De wereld wandelt in Nijmegen 'Groningers-zijn dat die lui met die stijve koppen?' (Van onze verslaggever HARRY WUBS) Meneer Spieard uit Appingedam, meneer Van der Laan uit Winschoten, een wandelclub uit Assen. Deze noordelingen moeten zich volgens de organisatoren van de Vierdaagse in Nijmegen onder de wandelaars bevinden. Het zal best, maar hoe vind je ze tussen al die duizenden lopers tussen de start en Groesbeek? Onbegonnen werk dus. Dan maar op het dialect gelet. Ook dat leidt tot teleurstellingen: je hoort talen en dialecten uit letterlijk alle windstreken, behalve iets dat lijkt op het Gronings of het Drents. "Piek up your steps, your left, your right." Bij die groep wandelt een oud-tuinman uit Groningen — want hij is er volgens de verhalen ook weer bij — zeker niet. Nijmegen gistermiddag, een bruisende stad vol nationaliteiten en vol wandelaars. Het Vierdaagse-circus draait volop met wandelartiesten uit alle delen van de wereld. "Zijn er misschien Groningers in de buurt?" Op zo'n vraag komt een antwoord in het Engels, het Duits, het Italiaans, of het Limburgs. "Groningers? Hoe zien die er dan uit? Zijn dat misschien de mensen met de stijve koppen?" grapt een Amsterdammer prompt. "O, neen, het zijn de mensen die 's morgens het eerst weggaan om 's avonds het gevoel te hebben dat ze als winnaars zijn binnengekomen." En toch zijn ze er, de Groningers en de Drenten, in groepsverband, maar meestal individueel of met een partner. Samen met al die andere duizenden hebben zij gisteren de derde dag van het festijn meegemaakt, de moeilijkste etappe bovendien, want de Zevenheuvelenweg moest worden overwonnen en die staat al sinds jaar en dag bekend als een ware scherprechter. Achter elke bult in de weg heeft de "man met de hamer" zich opgesteld, als alle verhalen geloofd mogen worden, zorgend voor een groot aantal uitvallers. "Ach," zegt oud-politieman Piet Snijder (68) uit Groningen, "het valt allemaal best mee; het is ook een kwestie van instelling. Als iedereen zegt dat het moeilijk wordt ga je erin geloven en dan krijg je onderweg inderdaad problemen. Maar als je van tevoren goed beseft dat er gewoon even vijftig kilometer moet worden gelopen, dan doe je dat gewoon." De heer Snijder weet waarover hij praat, want hij loopt de Vierdaagse als sinds 1945 en wil er omdat hij het een paar leuke dagen vindt niet meer wegblijven nu hij gepensioneerd is. De eerste tijd liep b'j mee als lid van de groep van de Groninger polit ie, de laatste jaren individueel. "De derde dag met de Zevenheuvelenweg is helemaal de moeilijkste niet," vindt hij. "De tweede dag vind ik persoonlijk veel lastiger, want na de eerste dag willen de spieren nog wel eens stram worden." De groep Groninger politiemensen is ook deze keer weer present op de Nijmeegse Wandelvierdaagse, voor het 35e achtereenvolgende jaar. "Het is," aldus inspecteur T. Koning, die de leiding heeft, "een traditie geworden dat we er bij zijn. Bovendien is het meedoen aan een evenement als dit goed voor het moreel en de geest in de groep." De sport ieve agenten voelen zich ook op vreemde bodem best thuis, want daar in het Nijmeegse is hun humeur niet kapot te krijgen. Problemen zijn er niet, er wordt heel wat afgelachen en bovendien zit er een heel klein hartversterkertje in de zak... "Voor de moeilijke ogenblijkken," zeggen ze. "Want reken er maar op dat we zonder uitvallers over de eindstreep komen." De chauffeur van de bus vindt het intermezzo met een noordelijke