Massa-goederen Wie het meteen begrijpt mag de vinger opsteken. Daarom eenvoudiger aan de hand van de praktijk. Voor massagoederen, zoals agrarische produkten — koffie behoort daartoe —, mijnbouw, veeteelt en pluimvee-produkten, bestaat naast de werkelijke (effectieve) markt een termijnmarkt. Het verschil tussen beide is, dat het bij de effectieve markt gaat om transacties waarbij de goederen op een bepaald moment werkelijk worden geleverd of ontvangen, terwijl op de termijnmarkt contracten worden gesloten met het doel zich tegen prijsrisico's te dekken. In beginsel op de termijnmarkt dus geen werkelijke levering en ontvangst, al kan dat ook voorkomen. Waarom de termijnmarkt? Omdat bij de prijsvorming van een goed — koffie of wat anders — vraag en aanbod bepalend zijn. Vraag en aanbod zijn niet constant. Weersomstandigheden — de vorst die nu weer de Braziliaanse koffie-oogst schaadt —, stakingen en de conjunctuur, enz. beïnvloeden vraag en-of aanbod. Dat betekent prijsrisico's voor producenten — koffieboeren —, handelaren en fabrikanten. Die risico's kan men op een termijnmarkt dekken, verzekeren zou men kunnen zeggen. Dat werkt prijsstabiliserend en prijsverlagend, dus ook ten bate van de uiteindelijke consument Het werkt prijsverlagend omdat anders de producent, handelaar of fabrikant zelf het risico moet dragen en dus verwerken in zijn prijs. Dit laatste pretendeert de Nederlandse Liquidatie Kas overigens niet. Laten we een voorbeeld nemen uit de brochure. Een aardappelboer (voor aard- appels is er een termijnmarkt in Amsterdam) schat zijn oogst op 150 ton. In juni is de prijs op de termijnmarkt voor levering in april van het jaar daarop f 15,- per 100 kg. (het is een voorbeeld, geen realiteit). Hij vindt die prijs gunstig en verkoopt op de termijnmarkt voor levering april 10 contracten van elk 15 ton tegen de prijs van f 15,-. In december verkoopt de boer zijn oogst. De prijs op de effectieve markt is echter gedaald tot f 10,-. Hij verliest dus op zijn oogst f 5- per 100 kg. Op hetzelfde moment wikkelt hij zijn positie op de termijnmarkt af door 10 contracten levering april terug te kopen tegen de prijs van f 10,-. Hij wint dan op de termijnmarkt de f 5,- per 100 kg. Het verlies op de oogst wordt dus gecompenseerd met de winst op de termijnmarkt. De boer krijgt voor zijn oogst wat hem gunstig leek --- Bewust risico Zo werken, ook omgekeerd, producenten van grondstoffen, handelaren en fabrikanten die grondstoffen verwerken, op de termijnmarkt hun prijsrisico's weg. Er is daarvoor echter een tweede groep lieden nodig die op de termijnmarkt wil opereren: de speculanten. Zij behoeven op zichzelf niet bij de werkelijke handel in goederen betrokken te zijn. Zij riskeren hun kapitaal en lopen bewust prijsrisico's in de verwachting winst te behalen. Zij kopen wanneer zij de prijzen te laag achten en zij verkopen wanneer zij menen dat de prijzen te hoog zijn. Kn werken dus prijsstabiliserenden nivellerend Het is duidelijk dat de termijnmarkten staan en vallen met de activiteiten van de speculanten. Als — zoals bij de koffie — de omstandigheden te ongewis worden, onthouden zij zich van transacties. Dat kan de opgaande beweging op de werkelijke markt juist bevorderen. De termijnmarkten zijn openbaar. ledereen kan er dus aan deelnemen. Zonder kennis van zaken — ook van de branche waarin men opereert (aardappelen in ons voorbeeld) — is dat echter n*., aan te bevelen. Bovendien moet men over