BRITS AUTEUR: DUBCEK IN '68 BEHANDELD ALS BEEST DOOR RUSSEN De Tsjechoslowaakse leider Alexander Dubcek is als een beest behandeld tijdens zijn gedwongen bezoek aan Moskou na de inval in zijn land van de troepen van de Warschaupactlanden. Dit schrijft de Britse journalist en auteur William Shawcross in een vandaag in Londen gepubliceerde biografie van Dubcek. Volgens Shawcross was de leider van de Tsjechoslowaakse communistische partij er erg aan toe als gevolg van een shock toen hij twee jaar geleden werd gearresteerd en van Praag naar Moskou werd gebracht. „Wat er toen precies met hem gedaan is, is nog niet duidelijk, maar zijn behandeling is een van de afschuwelijkste en weerzinwekkendste aspecten van de invasie. Men behandelde hem meer als een beest op weg naar de slachtbank dan als een vooraanstaand politicus uit een verbonden land." Shawcross die een maand voor de invasie in Tsjechoslowakije was en daarna nog 20 keer naar dit land is gegaan voor vraaggesprekken met politici, studenten en vrienden van de Dubceks, meent dat de voormalige Tsjechoslowaakse partijleider een man is die zich meer op zijn gemak voelt bij zijn gezin en familie in Slowakije dan elders. „Alexander Dubcek is in wezen een kleinsteedse politicus en geen staatsman van nationaal, laat staan internationaal formaat." --- Containerschip weigert helling af te lopen bij Van der Giessen (Van onze correspondent in Rotterdam) De stapelloop van het grootste ooit in Nederland gebouwde containerschip de voor de Koninklijke Nedlloyd N. V. in Rotterdam bestemde Abel Tasman - ging gisteren op de werf van Van Der Giessen-De Noord N.V. in Krimpen a-d IJssel niet door. Nadat mevrouw W. Oyevaar-Boer, echtgenote van de oud-voorzitter van de raad van beheer van de VNS, het schip om ongeveer zeven uur had gedoopt, weigerde het ruim 12.000 ton wegende gevaarte de helling af te gaan. Een uur lang heeft men geprobeerd alsnog beweging in het schip te krijgen, maar het lukte niet. De hele avond is een groot aantal werfarbeiders bezig geweest de stoppingen weer onder het caseo te slaan om zeker te zijn, dat het schip niet uit zichzelf zou gaan glijden. Op dit moment is er nog niets van te zeggen wanneer de stapelloop van de Abel Tasman kan plaats hebben. Er is een behoorlijk hoge waterstand voor nodig; een vertraging van enkele weken is daarom niet uitgesloten. De Abel Tasman (draagvermogen 33.000 ton en een capaciteit van 1590 containers) zal worden ingezet in de vaart tussen West-Europa en Australië. Voor de containervaart op het Verre Oosten zijn voor de Nederlandse Scheepvaart Unie, waarvan de Koninklijke Nedlloyd een onderdeel is, twee grotere schepen in aanbouw in West-Duitsland. --- Bang voor cholera-prik Een Libanese politieman houdt een se iueeuwend kind vast ais een zuster in het Rode Kruisziekenhuis in Beiroet haar een injectie geelt tegen cholera. De gehele stad Beiroet is gisteren tegen deze ziekte ingeënt. --- VEERTIEN DAGEN IN SLAGHAREN Voor het eerst compleet Russisch gezin op bezoek bij familie in Nederland (Van onze redactie in Hoogeveen) „Ik heb veel contacten met Russische landgenoten die in Nederland wonen, en zo meen ik ook te weten dat het thans voor de eerste maal na de Tweede Wereldoorlog is dat een compleet Russisch gezin buiten Rusland op familiebezoek mag gaan. Tot nu toe kwamen alleen echtparen zonder hun kinderen of mannen en vrouwen afzonderlijk naar ons land. Ik vind het daarom zo geweldig fijn om mijn broer, zijn vrouw èn hun beide dochters tegelijk in huis te hebben!" Dit vertelt ons een oijzonder gelukkige mevrouw A(nna) Schlepers-Prichodjko (39) in het Noordoverijsselse dorp Slagharen. Veertien dagen lang heeft zij haar broer Wasyl Prichodjko (38), diens vrouw en hun 2 kinderen respectievelijk 16 en 10 jaar op visite en zij is elke dag druk in de weer om het haar familieleden uit Rusland naar de zin te maken. Kort na de oorlog trouwde Anna Prichodjko met veehouder Schlepers uit Slagharen en