Imago Bij de NOM ontkent adjunctdirecteur Van Kappel dat het aanstippen van de betrouwbare arbeidskrachten in de advertentie tevens een waarde-oordeel betekent over de werkers in de rest van het land. „We hebben die advertentie geplaatst om Noord Nederland in het Westen wat meer in de belangstelling te brengen, want dat kan nog best worden verbeterd. Met die opmerking over betrouwbare arbeidskrachten hebben we gewoon willen appelleren aan wat men over het algemeen denkt over de mensen in het Noorden van het land. Het imago van een Limburger is bijvoorbeeld dat van een gezellige, niet altijd betrouwbare, bier drinkende figuur. Van Groningen wordt ge. zegd dat het er altijd waait, dat het er koud is, dat de mensen grimmig zijn en betrouwbaar. Aan dat imago hebben we willen appeleren en het is onjuist te menen dat je er een kwalifictie van anderen uit kunt afleiden. Als in de advertentie staat, dat in Noord Nederland frisse lucht is, dan wil dat toch ook niet zeggen dat elders in het land geen frisse lucht is. En als een chocoladefabrikant in een advertentie zegt dat hij lekkere chocola maakt, dan zal een concurrent toch ook niet denken dat hij geen lekkere chocola maakt. Nee, ik kan de opmerking van de heer Jansen niet anders kwalificeren dan het zoeken van spijkers op laag water", aldus Van Kappel. --- Misverstand Hoe je de advertentie van de NOM ook wilt interpreteren, je kunt je wel afvragen of het imago dat men van noordelijke werknemers zou hebben, nog dezelfde is als jaren geleden. Vroeger waren werkers uit het Noorden erg populair om hun werklust en betrouwbaarheid. Over dat imago zegt direkteur E. Jaklofsky van het bedrijf Dynasafe, dat een tijdje geleden uit het Westen naar Hoogezand werd overgebracht: „Ik heb op diverse plaatsen in het land gewerkt, maar ik moet u zeggen dat het imago een groot misverstand is. Voorop gesteld dat je overal goede en slechte werknemers tegenkomt, moet ik zeggen dat de werknemers in het Noorden niet beter of slechter werken dan andere mensen". Bij Cementbouw, dat een paar jaar geleden van Heemstede naar Delfzijl ging, zegt een woordvoerder: „Ik zie dat verschil met werknemers elders ook niet zo zitten. Naarmate de tijd verstrijkt, ontdek ik dat de prestaties en werklust me meer tegenvallen, terwijl het ziekteverzuim stijgt. Toch heerst er hier nog een andere mentaliteit dan in het Westen. En ik heb nog steeds liever te doen met Groningers dan met westerlingen. In het Westen zijn ze lauwer. Ze reageren zwakker". --- Vissers voelen zich genomen: grote houtvangst gaat hun neus voorbij Eerlijk vinden loont de moeite niet Een dagje praten in Den Helder over de „vangst" van zo'n 300 kubieke meter hout in de Noodzee door Helderse en Texelse vissers levert eigenlijk maar één conclusie op: eerlijk vinden loont de moeite niet... Want het ziet er niet naar uit dat de vissers iets zullen krijgen voor hun grote moeite om een belangrijk deel van de deklast van de Finse vrachtvaarder Fenix te bergen. Zoals gemeld liet de kapitein van dit schip eind vorige week de deklading hout tijdens een zware storm overboord zetten, omdat hij bang was dat z'n schip anders zou vergaan. Voor de schippers en bemanningen van de ongeveer 15 vissersvaartuigen uit Den Helder en Texel leek het vrijdag allemaal zo mooi. Uit om vis te vangen kwam men plotseling in volle zee in een veld van ronddrijvende planken terecht. Er werd niet lang nagedacht. In plaats van de netten uit te zetten werd alle hens aan dek geroepen om het hout uit zee op te pikken. Vele uren is men er mee bezig geweest en sommige vissersvaartuigen kwamen vrijdagavond'en zaterdag elk met niet minder dan 30 kubieke meter hout de haven van Den Helder binnenvaren. De vissers dachten niet anders dan een extra goede „besomming" te. maken voor de houten planken waarvan al gauw bekend werd dat de waarde wel op een f 450,- per kubieke meter kon worden geschat. In totaal werd een 300 kubieke meter aan wal gebracht, maar daar wachtte direct al een teleurstelling. De vissers werden verplicht hun ongewone vangst in bewaring te geven bij de strandvonder. Daar voelden ze niks voor, maar na