belangstellende best prima, maar houdt angstvallig de tijd in de gaten. "Heren," waarschuwt hij, als het babbelen en fotograferen hem wat te lang gaat duren, "heren, houden jullie er wel rekening mee, dat het morgen om half vier alweer dag is?" En weg zijn ze, op weg naar Groesbeek, waar ze zijn ondergebracht. Er zijn ook mensen bij die niet alleen prat gaan op het volbrengen van de Vierdaagse, maar ook op het deelnemen gedurende een lange reeks van jaren. Daar is bijvoorbeeld de oudste deelnemer van het wandelaarslegioen, de heer J. A. Roep (86) uit Amsterdam. "Vorig jaar waren twee Zwitsers mij nog de baas," meldt hij trots, "maar nu zijn ze er niet meer bij en ben ik de oudste. Volgend jaar wil ik er weer bij zijn, want ik wil een poosje de oudste blijven. Ik doe al 38 jaar achter elkaar mee en ik heb er nog steeds niet genoeg van." En elke dag weer wacht zijn Geesje hem op, Geesje die van oorsprong uit de stad Groningen komt. "Uit de Poelestraat," zegt ze. "Daar ben ik groot geworden. Maar praat me niet meer over Groningen; ik kom er nog regelmatig, maar het is er lang niet zo gezellig meer als vroeger." Aan het ook meedoen aan het wandelfestijn denkt ze niet. "Ik heb het een keer samen met mijn man geprobeerd," laat ze weten'"en ik heb direct besloten het bij een keer te laten, want ik kan mijn man niet bijbenen. Ik verzorg hem liever tijdens de Vierdaagse." • Oh, die blaren! Maar hulp is altijd welkom. • De oudste deelnemer, de heer Roep uit Amsterdam, samen met zijn 'Groninger' Geesje. • Uitrusten van de vermoeienissen. • De Groninger politie is ook in Nijmegen. --- Tranen De Vierdaagse, sinds jaar en dag een begrip in binnen- en buitenland, waar duizenden en nog eens duizenden toch maar weer op afkomen. "Omdat de sfeer zo uitzonderlijk, zo apart is", is in veel gevallen de motivatie. Anderen beschouwen het deelnemen als een pure sportprestatie, voelen zich een soort vedette. Maar in sommige gevallen valt de Vierdaagse best tegen. Voor bepaalde deelnemers eindigt het festijn in een martelgang. Hinkend en zwetend komen ze — "maar meestal zijn dat lui die denken dat je die Vierdaagse zomaar eventjes doet", aldus een van de organisatoren — tot de conclusie dat er verder geen eer voor ze aan is te behalen. En stappen uit de kolonne, soms huilend. Maar 's avonds is het leed al'tijd geleden, want dan dompelt de grote wandelfamilie zich onder in het Vierdaagse-feest in de stad of hernieuwt de kennismaking met iemand die je van vroeger nog kent en die alweer meedoet. --- Rita wil geheim agente worden (Van een onzer verslaggevers) De 11-jarige Rita Grootjans uit Emmen (volgende maand wordt ze twaalf en gaat ze naar de mavo) zou 't liefst geheim agente worden, want ze houdt van spannende dingen. "Charlies Angels", de Amerikaanse dames die op de TV de meest onwaarschijnlijke avonturen beleven, zijn haar grote voorbeelden. Met haar vriendinnen heeft Rita al eens recherchewerk gedaan. Ze hebben in het geheim het terrein rond de lts bij het station in Emmen doorzocht en daar een partij oud ijzer gevonden, vermoedelijk smeedwerk van de leerlingen. "Jammer dat dat ijzer daar buiten lag. Dat zouden ze eigenlijk naar de Hoogovens moeten doen om er nieuw metaal van te laten maken", meent Rita. Gisteren is Rita Grootjans "Met de krant mee" geweest naar het dierentehuis "Laetitiahoeve" in Zuidwolde bij Groningen, waar ze met eigen oren van beheerster Rika Knol heeft kunnen horen dat het werk in zo'n asiel eigenlijk erg