KUNST MARIA CALLAS zingt in Parijse 'Chapelle Ardente' het hoogste lied De Griekse zangeres Maria Gallas kreeg een tempel in Parijs. Ze ligt opgebaard in een ~chapelle arden te", waarin de dode het hoogste woordt heeft. Uit de duisternis treedt ze op de bezoeker toe in de gekwelde houding van haar rol. Flarden van haar stem drijven aan, onderbroken door pianoklanken, kreten. In een mistbank zweeft haar Steinway, haar rode robe uit „Norma", uit een duistere hemel dalen vergulde dolken neer. En dat allemaal voor maar enkele francs entree. Na de onverwachte dood van „La Callas" in haar Parijse appartement hebben kranteberichten gemeld wat de familie niet wilde weten. Meneghini, de man die haar trouwde toen ze nog lelijk en dik was, maar die haar ongehoorde talent herkende, zag na veel tegenstand kans voor veel geld enkele nagelaten bezittingen te verwerven. Mama Evangelia Calogeropoulos streek echter als een havik op het verlaten nest neer en probeerde de eer voor zichzelf te redden. Er was veel geheimzinnigheid rond de gestorven ziel van een grote vrouw, die niet met nakaarten op het niveau van society-roddel mocht worden bevlekt. • De Griekse actrice Irene Papas die de hoofdrol speelt in een film over Maria Callas waarvan de opnamen, onder leiding van regisseur Franco Zeffirelli, dit jaar zijn begonnen. • Maria Callas tijdens een van haar laatste recitals in Amerika in 1974. Drie jaar later overleed ze, 53 jaar oud, aan een hartaanval in haar woning in Parijs. --- Optische kunstgreep De pianiste Vasso Devetzi, die Callas' laatste vriendin en begeleidster was, plus mama, besloten de inboedel van de flat, voorzover het souvenirs betrof, tenslotte aan de gemeente PariJ9 te schenken. De gemeente accepteerde, en al deze zaken zijn nu in het Musée Carnavalet te zien. Een conventionele tentoonstelling werd het niet. De inricht9ter ervan — madame Simone Benmussa - inspireerde zich op een idee van Jules Verne, de futuristische avonturenschrijver uit de vorige eeuw. In „Het kasteel in de Karpaten" bezit de held van het verhaal een instrumentarium waarmee hij „iedere avond de liederen kon horen die hij met zijn prachtige apparatuur verzameld had. En niet alleen hoorde hij haar zingen, alsof hij in zijn loge was, maar — en dat lijkt natuurlijk volkomen onbegrijpelijk — zag hij haar alsof ze nog leefde, voor zijn ogen. Het was eenvoudig een optische kunst- greep". Met de audio-visuele middelen waarvan Jules Verne alleen nog maar droomde, heeft madame Benmussa een indruk weten te scheppen die gezien en gehoord moet worden. In de eerste van de vier zalen is men nog in het halfduister gehuld. Als de voorstelling begint (om 12.00 uur en van 13.45 tot 15.30) zijn er de vitrines met de persoonlijke bezittingen (brieven van Renata Tebaldi en Joan Sutherland, Fellini en Pasolini, zelfgeschreven regie-aanwijzingen voor de film ~Medea" — „Hier huil ik weer" — een glazen doosje met de twee speelgoedhondjes Pikis en Gedda, en veel meer) terwijl men la Callas zeventien minuten lang horen kan in „technische oefeningen". Ze zingt uit werk van Puccini, Wagner en Bellini. --- Gouden stoeltjes De tweede zaal is geheel in het duister gehuld. Op gouden operastoeltjes kijkt de bezoeker tegen een half doorgezaagd operatoneel aan, om duistere filmfragmenten en dia's te zien die het werk van de tragedienne illustreren. Ruim een half uur zijn er Donizetti-fragmenten en — op het filmdoek — stukken uit een filmpje dat een amateur tijdens de opnamen van „Medea" (een film van Pasolini) maakte. In de derde zaal is het zo duister dat de tempelgangers er tegen elkaar opbotsen. In een geheimzinnig licht doemt Callas' „Steinway" als uit mistbanken op, er zijn waaiers in zwart, wit en rood, er is de stok uit „Tosca", een zilveren spiegel die