TRIJFEL door nico scheepmaker WHO DID WHAT (2 - SLOT) Gisteren meldde ik dat in the Illustrated Biographical Dictionary „Who did what" (een recente uitgave van Mitchell Beazley Publishers in Londen), waarin gepoogd is de 5000 mannen en vrouwen bijeen te brengen die het lot van de wereld sinds het bestaan der mensheid het meest vorm hebben gegeven, toch nog altijd 71 Nederlanders zijn opgenomen. Ik heb ook nog even het aantal Belgische vedetten opgeteld en ik kwam toen toch nog tot 31. Te weten 10 schilders (Brouwer, Bruegel, De Champalgne, Van Dyck, Van Eyck, Van der Ooes, Magritte, Massys, Rubens en Van der Weyden), 5 schrijvers (Conscience, Gezelle, Maeterlinck, Simenon en Verhaeren), 3 componisten (Des Prés, Willaert en Franck), 2 cartografen (Mercator en Ortelius), 2 koningen (Albert 1 en Leopold UI), een scheikundige (Baekeland), een filosoof (Geulincx), een alchemist (Van Helmont, 1579-1644, de eerste die besefte dat er behalve lucht ook zoiets als gas bestond), een natuurkundige (Heymans), een anthroposoof (Lévi- Strauss), een wielrenner (Merckz), een mathematicus (Quételet), een anatoom (Vesalius) en een instrumentmaker (Sax). Ik meldde gisteren al dat de Zweden tot 38 man reikten. Ik zal ze niet allemaal opsommen, want wat zeggen ons namen als Ahnquist, Atterbom, Froding, Geijer, Rydberg, Snoilsky, Stagnelius en Tegner? Toch zijn dat allemaal schrijvers of dichters die volgens Who did what het lot van de wereld hebben bepaald. In het geheel figureren 15 Zweedse schrijvers in dit boek tegen niet één Zweedse schilder, waaruit duidelijk het verschil in aanleg tussen Nederlanders (25 schilders, 5 schrijvers) en Zweden blijkt. Tot de bekende Zweedse schrijvers behoren nog Par Lagerkvist, Selma Lagerlof en August Strindberg. --- ANNE FRANK Fascinerend is natuurlijk niet alleen wie er wel in zo'n boek zijn opgenomen (de Nederlandse dichter Albert Verwey), maar ook wie uit de boot gevallen zijn (Couperus, Vestdijk, Achterberg). Waarom wel Leopold 111 en niet Wilhelmina? Waarom wel Pele en Stanley Matthews en niet, Cruljff? Waarom wel Descartes en niet Spinoza. Waarom al die internationaal onbekende Zweedse schrijvers, en niet Anne Frank? Hebben Atterbom en Stagnelius meer invloed uitgeoefend op de mensheid dan (Ik doe maar een greep) John Lennon, Mikis Theodorakis, Mary Quant, Andrej Sacharov en Rudi Dutschke? Papadopoulos en Patakos waren geen sympathieke luidjes, maar ze hielden wel hun vinger in de menselijke pap. En als Albert Verwey erin staat, had Billy Graham er dan niet in gemoeten? Of dominee Paisley uit Noord-lerland? Of Dom Helder Camara? Ik gun Count Basie zijn plaatsje in Who did what, maar waarom dan ook Arthur Rubinstein niet? Die speelt toch ook prima piano? En was Danny Kaye een minder belangrijke komiek dan W. C. om wel Gene Kelly en niet James Dean? Waarom wel Maria Callas en niet Yehudi Menuhin? --- ALBERT VERWEY Het is jammer dat zulke boeken al* tijd door incompetente lieden worden samengesteld. Want afgezien van Albert Verwey, die zelfs in de Nederlandse literatuur geen invloed heeft uitgeoefend, laat staan in Nederland of de wereld — wie is de Nederlandse schilder Hans Eworth, hij moet uit de 16e eeuw stammen, een navolger zijn geweest van Holbein, en allegorische gedetailleerde portretten hebben geschilderd. Zeker net als Peter Lely een van die Engelse hofschilders. Zo leer je je landgenoten nog eens ken»en! Had u ooit gehoord van Marie Dubois (1858-1940), de Nederlandse anthropologe die in 1891 de resten ontdekte van de Java Mens oftewel Homo erectus? Of van Willem J. Kolft, geboren in 1911, die in 1944 als eerste een doelmatig apparaat haakte waarmee de functies van de lieren konden worden overgenomen? Christian Eijkman (1858-1930) kreeg ia 1929 de Nobelprijs omdat hij als eerste de vitaminen in de gaten kreeg, en Albert Verwey, wilt u nu weten? ..Verwey, Albert (1865-1937) Nederlandse lyrische dichter, criticus en Vertaler, die vele delen beschouwelijke gedichten publiceerde, met "ame het lyrische „Persephone" '1885), geinspireerd door de vroege vele essays. Ook vertaalde hij Pantes „De Goddelijke Komedie" in °et Nederlands". Nu hoort u het eens *an vreemd!... --- Filmploeg bestaat geheel uit vrouwen Voor de eerste maal zendt een tv-actualiteitenrubriek een reportage uit die helemaal door vrouwen is gemaakt. Het betreft een reportage over het Amsterdamse Vrouwenhuls (foto), die vanavond In Achter het Nieuws (VARA) om 21.50 uur via Nederland 1 op het scherm verschijnt. Regel is dat in het Vrouwenhuis geen mannen worden toegelaten. Het huis is een ontmoetingsplaats voor al die vrouwen in de samenleving die zich bezighouden met de vrijmaking en de bewustmaking van de vrouw in het algemeen. De regel dat geen mannen in het Vrouwenhuis worden toegelaten heeft al dikwijls tot conflicten en rumoer aanleiding gegeven. De geheel uit vrouwen samengestelde filmploeg wil een „eerlijke indruk" gjven van wat het Vrouwenhuis is, wie er komen, waarom ze er komen en wat ze er doen. Het ~ Vrouwenhuis" in Amaterda, --- Camera en microfoon bij het hippisch gebeuren Rotterdam Radio en televisie besteden ook dit jaar weer ruime aandacht aan het CHIO (Concours Hippique International Officiel), dat tot en met zondag in het Kralingse Bos te Rotterdam wordt gehouden. De NOS-televisie zendt vanavond van 18.00 tot 18.45 uur via het tweede net een reportage uit van het middagprogramma van vandaag. Ook morgen (Ned. 2, 17.30 tot 18.45 uur) en zondag (Ned. 1, 16.27—18.00 uur) brengt de NOS beelden van dit paardesportevenement op het scherm. De TROS-radio maakt er morgen een bijna complete „Dag van het paard" van. Tussen 9.00 en 18.00 uur wordt, via Hilversum 2, een groot aantal programma's rechtstreeks vanaf het concoursterrein uitgezonden. Binnen dit tijdsbestek worden voorts vele facetten van de paardesport aan de orde gesteld. . Het wekelijkse Aktua-Sportcafé tussen half elf en half twaalf komt uiteraard uit Rotterdam. Gasten uit de wereld van het CHIO zullen hierin, naast vertegenwoordigers van andere sporten aan het woord komen. De paardenwereld komt echter al eerder aan bod. Vanaf 9.00 uur staat de verbinding met Rotterdam „open". Tijdens de eerste 35 minuten van de uitzending wordt het CHIO aan de luisteraars „voorgesteld": betrokkenen uit alle secties van de organisatie komen dan via interviews aan het woord. Na de waterstanden van de NOS is er tijd voor een discussie over gebruik, verkeerd gebruik en — helaas — misbruik van het paard. Een discussie, waarin het woord „doping" niet ongenoemd zal blijven. Öok het jongerenprogramma „Tien Om" zal in het teken staan van het paard. Er wordt in Rotterdam gepraat met enkele jeugdige ruiters en met een parcours-bouwer. Het actuele gebeuren in de ring voert over de gehele dag verspreid de boventoon, met als hoogtepunt de landenwedstrijd. Zodra daar aanleiding toe bestaat zal — vanaf half twaalf — rechtstreeks verslag worden gedaan van de prestaties van de binnen- en buitenlandse ruiters en amazones. NERYS HUGHES — een van de „Liver Birds" in de gelijknamige serie, die de VARA geruime tijd geleden uitzond — speelt vanavond mee in de AVROserie „Help een klant" (Ned. 2, 23.00—23.25 uur). --- Beluistering van Hilversum 4 blijft constant De belangstelling voor het klassieke radioprogramma op Hilversum 4 blijft vrijwel constant. In het eerste kwartaal 1976 werd 0,8 procent gemiddelde luisterdichtheid gemeten en In het tweede kwartaal was dat 0,9. Er wordt op deze zender 's morgens iets meer dan 's middags geluisterd en tijdens de twee uren gesproken woord ligt de luisterdichtheid ook wat lager. Dit meldt een rapport van de afdeling luister- en kijkonderzoek van de NOS. De totale beluistering van alle zenders zijn ongeveer gelijk. Alleen In mei verloren de zenders 1 en 2 een paar procent luisterdichtheid aan Hilversum 3. Sommige programma's op Hilversum 1 en 2 halen echter forse luistercijfers. Hiertoe behoren VARA's 2.0. en „Weer of geen Weer", en het KROprogramma van Hans van Wllllgenburg in het middaguur. Op tijden dat Hilversum 1 en 2 nieuwsuitzendingen en lichte muziek bieden wordt er relatief ook veel naar deze zenders geluisterd. --- RITMISCH KLANKBOEK VOLKER KRIEGEL Volker Kriegel's 'MildManiac Orchestra' is vrijdag 27 augustus van 21.00 tot 21.45 te beluisteren over het derde Duitse tv-net. De muziek van deze 32-jarige Duitse gitarist is een verbinding van rockachtige ritmische strukturen en improvisatorische vrijheid zoals die in de jazz gebruikelijk is. Tot nu toe heeft Kriegel de sterkste indrukken gemaakt met zijn in 1972 uitgebrachte lp 'Missing Link', waarin ook de fraseringen van trombonist Albert Mangelsdorff nogal opvielen en een van de beste Eoro-rock-drummers, John Marshall, voor het ritmische fundament zorgde. Op het 116 e NDR-Jazzworkshop, waarvan de opnamen zijn, speelde Kriegel met de pianist Rainer Brüninghaus (momenteel bij de „Eberhard Weber Gruppe Colours"), de drummer Curt Cress, bekend geworden in Klaus Doldinger's Passport en de begaafde bassist Hans Peter Ströer. Verder waren uitgenodigd Wolfgang Schlüter, een van de beste Europese vibrafonisten, Alan Skidmore, saxofonist van naam uit Engeland en Allen Noya, percussionist. --- OP DE MODERNE GOLF WDR 111 — zaterdag 28 aug.: 12.00-13.00 'Jazz Informativ' o.a. Billie Holiday's eerste opnamen voor Norman Granz-Gary Burton speelt Carla Bley-De Swingle