ondankbaar is omdat er veel te veel honden en poezen worden geboren. "Ik wou dat ik eens een paar lege hokken had, maar ik denk niet dat zoiets ooit zal gebeuren", verzuchtte mevrouw Knol. "Soms denk ik wel eens: waar ben ik mee bezig?" Blonde Rita is behoorlijk onder de indruk gekomen van de problematiek van het dierentehuis, maar wat wilt u ook: als Rita geen geheim agente kan worden, is dierenverzorgster ook goed. Thuis in Emmen heeft Rita een hond, een cavia, zes tropische vissen, tien goudvissen, veertig vogels en twee voorns, die onze jeugdige verslaggeefster zelf heeft gevangen, want hengelen is één van haar zeer vele hobby's. Misschien hoort eten daar ook wel bij, want terug op de redactie van het Nieuwsblad had Rita binnen de kortste keren drie dik belegde kadetjes achter de knopen. Humoristisch is Rita Grootjans trouwens ook. In haar aanmeldingsbrief vroeg ze ons: "Weet u wat een ezel, gekruizicht met een schildpad is? Wij weten nu gelukkig het antwoord: "Een Belg met een valhelm op". • Rita Grootjans op bezoek bij mevrouw Knol van het dierenasiel in Zuidwolde. Het hondje op deze foto heeft nog geen baasje of vrouwtje. --- 'Dierendroevigheid in 't dierentehuis' Mevrouw R. Knol is de beheerster van het Dierentehuis Laetitia in Zuidwolde. Ze houdt er + 60 poezen en ± 110 honden. Mevrouw Knol krijgt het eten van hotels en kippeslachters (o-vergebleven kipresten) dat vermengd wordt met aardappels en jus en groente. In het dierentehuis worden lepels, kalenders en ansichten verkocht. Mevrouw Knol doet dit werk al ± 25 jaar. Ze heeft het in haar geboorte zitten, zegt ze, want ze heeft vroeger dieren van straat enz. verzorgd net als haar grootmoeder. Elk jaar op 4 oktober wordt er een collecte gehouden. Mensen kunnen dieren krijgen, door middel van naar zo'n tehuis te gaan en honden of poezen bekijken en eentje of 2 krijgen. Er nemen per jaar ± 800 mensen een dier maar dat is niet genoeg. Dus als b.v. een boer z'n poezen of katten gesneuveld zijn, kan hij bij een dierenasiel terecht, want er zijn zoals tamme katten ook wilde katten. Bij het afscheid zei mevrouw R. Knol: "Ik wil graag dat men voorkomt dat de jongen geboren worden. Als ze geboren worden, kunt u ze gratis laten inslapen". Rita Grootjans • Ik wil dat de mensen deze poezen ook eens komen halen. Ze wachten al maanden op een baas. --- 'Kroket en frikandel zijn zo slecht nog niet' (Van een onzer verslaggevers) Regen en guur weer. In plaats van ijs en frisdranken vinden frikandellen en kroketten gretig aftrek. Onder de dekmantel "lekker" en "ik eet ze toch niet elke dag" praat de consument zijn schuldgevoelens weg die er diep in zijn hart leven over de geringe voedingswaarde en het "slecht zijn" voor de gezondheid van deze tussendoortjes. Volgens de Vereniging van Kokswaren- en Snackfabrikanten zijn kroketten en frikandellen erg populair; ze nemen meer dan de helft van de omzet in vleessnacks in beslag. Volgens de snackbarhouders en de fabrikanten is de "vette hap" zo slecht nog niet. "We verwerken varkensvlees en rundvlees. Ook veel mooi rood paardevlees. Dat wordt ingevoerd uit Amerika, omdat daar de kwaliteit beter is." Voor de vleesverwerking in kroketten en frikandellen bestaan geen beperkingen. Alle soorten vlees die zijn goedgekeurd door de Keuringsdienst van Waren, komen in aanmerking. Sinds 1 mei van dit jaar geldt de kwaliteitsverordening voor kroketten, frikandellen en bitterballen. Het Produktschap voor Vee en Vlees vond zo'n