kastje kijken met nico scheepmaker De grote vraag die iedere rechtgeaarde Nederlander zich gisteravond vóór de aftrap van het televisieprogramma stelde was, of Feijenoord nog ter sprake zou komen of niet. Gelukkig wel. Brandpunt had even een bliksembezoekje afgelegd bij Eddy, Coen en Rinus (een man van zijn klasse zou toch langzamerhand geen sigaretten meer moeten verkopen, maar minstens sportauto's of piano's), waaruit bleek dat de Feijenoorders momenteel schor zijn en een lam rechterhandje hebben van het „dank-je-wel"- zeggen en handen schudd De doelpunten kregen we gisteren niet meer te zien, tot mijn onsteltenis. Bob Spaak heeft zelfs publiekelijk durven verklaren dat hij geen reden ziet de wedstrijd nog een keer te herhalen, omdat het gehele Nederlandse volk er woensdag al naar heeft gekeken. Bovendien, zei hij, komt er in juni nog zoveel voetbal vanuit Mexico, dat we overvoerd zouden raken als deze wedstrijd ook nog eens herhaald werd. Ik ben het daar niet mee eens. Natuurlijk komt er nog zeer veel voetbal, maar daar zijn geen Nederlandse voetballers bij, en de belangstelling voor Feijenoord-Celtic zal toch nooit benaderd worden. Bovendien vergeet hij één belangrijk ding, namelijk de geweldige „terugslag" die de overdonderende overwinning heeft gehad en die bijna zo sterk was als het afschieten van de „kogel" (de wedstrijd) zelf. De mensen die, door welke omstandigheden dan ook (werk, vergadering, geen toestel) de wedstrijd gemist hebben, lopen nu rond met het idee de kans van hun leven te hebben gemist. Bovendien zijn een heleboel randfiguren bij het voetbal, de mensen die half geïnteresseerd kijken zonder zelf ooit naar een voetbalstadion te gaan en die pas na die 150.000 man op de Coolsingel gaan beseffen, dat ze maar met een half oog gekeken hebben naar iets waar zij eigenlijk met hart en ziel naar hadden moeten kijken. En ten derde zijn er dan nog de talloze supporters die er nooit genoeg van kunnen krijgen, plus nog de voetballiefhebber* die achteraf alle fraaie verfhSten over Happels uitgekookte tactiek, de manier waarop „de kleine vlo' *in bedwang werd gehouden, etc., nog wel eens buiten de directe spanning van de wedstrijd om, zouden willen navorsen. Natuurlijk zal de kijkdichtheid beduidend lager zijn dan de eerste keer, maar zij zal toch nog altijd hoger zijn dan van negen van de tien andere NOS-programma's de komende week, dius waarom zendt de NOS die wedstrijd eigenlijk niet nog een tweede keer uit? De makkelijkste weg is niet altijd de slechtste, bovendien kan men het zich iets moeilijker maken door enkele kenners begeleidend commentaar te laten geven, zodat ook de halfinsiders begrijpen wat zij zien. En dan besteedde „Brandpunt", behalve aan Feyenoord, ook nog aandacht aan de studentenonrust in Amerika, en de niet minder grote studentenonrust op het eiland Okinawa, waar Japanse studenten elkaar te lijf gingen buiten bezwaar van de plaatselijke politie. Aad van den Heuvel stond er als grote blanke man, zonder helm en schild zoals de strijders droegen, midden tussen in, af en toe bukkend uit angst dat een steen de microfoon zou beschadigen. Het deed denken aan die reportage die we eergisteren te zien kregen van het front in Cambodja, waarbij de interviewer en de geïnterviewde ook af «n toe moesten wegduiken, echter