Singers in nieuwe bezetting-Ragtime en Stride-piano met Hans van der Sys; zondag 29 aug.: 12.00-13.00 'Jazz leif. Monty Alexandertrio in de Keulse Jazzclub Subway. Opname 18 mei 1976. NDR II — zaterdag 28 aug.: 19.40-22.00 'Swing-Time' met Woody Herman, Benny Goodman, Arnett Cobb, Louis Armstrong en Jimmy Lunceford ('O.K. for baby'); zondag 29 aug.: 21.35-22.20 Portret van Serge Gainsbourg. BIX-Jr --- NOORDER RONDBLIK J. Pieters uit Schipborg maakt leeuwen uit beton Als je over de snelweg van Gieten richting Groningen rijdt, zie je, ongeveer ter hoogte van de afslag Zuidlaren, zo maar ineens een fikse leeuw langs de weg staan. Een wit geschilderde leeuw, als een grimmige blikvanger achter in de tuin van veehouder-loonwerker Jan Hendrik Pieters (36) aan de Berkenweg 29 te Schipborg. Die leeuw is even stoer en gewichtig als hij er uit ziet, want de heer Pieters vormde dit 600 kilo wegende dier uit beton. Hij is 1.25 meter hoog. Op het erf van de heer Pieters houden nog enkele betonnen leeuwen de wacht. De heer Pieters maakt betonnen leeuwen bij wijze van hobby en daar is al veel belangstelling voor. Hij heeft intussen verschillende van deze imponerende werkstukken verkocht. De leeuw die hij nu in zijn werkplaats achter zijn huis onder handen heeft, is ook al weer besteld. Het maken van leeuwen uit beton, zo maar naar eigen inzicht, had de heer Pieters al een tijdlang in zijn hoofd. Door een toevallige omstandigheid is hij er een jaar geleden aan begonnen. Pieters: „We waren aan het beton storten voor de oprit van de boerderij en daar bleef een restje beton over. Ik dacht toen: laat ik eens proberen een leeuw van beton te maken. Mooi voor op het terrein naast de oprit. Ik wilde eerst geen woord hebben, want ik wist helemaal niet of me dat zou lukken. Ik ging achter de gordijntjes in mijn schuur aan het werk. Ik dacht: als het niets wordt, kan ik het altijd nog in elkaar stampen. Toen de leeuw klaar was, viel het me niet tegen. ledereen die het kunstwerk zag was erg verrast. Er zaten nog wel fouten in, die heb ik bij andere exemplaren verbeterd. Gestimuleerd door de belangstelling, ben ik aan een tweede leeuw begonnen. En toen ze verkocht werden, aan een derde, een vierde. Het is prachtig werk. Ik heb er zelf veel plezier aan. Je bent er wel een hele tijd mee bezig en dan moet hij ook nog een paar weken goed drogen. Maar dan heb je ook een leeuw die niet meer stuk te krijgen is. Een massief stuk beton op diverse plaatsen met ijzer bewapend." stukje de afwerking: kop, manen en poten krijgen model. Pieters: „beton is vrij moeilijk te verwerken. Daarom duurt het ook vrij lang. Een week of zes ben ik er toch al gauw mee bezig. De eerste leeuw die ik maakte, schilderde ik bruin, maar wit doet het toch veel beter." De betonnen leeuwen van Pieters worden thuis afgeleverd. Daarvoor heeft hij een kleine kraan en een vrachtauto. Pieters: „Ze zijn getemd, houden grimmig de wacht en je hoeft ze niet te vreten te geven. Zo'n leeuw doet het mooi op een wat ruim terrein of in een grote tuin." De heer Pieters vormt zijn leeuwen aan de hand van een simpele foto, zo maar uit