ruime financiële middelen beschikken. Uiteraard maken deze (echte) speculanten winst, maar ze lijden ook verliezen. Alles gaat niet altijd naar verwachting. Het kan een goed rendabel bedrijf zijn, maar al te wilde voorstellingen kan men er beter niet van hebben. Hoe open de termijnmarkten ook zijn, streng gereglementeerd zijn ze wel. Vandaar de liquidatiekas. Er is natuurlijk nog een andere vorm van speculatie. Producenten, handelaren en fabrikanten kunnen bijvoorbeeld werkelijke voorraden vasthouden. Nu in Brazilië de vorst weer zijn schadelijk werk doet, heeft Costa Rica de uitvoer van koffie geheel doen ophouden. Dat werkt prijsverhogend. Tegen dit soort van praktijken kan men moreel bezwaar maken. Ze zijn er overigens niet minder legaal om. Wij gewone mensen kopen ook geen kof-, fiemolen als we denken dat zo'n apparaat de volgende week goedkoper wordt, bijvoorbeeld omdat het koffiedrinken (koperstaking) en dus het malen en dus het verkopen van molens terugloopt. Dat is in wezen precies hetzelfde. En we doen het allemaal bijna dagelijks. --- Proeven Zij deden proeven op muizen, die niet zoals de mens aan suggestie onderhevig zijn. Prof.Brekman van het instituut voor biologisch actieve substanties in Wladiwostok „toonde aan dat het verrichte werk met een enkele dosis Ginseng 35 procent meer was en honderd procent wanneer het Ginsengextract een maand achtereen was toegediend." Russische ruimtevaarders kregen in hun toestel Ginseng te slikken, niet om hen waakzaam te houden maar ter bestrijding van spanning en ziekte, al- dus dr.Fulder. De Russen vonden dat gerechtvaardigd nadat hun muizen beter bestand waren gebleken tegen alcohol, vergiften, bestraling en bacteriële en virus-infecties, uitersten van temperatuur en druk en inenting met tumors. Dr.Fulder meent uit deze en andere gegevens te mogen opmaken dat Ginseng voert tot snellere aanpassing aan duisternis en sneller leren van geconditioneerde reflexen. Hij zegt dat nu het bestaan van een nieuw soort geneeskrachtige stoffen, adatopgenen, wordt aangenomen, die onschadelijk en onwerkzaam zijn bij afwezigheid van spanning, maar de lichaamsprocessen normaliseren wanneer zich spanning of beschadiging voordoet. Misschien is Ginseng zo'n stof. --- Prijsregulateurs op de termijn markten Speculanten hebben toch ook wel een nuttige functie (Van'onze financieel-economische medewerker) IN DE GESPREKKEN en vooral het geschrijf over de almaar duurder wordende koffie wordt de schuld nogal eens in de schoenen geschoven van de „speculanten", een min soort volk dat misbruik maakt van de situatie. Nu zal niemand ontkennen dat er in onze boze wereld altijd en overal gewetenlozen zijn die een situatie uitbuiten. DIE LIEDEN komen dus ook onder de speculanten voor. Nochtans is speculant zijn op zich een eerzaam en nuttig beroep. Waren er geen speculanten en was er geen „termijnmarkt" waarop deze heren (en dames?) opereren, dan zouden boeren, handelaren en fabrikanten risico's lopen, die nu afwentelbaar zijn. Het gevolg zou hogere prijzen zijn. Alle reden dus om de functie en het werk van de speculant eens onder de loep te nemen, d.w.z. misverstanden uit de weg te ruimen door kennis te vergroten. We beginnen bij de termijnmarkt en gaan daarvoor te biecht bij de NV Nederlandse Liquidatiekas te Amsterdam, die in samenwerking met de betreffende organisaties een aantal termijnmarkten in goederen organiseert en een goede afwikkeling van de affaires