niet voor een steen maar voor echte kogels. Het verschil tussen Amerika en Nederland werd symbolisch weergegeven door dat verschil tussen die Amerikaanse reporter en Aad van den Heuvel: zij moeten allebei uit lijfsbehoud bukken, maar ize bukken wel voor andere dingen . . . --- 'De onvoltooide' (J.) Hugo Kach gaat er vanuit, dat muziek een akoestisch gebeuren is, dat op grond hiervan niet op de tv, maar de radio thuishoort. Toch heeft hij het op zich genomen de bekende z.g. Onvoltooide Symfonie van Schubert over de tv te doen uitzenden, maar hij breekt daarbij met de geijk'• presentatievorm: het afwisselend richten van de camera op het orkest, de solist en de instrumenten of secties. Kach geeft de volgende toelichting: De belangrijkste voorwaarde muziek het medium van het oog effectief te brengen, is de adem van een ositie aan de hand van een intenanalyse op te sporen en die in filmbeelden te vertalen. Pas wanneer de adem van de verlig volkomen aansluit bij de muziek, is bereikt, dat het opdringerige beeld de muziek niet meer stoort. In deze kleurenproduktie voeren de Wiener Philharmoniker onder leiding van Josef Krips de compositie uit 'zondag, eerste net 21.35-22.00). Het noordelijke derde net vertoont van 20.55 tot 21.20: de Canadese korte speelfilm „The railrodder'. *e laatste film, die Buster Keaton — nd op een draisine en varend in * Journaal en weerbericht. Aansl.: Het woord voor de zondag. 22.20 Entscheidung vor Morgengrauen, Amerikaanse speelfilm. 0.15 (K) Journaal. --- Duitsland II 18.45 Muzikaal programma. 19.45 (K) Nieuws en weerbericht. Aansluitend: Weekkroniek. 20.15 Christoph Kolumbus (2), documentair spel. 21.40 Sport en loterij berichten. 22.55 (K) Nieuws en weerbericht. 23.00—p1m. 0.25 Der Mörder Dimitri Karamasoff, Duitse speelfilm uit 1931. --- Duitsland III 20.00 Journaal. 15.02 (K) Weekjournaal - met titels voor slechthorenden. 15.22 Verkeersinformatie. 15.25 (K) Skippy - tv-serie voor de jeugd. 15.50 (K) Passepartout: Eurofashion-festival 1970: Reportage van een wedstrijd voor jonge mode-ontwerpers in Loosdrecht. 16.55—17.00 Toto-uitslagen. 18.55 (K) De Fabeltjeskrant. IKOR-CVK-RKK: 19.00 Bijbelvertelling voor kinderen. IKORCVK: 19.05 (K) Filmportret van de Amsterdamse schilder Cyril (Sjalom) Lixenberg. AVRO: 19.30 Muziek voor het publiek van morgen: Concertgebouworkest olv Bernard Haitink. NOS: 20.30 (K) Journaal. AVRO: 20.35 Hier Parijs - hier Jan Brusse: informatief programma. 20.45 Rotterdam sinds mensenheugenis, documentaire. 21.25 (K) Een avondje uit met Corry: showprogramma. Bond Zonder Naam: 22.35 Welkom in Land en Bosch, gesprek. NOS: 22.45—22.50 (K) Journaal. --- Per 4 juni gevraagd: melkrijders Praalgraf van Weense gravin in N. H. kerk van Oldehove IN DE NEDERLANDSE HERVORMDE KERK in Oldehove zijn onlangs — zoals gemeld — twee eeuwenoude grafkelders blootgelegd. In één ervan staat een zeer fraaie zandstenen tombe. In dit praalgraf bevinden zich de overblijfselen van de in 1730 op 32-jarige leeftijd overleden Weense gravin Margaretha van Cobentzel. Drie jaar voor haar dood — op 16 januari 1727 — was zij getrouwd met Ludolph Luirdt van Ripperda, een zoon van de avontuurlijke Groninger edelman Johan Willem van Ripperda. Dat de overblijfselen in dit praalgraf die van deze Weense gravin zijn, valt af