Mèt de zegen van pastoor
Het is de geest, die de „Don Camillo"-films ons op zo kostelijke wijze verklaarden, die ook uit de belevenissen van de invalide Donato en zijn vrienden voortdurend spreekt. Katholieken, protestanten en joden bedrijven hier een oecumene, die haar tijd ver vooruit is. Geen moment pleegt de pastoor verzet tegen de afvalligen. Hij is bedroefd om hun heengaan uit de kerk. Maar als de zuiverheid van hun gevoelens volledig tot hem is doorgedrongen, laat hij hun uiteindelijk geen. afscheid nemen van de grond waarop zijzelf en hun voorouders geboren werden, zonder hun zijn zegen te geven. Wanneer Donato, als jongen een rekel met zeer weinig affinitiet tot de kerk, met verlamde benen uit de eerste wereldoorlog terugkeert, is hij in opstand tegen God, maar meer nog tegen de wijze, waarop God gediend wordt door de mens. Hij zoekt naar een uitweg uit zijn geestelijke moeilijkheden. Dan brengt de waard Peppino hem (een
der zeer weinigen in het dorp, die lezen kunnen) een bijbel, die door een gast werd achtergelaten. En als Donato het Oude Testament leest en herleest (destijds verboden lectuur voor de katholiek), als hij daarna wonderlijke dromen krijgt, waarin hem opdrachten worden gegeven, groeit de zekerheid in hem, dat het de mozaïsche leer is, die de harmonie zal kunnen bewerkstelligen, welke het Christendom de mens niet vermocht te schenken. Velen weet hij voor zyn denkbeelden te winnen en er groeit een gemeenschap, die uiteraard met vele moeilijkheden te kampen krijgt — bovenal tijdens de Duitse bezetting van Italië — maar die zich zo zuiver weet te houden dat ■"> tenslotte haar doel bereikt.
---

Ontwapenend
De ontwikkeling van deze gemeenschap — waarin gezangen en psalmen zich spontaan ontwikkelen als m de tijden van bet Oude Testament — heeft Lapide met veel begrip en in alle eenvoud weergegeven. Niet in alle gedeelten is zijn boek even sterk geschreven, maar het ademt dezelfde ontwapenende eerlijkheid, die zijn vele kleurige personages bezielt. Zijn reconstructie (vertaald in acht talen) is van wezenlijke waarde, juist in deze periode van „Urnwertung aller Werte". Afgescheiden van het feit, of men het met Donato en de zijnen ten volle eens is, zou men zich kunnen afvragen, of de enorme belangstelling en waardering voor Israël niet ergens stoelt op dezelfde gevoelens, die het „wonder" van San Nicandro tot stand brachten.
Pinchas Lapide: „Het wonder van San Nicandro", - uitgave De Boer, Hilversum.
De Vlaamse romancier Ward Ryslinck, van wie reeds talrijke boeken verschenen, verstaat de kunst om in een zeer verzorgd proza de problemen van onze tijd op dichterlijke en daarbij zeer originele wijze te benaderen, zelfs met een vleugje trieste humor. De hoofdfiguur in zijn jongste novelle Golden Ophedia wordt door de politie betrapt bij een poging tot zelfmoord. Zelfmoord is bij de wet verboden... tenzij men 'n vergunning heeft aangevraagd en deze door de autoriteiten werd verleend. Stefan Pielek — een Pool van origine, wiens ouders in de oorlog vermoord werden — vraagt deze vergunning aan omdat de huichelarij, het bedrog, de eigenbaat, het gebrek aan contact en nog enkele andere facetten, waarmee hij telkens weer in contact kwam, hem vervullen met weerzin tegen onze samenleving. Nadat hij de aanvraag indiende, wordt het er niet beter op.
Maar dan ontmoet hij door een samenloop van onze maatschappij ook al niet sierende omstandigheden, 'n meisje, waarin hij zijn ideaal schijnt te vinden. Hij rent naar het politiebureau om de aanvraag in te trekken, wat hem na veel administratieve moeilijkheden lukt. Dan echter blijkt ook dat meisje niet beter te zijn dan de rest en wanhopig vlucht hij... in de onlegitieme zelfmoord. Ruyslinck laat het in het midden, zoals hij veel wat in concreto rauw en negativistisch zou zijn, in het midden laat. Een overigens verre van speels onderwerp behandelt hij met die luchtige speelsheid, die een veel navrantere werking heeft dan welk zwaarwichtig betoog ook — en bovendien een prijzenswaardig vakmanschap verraadt.
Ward Ruyslinck: „Golden Ophelia (Manteau, Brussel-Den Haag).
---

