Jazz en Film zitten niet (meer) lekker in het Spiegheltheater H« gaat allemaal wat moeizaam met het Groninger Spiegheltheater. Anderhalfjaar geleden ging het Jazzhuie er van start, tezelfdertijd vonden de eerste try-outs van het Jeugdtheater er plaats en sinds begin dit jaar heeft ook het Filmhuis (voorheen Filmclub Nassauplein) het zaaltje twee avonden in de week in gebruik. Alles wees er aanvankelijk op, dat er voor de ruimte aan de Peperstraat een fraaie toekomst als multidisciplinair Vestzaktheater was weggelegd. De praktijk evenwel bleek enigszins anders. Bezoekersaantallen voor de jazzavonden bleven, enkele spectaculaire concerten daargelaten, onder de verwachtingen. Ook het Filmhuis moest na een hoopgevende start een dalende lijn constateren. En momenteel is het nog een open vraag, of het Jeugdtheater wel doorgaat In De Spieghel. Voor een gedeelte van de voorstellingen is de ruimte te laag gebleken. Bovendien ziet Aleid Smid, coördinatrice van de Stichting Jeugdtheater Groningen, een tendens In de richting van meer 'doe-theater'. De loodzware vlonders, die het Filmhuis gebruikt om een oplopende vloer te realiseren, vormen bij dit soort activiteiten schier onneembare obstakels. Interieur van het Spiegheltheater in Groningen met Africa Djolé. --- VIES "Toch blijf Ik erbij, dat Je In Groningen geen idealer zaaltje zult vinden," zegt Sem van Gelder, programmeur van het Jazzhuis. Hij wijst op de centrale ligging en het gegeven, dat zo'n honderd man er redelijk comfortabel en intiem naar de muziek kan luisteren. Wat zijn dan precies de problemen? Adriaan de Voogd, bestuurslid van de Stichting Jazz In Groningen: "Er is vóór de vakantie een gesprek geweest met Jetske (van Westering, exploltante van het gebouw). En daar hebben we al onze grieven naar voren gebracht. Alle dingen, van vieze glazen en vleze w.c.'s tot het onderhoud van de zaal. Dat wordt door haar dan afgedaan met: Ja, we zijn aan het verbouwen, dus het Is niet schoon te houden." Dat zijn zaken die tot de tijdelijke problemen gerekend kunnen worden., Ernstiger is, dat de exploltante het' noodzakelijk vindt om het bovenzaaltje van De Spieghel regelmatig voor feesten te verhuren. Oók, wanneer er beneden films of concerten zijn. "Dat is erg verschrikkelijk geweest," beaamt Jelle Brouwer, bestuurslid van Filmhuis De Spleghel. "Ik weet niet, de laatste tijd heb ik er niet zoveel meer van gehoord... Ja, ergens In juli Is er nog een feest geweest van een of ander koor en dat schijnt ook nogal uit de hand gelopen te zijn. Jetske vraagt elke keer, of het feest om twaalf uur zou kunnen beginnen. Als de mensen daarmee akkoord gaan dan hebben wij er verder geen last van. Om twaalf uur zijn wij wel klaar. Maar ja, als die mensen gewoon nee zeggen dan zet Jetske ook niet dóór. Als het niet nó twaalven kan, da's dan jammer maar dan is 't gewoon vóór die tijd. Zij beschouwt die feesten als de belangrijkste bron van Inkomsten. Het Is voor haar belangrijker om uit dat zaaltje boven een paar honderd gulden te slepen dan die paar tientjes van ons te vangen. Daar kun je verder weinig tegen beginnen. Je kunt wel zeggen: we stappen er nou uit, maar dan zit je zelf zonder dak," aldus Jelle Brouwer. Toch wordt er ook In de kringen van de Stichting Jazz In Groningen sinds kort met die gedachte gespeeld. Adrlaan de Voogd: "Tijdens de laatste vergadering hebben we besloten dat we inderdaad actiever gaan zoeken naar een alternatief. Een van de dingen Is gewoon dat je eigen baas zou moeten zijn. Met deze opstelling van Jetske zijn we té afhankelijk." Een misser lijkt ook de huidige 'bar' In het theaterzaaltje, die niet meer Is dan een veredeld doorgeefluik. Aanvankelijk zou er een echt barretje komen, maar uiteindelijk besloot de exploitante dat het luik zoals het er nu zit het beste compromis was. Tussen de gang en de 'bar' moest namelijk ook nog de projectiecabine van het Filmhuis geperst worden. Een gezelllgheidsfunctie heeft zo'n luik natuurlijk niet, een sociaal kristallisatiepunt Is het evenmin. Integendeel, wanneer het een beetje druk Is wordt het loket eerder een bron van op- en vérstoppingen. "Je ziet gewoon dat de mensen na het concert gelijk pleite zijn," voegt De Voogd daaraan toe. "Een Jazzhuls moet een wat uitgebreidere functie hebben. Het Is ook een ontmoetingsplaats. Wat Je heel graag zou willen zien — en daar kun je de voorwaarden voor scheppen — Is dat de mensen daar eventueel gaan jammen. Daar binnen