garandeert. De „kas" heeft het hoe en waarom van de termijnmarkt en de speculant in een eenvoudige brochure (anno 1975) vastgelegd. De materie zelf is bepaald ingewikkeld en er zijn heel geleerde boeken overvolgeschreven. Volgende omschrijving is uit zo'n geleerd boek, namelijk van wijlen de Amsterdamse hoogleraar dr. J. F. Haccou. Termijnhandel is dan „het kopen en verkopen van goederen voor levering op een toekomstig tijdstip met de bedoeling deze goederen op dat overeengekomen tijdstip niet te ontvangen noch te leveren, doch tot afwikkelen te komen door verrekening van het prijsverschil tussen de oorspronkelijke en een nieuwe, aan deze tegengestelde, transactie". --- VERKOOP - AANBESTEDING BUITENPOST. Voor de aanbesteding door B. en W. van Achtkarspelen van de aanleg van 1180 meter weg in het uitbreidingsplan Molenerf, inclusief riolering werden dertien inschrijvingen ontvangen. Laagste was de Stevin Groep te Drachten met f 407.100. Hoogste was de Noord Nederlandse Wegenbouw Maatschappij uit Harlingen met f 478.800. RUINEN. Op verzoek van de heer P. Lefferts te Ruinen en ten overstaan van notaris R. L. Bok te Hoogeveen had de publieke verkoping plaats van een huis met grond, groot 10.16 are aan de Harm Smeengestraat. Koper werd de heer C. de Ruyter te Ruinen voor f 112.100. BEILEN. Ten overstaan van notaris mr. J. Groen te Beilen had de verkoop plaats van de behuizing Molenstraat 21, groot 3.55 are, toebehorende aan de wed. G. Dijkstra te Beilen. Koper werd mevrouw wed. G. Martens- Harms te Beilen voor f 147.800. --- KERK en SCHOOL NED. HERV. KERK Beroepen te Dronrijp en te Oudenbosch c.a.: J. Muis, kandidaat te Utrecht; beroepen, te 's-Heerjansland: A. J. Tinner te Luneren. Aangenomen naar Poederoijen en Loevestein: M. van Campen, vicaris te Papendrecht, die bedankte voor Tholen en voor Haaften. Bedankt voor Boven- Hardinxveld: C. van Sliedregt te Oude- Tonge. --- WISSELMARKT Amsterdam, wisselmarkt. Londen 4.2175-2225, New York 2.454425-45675, Montreal 2.33975-34225, Parijs 49.585-49.635, Brussel 6.8025-8.075, Frankfurt 104.045- 104.095, Stockholm 56.305-56.355, Bern 97.475-97.525, Milaan 27.695-27.745, Kopen-' hagen 40.755-40.805, Oslo 46.495-46.545, Wenen 14.623-14.633, Madrid 3.38-3.68. --- GRAANOVERZICHT Het was deze week eèh korte werkweek; de' markt hield zich bijzonder rustig en meestal 'waren er meer verkoop- dan kooporders. Amerikaanse maïs is loco pand binnenland op een hoog niveau gekomen, terwijl ook aangekomen maïs uit boten duurder is geworden. Zo doet men het nu dikwijls met de wat goedkopere USA breukmaïs. Laplata maïs is weinig voorhanden;.van deze soort blijft regelmatige vraag voor duivenvoedere. In de Rotterdamse haven arriveert nog steeds een zeer groot kwantum goederen en er is nog steeds een achterstand in de lossing. Hollandse gerst wordt uit oude oogstvoorraden nog maar mondjesmaat geoffreerd en de prijzen konden licht monteren. Hetzelfde beeld ziet men bij Hollandse haver. Sorghum noteert onveranderd met een beperkt aantal zaken. De veekoekenmarkt maakt zeer slechte tijden door. Het Amerikaanse gokprodukt: soyaschroot, wordt heen en weer geslingerd en dit gaat gepaard met grote prijsverschillen. De ene dag is het vast op berichten van dat en de volgende dag flauw op andere verhalen. De veevoederfabrikant heeft er maar mee te maken! Tenslotte is soya op een lager niveau beland t.o.v. vorige week en begin deze week. De consumptie beweegt zich hoofdzakelijk alleen