de „Scala" haar schonk, de broche uit „Butterfly". Hier klinken Verdi, Bellini en liederen van Schumann en de laatste zangoefeningen die ze met haar vriendin, de pianiste Vasso Devetzi, doornam. „Mio Babbino" van Puccini klinkt er, het laatste „encore" dat ze in '74 gaf. De vierde zaal is alleen gevuld met foto's, waarin door een effect van spiegels en spots een directe confrontatie met de diva wordt gesuggereerd. --- Opereren Hij vervolgt: ~Ik heb de indruk dat men mij niet gelooft. Go Ahead Eagles wilde per sé dat ik me aan de knie zou laten opereren, maar dr. Strikwerda, die toch een vakman op dit gebied is, vond dat beslist niet nodig, ook gezien mijn beroep als tennisleraar. Er zijn foto's gemaakt die kleine afwijkingen aan beide meniscussen toonden, maar van slijtage is geen sprake. Als de genezing zo doorgaat, zie ik het best zitten om dat laatste seizoen nog vol te maken. Maar in overleg met de medische staf heeft Eagles besloten mij geen nieuw contract aan te bieden; men vond het niet verantwoord". „Op 36-jarige leeftijd houd je er natuurlijk voortdurend rekening mee dat het snel gebeurd kan zijn. Als ik tien jaar jonger was geweest, zou zoiets veel moeilijker te accepteren zijn. Maar het betekent voor mij uiteraard een zeer onplezierige afsluiting, te meer omdat ik in die wedstrijden die ik meespeelde, beslist niet gefaald heb. In het klassement van de „Eagle van het jaar", een uitverkiezing door het publiek, stond ik zelfs bovenaan. Ik kwam echter niet voor in de einduitslag, omdat ik maar tien thuiswedstrijden mee heb gedaan, terwijl dat er minstens elf moeten zijn. Maar zoiets doet me toch wel goed. Het bewijst tevens dat men het besluit niet op grond van mijn capaciteiten genomen heeft, maar zuiver op medische gronden. En daar kun je vraagtekens bij plaatsen". --- Definitief afgelopen Hoewel Van Zoghei er terdege reke ning mee houdt dat het defintief afgelopen kan zijn, blijft de hoop dat hij zijn laatste seizoen als betaald voetballer vol kan maken. Om de simpele reden dat de keeper er nog ongelooflijk veel plezier aan beleeft. Wellicht kan hij nog bij een andere club onderdak krijgen, waarbij Van Zoghei zelfs een avontuur in de VS niet uitgesloten acht. „Jawel, dat zou ik best willen. Het hangt uiteraard van de financiën af, maar als het te combineren valt met het tennissen dan doe ik het beslist. Overigens wil ik toch graag iets blijven doen in het voetbal. Ik heb nu m'n D-trainersdiploma en ik wil het C- en B-diploma halen en dan wellicht een clubje trainen. Misschien zou ik ook voor een aantal clubs specifieke keeperstrainingen kunnen geven, omdat daaraan veel te weinig gebeurt Praten met de Doetinchemmer betekent vaak terugduiken in het verleden, want Van Zoghei vindt dat er vroeger aanzienlijk meer karakter en liefde voor het voetbal was dan nu. „Die jonge gasten praten eerst over geld en dan hebben ze nog niks gepresteerd", is een van de bekende uitspraken van Van Zoghel. --- Go Ahead biedt doelman geen contract aan Wrang afscheid Nico van Zoghel (Van onze sportredactie) Het hoofdstuk Go Ahead Eagles is voor Nico van Zoghei definitief afgesloten. Een jaar voordat de 36-jarige doelman zijn glansvolle carrière had willen beëindigen, kreeg hij van de Deventer voetbalclub te horen, dat-ie niet terug hoeft te komen. GA Eagles leende Mare de Clerck van FC Twente en wenste Van Zoghei geen nieuw contract voor te leggen. ~En dat terwijl ze anderhalfjaar geleden bijna op de knieën bij me kwamen om toch maar naar Deventer te komen", zegt Van Zoghei met enige teleurstelling in z'n stem. Eerlijkheidshalve voegt hij er aan toe dat Go Ahead Eagles formeel volledig in z'n recht staat. Men hoeft nu eenmaal geen nieuw contract aan te bieden. Maar de manier waarop Van Zoghei aan de kant is