Analyse D« achttiend* matchpartij had het volgende verloop: FUcher — wit Spasski — ïwart I. e2-e4 e7-c5 1 Pgl-f* d7-d« } .Pbl-cJ PbB-c« 4. d2-d« csxd4 5. PfSxd4 PrB f« I L«l-g5 •n niet 6. Lc4, zoali in de inmiddels befaamde vierde matchpartij. Tot in deze partij Is er bij deze kleurverdeling trouwens In het geheel geen Siciliaans meer gespeeld. Zoals men zich nog zal herinneren, ontsnapte Fischer in die vierde partij ternauwernood aan de nederlaag. Nu ontstaat de Rauzer-variant, 15 Jaar geleden teer veel gespeeld, nu wat minder. Er ontstaat, zoals in bijna alle varianten van het Siciliaans, scherp spel. «. ~~ e7-e6 7. Ddl-d2 »7-a« 8. O-O-O LcB-d7 f. ft-f4 LfB-e7 10. Pd4-f3 b7-bS 11. gsxf6 Het bekendst Is hier 11. eS, dat na b 4 en nu ef6: of ed6: (het laatste is een stukoffer) tot zeer scherp spel aanleiding geeft. 11. _ g7xf6 Hier is de hoofdvoortzetting 11. ... Lf6:, een pionoffer. De gespeelde zet staat bekend als minder goed, omdat wit met direct 12. f 5 zwarts centrum lam zou kunnen leggen. Maar Fischer doet anders. 12. Lfl-d3 DdB-a5 II Kel-Bl b5-b4 14. Pc3-e2 Das-c 5 15. f4-f5 «6-a5 16. Pe2-f4 *5-a4 17. Tfl-cl TaB-b8 11 e2-c3 b4-bS 19. a2-a3 Pc6-e5 24. Thl-fl Pes-c4 2L Ld3xc4 Dosxc4 21 Tcl-el KeB-d8 Om de verbinding tussen zijn torens te bewerkstelligen, is Spasski nu gedwongen een „kunstmatige lange rokade" uit te voeren. 21 Kbl-al TbB-b5 24 Pf3-d4 Tbs-a5 Zwart heeft zijn toren naar de vijfde rij gebracht, om in staat te zijn op e 5 te blokkeren, eventueel onder opoffering van een kwaliteit, maar hij wacht daar nog mee tot hij ook de andere toren ontwikkeld heeft. 25. Pf4-d3 KdB-c7 21 Pd3-b4 h7-h5 27. g2-g3 Tbs-e5 21 Pb4-d3 ThB-bS 7». Dd2-e2 Wit kan de kwaliteit niet nemen: 2». Pes:, fes:. 31. Pf3, efs: en zwart heeft een pion voor de kwaliteit, maar wat belangrijker is: het centrum ia dynamisch geworden, inplaats van statisch, zodat het zwarte loperpaar geweldig sterk wordt. Zwart zou na die afwikkeling beter staan. 29. _ Tes-a5 30. fsxe6 f7xe« 3L Tfl-f2 e6-e5 Geweld In ieder geval bestond er geen directe noodzaak voor zwart om in het centrum actief te worden, terwijl er nu problemen gaan ontstaan. 31 Pd4-f5 Ld7xfs 31 Tf2xfs d6-d5 Il e4xds Dc4xdS Niet Td3:, 33. Pf4 (Pb4T, Tb 4: en ïwart wint), Tc3, 36. Dc 4:, Tc4:, 37. PhS: en wit staat zo goed als gewonnen. 31 Pd3-b4 Dds-d7 31 TfSxbS In ieder geval staat wit nu een pion voor, maar Dc4(schaak> was ook zeer gevaarlijk geweest voor zwart. 31 ..... Le7xb4 37. c3xb4 Tas-d 5 38. Tel-cl (schaak) Kc7-b7 Kb 6 kost na Df2(schaak) nog een pion 3». De2-e4 TbB-c8 Verhindert Th 7 even. 40. Tcl-bl 40. TcB:. KcB:, 41. ThB(schaak). Kc7, 42. Th 7 heeft geen zin wegens het mat op de onderste rij. 40 Kb7-b6 41. Ths-h7 Tds-d4 42. De4-g6 Kennelijk wil Fischer niets weten van het eindspel dat na 42. Td7:, Te 4: ontstaat. Na zijn 42e zet werd de partij in de volgende stelling afgebroken: Wit: Kal, DgB, Tbl, Th 7, b 2, aS, b 4. g 3, h 2 Zwart: Kb 6, Dd7, Td4, TcB, «4, b 3, *3, f 8 Spasski heeft zijn 42e zet afgegeven. Vrijdagmiddag om half drie Nederlandse tijd wordt de partij verder gespeeld. De eerste indruk In Reykjavik is dat Fischer de eventuele winstkansen die hij in deze partij heeft gehad, zeker niet ten volle heeft uitgebuit. Een goede afgegeven zet lijkt Dd6. Men betwijfelt zelfs of wit, ondanks zijn pion voorsprong, dan nog wel beter staat, gezien de moeilijkheden die hij met zijn opgesloten koning zal ondervinden en die het hem moeilijk zullen maken bij de overgang naar het eindspel. Heel belangrijk zullen de nachtelijke analyses in beide kampen zijn. --- agenda ZATERDAG 26 AUGUSTUS. Nlekerk: wieleromloop. AppingetUm: wielerronde. Groningen: brldgetoernooi. Groningen: honkbal Caribe—SCE. --- ZONDAG 27 AUGUSTUS Groningen: FC Groningen—Feyenoord. Heerenveen: Heerenveen—PEC Zwolle, Groningen: draverijen en c.