op het loco vlak, maar van speculatiezijde werden er nog wel zaken c.q. dekkingszaken gedaan op latere termijnen. Maïsgluten waren een goed stuk flauwer. Voor boten en afladingen scheelt dit nogal wat. Lijnschilfers zijn ook flauw, maar hier komt nog bij dat lijn in tegenstelling tot gluten naast onverkoopbaar zijn op dit moment. Lijnschilfers op september-december komen weer wat interessanter af, en een enkele zaak hierin is te melden. Cocos zakte eveneens weer weg, zowel voor boten als op aflading. Palmpit, raap en sesam waren helemaal in de vergeethoek terecht gekomen. Verkopers van maïs- en rijstevoermeel maken helemaal moeilijke tijden door, want de prijzen dalen en meestentijds waren de omzetten zielig klein. Ook molenafvallen zijn in dalende lijn wat de prijzen betreft. Tapioca daarentegen noteert weer hoger en hoewel de prijzen nog niet best te noemen zijn, is er verbetering merkbaar; ook op aflading. Met pulp blijft het hommeles en er is genoeg. Wat er komt is derhalve te veel. Met citrus was het de afgelopen week helemaal een foute boel. De prijzen kelderden tot een ongekend laag niveau voor boten terwijl de afladingen rap aangepast moesten worden. Voor oktober-maart was in citrus mondjesmaat wat te doen. MIDDENMEER (Beurs) Granen, zaden en peulvruchten tarwe 47,50-48,50; gerst 45,50-46,50; haver 43,75-45,25; groene erwten 58-64; karwijzaad 360-410; blauw maanzaad 295-315. Hooi, stro en ruwvoeders wit hooi --- Examen-uitslagen Aan de Rijksuniversiteit te Groningen zijn geslaagd voor het: Kand.examen Godgeleerdheid: F Kruijne Groningen, J H Muller Haren (Gr.), H Wielink Sloten; Kand.examen Nederlands Recht: S Laman Trips Den Helder; Kand.examen Natuurkunde: W W M van Overbeek Drachten, F Postma Driesum, L Slon Usquert*; Kand.examen Scheikunde: G J Boerman Kampen, D Dijk Groningen, J C de Jager Emmen, R Oosterwijk Oosterwolde; Kand.examen Biologie: W J Altenburg Joure, C W ledema Zwolle, JWM Kerver Oldenzaal, P C Schipper Roden, E J van der Stoep Groningen; Kand.examen Farmacie: E van den Broek Vries, W C Bruinsma-van der Bij Groningen, H Elling Stadskanaal, J H Goedemoed Zeist, C J van der Graaf Ermelo, J A hulst Zevenhuizen, H E Griever-Kazemier Groningen, M JH Knippers Oldenzaal, G H Lamfers Winschoten, P P H Ie Brun Apeldoorn*, G W Mueskens Gennep, M C Quaedvlieg Valkenburg, M Raghoebar Paramaribo (Suriname), G J Salentijn Appingedam, P M Schlecht Soest, G A Schut Boeklo, AJM Temmink Warnsveld, J R Titsing Haren, E J van der Wal Beerta; Kand.examen Spaans: T Kramer Groningen, J K Rahusen Deventer; Kand.examen Kunstgeschiedenis: H D van Bergeijk Delft, GMECvan Boekei Vught; Kand.examen Economie: A E H Huijgen Maastricht, E P Medema Groningen, J Robertus Appingedam, M B Rottinghuis Groningen, M Veninga Groningen, J J K Wolters Schoorl; Kand.examen Psychologie: E M Abrahams Hengelo, F J Bakker Groningen, J H Bakker Harkstede, R T Bakker Velp, J de Boer-Bats Groningen, MJM Blixt Leek, E J den Boer Waalre, A E Bons (Hameln, W-Dtsl.), B J Bredman Schipborg, PMJ van den Brenk Apeldoorn, F Janssen-van Deventer Rolde, M J P Engels Groningen, F J J Geraerdts Kerkrade, R S Gerrits Twello, A H de Groot Groningen, J J Hiemstra Haren, C C Hoekstra Paterswolde, H ter Horst Zuidlaren, R J J M Jorna Leeuwarden, G J Kerkdijk Rekken, T Z E Klinkers Emmen, H B M Molleman Zieuwent, J Moorrees Meppel, T Mulder Makkinga, M L Oldenkamp Amersfoort, JMM Pennings Groningen, J W van der Plas