verloor zij haar vader, moeder, broer en zuster uit het oog. Niet voor erg lang overigens, want mevrouw Schlepers is na 1947 al viermaal naar Rusland geweest; eenmaal samen met haar man. Haar broer Wasyl is ook al eens op bezoek geweest in Slagharen, maar nog nimmer met zijn hele gezin, want dat werd door de Sovjet-regering, geloof ik, niet aan de Russen toegestaan, aldus mevrouw Schlepers. Groot was dan ook haar verrassing toen zij in juli bericht kreeg dat dit jaar de hele familie Prichodjko uit Woroschilowgrad (tussen Charkow en Rostow in de Oekraïne) naar Slagharen zou komen. Dezer dagen was het dan zover dat de Russische familie in Oldenzaal uit de trein stapte, na een reis van zo'n 2500 km. Broer Wasyl (employé bij een mijn) zegt achteraf over de lange treinreis — via Moskou —, „dat hij beter met het vliegtuig had kunnen gaan, want door de vele toeristen waren de treinen overal erg vol geweest". Zuster Anna vertaalt: „Het was dommigheid, toen ik (Wasyl, red.) voor het eerst naar Nederland kwam was het februari en dan gaat het per trein heel goed, nu zaten we echter midden in het vakantieseizoen." De voornaamste impressie van de familie Prichodjko van ons land — de heer en mevrouw Schlepers maken per auto elke dag een uitstapje — is wel dat het hier zo vreselijk druk is. Mevrouw Schlepers: „Ze hebben me verteld dat ze hier niet graag zouden willen blijven; de landerijen en de steden vinden ze erg mooi." De vier kinderen van het echtpaar Schlepers zijn reuze ingenomen met het bezoek van hun Russische nichten. De heer Schlepers: „Het is onvoorstelbaar hoe goed die jongelui elkaar begrijpen. Ze spreken Engels, wat Russisch en Nederlands en met wat gebarentaal erbij komen ze al tot hele gesprekken." Naast de dagtochtj es door ons land, stelt mevrouw Schlepers haar familieleden voor aan haar Russische kennissen die, zoals ze zegt, in Amsterdam, Groningen en enkele andere plaatsen wonen. De heer Schlepers laat weten dat hij zich tijdens de (vele) gesprekken tussen zijn vrouw en haar familieleden vaak terugtrekt. „Ik heb wel geprobeerd — via een TV-cursus — om de Russische taal wat te leren spreken, maar dat is nog niet erg goed gelukt. Het zou ook te vermoeiend voor mijn vrouw zijn om steeds maar als tolk te fungeren en.. ze hebben elkaar zo lang weer niet gezien dat er genoeg te vertellen valt. Later zal m'n vrouw wel zeggen wat er zoal is gebeurd in de Russische familiekring." Volgende week gaat de familie Prichodjko weer naar Worochilowgrad. Door middel van brieven zal men echter contacten met zus en schoonzus Anna behouden. Aan het al weer naderende vertrek denkt mevrouw Schlepers nog niet, ze is nu alleen maar blij dat haar broer en zijn hele gezin in Slagharen zijn. „Ze voelen zich nu veel rustiger bij ons want ze weten zich immers bij elkaar," aldus mevrouw Schlepers. Familiereünie in Slagharen. V.1.n.r.: mevr. Schlepers, haar broer Wasyl Prichodjko, de heer Schlepers, de twee dochters van het Russische echtpaar en mevr. Prichodjko. --- VORIG JAAR: 11.635 In juli 10.800 huizen gereed Volgens voorlopige gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek werd in de maand juli 1970 met de bouw van 8600 woningen begonnen tegen 7900 in juli 1969. Het aantal voltooide woningen bedroeg in juli 1970 10800 tegen 11635 in de overeenkomstige maand van 1969. Gerekend over de eerste zeven maanden bedroeg het aantal begonnen woningen 71.130 (67.594 in dezelfde periode van 1969) en het aantal woningen 61.595 (67.259). --- — De douane in New York heeft gisteren beslag weten te leggen op een partij LSD met een geraamde zwarte marktwaarde van meer dan een miljoen dollar. Bovendien is een persoon aangehouden die de sleutelrol zou hebben vervuld in de smokkel van het hallucinaties opwekkende middel. Bij een „routinecontrole" van een in Zwitserland verzonden brief bleek deze 15,2 gram zuivere lsd te bevatten, daaruit kon volgens douanehoofd Myles Ambrose 300.000 doses „consumtie-lsd" worden