-h. Rolde: wielerronde. --- MAANDAG 28 AUGUSTUS Groningen: concours hippique. Groningen: wielrennen nacht van Groningen. --- APPIE HAPPIE in KOM VAN DAT DAK AF! --- Afgebroken 17 de partij op hoog niveau Fischer laat kans op winst glippen (door Tim Krabbé) Als u onmiddellijk na het lezen hiervan uw tandenborstel in uw binnenzak stopt en in het vliegtuig naar Reykjavik stapt, dan kunt u a raison van 60 gulden nog meeprofiteren van de nieuwste kermisattractie die de schaakorganisatoren hebben bedacht: voor het genoemde bedrag kunt u zich dan zaterdagmiddag laten fotograferen, gezeten achter het schaakbord van Fischer en Spasski, op het podium zelve waarop de match wordt gespeeld. Meerdere afdrukken van deze foto worden u zelfs tegen de concurrerende prijs van 40 gulden per stuk verstrekt. Op het genoemde podium hebben Fischer en Spasski, zonder daar geld voor te hoeven betalen (integendeel, zoals u wel bekend zal zijn), hun match om het wereldkampioenschap voortgezet, met de 18e partij. De match is beslist (de partij waarover ik het ga hebben is afgebroken en Fischer staat nog tot nader order met 10-7 drie punten voor). Maar eindelijk hebben we in dit stadium weer eens een partij gezien waar we op hebben gerekend toen de match begon. Fischer had wit, en het werd een Rauzervariant van het Siciliaans, waarin Spasski zijn ontwikkelingsmoeilijkneden (voor deze variant kenmerkend) op originele wijze oploste. Niet zonder nadeel te kunnen vermijden overigens. Hij verloor een pion, maar de algemene mening in Reykjavik was, dat Fischer waarschijnlijk betere winstkansen heeft laten glippen. De Joegoslavische grootmeester Gligoric zei: „Natuurlijk staat wit in de afgebroken stelling nog beter, maar een echt duidelijke winst, waar ik eerder in de partij voor wit aan geloofde, zit er nu niet meer in". De fameuze brief van grootmeester Geiler waarin hij zoals bekend in vrij duidelijke termen de Amerikanen ervan beschuldigd buitennatuurlijke middelen tegen Spasski te gebruiken, heeft een vervolg gekregen. Donderdag voor de partij begon, hebben Russische experts de lichtbak onderzocht. Over hun bevindingen daarbij wilden ze niets meedelen (hebben ze misschien ontdekt dat er zich in de bak een befaamde Russische grootmeester bevond die Fischer voorzegde). BOBBY FISCHER --- Serpenti dubbele winnaar (Van oen onzer verslaggever») De 27-jarige Jan Serpenti uit het Zeeuwse Axel maakte gisteravond in de Groninger binnenstad zijn faam als criteriumspecialist zonder meer waar. Weliswaar had de donkere Zeeuw dit seizoen de eindstreep nog geen enkele maal als eerste kunnen bereiken, toch prijkten er al zo'n vijftig ereplaatsen achter zijn naam. Vooral de laatste weken manifesteerde Serpenti zijn opmerkelijke vorm in de serie wedstrijden om de Grote Prijs van Nederland. Na zes van de zeven koersen stond hij dan ook bovenaan in dit door de vaderlandse broodrijders fel begeerde klassement. Gisteren, tijdens de finalerit, poetste Serpenti de glans van zijn eerste positie voor ongeveer 8000 toeschouwers nog eens extra op met een fraaie zege. Drie jaar geleden wisselde Serpenti zijn amateurlicentie in voor een startbewijs bij de professionals ofschoon hij in die tijd niet tot de absolute amateurtop van Nederland behoorde. Ton Vissers, de toenmalige ploegbaas van Willem 11, zag echter wel iets in Serpenti omdat hij over een vrij sterk eindschot beschikte. Aanvankelijk loste de inmiddels van Wijk aan Zee naar Axel verhuisde Serpenti de verwachtingen van zijn sponsor in. In de Ronde van Spanje won hij een etappe voor de rappe Belg Guido Reybrock en als knecht stond hij hoog aangeschreven bij renners als Wagtmana en Van