Ook Gasselternijveen actief met exposities
(Van onze kunstredactie) Op de tentoonstelling in het „Praktijkcentrum" te Gasselternijveen trekken in het bijzonder de hieronder afgebeelde negen wandkleden van Sjouk Winkelman de aandacht van het publiek. Ze maken deel uit van het geëxposeerde werk van vier dames, waartoe ook behoren Kea Homan, Kiny Scholten en Sita Bandringa.
Sjouk Winkelman heeft nog niet eerder in het openbaar haar werk vertoond. Ze heeft vroeger geschilderd maar haar aan het landschap gebonden schilderijen zijn heel wat minder overtuigend voor haar creatieve instelling dan de .vrije" wandkleden, die geen andere pretentie hebben dan te zijn wat ze zijn. De voorstelling ré in haar borduursels niet meer dan een voorwendsel om een wandkleed te maken — om tot iets te komen dat zijn „bestaansreden" geheel in zichzelf vindt. Zelfs vorm en kleur lijken (achteraf) nog ondergeschikt te zijn aan iets dat zoveel is als een getuigenis van een handeling die veel ruimte liet voor het verrassende in het uiteindelijk resultaat.
De houtsnedes van Kea Homan, die met eenvoudige kleurvlakken zijn
~ingevuld", proberen — en niet zonder succes — de wat modieuze actualiteit van de humoristische noot te volgen. Een bezwaar is echter dat deze druksels daardoor iets te nadrukkelijk anecdotes zijn geworden.
Kiny Scholten is in haar kleine collectie tekeningen sterk geboeid door het abstraherende detail van distels en korenbloemen. Daarmee vestigt zij nog eens de aandacht op de vage begrenzing van de gebieden der „zichtbare werkelijkheid" en het menselijk bedenksel.
Sita Bandringa laat op deze tentoonstelling een aantal potterieën zien die boeiende variaties inhouden van de klassieke potvormen.
Het zijn niet alleen vier dames die hier exposeren, het zijn ook vier dames — andere dames dan — die deze expositie hebben georganiseerd; zij vormen de culturele commissie van de Stichting Recreatie Gasselternijveen. Zij hebben nog meer pijlen op hun boog: exposities voor september en oktober en het volgend jaar wil de commissie zelfs een grote tentoonstelling organiseren over de historie van Gasselternijveen, dat — ja heus waar! — eens de vierde havenplaats van Nederland was.
De vurigste hoop die de dames Dik, Eeftingh, Hadderingh en Winkelman- Boomsma hebben, is een historisch scheepvaartmuseum, dat speciaal betrekking heeft op de bewoners, schippers, reders enz. uit Gasselternijveen.
aen wandkieden van Sjouk Winkelman
---

Kunst 'Het wonder van San Nicandro' BOEIEND VERHAAL OVER JOODSE BEKERINGEN BOEKBESPREKING door J. G. de Haas
I—l et moet in de zeventiende •*- ■*- eeuw gebeurd zijn, dat een Indiaanse gemeenschap van ongeveer honderd vijftig mensen in de Andes tot het Jodendom toetrad en bad om terugkeer naar het beloofde land. lets soortgelijks, zij het op kleinere schaal, is in de jaren 1930 tot 1943 geschied in een Zuid-Italiaans boerendorp; en het gebed van deze groep werd verhoord, want thans maakt ze deel uit van de bevolking van Ras-el- Ahmar in Israël.
Deze hoogst merkwaardige en ontroerende geschiedenis — omdat ze berust op waarachtig geloof en waarachtig Godsvertrouwen — die tevens een beeld geeft van de situatie waarin het Jodendom tijdens de Tweede Wereldoorlog in Italië verkeerde (iets waarvan ons, merkwaardig genoeg, maar weinig bekend is) werd aan de vergetelheid ontrukt door de Israëlische schrijver Pinchas Lapide, destijds officier bij de Palestijnse Brigade, die deel uitmaakte van het achtste leger van Montgomery, dat Italië bevrijdde van de Duitse bezetters. Het was Lapide, die in San Nicandro met de groep bekeerlingen in contact kwam en ervoor zorgde, dat ze, na de definitieve overgang tot de Joodse godsdienst, naar het beloofde land kon emigreren. Merkwaardig is deze geschiedenis in hoge mate. En we kunnen ons moeilijk indenken, dat ze
zich zou kunnen afspelen in een minder primitieve en kinderlijke omgeving dan die van een verborgen Zuideuropese plattelandsgemeente, waaraan de „beschaving" vrijwel is voorbijgegaan.
---