te leiden uit het familiewapen en de tekst op de tombe. In de tekst komen chronogrammen voor, die, in Romeinse waarden omgezet, het sterfjaar — 1730 — van de gravin aangeven. Werknemers van de Uithuizer aannemer H. Bultema, die met de restauratie van de uit 1300 daterende kerk is belast, hebben de beide grafkelders gevonden. De vloer van het kerkje blijkt bij een vroegere verbouwing bijna een meter te zijn opgehoogd. Bij het afgraven van een gedeelte van die ophoging stuitten de restaurateurs op de grafkelder met de tombe van de Weense gravin. Even later vonden zij de tweede grafkelder, waarin alleen een eenvoudige houten kist staat. Beide kelders zijn alleen via een laddertje te bereiken. In de kelder, waarin de tombe staat, liggen — verspreid in het water op de vloer — een groot aantal schedels en beenderen. Een gedeelte van deze overblijfselen is naar alle waarschijnlijkheid afkomstig uit houten doodskisten, die op stenen paaltjes aan weerszijden Van de tombe hebben gestaan. De andere overblijfselen zijn waarschijnlijk later — mogelijk na de opruiming van een andere grafkelder — in deze kelder gedeponeerd. Er kunnen namelijk niet net zoveel kisten gestaan hebben als er overblijfselen zijn; daarvoor is de kelder te klein. Het stoffelijk overschot van de gravin is, omhuld door een houten en een loden kist, in de tombe gelegd. De houten kist is vergaan; de loden is echter nog gedeeltelijk intact. In de kisten heeft een — nu gebroken — krjkglas gezeten, waaruit men zou kunnen concluderen, dat het lijk gebalsemd werd. De op fraai bewerkte voeten staande tombe kan niet in zijn geheel door de nauwe ingang in de grafkelder zijn neergelaten. Bodem en zijwanden zijn, dat is aan naden te zien, afzonderlijk gemaakt en ook het deksel bestaat uit twee delen. Men moet deze delen stuk voor stuk in de kelder hebben laten zakken en ze daar hebben gemonteerd. Het deksel van de tombe was, toen de restaurateurs de kelder betraden, niet gesloten. De beide helften waren kennelijk met geweld van elkaar gerukt, waarbij het koperen beslag, dat de beide helften bij elkaar hield, werd verbroken. Aangenomen wordt, dat dit 't werk is geweest van lieden, die eventuele kostbaarheden uit »Je kist hebben willen roven. Het is ook mogelijk, dat het iemand om het lood van de kist te doen is geweest. Hij heeft dan echter kennelijk geen tijd gehad het lood te smelten. De Weense gravin Margaretha van Cobentzel was dus een schoondochter van de Groninger edelman Johan Willem van Ripperda, die leefde van 1684 tot 1737. In 1704 trouwde hij met Aleijda van Schellingwoude. Uit dit huwelijk werd in 1706 Ludolph Luirdt geboren, die in 1727 mét de Weense gravin, die weduwe was, in het huwelijk trad. Nadat Margaretha op 24 mei 1730 in Den Haag was overleden, hertrouwde Ludolph Luirdt in 1735 met Maria Isabella . van Ewsum. Ludolph Luirdt overleed op 22 oktober 1739. Twee jaren tevoren — in 1737 — was Ludolphs avontuurlijke vader gestorven. K. ter Laans Groninger encyclopedie leert over deze schoonvader van de Weense gravin: „Groninger edelman uit Oldehove, lid van de Staten en sedert 1712 van de Staten-Generaal, gezant in Spanje 1715, waar hij weldra samenwerkte met de minister Alberoni. Hij werd er rooms katholiek en kwam tot groot aanzien. In 1718 voerde hij de lakenweverij in