Looy. Tijdena diezelfde „Vuelta", zoals de Spaanse ronde ook wel wordt aangeduid, sloeg het noodlot voor Serpenti toe. Hy kwam in één der ritten ten val en liep daarbij een hersenschudding op, die het hele verdere zo veelbelovende aeizoen voor hem bedierf. Ook vorig jaar zat het Serpenti niet mee. Een slecht functionerende knie („Ik had steeds water in de knie") speelde hem toen parten. Liefst dertien weken was Serpenti zonder arbeid maar hij dacht er niet aan zijn loopbaan bij de profs voorgoed af te sluiten. Serpenti: „'t Ia erg moeilijk om te atoppen." Sinds de sympathieke en bescheiden coureur uit Axel is opgenomen in de ploeg van Wybert-Lakerol, die onder leiding staat van Charles Ruys, ging hij zich toeleggen op het kleinere werk: de wielerrondjes om de kerktoren, kortweg aangeduid als kermiskoersen. Serpenti: „In 1970 heb ik de Tour de France gereden maar dat hoeft voor mij niet meer. Toch eindigde ik nog viermaal bij de eerste tien. Ik zou nog wel een paar grot* koersen willen ryden om in vorm ta komen voor de criteria." Dat Serpenti toch wel in staat ia een degelijk werkstuk als prof af te leveren bewees hij in Groningen, waar hij zijn leiderspositie op overtuigende wijze verdedigde en zelfs uitbouwde op zijn naaste concurrenten Harm Ottenbros en Luxemburger Marian Polansky. Hij ging op het juiste moment met de beslissende ontsnapping van Jog van der Vleuten en de noordelijke favoriet Henk Benjamins mee (na 60 kilometer) nadat hij zich in de beginfase schuil hield in de luwte van het peloton. Serpenti: „Tijdens de eerste dertig ronden waren mijn benen nog stijf van de lange autoreis naar Groningen. Zoiets merk je toch wel." Maar toen die vermoeidheid eenmaal uit zyn benen was gevloeid, toonde hij zijn attente koersinzicht. Samen met Benjamins, Van der Vleuten, alsmede Dolman en Theo Verschueren, die acht kilometer voor de finish nog aansluiting bij dit drietal realiseerden, zette hij het peloton in de slotfase op een ronde. De uitslag is: 1. Serpenti, Axel 100 kilometer in 2.28.12; 2. Van der Vleuten, Mierlo-Hout; 3. Dolman, 's Gra* vendeel; 4. Benjamins, Hollandscheveld; 5. Verschueren, België; 6. op 42 seconden De Koning, Scherpenzeel; 7. Van Leeuwen, Den Haag; 8. Bruessing, Amstelveen; 9. De Wit, Wormer; 10. Duyndam, Poeldijk; 11. Ottenbros, Hoogerheide; 12. Koel, Hoogerheide; 13. Jan Janssen, Putte; 14. Harry Jansen, Oostzaan; 15. Zoontjes, Tilburg. Eindstand Grotew Prijs van Nederland: 1. Serpenti 165 punten; 2. Ottenbros, 152; 3. Polansky 138; 4. Bruessing 130; 5. De Koning 129. Jan Serpenti passeert juichend de finish. Achter hem sprinten Eet Dolman (links) en Jos van der Vleuten om de tweede plaats. „De Vleut" werd uiteindelijk tweede. --- Rumoerig Verder hebben de Russen geëist dat de door Fischer weggewenste rijen stoelen weer zullen terugkomen, en zie: tijdens de achttiende partij stonden ze er weer. Maar de grap was dat niemand er mocht zitten. Het blijft overigens ook zonder dat zeer rumoerig in de zaal: Men houdt zijn hart vast voor de drukbezochte zondag. Ditmaal was er zelfs minutenlang het geluid van duidelijke, hardsprekende stemmen te horen. Op een of andere manier was er verbinding ontstaan tussen de speelzaal en een zaal, waar commentaar op de partij wordt gegeven. Ook mr. I. Richard Stein, advocaat van Chester Fox, is nu weer in Reykjavik teruggkeeerd, in een uiterste poging toch nog de laatste matchpartijen te laten filmen. Hij heeft een exploot bij zich dat hem, zo zegt hij, zal machtigen als dat niet gebeurt, na afloop van de match beslag te laten leggen op de winstpremies van Fischer. Ik hou u op de hoogte. --- Beste nieuwelingen gaan zaterdag van start in Niekerk (Van een onzer verslaggevers) Drie weken na de Ronde van Bartje komen