veel vijven en zessen en onder veel protest gehoorzaamden ze toch. „Hoewel we het er nog steeds niet mee eens zijn, restte ons weinig anders. Er stond een complete politiemacht op de kade en een groot aantal gemeentelijke functionarissen, alsof we een stel dieven waren...", vertelt secretaris A. Bais van de Helderse vissersvereniging Samenwerking. • Burgemeester Van Bruggen • Jutten van stukken hout op het strand --- Eigen beheer Volgens hem zijn de vissers er van uit gegaan, dat ze hun houtvondst in eigen beheer konden opslaan totdat eventueel de eigenaar zou komen opdagen waarmee ze dan over het vinders- en bergingsloon konden gaan praten. „Kijk, het is zo dat het hout van de Fenix in volle zee, dus buiten de Nederlandse territoriale wateren, is opgepikt. Vandaar ook dat we menen dat dit niet toekomt aan de strandvonder. Volgens ons kan deze er pas aan komen, wanneer het binnen de territoriale wateren zou zijn gebeurd. Dat kunnen we ook begrijpen. Wat nu gebeurt, niet", aldus de heer Bais. Burgemeester mr. A. P. J. van Bruggen van Den Helder is volgens de Wet op de Strandvonderij ambtshalve ook strandvonder in zijn gemeente. Een vreemde baan is dit niet voor hem, want ook in zijn vorige standplaats Delfzijl (van 1964-1973) was hij strandvonder. In Delfzijl maakte hij evenals nu in Den Helder een spectaculaire bergingsactie van vissers mee. Het ging toen om een grote partij karton die uit zee werd opgevist. Over de gang van zaken met de partij hout van de Fenix en zijn aandeel hierin als strandvonder merkt hij op, dat hij niet anders kon dan het hout van de Helderse en Texelse vissers op te eisen en op gemeentelijk terrein op te slaan. --- De wet „Als strandvonder heb ik te maken met wettelijke bepalingen en voorschriften. Het is beslist niet zodat ik de vissers geen extraatje zou gunnen. Het- hout dreef buiten de territoriale wateren en volgens het wetboek van koophandel zijn de vissers verplicht het hout in bewaring te geven bij de strandvonder. Tevens moeten ze er aangifte van doen bij de douane. Ik moet ervoor zorgen dat alle partijen, die bij het hout van de Fenix betrokken zijn, aan hun trekken komen. Als er verschil van mening is over de oplossing van de strandvonder, moet dit door de rechter worden beslecht. De afwikkelingsprocedure is op gang gebracht en dat is een heel gedoe. Zo moet ik bijvoorbeeld ook de consul van het land, waaruit het vrachtschip dat het hout vervoerde afkomstig is, op de hoogte stellen", aldus mr. Van Bruggen. Op grond van zijn ervaringen als strandvonder verwacht hij niet dat het vindersloon de moeite erg veel waard zal zijn., .Vergeet niet dat er zeer veel kosten zijn. Van de opbrengst van het hout — de waarde hiervan schat ik op een f 150.000 — zal na aftrek van deze kosten maar weinig overblijven..." --- Eigendomsrecht Over het eigendomsrecht van in (volle) zee gevonden goederen merkt strandvonder mr. Van Bruggen op, dat de Fenix de deklast hout overboord zette omdat het gevaar voor zinken van het schip te groot werd. „Maar daarmee is het eigendomsrecht nog niet weg...Het is immers niet de bedoeling geweest van de kapitein van de Fenix om het hout in open zee als waardeloos weg te gooien. Het was gewoon bittere noodzaak om schip en bemanning te redden", aldus mr. Van Bruggen. Hij lijkt nogal begaan te zijn met het lot van de vissers, die kans lopen dat ze vissend op hout meer hebben uitgegeven aan stookolie dan ze terug zullen krijgen aanbergingsloon. --- Advocaat Secretaris Bais van de Helderse vissersvereniging brengt naar voren, dat een advocaat, mr. W. L. Nouwen uit Rotterdam, in de arm is genomen om er toch nog uit te halen wat er in zit. Hij zegt met nadruk, dat de vissers niet met de handelwijze van de strandvonder akkoord gaan. „We claimen helemaal geen eigendomsrecht op het door ons opgeviste hout. Wel eisen we dat dit hout door ons zelf kan worden opgeslagen. Wij menen namelijk dat wij dit heter kunnen dan de mensen van de gemeente, die alles wel op een grote hoop zullen leggen zodat de waarde van het hout snel zal dalen. Als we het zelf ter hand nemen, dan zorgen we er goed voor dat de kwaliteit zo