Arnhem, W G M van Diggelen- Ronde, K G Tijdens Groningen, P H de Vries Delfzijl, H J M Vromans Groningen, R Wiegmans Oldenzaal, P C van Wolffelaar Amsterdam, F J Spruit-van Zonneveld Zandeweer; Kand. examen Orthoped.: E Colombijn Heemstede, C M C van der Meulen- Daatselaar Thesinge, C C A Klinkenberg Heiloo; Kand .examen Andragogiek: F J Doesburg Naaldwijk; Kand.examen Onderwijskunde: M F van Duin Oostvoorne; Kand.examen Soc. Geografie: A J Overweg Zwolle; Kand.examen Econometrie: M Booleman Zwolle, C Bouw Goor, H W M ten Cate Winschoten, B G Meijerman Ede, H H van der Plas Arnhem; Doet.examen Nederlands Recht: T J J van den Berg Zuidhorn, J W Brakenhoff Groningen, J Bronsdijk Leeuwarden, G J Dul Enschede, T W M Jurna Leeuwarden, F P W Mollema Groningen, B P Schot Delden, F Vortman Emmeloord; Doet .examen Geneeskunde: J C Algra Wolvega, W A van Asselt Groningen, P Bakker Schoonebeek, H van den Berg Ruinen, A P M den Biggelaar Ommen, A M Boogaard Emmeloord, E P Mauser-Bunschoten Groningen, R N Groenewoud Emmeloord, H van de Haar Bussum, J G Heevel Groningen, P M Houtman Woltersum, H Idsinga Leeuwarden, L Kijlstra Boekelo, J H Leenders Groningen, G J van der Neut Groningen, J C J Reijntjes Groningen, D J Schuurmans Hoogkerk, M J T M Suijs Groningen, M Volkers Leeuwarden; Doet.examen Wiskunde: A J ten Hoopen Eibergen; Doet.examen Natuurkunde: W Hilbrants Groningen, F Stubbe Groningen; Doet.examen Scheikunde: R Boelens Groningen*, G Boer Groningen, J H Bregman Pijnacker, P Hofman Rottum, J H C Hoge Groningen, H J Kloosterboer Diepenveen, J W van der Laan Groningen, K E Meihuizen Groningen, G Raven Harlingen; Doct.examen Techn. Scheikunde: J G Boersma Zuidwolde, H N Kerdijk Groningen; Doct.examen Biologie: A M E Wiemans- Kneepkens Groningen, M N E Nelemans Maassluis, H L Ploegh Assen*, J Steenhuis Zuidhorn, P S Swierstra Groningen, C M Wiersema Groningen; Doet.examen Farmacie: W M Boettger Dieren, W J Fritzemeier Arnhem, IMJ Keyzer Eindhoven, N J J Oldenhof Zwolle; Doct.examen Klassieke Talen: E van der Meer Heerenveen, D J Wiersma Warfhuizen; Doct.examen Spaans: J K Rahusen Deventer; Doet.examen Duits: J Sijtsema Heerenveen; Doet.examen Geschiedenis: A F Ledeboer Enschede; Doet.examen Economie: P W Hoogers Enschede*, H W Oosterveld.Haren*, L H E Pont Groningen, P J A Snelder Enschede; Doet.examen Soc. Economie: J C H Oostendorp Heiloo; Doet.examen Psychologie: J M Balder Neunen, A J Bronkhorst Groningen, H K van Faassen Assen, E R Hillesum Groningen, J A de Jong Groningen, F D Kalsbeek Groningen, E R Kuiper Groningen, A C J Oostindie Vlagtwedde, H van der Velde Meppel; Doct.examen Algemene Pedagogiek: J Kamst Hengelo; Doct.examen Orthopedagogiek: E J Woortman Roden; Doct.examen Wijsbegeerte: F R Ankersmit Deventer; Doet.examen Soc. Geografie: F Oosterbeek Groningen, T J Otto Groningen; Doct.examen Econometrie: T K Dijkstra Haren*; Apothekersexamen Ie ged. Farmacie: E J Boiten Leeuwarden, M W A Broeks Hellendoorn, R T van Dellen Groningen, W de Jonge Rotterdam, P E W van der Laan Groningen, E Meijer Groningen, P J M Plouvenier Groningen, S S Smedema Groningen, F Stuurman Groningen, J D Uitterdijk Driesum; Artsexamen: M M Eysink Smeents Bergen, R A Hellingman Amsterdam, E Jansen Emmeloord, P J ten Kate Kloetinge, A J Koopmans Koudum, H Kort Bergum, A M van Nispen tot Pannerden Bilthoven, J Offerman Groningen, M I Oostingh Delfzijl, L D van der Schuur Hengelo, H van Sleen Steenwijkerwold, L