komen lopen: ho, es effe kijken of er wat is. Nou, dat is helemaal niet zo, want om één uur Is het concert afgelopen en dan Is het verder allerminst uitnodigend om er te blijven hangen." Jetske van Westerfng legt uit, dat veel van de problemen met geld te maken hebben. "Als ik boven feestjes laat geven dan is dat niet omdat Ik er rijker van wil worden maar omdat de exploitatie van De Spieghel rond moet komen. Je kunt nu wel vragen om dat niet te doen maar dan zitten we hier over vijf Jaar denk Ik niet meer. Dus ik heb allerlei dingen voorrang moeten geven. Dat heeft geleld tot een uitspraak van mij tegenover de filmclub van: ik ben het er niet mee eens dat er boven geen feestjes gehouden kunnen worden wanneer jullie hier beneden zitten op woensdag en donderdag. Ik vind dat ik stomweg moet zorgen dat ik mezelf zeker stel. Zodat de zaak in ieder geval op de lange termijn nog bestaat." Het lijkt op een vicieuze cirkel: om de exploitatie van het (te duur overgenomen) gebouw rond te krijgen, moeten er regelmatig feestjes geld In het laatje brengen. Die rijden de films en de concerten beneden in de wielen, waardoor de bezoekers — begrijpelijk — wegblijven en Film- en Jazzhuls In de rode cijfers komen. Terwijl dit toch al geen instituten zijn die in weelde baden. Het Filmhuis krijgt geen enkele vorm van subsidie en de ontplooiing van de Stichting Jazz In Groningen Is door de gemeente voor de komende jaren weer helemaal teruggedraaid. Volgens het beleidsplan van de gemeente Groningen voor de jaren 1980-1984, dat eind vorig jaar uitkwam, zou de subsidie aan de Stichting moeten stijgen van f 45.000,- (dit jaar) via f 60.000- (1981) naar f 75.000,- (1982). Die stijging Is Inmiddels ongedaan gemaakt: in elke begrotingspost die naar uitbreiding riekt is rigoureus het mes gezet. Maar hoe moet het dan verder? Kan er überhaupt op het huidige niveau doorgedraaid worden? Het najaarsprogramma moest immers al fors ingekrompen worden. "Nee," zegt Adriaan de Voogd beslist, "dat is niet haalbaar. De sociale lasten, waar we niet onderuit komen, bedragen tegenwoordig zeventig procent voor iedere niet-Amerlkaanse groep. Zeventig procent van de gage." Sem van Gelder verduidelijkt: "Je betaalt duizend gulden en daar komt zevenhonderd gulden overheen." Dat is ook een van de redenen, dat er de laatste tijd vrijwel geen Groninger groepen meer in het Jazzhuls geprogrammeerd worden. Concerten van Harry de Wits Cumulus en Alan Laurillards Nonet leverden tekorten op van respectievelijk f 1.300,- en f 1.500,- bij een gemiddeld tekort per avond van f 900,-. In De Spieghel worden namelijk de normen van de BIM (Beroepsvereniging van Improviserende Musici) gehanteerd. Voor een fractie van dat bedrag spelen dezelfde muzikanten een dag later In een café twee deuren verder. "Ik kan die jongens geen ongelijk geven wanneer ze die vijf tientjes vangen als ze elders optreden. Die jongens willen spelen maar dat brengt het Jazzhuis in een heel moeilijke positie ten opzichte van die Groninger beroepsmuzikanten," zegt De Voogd. Sem van Gelder: "Eén ding is duidelijk. Nederlandse groepen die niet tot de absolute top behoren kun je wel vergeten met die BIM-norm. Ik zie het bij de ICP (het Instant Composers Pool Tentet, 4 oktober) wel vollopen, hoor. Ik zie het bij Jasper van 't Hof en Pierre Courbois (25 oktober) ook wel aardig vollopen. Maar al niet meer bij Maarten van Norden of zo." EDDY DETERMEYER --- Voorlichting Andere korpsen in het Noorden besteedden veel aandacht aan voorlichting over brandpreventie. Het vrijwilligerskorps in Vries richtte zich vooral op de jeugd: teams van de basisscholen uit deze gemeente mochten elkaar bevechten in een spuitvaardigheidswedstrijd. In het Friese Oosterwolde was de nationale brandweerdag gecombineerd met een kleine feestweek. Vier brandweereenheden gaven hier demonstraties in bijzijn van leden van het brandweerkorps uit de Belgische zustergemeente Deinze. Volgens brandweerinspecteur Wijnants is de bedoeling van de nationale brandweerdagen om voorlichting over brandpreventie te geven en naar buiten te treden. "De brandweer kost erg veel geld, geld dat afkomstig is van de gemeenschap. Op deze manier kunnen we die gemeenschap laten zien wat zij hiervoor terugkrijgt." --- Gecompliceerd ongeluk in Aduard Drukke zaterdag voor de brandweerkorpsen De brandweerkorpsen in Nederland hebben het zaterdag druk gehad. De meeste van de ruim zevenhonderd korpsen, vrijwillige en