goed mogelijk behouden blijft. Dan kan bij een verkoop van de partij de prijs nog zo hoog mogelijk uitvallen en hebben wij veel meer kans, dat de door ons gemaakte kosten er uit zullen komen. We voelen er weinig voor om door wettelijke bepalingen het schip in te gaan", aldus de heer Bais. De wet op de strandvonderij geeft de strandvonder ingeval van verkoop van in of aan zee gevonden goederen recht op eenbeheerloon. Burgemeester Van Bruggen: „Ik heb echter in de 14 jaar dat ik strandvonder ben slechts één keer een bedrag ontvangen. Het was net voldoende om mijn ambtenaren en mijzelf een borrel in te schenken..." PIET S WANENBURG --- GRONTMIJ IN RAPPORT: Voorzichtig boren schaadt Ameland niet De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) kan op Ameland boren, aardgas winnen en in een voorbehandclingsstation bewerken zonder aanzienlijke schade aan landschap en milieu te veroorzaken, „mits voorzichtig te werk wordt gegaan". De schade kan op eenvoudige wijze worden beperkt. Dat is de conclusie van een milieudeskundig onderzoek, dat de Grontmij in opdracht van de NAM uitvoerde. Het onderzoek beperkte zich tot de N AM-activiteiten op het eiland (binnen het bestemmingsplan). De zeelokatics bleven geheel buiten beschouwing. Niet alleen daarom bestempelt de Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee het onderzoek als onvolledig: er is ook geen rekening gehouden met de storende invloed van andere menselijke activiteiten op het eiland. Het gaat de NAM om een boorlokatie op de oostelijke punt van Ameland (LC) met een oppervlakte van 130 bij 110 meter, dat twee tot 2,5 meter moet worden verhoogd, geheel moet worden verhard en omheind met een hek van 2,3 meter hoogte. Voorts om de (bestaande) lokatie op het uiterste westelijke deel van het eiland (HOA). 90 bij 66 meter groot. Daarnaast om een centrale gasbehandelingsinstallatie bij de Ballumerbocht van ongeveer twee hectare. En tenslotte om leidingen voor gas en water van de lokaties naar het gasbehandelingsstation: totaal ongeveer achttien kilometer, waarvan twee km door natuurgebied en 4,5 km over het wad. Het is de bedoeling de aanleg van de lokaties en leidingen evenals het boren in de wintermaanden te doen, waarbij men denkt maximaal twee seizoenen nodig te hebhen. Een uitzondering zal waarschijnlijk nodig zijn voor het leggen van de leidingen naar de zeelokaties en de aansluiting daarvan op lokatie GLC; deze leidingen dienen in een geul (misschien met damwand) te komen. Het boren op GLC duurt maximaal zes maanden, het horen op HOA drie wwken. Men denkt op beide lokaties gedurende 25 jaar gas te kunnen winnen: daarna zal de oorspronkelijke landschappelijke situatie „zogoed mogelijk worden hersteld". De Grontmij beschrijft Ameland als landschappelijk minder aantrekkelijk dan de overige Nederlandse waddeneilanden. Het duingebied op „het Oerd" wordt „nogal laag en weinig spectaculair" genoemd. Het agrarisch landschap „boomloos en weinig afwisselend". „Hierdoor maakt het eiland een vlakke, kale indruk. Ook de grote kampeerterreinen en bungalowparken maken het eiland minder aantrekkelijk", aldus het rapport. De Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee verzet zich tegen deze „beeldvorming", omdat die „ten onrechte de indruk wekt dat de gaswinning er nog wel bij kan". „Ten onrechte," aldus de vereniging, „omdat-in het belang van de natuur en het landschap de enig juiste redenering zou moeten zijn: er is op Ameland al zoveel aan de hand en er is al zoveel afgedaan aan de waarde van de natuur en het landschap, dat voor het introduceren van nieuwe, voor het eiland vreemde elementen en activiteiten buitengewoon zwaarwegende argumenten aangevoerd dienen te worden." Die argumenten — misschien te vinden in het belang van het Amelander gas voor de nationale gasvoorziening — ontbreken in het rapport. Volgens het Grontmij-onderzoek hoeft voor ernstige geluidsoverlast tijdens de winningsfase niet te worden gevreesd. Het boren zal geluidshinder geven, maar die kan worden afgezwakt, onder meer door isolatie. Het transport tijdens het leggen van de pijpleidingen (twintig voertuigen per