Haagse Post WEEKBLADeren De 200 e verjaardag van Amerika, daaraan is het omslagartikel van de Haagse Post gewijd. „Alle voorbereidingen voor de viering daarvan, waarvoor een commissie werd ingesteld, getuigen van een sfeer van zelfgenoegzaamheid, hol patriottisme en platte retoriek, en de commissie omarmt alle vormen van commerciële exploitatie van de viering", (stickers, truitjes, klokken, horloges, bekers, placemats). Daarom werd er een contra-comité opgericht, vertelt Donkers, die in Amerika ging kijken waar in 1976 "consolidatie' cynisme en kleurloosheid kenmerkend lijken te blijven — presidentsverkiezingen of niet — voor de binnenlandse politiek". In Hollywood gaat de computer uitmaken welk verhaal met welke acteurs het meest geschikt is voor een succesvolle film, zo voorspelt Van Doorn in zijn filmrubriek. --- Nieuwe Linie Het kabinet-Den Uyl is toch een historische vergissing, zo meent de Nieuwe Linie te kunnen concluderen ~De twijfels over het bestaansrecht van het kabinet-Den Uyl zijn in drie jaar toegenomen. De economische crisis krijgt van het kabinet-Den Uyl niet de antwoorden die van een socialistisch denkende regering verwacht kunnen worden. Spreiding van inkomen, kennimacht is gereduceerd tot een loze kreet. Een tweede kabinet-Biesheuvel zou het er niet slechter hebben afgebracht", en dat is dan de pessimistische constatering van Stan Poppe, lid van de Tweede Kamer voor de PvdA, die het voorpagina-artikel schrijft. Verder in de Nieuwe Linie een ver- haal over het politieke failliet van bur gemeester Ivo Samkalden van Amsterdam, waarin het blad zich afvraagt ..hoe het verklaarbaar is dat Samkalden, tot tweemaal toe minister van Justitie, die bij vriend en vijand geboekt staat als een scherpzinnig, integer en beheerst bestuurder, zich in de hoofdstedelijke politiek als een dolleman gedraagt?" h'<> Somküldi'ii --- Elseviers Weekblad Pal boven de aardgasbel zijn de energietarieven hoger dan vrijwel overal elders, zo schrijft Elseviers Weekblad. De (Groninger ondernemers klagen, nieuwe ondernemingen blijven weg uit het Noorden, de nieuwe Eemscentrale (100 miljoen gulden) heeft nog geen dag gedraaid. Geen klanten. Verder weet het weekblad te melden dat ook dit jaar het ministerie van Economische Zaken weer zo:n miljard gulden zal pompen in zieke bedrijven en bedrijfstakken. Directeur-generaal Molkenboer is een machtig man die aan heel wat touwtjes in de industrie trekt. Hij zegt: ~Steun verlenen is een vak geworden". --- Spanje duldt geen communisme In het Spanje na de dood van Franco zal geen plaats zijn voor communi terrorisme of separatisme, zo heelt de minister van Binnenlandse Zaken Ma nuel Kraga Ifibame verklaard in een vraaggesprek met het persbureau Cifra. Volgens de bewindsman is het kabinet onder premier Navarro vastbesloten ..het terrein van hel politieke spel te vergroten --- Allon streeft naar aparte regeling voor de Westoever (Ui'I) - Volgens Israëlische berichten pleit minister van Buitenlandse Zaken Yigal Allon voor informele besprekingen met Jordaanse functionarissen en notabelen op de bezette westelijke Jprdaanoever om te pogen een interinjvredesregeling tot stand te brengen. Ken woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken zei daarover gisteren, dat er ,,een dergelijk 'soort gedacht engang is", maar hij weigerde de berichten, die verschenen in het dagblad Maariv, te bevestigen. Volgens het blad bracht de minister zijn denkbeelden binnen de regering naar voren als voorspel voor de bezoeken die hij en premier Habin deze maand aan Washington zullen