Nederlands beste nieuwelingen opnieuw naar het Noorden. Zaterdas; •taat de zesde uit een serie van acht nieuwelingenklassiekers op het programma: de vierde omloop van Niekerk- Oldekerk, een wegwedstrijd over clroa 90 kilometer, die de renners voert door de mooiste delen van het Westerkwartier. Deze wieleromloop telt mee voor de nleuvrelingenclubtrofee 1972 voor clubploegen. Dit klassement wordt momenteel door het Zaandamse DTB aangevoerd met 157 punten. Tot de renners, die zich om twee uur op de Niekerker Zandumerweg aan de startstreep scharen, behoren Frits Pirard, de jeugdige Bredenaar die dit Jaar reeds drie klassieke zeges heeft behaald (o.a. In de Ronde van Bartje), de Nederlandse kampioen Jan Ruckert, de veelbelovende Limburger Michel Jacobs en talentvolle Westlander Leo van Vliet (18). Of da noordelijke renners in dit sterke veld een rol van betekenis kunnen spelen, moet worden betwijfeld na de mati§e resultaten in de Ronde van Bart je. lechts de Veendammer Jan Feiken, da Fries Popke Akkerman en da „overjarige" nieuweling Bé Kikkert — hij Is reeds 19 jaar — moeten in staat worden geacht langdurig in de voorsta gelederen ta koersen. Het routeschema Is als volgt (tussen haakjes de geplande doorkomsttijden): Niekerk (start 14.00 uur); Gaarkeuken (14.07); Noordhornertolhek (14.15); Briltil (14.19); Zuidhorn (14.19); doorkomst Niekerk (14.25); Oldekerk (14.28); Sebaldeburen (14.30); Lutjegast (14.39); Pee- bos (14.48); Opende West (14.56); Trimunt (15.06); Opende Oost (15.14); Noordwijk (15.21); Kornhorn (15.23); Grootegast (15.29); Boerakker (15.53); Enumatil (15.53); Briltil (15.58); Noordhornertolhek (16.00); Gaarkeuken (16.06); finish aan de Niekerker Zandumerweg (16.14). Tijdens de omloop worden in Niekerk wedstrijden verreden voor jeugdrennertjes en aspiranten. --- treffertjes — Evenals in 1971 hebben de organisatoren van de wegwedstrijd Bordeaux- Parijs, de langste wielerklassieker, besloten de wedstrijd ook dit jaar geen doorgang te laten vinden. De monsterrit over plus minus 550 kilometer zou worden gehouden op 3 september. Een van de redenen van het niet doorgaan is het geringe aantal inschrijvingen. De lichtwedstrijdencompetitie, waaraan zes eredivisieclubs meedoen, begint op dinsdagavond 19 september. FC Den Haag, NEC, PSV, Sparta, FC Twente en FC Utrecht strijden om de zgn. Floodlight-cup. — De Nederlandse zaalhandbalkampioen Sittardia komt in het toernooi om de Europese beker voor landskampioenen (heren) in de eerste ronde uit tegen Granoldus Barcelona. De loting is gisteren in Neurenberg verricht. --- NICO SCHEEPMAKER OP DE TRIBUNE Jarig gevoel Het perscentrum In Munchen Is een gebouw van drie verdiepingen, waarvan je vooral de eerste goed onthouden moet, want daar krijg je als journalist gratis milkshakes of yoghurt („Gratis?", vroeg ik blij verrast aan de juffrouw die het mij aanreikte, „ja, allemaal gejat van de zuivelindustrie!", zei ze stralend). Toch is de benedenverdieping nog belangrijker. Niet zozeer omdat daar met een karretje een Ceylonese dame rondloopt die gratis thee voor je inschenkt en zonder blikken of blozen vraagt of je er melk in wilt (want eeuwen Engelse beschaving slijten niet snel weg), maar omdat daar alle loketjes zijn waar je inlichtingen of etensbonnen kunt krijgen, alsmede de postboxes, waaruit je bij aankomst toch al gauw voor een paar tientjes aan Puma-schrijfblocs, dure tijdschriften, telefoonboeken en dergelijke te voorschijn tovert. Munchen geeft je als journalist een jarig gevoel, vind ik. Een boekwerk van 164 bladzijden was ons in Nederland al toegestuurd, zodat we ongeruste verwanten konden laten zien dat er heus wel goed voor ons gezorgd zou worden. De flatgebouwen zijn bijvoorbeeld in „huizen" verdeeld, in Haus 6 zijn