dag) zal ook na de vogeltrek moeten gebeuren. ~Tijdens de aanlegfase zal vooral voorzichtig te werk moeten worden gegaan op het wad, waar honderden overtijende en fouragerende vogels door de werkzaamheden kunnen worden opgeschrikt, en in het riet moeras bij de lokatie HOA, dat een belangrijke pleisterplaats voor trekvogels is," aldus het rapport. Verstoring door de afblaasfakkel kan worden beperkt door die alleen overdag te ontsteken. De visuele verstoring kan men beperken door de boorinstallatie (de 55 m hoge toren en de 12 m hoge silo's) na ieder winterseizoen af te breken. En bovendien door de blijvende gebouwen en hekwerken „zandkleurig geel" te schilderen en de verharding af te werken met zandkleurig split. Schade aan de vegetatie ontstaat door de aanleg van lokatie GLC maar deze vegetatie kan zich binnen enkele tientallen jaren opnieuw ontwikkelen, volgens de Grontmij. Waarbij wordt toegegeven, dat de lokatie het gebied minder aantrekkelijk maakt: „in plaats van een weitje dat 's zomers rood staat van het duizendguldenkruid, zullen hekwerken, apparatuur en bebouwing te zien zijn". Het westelijke leidingnet veroorzaakt de meeste schade aan de vegetatie van het rietmoeras: „wellicht zou men hier — na het leggen van de leidingen — door het aanplanten van de nu voorkomende soorten, het herstel kunnen versnellen," aldus het rapport. Raadzaam acht de Grontmij het ook geen bronbemaling toe te passen in de omgeving van het rietmoeras. Langdurige bronnering kan ook gevolgen hebben voor de waterstand van de duinmeertjes in ~de Oerd" als stijging van de zoutgrens. Het is wenselijk bronnering tot een minimum te beperken en zo kort mogelijk te houden. De bodemstructuur zal slechts in geringe mate worden verstoord: de schade valt te beperken door onder meer ~in de natuurgebieden extra voorzichtig te graven". KEESWIESE --- Kamerlid niet tevreden met antwoorden over advertentie 'NOM discrimineert en minister doet het ook' ~De NOM discrimineert en minister Van Aardenne van Economische Zaken doet dat ook". Zo reageert het PPR-Kamerlid Leo Jansen op de antwoorden, die de minister hem heeft gegeven. Jansen had vragen naar aanleiding van een advertentie, die de NOM in enkele bladen in de Randstad heeft laten zetten. In deze advertentie stond 0.a.: „Noord Nederland biedt ruimte, frisse lucht, een aantrekkelijk woongebied en betrouwbare arbeidskrachten". Met name aan die laatste kwalificatie ergert Jansen zich mateloos. In een eerder stadium had hij de toenmalige minister van Economische Zaken, Lubbers, al gevraagd wat men onder de term „betrouwbare arbeidskrachten" moet verstaan. Op 15 november antwoordde de minister: „Hiermee heeft de NOM willen aanduiden, dat de werkende bevolking zich in het algemeen gesproken graag inzet voor het bedrijf waarin men werkt". Aan de nieuwe minister werd toen gevraagd' of die inzet groter is dan elders in het land. Het antwoord was „nee". „Maar de minister wil ondanks dat' niet ingrijpen in de NOM-advertentie. Dat vind ik met elkaar in tegenspraak. Als er in het Noorden niet meer inzet is dan elders, maar er wordt in de advertentie toch op de inzet gewezen, dan vind ik dat er gediscrimineerd wordt ten opzichte van de werknemers elders in het land' zowel door de NOM als door minister Van Aardenne", meent Leo Jansen. • Fragment van de NOM-advertentie; betrouwbare arbeidskrachten. --- Laag werktempo Een bedrijfsdirecteur in Drenthe die ook met zijn bedrijf uit het Westen naar het Noorden kwam, zegt: ~Ik wil niets over mijn identiteit in de krant hebben' om te voorkomen dat er een aversie tegen mij ontstaat. Maar de geroemde inzet is ogal betrekkelijk. Ik denk zelfs dat het werktempo in het Westen hoger ligt. Men is hier echt niet zo bedrijfsgebonden als het imago wel wil en het ziekteverzuim is aan de hoge kant. Als ik nog een keer voor de keus zou staan om naar Drenthe te gaan of niet, dan zou ik mij tweemaal bedenkenv Bij de Haagse politie tenslotte, waar veel noordelingen werken, ontdekt men ook niets van het oude imago. Een voorlichter zegt: „Ze vallen helemaal nietop. Ze zijn niet beter of slechter dan anderen". THEO KOOPMAN ---