Spanje in; in 1724 werd hij Spaans gezant te Wenen, in 1725 alvermogend minister met de titel van hertog. Hij was minister van Buitenlandse Zaken, Financiën, Oorlog, Marine, de Indien en Justitie. Ook werd hij Eerste Grande van Spanje. Hij verbeterde de landsverdediging en bezuinigde sterk, zodat veel officieren ontslagen werden en veel andere ambtenaren. Maar nu keerde de kans. In 1726 werd Ripperda gevangen gezet te Segovia. Maar hij slaagde erin naar Engeland (1728) en in 1731 naar Marokko te vluchten, waar hij ook weldra de regering leidde. Doch ook hier kwam hij ten val. Hij is te Tetuan in armoede gestorven, „de hoogste Groninger". Door omstandigheden moet het voor vandaag aangekondigde bevrijdingsverhaal, dat de tweede prijs haalde in onze wedstrijd, vervallen. Daarmee is het niet van de baan, integendeel, u houdt het tegoed. Het verhaal zal dinsdag a.s. in deze rubiek worden afgedrukt. De Nederlandse hervormde kerk in Oldehove, waarin de beide eeuwenoude grafkelders zijn gevonden. De keider met de zandstenen tombe ligt onder de grafsteen in het afgegraven gedeelte (links). --- Nederland 2 NOS: 18.55 De Fabeltjeskrant. 19.00 (K) Journaal. 19.05 De Vrijbuiters, tv-feuilleton voor de jeugd. 19.30 Studio Sport I. 20.15 Panoramiek: informatief programma over nationale en internationale gebeurtenissen en situaties. 20.40 (K) Wet-strijd, spelprogramma over kennis en recht en wet. 21.10 Studio Sport 11. 21.35 Zienswijze: astrologie wetenschap of bijgeloof?, gesprekken. 22.25 Samenvatting van de vandaag verreden etappe Olympia's Ronde van Nederland. 22.35—22.40 (K.) Journaal. --- Duitsland I 10.00 Nieuws. 10.05—10.50 Sportspiegel. 11.00 (K) Programma-overzicht. 11.30 Katholieken in Zuid-Vietnam, filmreportage. 12.00 Der Internationale Frühschoppen. 12.45 (K) Weekjournaal. 13.15 (K) Regionaal weekjournaal. 14.45 Voor de kinderen. 15.15 Vidocq, tv-film. 15.45 (K) Das Rosarote Leben, filmrep. 16.30 Quiz. 17.15 Die Muiter, tv-spel. 18.25 Nieuws en weerbericht. 15.30 Brüder im All. tv-serie. 16.00 (K) Internationaal Concours Hippique te Ludwigsburg. 17.25 iK> Big Valley. tv-frlm. 18.15 (K) Nieuws, weerbericht en sport. 18.30 Treffpunkt U-Wagen, tv-serie. 19.00 Sportjournaal. 19.45 (K) Nieuws en weerbericht. 19.55 Informaties en meningen over Midden-Duitsland. 20.15 Auktion bei Gwendoline. komedie. 21.30 Die totale Verfhrung, documentaire serie. 22.30 (K) Journaal en weerbericht. 22.35—22.55 Gesprekken. --- Duitsland III 18.15 Pianorecital met toelichting. 19.30 Portret van een leraar in Duitsland. 20.00 (K) Journaal en weerbericht. 20.15 Sherlock Junior, Amerikaanse speelfilm. 20.55 (K) The Railrodder, korte Canadese speelfilm. 21.20—21.50 Jazz-Workshop. --- Dagprogramma maandag NEDERLAND 1: 10.45—11.35 DUITSLAND I: 10.00 Nieuws. 10.05 Weekkroniek. 10.25 Amusementsprogramma. 11.05 Kubinke, tv-film. 12.45 Internationaal persoverzicht. 12.55—13.30 Reportages van buitenlandse correspondenten. 16.35 Nieuws. 16.40 v. d. kinderen. 17.25 Schwabische Höhlen verkenning en onderzoek. 17.55— 18.00 Nieuws. DUITSLAND II: 17.30 Nieuws en weerbericht. 17.35 Muzikaal programma met amateurs. 18.05 Actualiteiten en muziek. --- ZONDAG HILVERSUM I 402 m. VARA: 8.00 Nws. 8.10 Socialistisch strijdlied. 8.13 Wat een weer!: gev. progr. (9.00 Sportmed.). 