bezwaar. Nol 't Riet (40) uit Roden is een belangrijke spil in het internationale correspondentie-schaakgebeuren. Overdag is hij redacteur wiskunde bijiWolters Noordhof in Groningen. In zün'vrije, tyd heet hij voluit „Direktor des Turnierbüros .der. «j Europa- Fernschach- iia"ï£,l. j .~u sü turniere," zoals onze Oosterburen dat zo mooi kunnen zeggen. Leider van Europese correspondentie-schaaktoernooien, dus. Jaarlijks krijgt hij ongeveer drieduizend aanvragen van mensen die graag willen deelnemen aan een toernooi van de ICCF, de Internationale Correspondentie- Schaak Federatie. Bijna de helft van de aanvragers komt uit Oost- of West-Duitsland. De rest uit heel Europa, inclusief het Aziatische deel van de Sovjet Unie. Aan Van 't Riet de taak om de gegadigden in overzichtelijke groepjes van 7 of 15 spelers aan elkaar te koppelen. „Ik probeer in zon groep altijd zoveel mogelijk verschillende nationaliteiten te stoppen. Dat maakt het wat interessanter voor de deelnemers." Na drie tot vijfjaar krijgt hij van de wedstrijdleider van zon groep, de einduitslag toegestuurd. Is Van 't Riet de leider van de Europese toernooien, een Finse collega van hem krijgt jaarlijks ongeveer eenzelfde aantal aanvragen voor de Wereldtoernooien. „In de praktijk betekent dat dat er dan één niet-Europeaan in zon groep zit. Bij de.ICCF zijn.85 landen aangesloten, maar het is toch vooral een Europees gebeuren," aldus de Rodenaar. : Wat is de 10l van correspondentie-schaken? • Nol van 't Riet: „Je hebt een groep mensen die aan correspondentie-schaken doet omdat het voor hun onmogelijk is . . aan gewoon bordschaak te doen. Bijvoorbeeld doordat ze gehandicapt zijn, hun huis niet uitkunnen, of gewoon geen schaakclub in de buurt hebben. Bij anderen is,de belangrijkste reden dat ze niet tegen de druk en de tijdnood van het bordschaken kunnen. Die worden gefrustreerd als ze door gebrek aan tijd de mist in gaan of hun prachtig opgebouwde stelling niet kunnen uitbuiten. Terwijl die druk voor sommige bordschakers juist de kick is." '4 Hét ;; tijdsaspect is 'hét grootste verschil: een bordschaker heeft tijdens een toernooi 2Vfe uur voor 40 zetten, een correspondentieschaker mag daar 120 dagen over nadenken. De verzendtijd van de briefkaart is daar niet eens bijgerékend (en vooral in Oosteüropese landen wil daar nog wel eens wat tijd in gaan zitten). Van 't Riet zelf heeft eens 14 dagen over één zet zitten nadenken, toen hij op het punt stond een toernooi té winnen. „Ik had vellen en vellen papier volgeschreven. Achteraf bleek mijn tegenstander toen van niet al te veel niveau te zijn. Hij stuurde een hele onbenullige zet terug. Dan heb je wel even een kater." Saai is correspondentieschaken volgens Van 't Riet helemaal niet: „Omdat je een aantal partijen tegelijk speelt is er bijna elke dag wel post. Dan is het altijd heel spannend of het kaartje van die en die er al zal zijn, en het gevoel van: zou hij mij doorhebben, wat voor zet zal hij mee komen." Maar dat gevoel heeft de Rodenaar de laatste twee jaar, sinds hij toernooileider is geworden, niet meer gehad: „Ik schaak zelf helemaal niet meer. Dit werk slokt me helemaal op." • Nol 't Riet: "Ik schaak zelf . helemaal niet meer." (Foto: Sjors Visscher) ---