geschoven én de motiveringen laten bij de doelman toch een wrange smaak na. Het komt er in het kort op neer, dat men het risico van een nieuw contract niet wil nemen — Van Zoghei immers tobt al lang met een vervelende knieblessure, opgelopen in november vorig jaar tegen FC Twente, waardoor hij geruime tijd op non-actief stond. De behandeling door dr. Strikwerda verloopt echter zo voorspoedig dat op een volledig herstel gerekend mag worden. Eigenlijk is Van Zoghei méér teleurgesteld over de wijze waarop hem de wacht werd aangezegd. Dat gebeurde via een simpel telefoontje vanuit Deventer, dat wellicht het eind van een prachtige loopbaan inluidde. Juist voor Van Zoghel moet dat hard aangekomen zijn. Twintig (!) jaar al speelt hij betaald voetbal en maakte in die periode van alles mee. Speelde in vertegenwoordigende elftallen, Europa Cup, intertoto, was bovenal door zijn karakter en inzet een voorbeeld voor anderen. Van Zoghei was steeds graag bereid om zijn langjarige ervaring over te brengen op de jongeren. Kortom, hij was en is van enorme waarde voor het Nederlandse voetbal. Het is derhalve logisch dat een abrupt en voortijdig einde van z'n loopbaan hem ontzettend veel pijn zal doen. ~Een bedankje heb ik nog niet gehad, nee", zegt de tennisleraar uit Doetinchem gelaten. ~Maar misschien krijg ik nog wel een bloemetje". • Nico van Zoghel: ~ Misschien krijg ik nog een bloemetje". --- Recordprijs voor schilderij van Breughel Een landschap van de 17de eeuwse schilder Jan Breughel de oudere heeft op een veiling van het Londense Huis Christie het hoogste bedrag opgebracht dat ooit voor een werk van deze schilder is betaald. Het schilderij werd gekocht door een handelaar uit Zürich, David Koetser, voor ruim 1,6 miljoen gulden, viermaal zo veel als was verwacht. --- Expositie van de Cobra-collectie Schiedams museum in Frankrijk Het Stedelijk Museum in Schiedam bevat een van de allerbelangrijkste Cobracolecties, waarvan de waarde op enkele miljoenen wordt geschat. Enige tijd geleden kwam het museum in opspraak toen enkele leden van de Schiedamse gemeenteraad het plan opperden om de rijke verzameling te verkopen, om zodoende middelen vrij te krijgen voor de vestiging van een cultureel centrum. Op initiatief van de oud-Haarlemse kunstenaar Jules Chapon zal een belangrijk gedeelte van de Cobra-collectie van het Schiedamse Stedelijk Museum in de Franse stad Sarlat te zien zijn. Met deze tentoonstelling, die zaterdag wordt geopend, wordt ingehaakt op de 30e verjaardag van de Cobra-beweging. Naar Sarlat, dat in het zuidwesten van Frankrijk ligt, gaan werken van o. m. Karel Appel, Eugène Brandts, Constant, Corneille, Lucebert, Rooskens en Theo Wolvecamp. Ze zullen daar tot 12 augustus te bezichtigen zijn. --- Koersen Hilversum De uitslagen van de gistere in Hilversum gehouden koersen zijn: HIC.H ECHELON-PRIJS, 2440 m: 1. Randolph D (M. C. Vergay) 1.25,1; 2. Rosa's Duke; 3. Riraini. Toto: winn 1,90, pi 1,30 1,50 2,90, kopp 6,20, trio 91,90. CHARME ASSERDAL-PRIJS, 2000 m: 1. San una B (J, Wagenaar) 1.24,2; 2. Speedy Rotary; 3. Simone Baker. Toto: winn 16,10, plaats 2,30 1,60 1,20, kopp 56,30. MADISON AVENUE-PRIJS, 2440 m: 1. Onno van Assum (B. Dapper) 1.23,0; 2. Ros Performer; 3. Prinses Alkestis. Toto: winn 7,—, pi 1,70 1,50 2,—, kopp 6,—, trio 149,40. ELMORO-PRlJS,2ooom:l.Rainmaker(mej.B B.A. Schneemann) 1.21,9; 2. Prelude; 3. OnsT.Toto: winn 3,—, pi 1,802,607,—, kopp 10,40. ANGEL'S FUGHT-PRIJS, 2000 m: 1. Ramzes (M. Bouwhuis) 1.22,0; 2. Peter Post; 3. Rexi. Toto: winn3,2o, pi 1,703,502,10, k0pp51,70, tri 0318,90. DE MIJL VAN HILVERSUM, 1600 m: 1. Speedy Volita (G. G. M. Gommans) 1.16,2; 2. Speedy Gent; 3. Angel's Flight. Toto: winn 1,90, pi 1,10 1,10 1,10, kopp 13,10. SPEEDY VOLITA-PRIJS, 2000 m: 1. Osmond (A. H. Suykerbuyk) 1.21,9; 2. Parel Holland; 3. Primus. Toto: winn 11,70, pi 3,50 1,90 5,80, kopp 29,90, trio 852,60. HADOL DU VIVIER-PRIJS, 2900 m: 1. Nanouk (M. C. Vergav) 1.23,1; 2. Kees Verkerk; 3. Pan Fried. Toto: winn 2,90, pi 1,10 1,10 1,40, kopp 2,90. SPEEDY GENT-PRIJS, 2440 m: 1. Ronny W (M Bouwhuis) 1.22,3; 2. Nescio; 3. Oscar Baker. Toto: winn 2,10, pi (1 -10) 2,— 4,—, kopp 2,60, tri 0310.30. PKKSHING-PRIJS, 2440 m: 1. Race H (M Bouwhuis) 1.23,8; 2. Rien Arctic; 3. Parnadino S Toto: winn 1,70, pi 1,20 1,401,40, kopp 3,40. Totalisatoromzet f 488.053,— --- Eigen verzameling De auditieve wandeling begint en eindigt op een van de prachtige binnenplaatsen van dit renaissance-paleis in de „Marais", dat tevens een van Parijs' aangenaamste en boeiendste musea is. Eerst is er een fragment uit de „Ontvoering uit de Serail" van Mozart, als slot een fragment uit Gluck's „Alceste". Alle ten gehore gebrachte tapes zijn uit de eigen verzameling van Maria Callas en ze sorteerde, beluisterde en bekritiseerde ze tot aan haar dood. De expositie is niet permanent, maar voorlopig tot ver in de zomer geprolongeerd. Het publiek is talrijk, en duidelijk verbaasd. Wie komt om Callas' roerige privé-beBtaan, vindt er niets. Niets over Menighini, niets over Onassis: louter een leven voor de kunst. De korte, maar hevige vlam van la Callas' roem laaide niet in Parijs op. De enige keer dat ze hier een volledige opera zou zingen, brak ze die halverwege af, bang voor een hoge noot. President Pompidou en de rest van het hoge gezelschap moesten onverrichterzake weer naar huis. Toch bezit Parijs nu de grootste verzameling aan herinneringen van een van die fabuleuze zangeressen voor wie de verering soms opera-achtige vormen aanneemt. --- Extra training „Toen ik als 16-jarige bij DOS begon, trainden we zes keer in de week. Steeds kwamen we drie kwartier te vroeg op de training om alvast een partijtje te voetballen. Over geld werd niet gepraat. Als er nu een extra training wordt gegeven, dan zeggen ze meteen: dat staat niet in m'n contract. Nee, de liefhebberij is aanzienlijk minder geworden. Ik praat daar veel over met collega's. Ik begrijp het eigenlijk niet. Die jonge gasten worden toch eigenlijk in de watten gelegd. Vroeger bij DOS moest ik de voetbaltas van Tonnie van der Linden dragen. Dat deed je gewoon omdat je respect had voor man. Moet je nu mee aankomen. Ais je nu je schoenen in de kleedkamer onder de bank zet, moet je oppassen dat een ander ze niet wegpakt. De discipline is er niet meer en zonder dat kun je beslist niets presteren" --- Concoursen hippique in Eelde en 't Zandt Het komende weekeinde worden in het Noorden twee concoursen hippique gehouden. Eelde organiseert in het kader van de Landbouwtentoonstelling Het Noordenveld vrijdagavond een concours op het sportpark. Het programma omvat allemaal aangespannen rubrieken. De deelneming is bijzonder goed. Er zijn niet minder dan 11 randems, langspannen van drie tuigpaarden, aangegeven, die van de rijder de grootste stuurmanskunst vergen. Daarnaast is er een treffen tussen een aantal van de groten uit de tuigpaardenwereld. Zo zal Jan Willem van J, T. Offringa in de open klasse opnieuw proberen te winnen van de grote imponerende Romanus van A. van Och, die hij afgelopen zaterdag in Klundert versloeg. Omdat een rubriek tweespannen tuigpaarden limietklasse voor de competitie wordt verreden, is het aantal deelnemers zeer grt en komen vrijwel alle belangrijke stallen uit Noord en Zuid. Dat geldt ook voor 't Zandt. Dit Groninger dorp heeft een traditie van meer dan 100 jaar op het gebied van de paardensport. In het damesnummer bij de tuigpaarden zal de nationale kampioene Gerrie van Och het op moeten nemen tegen oud-kampioene Dick Schilder en Marion van Tergow. Het