brengen. Regeringsfunctionarissen wezen er op. dat het denkbeeld van vredesbesprekingen met Jordanië niet nieuw i.s maar de gedachtengang van Allon '» Arabische leiders uit bezet Jordaan* gebied van het begin van derge 1.1 ' besprekingen af daarbij te Maaiiv zei dat het de bedoeling Allon is tegenwicht le bieden s"".r,|'() Palestijnse Bevrijdingsorganisatie door andere woordvoerders ni {,'i'wicln te Reveil. --- Groene Amsterdammer Links is in Portugal in het leger en in de media uitgeschakeld, schrijft De Groene Amsterdammer „De nog embryonale vormen van volksmacht hebben een gevoelige klap gekregen. Maar de communistische partij, de vakbonden en de belangrijkste verworvenheden van de revolutie (nationalisatie van monopolies en landhervorming) zijn nog in tact". Het blad voorspelt krachtige botsingen tussen links en rechts, vooral over de landhervormingen. De Eerste en Tweede Kamer hebben goedkeuring verleend aan het associatieverdrag van de EEG met 46 ontwikkelingslanden. De regering sprak van een nieuw model van samenwerking waarbij de gelijkheid der partners centraal staat. De Groene is het daarmede bepaald niet eens: ..Deze fraai gepresenteerde ontwikkelingspolitiek behelst niet veel meer dan ordinaire koloniale commercie". De boeren in Drenthe en Groningen worden de dupe van de vernieuwingsbehoefte bij zuivelcoöperatie DOMO: de melkbussen worden niet meer dagelijks opgehaald, men moet maar een koeltank aanschaffen of huren. Een psychologe, moeder van twee kinderen, die halve dagen werkt, beschreef haar negatieve ervaringen daarbij in een dagboek. --- Abortus blijft speelbal Italiaanse politiek (Van onze correspondent in Kome) Het al of niet legaal worden van de abortus zal in het komende jaar beslissend worden voor het evenwicht in de Italiaanse binnenlandse politiek. En niet eens alleen voor de binnenlandse politiek, want het Vatikaan bemoeit zich in een zelfs voor de rk kerk ongekend hoge mate met dit voor Italië zo ingrijpende probleem. Op dit ogenblik is er een wetsontwerp onderweg naar de Kamer van Afgevaardigden ("Tweede Kamer") van het Italiaanse parlement. Daar zitten niet minder dan 616 Italiaanse redenaars gereed om de hele zaak eens fors van amendementen te voorzien. Als na vele maanden het definitieve concept gereed is, gaat het naar de Senaat ("Eerste Kamer"), ook al geen verzameling habituele zwijgers, om daar nog eens door de molen te worden gehaald. En dan gebeurt het oer-Italiaanse: dan gaat het wetsontwerp weer terug naar de Tweede Kamer, en zo kunnen die twee de bal blijven toekaatsen. Maar voor die gebruikelijke langdurigheid (die bij zo'n heet hangijzer wel eens extra langdurig had kunnen worden) is plotseling een stokje gestoken door actiegroepen, die nu eens in plaats van vele woorden te gebruiken een daad hebben gesteld: zij hebben een volksstemming georganiseerd. Nu is zo'n referendum niet met een handomdraai voor elkaar: er zijn 500.000 handtekeningen voor nodig, die dan tweemaal gecontroleerd worden: eenmaal op eventuele „dubbele schrijvers" en eenmaal op de echte inschrijving als Italiaanse staatsburgers. Dat is allemaal achter de rug en dat referendum over toelaatbaarheid van abortus komt er. Twee dingen kunnen dat nog veranderen: een wijziging in de grondwet, die referendums voortaan verbiedt (heel onwaarschijnlijk), ofwel het beroemde wetsontwerp dat dan in sneltreinvaart door de beide Kamers moet komen. Ook dat is niet waarschijnlijk, want er zitten heel veel haken en ogen aan. De Italiaanse bisschoppen hebben echter vlak voor de jaarwisseling de