vervaardigd, met een marktwaarde van 600.000 dollar. In de woning van de adressant, een 26- jarige fotograaf, werden in een brandkast nog eens 85.000 doses aangetroffen, die op 425.000 dollar geschat werden. --- Ex-kippenplukker Wie is Jan Kroonenberg? Eigenlijk is „textielkoning" een te vleiende titel voor een man die puissant rijk 1# geworden met het er doorstouwen van steeds omvangrijker wordende partijen textiel in steeds meer winkels. Met, weten we sedert de liquidatie van het Amsterdamse bedden- en matrassenmagazijn Van Veen, steeds minder personeel. En dat terwijl men hem in Amsterdamse textielkringen juist „zeer veel personeel" toewenst, iets wat men van oudsher alleen zegt tegen personen van wie men het bloed wel kan drinken. Dat kunnen er dan ook tallozen in het Amsterdamse textielkwartier rondom de Jodenbreestraat, waar Jan Kroonenberg is geboren en getogen, waar hij vóór de oorlog kippenplukker was. De manier waarop de heer Kroonenberg tot een succesvol zakenman is geworden — het aan de lopende band opkopen van textielzaken, ze volstouwen met vaak over de grens (Oost-Duitsland bijvoorbeeld) voor een zacht prijsje op de kop getikte partijen textiel die hij blijft uitverkopen tot hij de panden met vaak forse winsten weer kan doorverkopen — heeft hem veel vijanden bezorgd. --- Hearing over drugs in leger De Amerikaanse senaatscommissie voor justitie heeft gisteren een hearing gewijd aan het gebruik van drugs in het leger. Drie getuigen in deze zaak verschenen gemaskerd voor de commissie. --- Bestuurders kwetsten bouwvakker door opmerking over gedrag bij minder goed weer Bonden uit Stichting Verletbestrijding De drie vakbonden in de bouwnijverheid hebben gisteren besloten hun functionarissen die zitting hebben in de Stichting Verletbestrijding Bouwnijverheid terug te trekken zolang ir. A. Lekkerkerker en mr. W. G. Koppelaars voorzitter respectievelijk directeur van deze stichting blijven. Dit naar aanleiding van voor de bouwvakkers kwetsende uitlatingen over hun mentaliteit bij vorst en regen. De drie bonden zullen alleen dan op hun besluit terugkomen als ir. Lekkerkerker en mr. Koppelaars hun uitlatingen in het openbaar herroepen. De werknemersorganisaties die samenwerken in de centrale commissie bouwnijverheid zeggen met grote verontwaardiging te hebben kennis genomen van de uitspraken van ir. Lekkerkerker en mr. Koppelaars, gedaan in het Rotterdams Nieuwsblad van 13 augustus. Ir. Lekkerkerker zou hebben gezegd dat er maar een spetje regen hoeft te vallen of de arbeiders zitten in de keet. De aannemers zouden hier weinig tegen kunnen doen omdat zij kampen met een groot gebrek aan personeel. Mr. Koppelaars zou hebben gezegd dat er een andere mentaliteit bij de bouwvakkers zal moeten komen. Bij informatie is het het ANP gebleken, dat noch St. Joseph, noch de Centrale Commissie Bouwnijverheid bij zowel ir. Lekkerkerker als mr. Koppelaars hebben geïnformeerd naar wat zij pecies hebben gezegd. De bonden hebben zonder verdere navraag besloten tot terugtrekking van hun functionarissen uit de stichting. --- Textielkoning die zonder personeel rijk werd Jan Kroonenberg zwijgt over zijn rol in de Centrumbank-affaire (Van een speciale verslaggever) JAN KROONENBERG (50), de Amsterdamse textielkoning van wie vast staat dat zijn handel en wandel niet zijn los te koppelen van wat langzamerhand de geruchtmakende mysterieuze Centrumbank-affaire kan worden genoemd, houdt met zijn familie vakantie in Nice. In het peperdure Negresco-hotel aan de Promenade des Anglais wekt hij de indruk geen enkele bemoeienis te hebben met het gekrakeel rond de heren De Ruiter en Van de Oever. In de ochtenduren wandelt de diep gebruinde, corpulente Amsterdammer met vrouw, kinderen en andere familieleden naar de niet minder exclusieve Lidoplage om zich behagelijk neer te vlijen op de lichtblauwe rustbanken. 