J G Veehof Haaksbergen, CWH Versloot Leeuwarden, H P G van der Voort Bedum; Tandartsexamen: J J M Begemann Den Haag, F H Bennink Losser, H Keizer Groningen, P F Mulder Groningen, H B G Wentink Groningen; Apothekersexamen: A W Boeke Nieuw Scheemda, H Jansen Apeldoorn, R de Jong Espel, M L van Wisse Blaricum; M.O.examen Natuurkunde: H Benningh Noordwijk (Gr.). * Y.. cum laude UTRECHT. Aan de rijksuniversiteit slaagde J.H.M. Becx uit Assen voor het doctoraal examen psychologie. --- Ginseng brengt wetenschap nog in verwarring Ginseng is een dure, oosterse wortel die vermoeidheid, neerslachtigheid, vergeetachtigheid, hoofdpijn en de kwalen van de oude dag voorkomt, zo menen natuurgenezers in het westen. Oudere edities van de Encyclopaedia Britannica beschrijven Ginseng als een volslagen waardeloze plant waarvan de uitwerking alleen psychologisch of geheel illusoir is. Maar een bioloog van naam, dr.Fulder van Chelsea College in Londen, schrijft in een achtenswaardig blad, New Scientiat, dat modern onderzoek misschien zal uitwijzen in hoeverre de goede eigenschappen van de wortel, die er al drie duizend jaar aan worden toegeschreven, inderdaad aanwezig zijn. Dr.Fulder begon de wetenschappelijke literatuur over Ginseng na te pluizen toen hij had vastgesteld dat bepaalde cellen zich na gebruik van de wortel sneller gingen vermenigvuldigen. Hij ontdekte dat modern onderzoek daarnaar vrijwel alleen wordt verricht in Rusland, Japan en China. ~De Russen hebben gemeld dat vrijwilligers taken waarbij snelheid, nauwkeurigheid en uithoudingsvermogen, zoals voorlezen of telegrafie, te pas komen beter vervulden", zo schrijft hij. --- Geen verklaring Dr.Fulder geeft echter toe dat de wetenschap, zowel in oost als west, nog bij lange na niet kan verklaren hoe Ginseng doet wat het geacht wordt te doen, al zijn er wel vorderingen gemaakt. Hij is het eens met Morris Hansen, voorzitter van de Europese federatie van fabrikanten van gezondheidsprodukten, dat de medische wetenschap in het westen zich tegen onderzoek van Ginseng heeft verzet omdat de toegeschreven eigenschappen zo vaag zijn en zich over een groot gebied uitstrekken. De westelijke medici gebruiken tegen specifieke problemen ook specifieke geneesmiddelen en verwerpen de opvatting van een ,tonic' dat tegen alles werkzaam zou zijn. De botanische naam van de uit het oosten afkomstige Ginseng is Panax Schinseng, waarbij Panax afkomstig is van het woord panacee (geneesmiddel tegen alle kwalen). De wortel heeft de vorm van een mens, misschien heeft dat de primitieve mens op de gedachte gebracht dat de mens als geheel er baat bij zou vinden. Jezuieten in China brachten de eerste berichten over de plant naar het westen en een Jezuiet stelde daarna vast dat deze ook in Canada voorkomt. Sinds het midden van de negentiende eeuw hebben Amerikanen en Canadezen Ginseng zowel gekweekt als opgegraven om aan het oosten te verkopen. Tegenwoordig blijft veel Amerikaanse Ginseng in het land zelf. Gewoonlijk wordt het middel in capsules ingenomen of wordt de wortel gemalen om er thee van te trekken. --- Handels- en Marktberichten GRONINGEN (Veiling). Andijvie 1 190- 229, 2 151; bloemkool 6 sf. I 220-275, 8 st. I 170-215, lOst. 190-120; Chinese kool 141-165; paprika kg 195-245; peterselie 60-100; prei A 197-216, B 156; rabarber 33-74; sla kl. 1 31- 84, kl. 2 18-64; spinazie 1 76-134, 2 32-80; spitskool 80-150; tomaten glas All 130-170, 811120-150, CIIIOO-160, CC1172-100; veense