beroeps, kwamen in actie op vele wijzen. De oorzaak was geen buitengewoon actieve pyromaan, maar de nationale brandweerdag. In het Noorden werd aan dit jaarlijkse gebeuren veel aandacht besteed. Daaraan probeert volgens districtsinspecteur G. Wijnants voor het Brandweerwezen in het Noorden, elk zichzelf respecterend korps mee te doen. De brandweermensen in de provincie Groningen ontplooiden activiteiten in zo'n veertig plaatsen, waaronder Aduard, dat het beroepskorps van de stad Groningen op bezoek kreeg. Dit op uitnodiging van de afdeling ziekenvervoer van de EHBO, die in samenwerking met politie en brandweer een spectaculaire demonstratie gaf. In Aduard was een gecompliceerd auto-ongeluk in scène gezet met vier gewonden — gespeeld door leden van de LOTUS-groep — van wie enkelen beklemd zaten in het wrak. Nadat "toevallig aanwezige" EHBO'ers doeltreffend eerste hulp hadden geboden, arriveerden op het opslagterrein van V & D waar het gebeuren zich afspeelde, achtereenvolgens de rijkspolitie, de ZTM en de brandweer. Het realistische schouwspel werd één toeschouwer te erg: de man ging tussen de mensenmenigte onderuit en moest worden afgevoerd. Naderhand vertelde de speaker dat ook dit bij de show hoorde. De Groninger brandweer had een belangrijk aandeel in het evenement door tijdens het nepongeluk een gewonde op ingewikkelde manier te bevrijden, een auto van het dak te ontdoen en twee keer een beginnende brand te blussen. Na afloop volgde een demonstratie van brandblussers, een ladderwagen en het doven van een brandende vetpan. • De vlam in de pan, de huisvrouw blust zelf. • Vooral bij de jeugd was grote vraag naar de brandweeraffiches. • Spanning op vele gezichten. • Een echt lijkend auto-ongeluk • Auto nummer 1 in lichterlaaie --- Richting en vorm probleem bij I. D. 1 De groep is nog erg jong, een paar weken oud pas. Gerard Ammerlaan had van tevoren al relativerend opgemerkt, dat I. D. 1 dus nog alle kanten op kon. Dat was allemaal wel te merken, zaterdag in De Troubadour. Voorlopig is het aantal richtingen binnen de muziek van het kwartet nog zó groot, dat er eerder sprake is van richtingsloosheid. Na een veelbelovende funky start, waarin het strakke blaaswerk en het samenspel tussen basgitaar en basdrum opvielen, zakten de muzikanten snel weg in oeverloze soli en collectief vrij geritsel en gefladder. Een procedure die zich na het openingsnummer nog enkele malen zou herhalen. Als solisten hebben Jannie Pranger en Gerard Vermeerssen, hun enthousiasme ten spijt, nog te weinig te melden om langer dan twee chorussen te blijven breien. Dat de blazers regelmatig aanzienlijk méér ruimte claimen getuigt van overschatting van eigen capaciteiten — en van de capaciteit van hun publiek. Vermeerssen maakt op de bariton meer indruk dan op de onpersoonlijk bespeelde altsax, maar net als de overige leden van I. D. 1 ontbreekt het hem aan voldoende vormbesef. Dat gold voor zijn solistische bijdragen, het gold ook ten aanzien van de ondersteuning van z'n collega's. De scat vokalen van Jannie Pranger vormen het meest verbazingwekkende ingrediënt van de muziek. Een dolle nachtegaal, Yma Sumac op speed, de perspectieven zijn weids. Maar ook aan dit aspect zal geschaafd moeten worden wil er iets overtuigends uit de bus komen. Ondenkbaar is dat niet, Pranger heeft er voldoende technische bagage voor. Drummer Charles Huffstadt heeft nog steeds iets krampachtigs over zich. Hij swingt als een stoomwals. Soms is dat functioneel, maar vaker zou je wensen, dat hij zich in wat lichtvoetiger rondedansen bekwaamde. De musici hebben gemeenschappelijke achtergronden in het Stedelijk Conservatorium en het Gronings Workshop Orkest. Het enige lid van de groep dat over een zo langzamerhand aanzienlijke jazzervaring beschikt is Gerard Ammerlaan. In veel van de situaties waarvoor hij zich zaterdagavond geplaatst zag wist hij de muziek een stabiliserend moment te geven. Somß groeiden ook hem de problemen boven het hoofd. Dan vertoonde de muziek van I. D. 1 ontegenzeglijk parallellen met een kippenren, waar mysterieuze krachten voor langdurige paniek zorgen. EDDY DETERMEYER Gebeurtenis: optreden van jazzgroep I. D. 1. Plaats: Cafe-chantant De Troubadour te Groningen. Bezetting: Jannie Pranger, trompet, fluit en solo vokalen; Frans Vermeerssen, alten baritonsaxofoon, fluit en zang; Gerard Ammerlaan, bas, percussie en zang; Charles Huffstadt, drums, percussie en zang. Publiek: ruim honderd. ---