het hoofd en met gebruikmaking van eenvoudige middelen die hij als veehouder-loonwerker beschikbaar heeft. Jan Hendrik Pieters heeft zijn hele leven in Schipborg gewoond en gewerkt. De grote weg ~knipte" zijn landbouwbedrijf door midden. Als hij naar het bosgedeelte van zijn terrein wil, moet hij omrijden en onder Op een betonnen voetstuk zet hij eerst een staketsel van ijzer op. Daar komt dan beton om heen. En dan begint stukje voor het viaduct door. Hij heeft, zoals zovelen, flink nadeel van de droogte dit jaar. Maar de heer Pieters blijft er niet bij zitten. De tijd die hij over heeft, brengt hij door in zijn schuur, in zijn werkkleding boetserend met beton. Pieters: „Het is geweldig om van niets iets te maken. Als kwajongen was ik ook al vaak bezig figuren te maken uit leem en cement. Zo hebben we eens zomaar voor de grap een grote politieagent gemaakt en in het bos gezet. Ook heb ik eens een figuur gemaakt die op een schilder leek en bij een kameraad als blikvanger in de tuin neergezet. Ik heb al heel lang rondgelopen met het plan eens een leeuw te maken. Want de leeuw vind ik een erg imponerend dier." Een imponerende leeuw van beton met een vaas met bloemen tussen de voorpoten als blikvanger achter in de tuin van veehouder-loonwerker Pieters in Schipborg. De heerJ. H. Pieters bezig in zijn schuur aan zijn hobby: het maken van leeuwen uit beton. --- TV-VAN DAAG Nederland 1 18.30 TELEAC: De eerste jaren van het kind. 18.45 NOS: Kortweg; Kunst op komst in de komende week. 18.55 Journaal. 19.05 VARA: McMillan en vrouw. 20.40 Het raadsel van de vogeltrek. 21.35 Journaal. 21.50 De vrouw en haar vrouwenhuis 22.20 NOS: Journaal. --- Nederland 2 18.00 NOS: CHIO-Rotterdam, rep 18.45 Ti-ta-tovenaar. 18.55 Journaal. 19.05 AVRO: AVRO's Toppop. 20.00 Journaal. 20.25 The invisible man. 21.15 AVRO's puzzeluur. 22.10 Televizier Magazine. 23.00 Help een klant. 23.25 Journaal. --- Duitsland 1 18.00 Sportjourn. 18.30 Ak't. 18.45 Zandmannetje. 18.55 Nordschau-magaz. 19.26 Dokument. film. 19.59 Progr.-overz. 20.00 Journ. 21.45 Tips verkeersveiligheid. 21.50 Report, uit Bonn. 22.25 Journ. 22.40 Sportjourn. 23.20 Night must fall. 050 Journ. --- Duitsland 2 18.20 Vfiter der Klamotte. 18.55 Barbapapa. 19.00 Journ. 19.30 Buitenl. joum. 20.15 Der Herr der Schöpfung. 21.45 Journ. 22.00 Korte films. 22.30 Die Strassen von San Francisco. 23.15 Journ. --- Duitsland 3 20.00 Journ. 20.15 Diskussieprogr. Aansl.: Die Abenteuer der Shadoks. 21.00 NDR Jazzworkshop. 21.45 Filmportret Francia Bacon. --- Dagprogramma morgen Nederland 1 15.00 Journaal. 15.32 NCRV: Boom des levens. 16.00 Tommie. 16.05 Werkwijzer, emailleren. 16.20 Parijs gezien door een jongen. 16.40 Swiebertje. --- Nederland 2 17.30 NOS: Sport Troef. --- Duitsland 1 10.00 Journ. 10.05 Akt. 10.25 Rep. uit Bonn. 11.00 Filmrep. 11.35 Hits. 12.20 Urnschau. 12.50 Persoverz. 13.00-13.10 Journ. 15.00 Progr.overz. weekend. 15.10 Journ. 15.15 Kinderprogr. 15.45 Filmrep. 16.30 Muziekprogr. voor de jeugd. 17.15 Filmrep. 17.45 Journ. 17.47 Sport. --- Duitsland 2 13.00 Progr. komende week. 13.30 Voor Ital. werkn. 14.15 Voor Turkse werkn. 