bonen II380; kaskomkommers 75/ op 1130-36 50/ op 1122-32, 35/ op II 22-28; kroten 140-165; radijs I 85-95, II 54-59; Blokveilingen: Sla I: 20/22 I 61-65; 22/24 I 62-63, 26/28 I 71-76, 28/30 I 77-84; sla II: 22/25 II 61-64, 28/30 II 58-64, 30/ op II 56-75. BERLIKUM (Veiling). Komkommers 50/60 47-52, 40/50 36-47, II 30-41, stek 41-41 p. st.; tomaten AI 7,70-9,10, 817,40-8,00, C I 6,50-6,90, B II 7,20-7,20, CII 6,60,6,60 p. 6 kg; sla glas I 59-1,05, II 59-74, nat. I 97-97 p. krop; andijvie 1.14-1.35 p. kg; bloemen 16-20 p. st.; bloemkool 155-2,80, II 30-1,55, afw. 30- 65 p. st.; bospeen 75-1,85 p. bos; paprika 546 p. st.; peterselie 2,50-2,50 p. kg; rabarber.62- 69 p. kg; radijs 17-41 p. bos, snijbonen 5,10- 5,10 p. kg; spinazie 33-91 p. kg; uien 68-89 p. kg; witlof 1,20-4,40 p. kg; aard. middel Eersteling 40-1,70, kriel Eersteling 1,10-1,10, Doré middel 2,90-2,90, kriel 1,20-1,20. LEEUWARDEN (aardappelbeurs). Prijzen in guldens per 100 kg: Bintjes 36.00- 41.00, Irene's 35.00-40.00, voeraardappelen 5.00-6.00. LAUWERSOOG (visafslag). 20-5-77: 1061 kg pellerijgarnalen 9.99-11.52; 373 kg exportgarnalen 12.41; 1081 kg tong 10.61- 11.87; 782 kg tarbot 4.25-11.05; 611 kg griet 2.49-2.99; 111 kg tongschar 4.36-4.66; 32.753 kg schol 1.09-2.06; 14.051 kg kabeljauw 1.82- 2.58; 1413 kg schar 50-1.02; 196 kg poon 72- 84; 282 kg bot 50. Alle prijzen per kg. TERMUNTERZIJL (visafslag). 20-5- 77: 46 kg pellerijgarnalen 9,25 p. kg; 1039 kg exportgarnalen 10.00-12.32 p. kg. HARLINGEN (visafslag). Aanvoer 20 mei: 1487 kg pellerijgarnalen 8.86-9.90; 674 ,kg tong 10.88-13.00; 264 kg tarbot 5.05-9.06; 5822 kg schol 1.49-1.98; 5417 kg kabeljauw 1.70-2.70; 839 kg wijting 1.70-2.03; 972 kg schar 70-1.03; 3 kg schelvis 2.39; 287 kg poon 96-1.19; 91 kg griet 5.90-3.18; 3 kg haai 2; 1389 kg makreel 48; 23 kg mulle 1.52-1.97; 57 kg koolvis 1.57-1.70; 44 kg bulk 43-91; 97 kg inktvis 1.38-2.64; 1 kg heek IÖ7; 4 kg krab 1.56; 186 kg bot 50; 539 kg harder 1.59-2.00; 62 kg geep 38-44. Alle prijzen per kg. ALKMAAR (kaasmarkt). Aanvoer 30.000 kg. Commissienoteringen in guldens per kg: Fabrieksedammer 5.16, middelbare 5.21, Goudse volvette 5.27. ' LEEUWARDEN (Zuivelbeurs). Commissienoteringen in guldens per kg goudse kaas 5,15, Edammer kaas 5,02 en broodkaas 5.02. De handel was goed. --- Amerikaanse vakbonden kiezen nieuwe aanpak Na een sluimering van jaren maakt de Amerikaanse vakbondswereld zich op voor een nieuwe, agressieve aanpak. Ze heeft 1977 aangekondigd als het jaar van vernieuwing voor de Amerikaanse vakbonden die hun „oude kleren" hebben afgelegd en ondanks het angstwekkende probleem van de werkloosheid, met nieuwe acties zijn begonnen. Na hun rol op het tweede plan, opgelegd door de voormalige republikeinse regering, hebben zij uit de machtsoverneming door de democraat Jimmy Carter die zij mee in het zadel hebben geholpen, nieuwe moed geput.Het grote vakverbond AFL-CIO (18 m iljoen leden) dat in Florida zijn jaarcongres heeft gehouden, is van start gegaan met een grootscheepse campagne tegen de wetten waarbij aanwerving door bedrijven van niet georganiseerde arbeiders wordt toegestaan. Het betreft hier in de eerste plaats de intrekking van de zeer omstreden paragraaf van de Taft- Hartleywet uit 1947 die de volksvertegenwoordigingen in de diverse staten het recht gaf de ondernemingen te ontheffen van de verplichting uitsluitend arbeiders aan te werven die zijn aangesloten bij een vakverbond waarmee