Minister werkt aan regeling vervoer te water van gevaarlijke stoffen IJsselmeer blijft open voor boren naar olie
(Van onze correspondent in Haarlem)
Binnenkort zal een algemene maatregel van bestuur van kracht worden die gedetailleerde voorschriften geeft voor het vervoer te water van gevaarlijke stoffen met inbegrip van olie. In deze maatregel, die is gebaseerd op de wet gevaarlijke stoffen, w orden, afhankelijk van de te transporteren stoffen eisen gesteld aan de verpakking, wijze van beladen, constructie van tanks voor het vervoer van vloeistoffen en de constructie van het schip.
Dit heeft minister Bakker (Verkeer en Waterstaat) mede namens de staatssecretaris van Sociale Zaken en Volksgezondheid meegedeeld aan Gedeputeerde Staten van Noord-Holland. Deze staten hadden op 25 januari in een eenstemmig goedgekeurde motie vragen gesteld over de verontreiniging van het IJsselmeerwater door olie en andere stoffen.
De regering is evenwel niet van zins de olie- en gasboringen in het IJsselmeer te verbieden. Dit was gevraagd met het oog op gevaren voor de verontreiniging van het drinkwater.
Als een oliemaatschappij in het IJsselmeer wil gaan boren, zo zegt de minister, zal aan de technische specificatie zorgvuldig aandacht worden besteed. Bovendien zullen hoge eisen worden gesteld met het oog op het voorkomen van waterverontreiniging tijdens de werkzaamheden. Tenslotte zal tijdens het boren permanent deskundig toezicht worden uitgeoefend.
---

EERST ONDER VOOGDIJ Australische wezen vermoedelijk toch naar burgemeester van Uitgeest
Het is te verwachten dat de drie kinderen Huisman, wier ouders bij een verkeersongeluk in Australië om het leven zijn gekomen, opgenomen zullen worden in het gezin van de burgemeester van Uitgeest, de heer Aaiders.
Dit deelden de raadsman van de burgemeesters familie, mr. L. K. Schuitemaker uit Alkmaar en de raadsman van de familie van de omgekomen ouders, mr. J. Verheus uit Haarlem gistermiddag mee, nadat de kantonrechter te Haarlem uitspraak had gedaan. Deze heeft bepaald dat de drie wezen toegewezen zullen worden aan de R.-K. voogdijvereniging te Haarlem. Deze vereniging kan aanbevelen in welk gezin de kinderen verpleegd zullen worden. Mr. J. Verheus is onmiddellijk in beroep gegaan tegen de uitspraak van de kantonrechter van Haarlem.
De drie kinderen zijn begin juli op Schiphol aangekomen. Aanvankelijk dacht men dat zij onderdak zouden vinden in de woning van het gezin van de burgemeester van Uitgeest. Nadat familieleden van de omgekomen ouders bezwaren hadden ingediend, bepaalde de officier van Justitie te Haarlem, dat de kinderen voorlopig opgenomen moesten worden in een kinderhuis in Halfweg.
---

LOEREND GEVAAR Jongen (8) uit Klazienaveen verongelukt
De achtjarige Jan Klein uit Klazienaveen is gisteren dodelijk verongelukt in BARGER COMPASCUUM De jongen reed gistermorgen met zijn fiets uit een veenweg de Bolsterweg op, terwijl de loodgieter E. B. L. uit Nieuw Dordrecht met zijn auto naderde. Deze kon een botsing niet meer voorkomen. De jongen is gisteren in het Diaconessenziekenhuis te Emmen aan zijn verwondingen overleden.
---

Man uit Groningen ernstig gewond in Ruinen
Op de verkeersweg Meppel—Eursinge, nabij de Defensieweg: te RUINEN, botsten de vrachtauto van de heer H. P. uit Ruinen en de luxe auto van de heer M. G. uit Groningen tegen elkaar. De heer G. werd daarbij ernstig gewond en naar het Bethesda ziekenhuis te Hoogeveen vervoerd. Zijn auto werd zwaar beschadigd
---