grootste spaak in het wiel gestoken. En hoewel ze Italianen zijn, mag men rustig voor Italiaans „Vatikaans" lezen. Zij hebben in niet mis te verstane bewoordingen meegedeeld dat abortus ~ moord op onschuldige kinderen" is. en dat de verdedigers van de abortus niet meer zijn dan ~moderne Herodussen". Een kleiner en onschuldiger spaakje in het wiel van het Italiaanse parlementsgebeuren: het feit dat de socialisten dit keer niet achter de regerende christen-- democraten staan, maar achter de communisten. Het is bovendien een publiek geheim dat een hoge functionaris van het Vatikaan (een persoonlijke vriend van paus Paulus, Gino del Bono) een gesprek heelt gehad met communistenleiders om hen te laten afzien van het wetsontwerp. ■s De christen-democraten zijn doodsbang voor een referendum. Het is nog maar twee jaar geleden dat Democrazia ('ristiana en Yatikaan samen een klap te incasseren kregen waar ze nog lang niet overheen zijn: het referendum over de echtscheiding werd met een grote meerderheid beslist ten gunste van de vrijheid, zeer tegen de zin van de rooms-katholieke leiders. Ken volksstemming voor de legalisering van de abortus heeft een goede kans het te halen: een serieuze enquête heeft uitgewezen dat er jaarlijks in Italië (55 miljoen inwoners) meer dan een miljoen abortussen worden gepleegd, en wel onder omstandigheden die op zichzelf al eer. nieuwe wet motiveren: niet in ziekenhuizen, maar in erbarmelijke hygiënische omstandigheden met als gevolg veelal een dodelijke afloop. De wet tegen de abortus, zoals die nu van kracht is. dateert van Mussolini en houdt kortweg in dat ..abortus niet toegestaan is. zijnde een misdaad tegen de puurheid van het Italiaanse ras". Niet alleen de pure angst voor het dreigende referendum, maar ook een ander motief in verband met dn ming maakt een recordsnelheid voor nieuwe wet iets waarschijnlijker dan in andere gevallen: het voorstel zoals het er nu ligt. is van een — voor de christen-democraten — nog verheugende beperktheid.. De arts en alleen hij heeft het recht een geval van abortus toe te staan. De moeder wordt door deze eventuele nieuwe wet geen baas in eigen buik. Voor de arts geïndiceerd worden met name gevolgen van bloedschande talrijk op het Italiaanse platteland), verkrachting, en de waarschinlijke misvormdheid van het kind in wording. De tijdslimiet is /eer ruim: tot en met de i maanden van de zwangerschap. Tegen de beperktheid van dit wetsvoorstel zijn de feministen, en met hen ommunisten, dezer dagen ernstig ten strijde getrokken. Zij willen ook op sociale, morele en economische gronden vrijheid voor de vrouw om te besli De tegenstanders van deze punten, de christen-democraten, wijzen erop dat in een door mannen gedomineerde maatschappij als de. Italiaanse de beslissing van de man op deze gronden zal overheersen, niet die van de vrouw. In de politiek van Italië kunnen de christen-democraten hun prestige enigermate herstellen door de gematigde pro-abortuswet snel en zonder sputteren door te laten. In geval van een ..zwaarder" wetsbesluit of. erger nog, van een referendum, zou het vraagstuk abortus wel eens de definitieve klap kunnen worden voor de christen-democraten, ten gunste van een links blok waarin de communisten de eerste viool zullen spelen en de socialisten (10 procent van de kiezers) de aangepaste en beslissende achtergrondmuziek zullen verzorgen. --- Elseviers Magazine Elseviers Magazine zet al op de omslag dat het dieptepunt van de economie is aangetikt, „men is weer op de terugweg naar boven, de inflatie is overal sterk