verordening noodzakelijk omdat de kwaliteit van veel snacks er niet beter op werd. De markt moest doorzichtiger worden en de consument moest weten wat hij naar binnen werkt. Fraaie benamingen als "goudkroket" en "pionierskroket" moesten derhalve verdwijnen en plaats maken voor vleeskroket, die minimaal vijf procent vlees bevat. Ook de frikandel werd ingedeeld, en wel naar het vetgehalte. Zo kan men nu naast de frikandel "standaard", die 25 procent vet bevat, ook de frikandelextra uit de muur trekken. Een kleinp misleiding; deze frikandel bevat juist minder vet. Als de minst vette frikandel geldt de "magere", die er overigens precies eender uitziet. De kroketten en de frikandellen hebben een slecht image; daar zijn fabrikanten en snackbarhouders het wel over eens. Om de consument te laten zien hoe hun "opwarmertje" nu gemaakt wordt, en dat daarbij geen mysterieuze dingen gebeuren, is fabrikant Beckers overgestapt op het houden van "open huizen". De kroketteneter kan een kijkje achter de schermen nemen en over de schouder van de kok meekijken naar de bereiding van zijn lekkernij. Diegenen die de precieze samenstelling willen weten, wordt aangeraden een kijkje in het kookboek te nemen. In vergelijking met een slagroomgebakje komt de kroket er zo slecht nog niet af. Zowel het vetgehalte als het aantal calorieën liggen in het gebakje bijna driemaal zo hoog als in de "ordinaire" kroket. "Een kroketje op zijn tijd kan geen kwaad. Het is zelfs niet ongezond, als op passende wijze en met mate wordt gegeten. Maar dat geldt voor elk voedingsmiddel," aldus de fabrikant, het Produktschap voor Vee en Vlees en de snackbarhouder. —i ' in i ■ _ . --- Periode 15 juni-15 juli: in ons land nooit vertoond (Door onze weerkundige medewerker) De extreme periode van 15 juni tot 15 juli (in aantal dagen een volle maand) kan wat op de achtergrond raken wanneer de tweede julihelft wel droog en zonnig verloopt. Daarom hebben wij een periode van een volle maand berekend, en komen dan tot de conclusie dat wanneer zich dit had voorgedaan tijdens een van de drie zomermaanden, deze maand als uiters extreem met diverse records uit de bus was gekomen. Voorbeelden: In De Bilt werden van 15 juni tot 15 juli 83 uren zon geregistreerd, de somberste maand in deze eeuw tot nu toe was juni 1907 met 107 uren zon. De gemiddelde maximumtemperatuur kwam in De Bilt op 17,0 graden. Over een periode van 130 jaar was één zomermaand kouder: juni 1923 met 16.1 graad. Het was in De Bilt nimmer vooorgekomen dat in een aaneensluitende periode van 30 dagen slechts op één dag het kwik boven 20 graden kwam, zoals ook elders in het land. Alleen in het Noorden en het Westen werd niet één dag boven 20 graden gemeld. Zelden is er in één maand zoveel regen gevallen. Het gebied oostelijk van de Afsluitdijk tot Nijmegen en een gebied in Zeeland spannen met meer dan 180 mm in 31 dagen de kroon. De Bilt kreeg 194 mm: in de laatste 130 jaar is een zomermaand alleen overtroffen door augustus 1912 met 221 mm. In Groningen viel 195 mm, twee mm minder dan de recordnatte juli van 1957. Maastricht kwam op "slechts" 125 mm. Normaal is ruim 80 mm in het midden van de zomer. Wanneer na een korte verbetering in deze tweede helft van juli opnieuw regen van betekenis mocht vallen, zal deze zomer berekend over juni en juli nog extremer worden. Nu al kunnen we vaststellen dat op enkele plaatsen al meer dan 200 mm regen in 30 dagen (Krewerd 215 mm) is gevallen, wat al heel bijzonder is. ---