Th. Levie, president-directeur van kledingfabriek Levie, overleden
(Van een onzer verslaggevers)
In Interlaken (Zwitserland) is op de leeftijd van 79 jaar overleden de heer Theodoor Levie, president-directeur van de N.V. Heren kledingfabriek v/h Gebr. Levie te Groningen.
De heer Levie behoorde met zijn in 1951 overleden broer Sander tot de grondleggers van de kledingfabriek, die in de twintiger jaren gestalte kreeg toen de reeds sinds 1880 door hun vader en oom geleide en over de stad verspreide confectiezaken werden geconcentreerd in de voormalige tabaksfabriek van Theodorus Niemeyer aan het Nieuwe Kerkhof. In 1930 werd de onderneming ondergebracht in de nieuwe fabriek aan de W. A. Scholtenstraat.
Voor de oorlog uitbrak verbleef de heer Levie in Israël. Na de oorlogsjaren moest 't bedrijf weer van de grond af worden opgebouwd, hetgeen hem samen met de heer Sander Levie en mr. M. Levie, commissaris van NV, omstreeks '50 was gelukt. In '65 werd een fabriek in Leeuwarden gesticht waar nu ruim 200 mensen werken. Het aantal personeelsleden in Groningen bedraagt 500. Voorts is er een Levieatelier in Ulrum.
De heer Theodoor Levie had een open oog voor de sociale omstandigheden van zijn personeel. Ver voor de oorlog kende het bedrijf reeds een ondernemingsraad en een personeelsvertegenwoordiging. Hij was jarenlang hoofdbestuurslid van de NEVEC (Ned. Economische Vereniging van Confectie Industrie). In de Joodse Gemeente nam hij een vooraanstaande plaats in. Hij behoorde voorts tot een van de eerste Zionisten in Groningen.
De heer Levie is op 20 juli in Interlaken overleden. Het stoffelijk overschot is in Yokneam (Israël) ter aarde besteld.
---

Algerije geeft na onderzoek gekaapte toestel vrij
De Algerijnse regering heeft de internationale organisatie van de burgerluchtvaart laten weten dat het gekaapte lijntoestel van de Israëlische maatschappij El Al zal worden vrijgegeven en de bemanning en de nog in Algiers verblijvende passagiers zullen worden vrijgelaten, zodra het onderzoek is voltooid.
Dit meldt het Israëlische blad „Yedioth Aharonoth". De organisatie voor de burgerluchtvaart heeft de Israëlische regering hiervan telegrafisch op de hoogte gesteld, aldus het blad.
— l>e vakantie van mevr. G. Kahl (57) uit het Duitse Göttingen is voorlopig geëindigd in het Academisch Ziekenhuis in Groningen. De door haar man bestuurde auto botste gisteravond op het kruispunt ten noorden van de Maagdenbrug tegen een andere auto, waarvan de bestuurder geen voorrang gaf. De Duitse auto vloog over de kop, mevr. Kahl liep hoofdwonden en vermoedelijk een linker armfractuur op.
Zie ook pagina 6 voor stadsnieuws
---

Avondtmusyck bereikt haar 300ste concert
(Van een onzer verslaggevers)
Op donderdag 1 augustus (overmorgen) wordt het driehonderdste concert in de reeds zeer vele jaren in Groningen gegeven zomerseries „Avondtmusyck" gegeven.
Dit concert is een orgeïbespeling — een heel Bach-programma — door Charles de Wofff op het Marcussen-orgel m de Doopsgezinde kerk in de Oude Boteringestraat.
Het initiatief tot deze Avondtmusyck-en, naar het voorbeeld van de avondbespelingen die de beroemde Buxtehude in zijn tijd in Lübeck placht te geven, werd in het begin van de vijftiger jaren genomen door Cor Batenburg, organist van de Martinikerk. De uitvoeringen werden uiteraard ook altijd in deze hoofdkerk van de stad gehouden. Het initiatief van Batenburg werd een groot succes, de publieke belangstelling bewoog zich in opgaande lijn. De bespelingen hadden afwisselend plaats op het grote orgel en op het koororgel. Er is een tijd geweest dat niet alleen het koor vol zat met toehoorders, maar ook de kooromgang.
In de loop der jaren kwamen nog andere kerken in stad en omgeving muzikaal in trek, toen daar eveneens concertseries werden georganiseerd, hoewel op andere tijden van het jaar, zoals bijvoorbeeld de najaarsconcerten op het orgel van de A-Kerk, die ook zeer veel belangstelling kregen.
Door de restauratie van het koor der Martinikerk moest het kleine orgel daar worden weggehaald. De bezwaren van het grote orgel gingen steeds zwaarder wegen en zo kwam men er vorig jaar toe de zomerserie Avondtmusyck over verschillende kerken te verdelen, onder andere ook de Immanuelkerk in Corpus den Hoorn en de Hervormde Kerk in Noordwolde, waar twee bestuursleden van de Stichting Avondtmusyck organist zijn, te weten resp. de heren R. Ottes en P. Moerman (van het begin af secretaris).
Wanneer te zijner tijd de restauratie van het koor der Martinikerk voltooid is, zullen de Avondtmusyck-en ongetwijfeld weer meer op deze kerk worden geconcentreerd. Wim van Beek, de huidige organist van deze kerk, destijds opvolger van Cor Batenburg, vertelde ons dat gewerkt wordt aan de plannen om het koor van een nieuw orgel te voorzien. Dat wil zeggen: er is geruime tijd geleden een orgelkas gekocht, die vroeger in een andere Martinikerk heeft gestaan, namelijk die van Bolsward. In deze kas zal een nieuw orgel van ca. 14 tot 15 stemmen worden gebouwd. Omstreeks september zal men een actie beginnen om een basis te krijgen voor de kosten, die op ongeveer f 75.000 kunnen worden geschat.
Wim van Beek zal zelf deze zomer nog één Avondtmusyck geven op donderdag 8 augustus in de A-kerk.
Nog een week later (donderdag: 15 augustus) zal het Martini-orgel worden bespeeld door een organist van Honoloeloe, namelijk prof. dr. Frank Herand.
---