teruggedrukt. de industriële bedrijvigheid trekt weer iets aan. Op korte termijn is echter geen ingrijpende daling van de werkloosheid te verwachten. Het blad baseert deze uitspraken en een overzicht van de situatie in de EEG-- landen op gegevens van het Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO). Wel onthullend: de grote voorliefde bij CDA- en andere christelijke kiezers voor samenwerking met VVD' zoals blijkt uit de NIPO-Elsevier-enquête, eind '75 gehouden. ~De kiezers van alle partijen wensen in meerderheid coalitie afspraken bekend voor de verkiezingen", leerde die enquête ook. En: „Veertig procent van de kiezers van de grote partijen vindt dat christelijken tegen het kabinet-Den Uyl in oppositie moeten" --- STUURMAN AAN WAL Door dr. Peter Hofstede Heimwee De nieuwsmedia hebben een brede rug. Ze zijn immers als de weersomstandigheden: elke dag opnieuw geven ze stof tot discussie. En met de moderne verbindingsmiddelen is die stof, of het nu weer of wereldnieuws betreft, bijna even ' voorspelbaar geworden. Er zijn mensen die heimwee koesteren naar de tijd toen het nieuws nog lekker een tijdje onderweg was, zodat verschillende gebeurtenissen op onze aardbol elkaar niet ogenblikkelijk beïnvloedden. De beroemde Amerikaanse professor DANIEL BOORSTIN hield over dat onderwerp onlangs een lezing voor de BBC-radio in Londen. Zijn betoog had twee kanten. Ten eerste: wanneer bepaalde ontwikkelingen de tijd hebben zich los van elkaar te voltrekken, dan is dat meestal heilzamer voor alles en iedereen dan indien de hele boel als een kluwen in elkaar grijpt. Ten tweede: als de journalistiek niet zo'n verschrikkelijke haast had om actueel te zijn, zou de kwaliteit van de berichtgeving de snelheid ervan eindelijk weer gaan overtreffen. Dr. Boorstin is met dit betoog duidelijk op de heimwee-toer. Hij maakte indertijd naam met zijn indringende bespiegelingen over het karakter van de moderne media, die er volgens hem op uit zijn namaak-werkelijkheid te scheppen. Zij richten zozeer de schijnwerper op dingen die AU FOND niet ter zake doen, dat de mensheid zich op haar gemak gaat voelen in duizend-en-één onzinsituaties zoals tv-hwissen en Euro-songfestivals, terwijl de maatschappelijke realiteit onverbiddelijk voortgaat. Boorstin tracht nu, blijkens de strekking van zijn BBClezing, de klok terug te zetten. Men kan echter de raket niet reduceren tot het paard. Toch geven zowel zijn vroegere als zijn huidige uitspraken ons aanleiding tot hernieuwde bezinning. Om met de laatste te beginnen. In dezelfde kwart eeuw dat wij televisie hebben in ons land, ontwikkelde zich binnen onze grenzen het probleem van de Zuid-Moluhhers dat kortgeleden tot heftige uitbarstingen kwam. Hoe men het ook keert of wendt: de televisie is overal voor gebruikt en vooral om de aandacht van de werkelijkheid af te leiden. Maar zelden, in elk geval totaal ontoereikend, om te helpen dat ons volk zich bewust zóu worden van het rampzalige probleem van de Molukkers. En om te proberen er met ons allen iets aan te doen. Wat betreft de categorie van Boontins opmerkingen die betrekking hebben op de SNELHEID van het nieuws, vallen er naar aanleiding van de gijzelingen in Beilen en Amsterdam een paar belangwekkende waarnemingen te doen. Er is een streven waargenomen, van overheidskant, om het nieuws te „temporiseren". Dat vuil zeggen: te vertragen, teneinde het zogenaamde crisisbeleid niet averechts te beïnvloeden. Het stond vast dat de bezetters van het Indonesische consulaat in Amsterdam beschikten over radio en televisie. Welnu, zo