14.58 Joum. 15.00 Black Beauty. 15.20 Die kleinen Strolche, 15.35 Mein Onkel von Mars. 16.00 Amusementsprogr. 17.00 Journ. 17.05 Inform. uit de Bondsrep., aansl. konsumententips. 17.50 Amusementsmuz. --- Duitsland 3 20.00 Journ. en weerb. 20.15 The Onedin Line., aansl. de Shadoks. 21.05 Schmetterling, tv-film. --- Radio vandaag HILVERSUM I (298 m en FM- kan.) 18.30 Nws. 18.41 Marktber. 18.44 Sprong in het heelal. 19.30 (S) Edwin, platen en swingen. 20.00 (S) In antwoord op uw schrijven. 22.00 Reisoogst. 22.25 Overweging. 22.30 Nws. 22.40 (S) Goal. 23 55-24 00 Nws. HILVERSUM II (402 m en FM- kan.) 18.00 Nws. 18.11 Embargo. NOS: 20.00 Nws.. 20.05 (S) Europees Concertpodiun. 21.00 (S) Nordring Festival 1976. 23.00 (S) Met het oog op morgen, met om 23.05 Akt.overz. Radio-TV, om 23.20 Den Haag vandaag en om 23.52 Even ontspannen voor het slapen gaan.... 23.55-24.00 Nws. HILVERSUM 111 (44S m en FM- kan.) . 18.03 De vacaturebank. 18.10 (S) NOS-maal. VERONICA: 19.02 (S) Veronica op 3. VPRO: 20.02 (S) VPRO-vrijdag-op-drie. 22.55 Meded. 23.02 Radio Vrij België. 0.02 (S) Amigos de musica. AVRO: 1.02 (S) Er floot een vogel in de wei. 2.02-7.00 (S) Continu de nacht door. RONO 18.00 Nws. 18.07 Vacaturebank. 18.10 Groninger progr. (alleen via FM 97,50 mhz kan. 35). Groningen actueel en „Een halfuur Groningen." 18.10 Fryske ütstjüring (alleen via FM 88,60 mhz kan. 5). Aktualiteiten en Sport. 18.40 Overijssels progr. (tot 18.55 u. niet via FM 88,60 mhz, kan. 5).. 19.30-20.00 Radio Fraemclaps vrijdagvaart. --- 'Dagprogramma morgen HILVERSUM I (298 m en FM- kan.) VARA: 7.00 Nws. 7.02 (S) Z.O. 7.30 NwB. 7.41 Dingen van de dag. 7.53 (S) Z.O. 8.30 Nws. 8.36 Gym. voor de huisvrouw. 8.45 (S) Z.O. 10.30 Nws. 10.33 (S) De C. Flink show. 11.00 (S) Cabaretprogr. 11.30 (S) De proeftuin. 12.26 Med. voor land- en tuinbouw. 12.30 Nws. 12.4 L Wegens vakantie gesloten. 14.30 (S) Muziek uit Studio 1.15.30 Nws. 15.33 (S) Het zout in de pap. 17.30 Nws. 17.32 Dingen van de dag. HILVERSUM II (402 m en FM- kan.) TROS: 7.00 Nws. 7.11 Ochtendgym. 7.20 Ontbijt-Soos. 8.00 Nws. 8.11-8.30 Aktua I. 8.30-9.00 vervolg Ontbijt-Soos. 9.00 C.H.1.0.-Rotterdam, m.o. 9.35-9.40 Waterstanden. 10.00 Tien-om. 10.30 Aktua-Sportcafe, m.o. 11.00 Nws. 11.03 Wegwezen. 12.30 Overheidsvoorlichting. TROS: 13.00 Nws. 13.11 Aktua 11. 13.30 Voorzichtig... breekbaar. 14.30 Cabaretprogr., in de pauze 15.15-15.23 C.H.1.0.). 16.00 Nws. 16.03 De Europarade, na 17.00 (2). 17.55 Med. HILVERSUM 111 (445 m en FM- kan.) NCRV: 7.02 (S) Happy sound. 7.55 Eerlijk gezegd. 8.03 (S) Pop Station. 10.03 (S) Muziek bij de koffie, m.o. 11.03 Hollands kwartiertje en om 11.15 Strictly Country Style. 12.03 (S) Drie tussen de middag. 14.03 (S) Bij Barend. 16.03 (S) Sportshow. HILVERSUM IV (FM- kan.) AVRO: 7.00 Nws. 7.02 (S) Reveille. 9.00 Nws. 9.02 (S) AVRO-thema. 9.20 Pianorecital. 9 I Progr. over geschiedenis. 10.00 (S) Ochtendconcert. U.46 (S) Volksmuziek. 12.15 (S) Operagalerij. 13.16 (8) Op haren en snaren. 13.38 (S) Koorzang. 14.00 Nws. 14.02 (S) Courant(e). 15.21 (S) Zwitserse historische orgels. 16.00 (S) Aspecten" 16.40-17.00 Radiojourn. ---