zij een collectieve arbeidsovereenkomst hebben afgesloten. Twintig Amerikaanse staten kennen op het ogenblik een dergelijk, in de wet vastgelegd recht. Vooral in het zuiden van de VS waar vele bedrijven die elders hun hoofdkantoor hebben, zich hebben gevestigd of willen vestigen, omdat daar zoveel goedkope en niet aangesloten arbeidskrachten voorhanden zijn, wordt van dit recht op ontheffing gebruik gemaakt. Zonder te wachten op het resultaat van de in Washington gelanceerde campagne is de vakbond van textielarbeiders begonnen met de produkten te "BoycöF ten van de grote onderneming Stevens om haar zo te dwingen een collectieve arbeidsovereenkomst voor haar 45.000 werknemers in het zuiden van de VS af te sluiten. Voor bepaalde waarnemers getuigt deze actie van een nieuwe vakbondsstrijdlust die herinnert aan de jaren dertig toen de grote vakbonden steeds meer invloed kregen dank zij de niet aflatende acties van mensen als mijnwerkersleider John Lewis en de machtige man van de automobielarbeiders, Walter Reuther. Deze leiders, hardnekkige voorstanders van staking en rechtstreeks optreden, zijn na de laatste wereldoorlog geleidelijk vervangen door mannen die veel meer leken op gearriveerde en verburgelijkte potentaten. .. . . --- Duur De wortel is duur omdat deze minstens vijf' jaar moet rijpen. Desondanks wordt in Engeland jaarlijks 454.000 kilo verkocht. Zelfs de Encyc'lopaedia Britannica heeft, schoorvoetend en niet erg overtuigd, zijn schamperheid wat verzacht. ~Ginseng heeft weldadige eigenschappen, maar de voortdurende vraag in Azië, vooral naar wortels die een menselijke vorm hebben, kan heel goed worden veroorzaakt door het volksgeloof dat Ginseng een afrodisiacumis." --- Vernieuwd Dit jaar zal de Amerikaanse vakbondshierarchie vrijwel geheel worden vernieuwd. De voorzitters van de drie grootste vakbonden in de industrie (auto, staal en machines) zullen worden vervangen terwijl de 81-jarige George Meany, de voorzitter van het AFL-CIO, ook aan aftreden denkt. Deze federatie zal voorts worden versterkt door de terugkeer van de verloren zoon: de machtige bond van arbeiders in de automobielindustrie. De jongere mannen die vastbesloten zijn de invloed van de vakbeweging in de VS te vergroten, zullen het roer overnemen. De vakbonden, gestimuleerd door de recessie in 1974 en 1975 en de toenemende werkloosheid, schijnen besloten te hebben hun acties te richten op het scheppen van nieuwe werkgelegenheid, het handhaven van de bestaande functies en loonsverhogingen. De vorig jaar in de autosector gesloten arbeidsovereenkomsten worden al gezien als een eerste stap naar de vierdaagse werkweek waardoor het aantal arbeiders in deze sector met 25 procent zou toenemen.En verder stelt de vakbeweging een voor de VS revolutionaire eis: levenslang recht op arbeid. --- Weinig verandering in ziekteverzuim Het ziekteverzuim in het eerste kwartaal van dit jaar is voor mannen en vrouwen bijna gelijk aan vorig jaar. Het verzuim bedroeg dit jaar voor mannen 10,1 procent (vorig jaar 9,8) en voor vrouwen 12,2 procent (vorig jaar 12,1). Dit betekent voor de mannen een stijging van 0,3 en voor de vrouwen 0,1 procent. --- HAVEN HARLINGEN Aangekomen 20 mei: Vissersbank van Lervik. Vertrokken 20 mei: Vissersbank naar Franeker. --- HAVEN GRONINGEN Aangekomen: 17-5: Clarissa van Delfzijl; 20-5 Poolzee van Boston. Vertrokken: 16-5 St. Andrews naar Gunness; 17-5 Willy - B naar Selby; 18-5 Clarissa naar Ipswich. ---