redeneerde men, stel dat de trein bij Wijster door militairen en politie wordt overvallen. Wanneer op de gebruikelijke wijze dat nieuws onmiddellijk door pers, radio en tv wordt doorgegeven, dan ontploft automatisch onk de toestand in Amsterdam, met alle rampzalige gevolgen van dien. Zo ontstond daar in het beleidscentrum in Beilen een nostalgisch verlangen naar nieuws-pertrekschuit a la Boorstin. Omgezet m gedrag van officiële personen, resulteerde dat verlangen in een vorm van censuur. De buitenlandse pers heeft ziek er over beklaagd dat zij in en om Heilen een behandeling moest onder- Haan, die haar zelfs in Vietnam, Chili of het Midden-Oosten in tijden van het uiterste gevaar niet ten deel was gevallen. Oak het kwaliteits-argument van Boorstin viel hij de recente gebeurtenissen in Beilen en Amsterdam loepzuiver te vernemen en wel uit de mond van de chef NOS-radioactualiteiten KEES BUURMAN. Hij dit soort gebeurtenissen is nu eenmaal het medium radio bevoorrecht boven pers en tv (de krant verschijnt eenmaal per dag, de televisie zendt normaal gesproken alleen 's avonds uit. maar de radio is er dag en nacht, inmiddels op vier zenders, en je koopt al een goede transistor voor een paar tientjes, het ding reist overal mee naar toe, per auto of fiets, naar werkplaats of slaapkamer, en opeen beetje volwassen ontvungsttoestel hun je de hele wereld krijgen inclusief je buurman die zich ~l)e Zwarte Iluppelpanter" noemt). Kees Huurman heeft wat zijn favoriete medium betreft — nooit ondernam hij een poging tot status-desertie naar de tv dan aak best recht ran spreken. Bovendien verschaft zijn eenzame hoogte hij de NOS een vergelijkend overzicht van wat zijn collega's hij al die omroepen er ran terecht brengen. Nu, dat i.s knudde geweest. Zegt Buurman. Kr sprong een horde lieden rond. daar bij Wijster en in de Uraehthuyzerstraat, gewapend met mierofoons die zij als spastische ruisten onder de neus van Jan, l'iet en Klaas duwden. Zo kwam het laatste nieuws voortdurend „regelreeht" in de huiskamer (de auto. de slaapkamer, de keuken, werkplaats, etc.). Doordat het grote aantal omroepen dat ons bestel kent, allemaal graag het laatste nieuws in de waeht wilden slepen, werd de ehaos nog vergroot. Paniek-journalistiek van het laagste allooi. Coördinatie, bij de televisie nog enigermate aanwezig, trof men bij de radio nauwelijks aan. Dat is precies hetgeen dr. Boorstin bedoelde toen hij in zijn Londense lezing zijn si>ijt erover uitsprak, dat reporters geen tijd meer hebben de gebeurtenissen door de zeef van hun eigen reflektie te laten gaan. Ik ben benieuwd naar Boorstins reactie op het inmiddels ook in Amerika gepubliceerde dagboek van de journalist GEHARD VADERS, die toevallig in de trein bij lieilen zat. Zonder ~kopijjongens" onder het raam om zijn verslag van minuut tot minuut op te halen. Dat verslag wekt in twintig minuten meer begrip voor de Zuid- Molukkers dan de radio het deed in twintig dagen en de televisie in twintig jaar. Professor Boorstin zal tevreden zijn. De Klok terug. De trein stil. De journalist verdiept in de werkelijkheid. Mn liefje wat wil je nog meer'. --- Vrij Nederland Vrfj Nederland neemt de Amsterdamse gemeenteraad weer eens onder handen en noemt de gebeurtenissen daar „een treurspel waarvoor Shakespeare geen ingenieuzer verwikkelingen had kunnen bedenken", en schrijft dat met de benoeming van kardinaal Willebrands („een heel voorzichtig man"), tot aartsbisschop van Utrecht en voorzitter yan de Nederlandse bisschoppenconferentie, als opvolger van Alfrink. ..Paus Paulus Utrecht