's Middags stapt hij met zijn zwager in zijn glanzende speedboot voor een snorrende cruise langs de Middellandse Zeekust, 's Avonds na een diner op het terras van Negresco slentert hij met de familie naar het terras van de Queennyclub voor het nuttigen van een koel drankje. Meneer Kroonenberg wil zijn vakantie ongestoord genieten. De stemming onder de familie is meer dan opgewekt getuige de kwetterende Amsterdamse stemmetjes die op de beschaafde terrassen de boventoon voeren. De textielkoning haat publiciteit. Wanneer wij hem benaderen voor informatie met betrekking tot zijn rol in de Centrumbank-affaire, wordt hij bijzonder kribbig en verkondigt luidruchtig dat hij met journalisten niets te maken wil hebben, dat hij buiten de publiciteit wil blijven. „Ik ben met vakantie, dag meneer." --- Grote stunt Wat hij thans met onder meer Schröder-Amsterdam en Van Veen doet, is een getrouwe kopie van de grote stunt waarmee hij zo'n vijftien jaar geleden de textielwereld voor joker zette: met die allereerste „Prijsbreker", 'n winkel op de hoek van de Amsterdamse Weesperzijde van waaruit hij als een der eersten ging opereren met het thans ook door anderen toegepaste verkoopsysteem „van fabriek naar verbruiker". De heer Kroonenberg was slechts mede-oprichter van de Prijsbreker-organisatie, die zeer veel filialen kreeg, ook buiten Amsterdam. Hij deed het samen met wat toen zijn grote vriend en compagnon was, de heer Simon Cosman, eveneens een vijftiger en thans zijn grote vijand. Ongeveer tien jaar geleden kochten beide heren elkaar uit, met dien verstande dat de overgebleven Prijsbreker-filialen door Kroonenberg werden voortgezet. --- Rivaliteit In Amsterdam pleegt de heer Kroonenberg zijn vroegere compagnon bij het op straat of in het biljartpaleis tegenkomen straal te negeren. Of dat in Nice ook zo toegaat? De heer Kroonenberg ligt er op het strand, de heer Cosman die er pok is, steekt hem er de loef af door af en toe voorbij te varen op een pas aangeschaft luxe jacht van anderhalve ton. De zuster van Jan Kroonenberg zit niet in Nice. Maar ook op de Albert Cuypstraat, waar zij tot voor kort achter een kraam textiel stond, is zij niet meer te vinden. Kroonenberg oordeelde het beneden zijn standing dat zijn zuster standwerkster was en deed er wat aan. Hij bood haar man een baan aan, als chef-verkoper in het voormalige, door hem opgekochte pand van Kreymborg, op de hoek van de Damstraat. Jan Kroonenberg stamt uit een gezin met elf kinderen. Op jeugdige leeftijd moest hij al meehelpen met het verdienen van brood op de plank. Als kippenplukker schopte hij het evenwel niet bijzonder ver. Na '45 boerde hij aanzienlijk beter met een handel in goud en horloges, een lucratieve business. --- HAL gaat 120 man Indonesisch personeel werven De Holland-Amerika-Lijn in Rotterdam heeft besloten 120 Indonesiërs in dienst te nemen voor de periode september 1970 tot juni 1971. De maatschappij heeft voor deze, wat wordt genoemd „verkennende ervaring met Indonesisch personeel" het ss Rijndam uitkozen, dat tussen 10 oktober 1970 en 31 mei 1971 reizen om de wereld gaat maken. Het door het aantrekken van Indonesiërs vrijgekomen Nederlands personeel wordt voor een deel geplaatst op andere schepen van de Holland- Amerika-Lijn. Voor het niet te plaatsen personeel is, zo deelt de maatschappij mee, overleg met de vakbonden gaande. Hoeveel personen zullen moeten afvloeien, wilde men bij de Holland-Amerika-Lijn niet meedelen. Men zei alleen dat het om een relatief klein aantal zal gaan. De stap is genomen in verband met de ongunstige loonontwikkeling in het passagiersbedrif, aldus de HAL. De Indonesiërs zullen werken in de hoteldienst (91), de dekdienst (17) en de machinedienst (12). — President Nixon heeft gisteren John N. Irwing benoemd tot onder-minister van Buitenlandse Zaken, in belangrij kheid de tweede functie op het State Department na minister Rogers. Irwin. een 56-jarige jrust, volgt Elliot Richardson op. die in juni de leiding over het ministerie van Gezondheid, Onderwijs en Sociaal Welzijn kreeg. ---