belooft een van de mooiste rubrieken te worden. Verder zijn in 't Zandt de landelijke ruiters actief. De klassen M en Z komen op het sportterrein springen. De klasse Z heeft alle deelnemers, die worden afgevaardigd naar het Duitse Rastede. Chef d'équipeP. E. Huisinga wil ze eenmaal laten gaan over zware hindernissen, die ze daar zullen ontmoeten. Uit Friesland komen o.a. Sietze van der Mei en Romke Dijkstra uit Drenthe Wim Lomans, die al eerder in Rastede is geweest. Een niet te groot, maar sterk veld zorgt voor de nodige kwaliteit bij de tuigpaarden. Dat is te danken aan een eenspannencompetitie, waarvoor Rex H van J. C. Horyon in het veld komt. Hij is de onbetwiste leider in deze competitie. Een superklasse jong tuigpaard, dat wellicht door zijn fraaie verrichtingen een brevet als dekhengst kan verdienen. --- Randy Newman concerteert met Rotterdams Philharmonisch Orkest Randy Newman in concert met het Rotterdams Philharmonisch Orkest moet op 24 augustus in het Rotterdamse Ahoycomplex de unieke ouverture worden van „Casa Nova '79", een tiendaags festival dat zich richt op leeftijdsgroepen en daarbij horende interesses. Tot 2 september biedt Ahoy een mengeling van film, ballet, muziek en sport, circus en, zoals dat hoort op beurzen: informatie. Volgens de organisatoren gaat Casa Nova het anders doen. Hoe andere? Er wordt informatie verstrekt over produkten en diensten die jonge mensen, gezinnen zullen aanspreken. Het accent ligt daarbij op elektronische apparatuur die zeer binnenkort, aldus de organisatie, in onze woning als normaal wordt beschouwd zoals de huiscomputer. Het festival zal de bezoekers gelegenheid bieden zich te oriënteren op allerlei beroepen. • Randy Newman --- Drafzege Lilly Again na scherpe eindsprint Op een bomvol Lindenoord in Wolvega, waar de totalisator handen te kort kwam, won Lilly Again met Tienus Lugies uit De Groeve na een felle eindstrijd het internationale drafnummer. De winnende combinatie sloeg pas op de laatste meters beslissend toe en versloeg de steeds leidende Irman Buitenzorg. Deze moest de tweede plaats delen met de sterk eindigende Oermana G. De stad-Groninger amatrice Anneke Wiggerman beheerste met het paard Pipi Kid van start tot finish de strijd om de Open Dagprijs, wrarin Odion en Occarello Rde overige ereplaatsen voor hun rekening namen. De uitslagen waren M. NIJENHUIS-PRIJS, 2240 m: 1. Sjamilah P (L. Dooper) 1.24,8; 2. Ricky First; 3. Son Sprookjeshof. Toto: winn 2,80, pi 1,501,801,40, kopp 25,30, trio 114,90. FIETSVIERDAAGSE-PRIJS, 1900 m: 1. Riemer B (K. Woudstra) 1.23,9; 2. Ridicule; 3. Sijtje. Toto: winn 2,20, pi 1,501,50 3,—, kopp 7,80, trio 45,80. BATAVUS-PRMS, Ie afd., 1900 m: 1. Resos Ernstheem (J. Hof) 1.27,9; 2. Silvester Boha; 3. Sobat S. Toto: winn 12,40, pi 2,401,90 4,60, kopp 44,90. H. JOOSSEN-PRIJS. 2240 m: 1. Nesstar Dear (A. de Wrede) 1.22,4; 2. Pepiton; 3. Penny H. Toto: winn 2,50, pi 1,301,901,30, kopp 16,40, trio 84,80. OPEN DAG -PRIJS, 2240 m: 1. Pipi Kid (mej. A. Wiggerman) 1.26,0; 2. Odion; 3. Occarello. Toto: winn 5,20. pi 2,104,40 2,10, kopp 27,70. H.N.1.-PRIJS, 1600 m: 1. Obitsie H (F. I. Bosscha) 1.20,7; 2. Madjau du Bois; 3. Pandora Komo Toto: winn 13,10, pi 3.103,101,90, k0pp241,20. VVV PLAATSELIJK BELANG-PRIJS, 2620 m: 1. Perle du Nord (R. A. Koning) 1.24,4; 2. Omber Buitenzorg; 3. Onette Maaldrift. Toto: winn 10,60, pi 3.40 1,60, kopp 16,30. KAMSTRA-PRUS, 1900 m: 1. Lily Again (.1. M. Lugies) 1.21,0; 2. Irman Buitenzorg en Oermana G (dead heat). Toto: winn 5,40. pi 1,803,70 1,50, kopp 1-8) 37.90, kopp (5-8) 4,20, trio (8-1-5) 540,80, trio (8-5-1)270,90. BATAVUS-PRIJS, 2e afd., 1900 m: 1. Robiano (mej. M. Vos) 1.26,9; 2. Ripolien; 3. Shenny Karinski. Toto: winn 4,20. pi 1,901,90, k0pp5,20. Totalisatoromzet f 237.895,—. ---