heeft ingenomen". Staatssecretaris Hendriks van volksgezondheid spuit zijn meningen over fraudes, ziekenfondsen en structuurnota en zegt tevens: ~Ik kan het ook niet helpen dat historisch gezien vele instituties van confessionele oorsprong zijn en dat ik dat ook ben. Ik probeer het allemaal heel netjes te doen en zie niet waarom de mensen al dit soort dingen (in verband met de Eindhovense hartkliniek-affaire onder andere) over mij zeggen" --- Accent Accent houdt zich in het omslagartikel bezig met zwart geld ~In negen van de tien gevallen gaat het niet om regelrechte ontduiking of fraude, maar om een geraffineerde klimpartij door de mazen van nationale en internationale wetgeving, met behulp van experts". En: ~Er blijkt een grens te zijn aan het incassseringsvermogen van de individuele burger die ook nog wel eens iets wil overhouden om zelf te besteden". Een interview met zanger-liedjesschrijver Johnny Hoes leert dat deze. toen hij met dit vak begon „niet eens wist dat je er geld mee kon verdienen" en hij noemt zijn werk ..liedjesindustrie, het is gewoon handwerk; ik vervul gewoon een taak in de sector amusement, dan moet je niet, over cultuur of artistiek praten". --- De Tijd Aartsbisschop Willebrands komt niet naar Nederland met een uitgewerkt programma. ~Ik zal veel moeten leren en van keer tot keer mijn houding moeten bepalen", zei hij na zijn benoeming. Volgens mgr. dr. A. ('. Ramselaar is All'rinks opvolger uiterlijk nuchter en laconiek maar in wezen een bezeten man. Kardinaal Willebrand --- Eddy Gallagher in hongerstaking Meer dan honderd wegi den gevangen zittende ledei voorlopige vleugel van de IKA zij protest tegen hun behandeling in de gevangenis van l'ort Laoise in It: cm hongerstaking van 'Mi uur i Onder hen bevinden zich Kdd her. die samen met Marian Coylè de Nederlander Tiede I lerrema ontvo< en de vroegere 'stafchef van de IKA. Ilavid O't'onnell. I let protest vai angenen richt zich tegen het feit dal de autoriti alle bezoeken e'ti pakjes voor de gi genen uit veiligheidsoverwegingen hebben verl«)den. Vlak voor de kerstdagen hadden cipiers alle cellen grondig gein nadat opnieuw in een cel springstof was ge\ 'inden. Op oudejaarsavond heeft een bomaanslag op een vol protestants café in de Noordierse plaats Gilford aan twee mensen hel leven gekost. Minstens 2/ anderen werden gewond. --- Venezolaanse olieindustrie nu geheel staatsbezit (ANP) De Venezolaanse olieindustrie. <>|> vier na de grootste ter wereld, is op 1 januari formeel staatseigendom geworden nadat buitenlandse (voornamelijk Amerikaanse) maatithappijen het meer dan vijftig jaar voor hadden gehad. I'n Vndres Pi gisteren de Venezolaanse vlag gehesen op liet terrein van de eerste commercieel producerende oliebron bij het meer van IVlaracaibo in het westen van het land om de nationalisatie te symboliseren. De plechtigheid werd bijgewoond door ongeveer 150 genodigden, onder wie vertegenwoordigers van alle leden van de OPKC, de organisatie van olie exporterende landen. De Venezolaanse olie-industrie telt meer dan :!u.uoo werknemers en zorgl voor ra. 85 procent van de deviezeninkomsten van het land (verleden jaar zon negen miljard dollar). De bezittingen van de buitenlandse maatschappijen die tot dusver voor winning en uitvoer van de olie zorgden, ónwelke Kxxon en de Koninklijke Shell -roep, zijn overgedragen aan IV (roven, een nationale maatschappij die daarvoor speciaal is opgericht. De buitenlandse maatschappijen hebben een schadevergoeding van in tolaai \"\* miljoen dollar geaccepteerd i ruim I 2,5 miljard). ---