de meeste Nederlandse journalisten ondergebracht (zoals men in Engeland de supporters van de twee strijdende clubs in aparte vakken op de tribune zet), per huis zorgen drie aardige jongens van de Bundeswehr in hemdsmouwen voor bewaking en bewassing, ze schenken koffie voor je in als je daar prijs op stelt, of halen uit hun ijskast een fles Fanta voor de dag en als we snel nog een detail in een of ander sportreglement willen opzoeken, of (ik citeer) na een inspannende dag niet inslapen kunnen, heeft de steward ook nog een naslagwerk op sportgebied of een paar detectiveboekjes voor on» ter beschikking. --- VRIENDELIJK In tegenstelling tot de pompeuze ■pelen van Berlijn 1936, wil Munchen de geschiedenis ingaan als de vriendelijke spelen van 1972. Met zeer grote letters staat het in dat informatieboekje voor de pers: „Het gras mag betreden worden, bloemen plukken gewenst!". Nou, kan het aardiger? Ik loop nu al aldoor, met grote hardnekkigheid, over het gras dat de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog, waarop de olympische stad gebouwd is, bedekt (stel u over 2000 jaar de verrassing voor als zij uit nieuwsgierigheid hier eens gaan graven en dan op al die granaatscherven stuiten!), maar bloemen heb ik nog steeds niet gezien, om dt waarheid te zeggen. Wel bomen. Die zijn ijlings van elders overgeplant naar het olympi* sche dorp, maar hebben blijkbaar nog geen wortel geschoten, want zij worden alle gestut door vier schuinstaande ex-bomen, die op die manier tenminste nog kunnen meehelpen het voortbestaan van de eigen soort te rekken. En ook het speeltuig voor de kinderen staat al geduldig te wachten tot al die volwassen buitenlanders verdwenen zijn, tot de dunne wanden die nu nog twee kamers van één latere maken, zijn weggebroken en zij op die gekleurde houten blokken kunnen springen, of zich door de buigzame plastic reuzen-limonaderietjes kunnen slingeren. Het feit dat ook zulke dingen er al zijn, die er nog niet hadden hóeven zijn, bewijst dat de Duitsers niet noemenswaardig in tijdnood zijn geweest bij de bouw van hun Olympia-stad. Een journalist uit Kenya van Indische afkomst vroeg aan Jean Claude Ganga, de Afrikaanse Avery Brundage zal ik maar zeggen, wat zijn reactie was op het bevel van generaal Amin van Oeganda dat alle Oegandezen van Indische of Pakistaanse afkomst het land zouden moeten verlaten. Is dat dan geen rassendiscriminatie? Ganga bewees toen dat Willy Daume even tevoren ongelijk had gehad toen hij als organisator van de Munchense spelen gezegd had dat de Afrikanen „jong en ongeduldig" waren. Ganga bleek op het punt van Oeganda heel geduldig: hij kende de feiten nog niet, althans niet officieel, hij zou eerst alle documenten etcetera in zijn bezit moeten hebben, voordat hij en zijn comité hun maatregelen zouden kunnen overwegen. Zoals dat op persconferenties dan gaat, bleef de volgende logische vraag achterwege: als u zolang wacht, is er helemaal geen Oegandaprobleem meer, want dan zijn alle Oegandezen van Indische afkomst het land al uitgezet en dan kan niemand zich er meer over beklagen dat die Oegandese Indiërs of Pakistani niet meer vrij mogen hockeyen. Zij mogen best hockeyen, maar dan wel in een kamp dat door de UNO wordt gesponsord. Ik vroeg aan die Indische Kenyaan of Ganga's antwoord hem bevredigd had. Allerminst, zei hij, en wel om de zelfde redenen als ik hierboven al aanvoerde. Na afloop van de persconferentie had hij aan Gerard Kamanda, de secretaris-generaal van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid gevraagd, of deze dacht dat de uitstoting van Rhodesië de Afrikaanst zaak tegen Rhodesië had geholpen. Kamanda had hem geantwoord: „Ik hoop het. Maar we hebben er nu wel meer vijanden dan vrienden bij gekregen". ---