Mendes-France uit PSU
Pierre JMendes-Franee, de voormalige Franse premier, die bij de jongste verkiezingen werd verslagen, ig uit zijn Verenigde Socialistische Partij (PSU) gestapt.
De PSU werd acht jaar geleden gesticht door linkse intellectuelen. In het vorige parlement had de partij drie zetels, waarvan er een werd bezet door Pierre Mendes-France.
---

EEG praat weer over Brits toetredingsverzoek
Frankrijk heeft vandaag voor zijn partners in de EEG verklaard, dat het in oktober het Britse lidmaatschap zal bespreken.
Het laatste werkelijke debat vond plaats in december, waarbij Frankrijk zich tegen het Britse lidmaatschap verzette.
De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Michel Debre, deelde zijn collega's tijdens een gewone ministersbijeenkomst van de zes evenwel mee, „dat Frankrijk niet geheel het standpunt van de andere leden deelt „inzake de behandeling van de Britse aanvrage van het lidmaatschap."
---

Zilveren eremedaille O. N. voor W. Jekel, Coevorden
(Van onze redactie voor ZO-Drenthe)
De burgemeester van Coevorden, drs. P. A. Wolters heeft gistermiddag in zaal Arends in Coevorden de zilveren eremedaille, behorend bij de Orde van Oranje Nassau uitgereikt aan de heer W. Jekel, die in verband met 't bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd afscheid nam als plaatsvervangend directeur van het Rijks Arbeidsbureau te Coevorden.
De heer Jekel vestigde zich 40 jaar geleden in Coevorden als administrateur van het tuinbouw-voorbeeldbedrijf De Toekomst. In '34 kwam hij als amb • tenaar werkloosheidsverzekering in dienst bij de arbeidsbemiddeling. Drs. Wolters wees op de verdiensten van de heer Jekel voor de gemeenschap in Coevorden.
De heer G. Krol uit Assen, hoofdinspecteur-directeur van de arbeidsvoorziening in Drenthe, de heer J. Smit, directeur van het gewestelijk arbeidsbureau in Emmen en oud-wethouder J. B. Hemel uit Coevorden spraken de heer Jekel eveneens toe.
— Vorige week vrijdag is van een basis in Zuidwest-Frankrijk een ballistische lange-afstandsraket gelanceerd in de richting van de Atlantische Oceaan. De proef is .bevredigend verlopen. Het was een tweetraps raket, geladen met tien ton brandstof.
— De Surinaamse overheid overweegt stappen om het dragen van messen te verbieden. Dit in verband met het toenemend aantal steekpartijen van de laatste er Manichand van Justitie en Politie zal deze week een comrrissie Installeren om te adviseren over de positie van minderjarigen in civielrechterlijk en strafrechtelijk opzicht.
---

MOBILISATIE IN Z.-JEMEN
De regering van de volksrepubliek Zuid-Jemen heeft gisteren de algemene mobilisatie afgekondigd om het hoofd te bieden aan opstandige elementen in het land. Volgens mededelingen van radio-Aden zijn de rebellen echter van hun posities verdreven en worden nu achtervolgd. Deze operaties zouden bevredigend verlopen in de provincie Radfaf, 90 kilometer ten noorden van Aden.
---