9.15 Oude muz. 9.45 Uitzending Humanistisch Verbond. IKOR: 10.00 Kinderdienst. 10.30 Herv. kerkd. 11.30 Vraag en antwoord. 11.40 De Open Deur. AVRO: 12.00 Muzikaal Onthaal: bonte muzikale show. 13.00 Nws. 13.10 De toestand in de wereld, lezing. 13.19 Radiojourn. 13.35 Radar: radioperiodiek. 14.05 De Johan Willem Friso Kapel. NOS: 14.30 progr. voor de gastarb. VARA: 17.00 Stereo: lihte ork.mz. m. sol. 17.50 Nws. NOS: 18.05 Med. 18.10 Langs de lijn II: sportrep. en beschouwingen. VARA: 18.30 Het oproer kraait: rebelse liedjes van altijd en overal. 19.00 Zin en tegenzin: disc. over een act. onderwer. VPRO: 19.30 Nws. 19.35 lArte dell'Arco: klass. muz. voor clavecimbel en gamba. 20.00 Oorlog en vrede, doe. progr. AVRO: 20.30 Stereo: In de kaart gespeeld: gev. verz.pl.progr. 22.30 Nws. 22.40 Med. 22.43 Radiojourn. 22.55 Stereo: Licht gev. pl.progr. 23.55-24.00 Nws. HILVERSUM II 298 m. KRO: 8.00 Nws. 8.10 Stereo: Badinerie: klass. muz. 9.00 Nws. en waterst. 9.15 Stereo: Laudate: klass. en mod. gewijde muz. 10.00 Eucharistieviering. 11.00 Stereo: Metropole ork. en sol. 11.54 SUS- Aktie. 11.55 Med. NCRV: 12.00 Kerkorgelconcert: klass. en mod. muziek. 12.40 Tussenbeide: Act. kroniek, 13.00 Nieuws, 13.10 Voor de jeugd, 13.25 Stereo: klass. kamermuz. 14.10 Lied in tweevoud: voordracht en muz. NOS: 14.30 Stereo: Overijssels Filharm. ork. en sol.: klass. en mod. muz. In de pauze: plm. 15.30-15.50 Werktheater II: maandelijks progr. over toneel. 16.30 Let the peoples sing: internationale korenwedstrijd. CVK: 17.00 Vrije Evangelische kerkdienst. 18.00 Convent: wek. halfuur over en uit de kerk. IKOR: 18.30 Zingt het oorbedachte lied: Resultaten van een organistencursus, 18.50 Kerk veraf en dichtbij. NCRV: 19.00 Nieuws, 19.07 Musica Sacra: Mannenkoor met zangsol. en instrum.: klass. en mod. gewijde muz. 19.45 Liefde, lezing. 20.00 Stereo: oude muz. 20.30 Vocaal ensemble, Radio Bachork. en zangsol.: klass. gewijde muz. KRO: 21.00 Stereo: Uit de lucht gegrepen: muz. quiz. 22.00 Kruispunt: magazine met achtergrondinf. over kerk en samenleving. 22.25 Overweging. 22.30 Nws. 22.40 Stereo: verz.pl.progr., mod. en klass. muz. 22.55-24.00 Nws. HILVERSUM III 240 m. en FM-kan. AVRO: 9.00 Nws. 9.02 Drrruit! licht pl.progr. 10.00 Nws. 10.02 Juist op zondag, 11.00 Nws., 11.02 Muz. Mozaïek. VARA: 12.00 Nws. 12.02 Met vriendelijke groeten: verz.pl.progr. 13.00 Nws. 13.02 NAR: Nederlandse Artiesten Revue. NOS: 14.00 Nws. 14.02 Langs de lijn: reportages en beschouwingen over vandaag te sp. wedstr., afgewiss. door gramm., (15 00-15.02 en 16.00-16.02 Nws.) AVRO: 17.00 Nws. 17.02 Radiojourn. 17.05-18.00 Superclean Dreammachine: licht pi. progr. draadomroep lijn 3 Zondag, 10 mei 18.00-18.15 Literair kwartier. Eindredaktie Tiny Mulder. G. Beukema bespreekt: E. J. Huizenga-Onnekes — „Heksen en duivelsverhalen in Groningerland" (J. D. v.d. Veen-Winschoten), C. F. de Vries bespreekt: J. Fabricius — „Voorrijden, mevrouw?" (Leopold- Den Haag). 18.15-18.30 Lichte muziek. 18.30-19.25 Sport voor sport. Eindredaktie Jan Hof. 19.25-20.00 Muziek. Eindredaktie Henk Broekstra. Recital door Benno Piermeyer. Programma: Mozart- Duport variaties, Orthel — Sonatine no. 3, op 28, De Leeuw — Music for piano I, Chopin — Scherzo no. 2 in bes. Zie voor het radioprogramma van maandag op pagina 17. ---