Topbridgers criminelen met een laag IQ? op de helft De beste bridgers van Nederland zijn boos. Ze zijn in het december-nummer van het blad BRIDGE door de neuroloog èn bridger dr. P.J.M. van Wensen afgeschilderd als mensen met een lichtelijk criminele inslag. Daarover straks meer. Bovendien hebben ze, aldus de doctor uit Velp, over het algemeen geen bijzonder hoog IQ (intelligentie quotiënt). In het artikel van BRlDGEhoofdredacteur Ger Vaders verklaart Van Wensen verder de afwezigheid van mooie vrouwen in de bridge- en schaakzalen met de stelling dat vrouwen door een andere opbouw van hun hersenen minder goed kunnen nadenken als het om schaken of bridge gaat. Ook daarover straks meer. De hersen-deskundige gaat nog een stapje verder. Hij haalt in één klap alle tv-spotjes van Veilig Verkeer Nederland onderuit als hij stelt, dat je met alcohol in je bloed best nog in staat bent om auto te rijden. Er zijn topbridgers die het hele verhaal afdoen als een grap. "Nee hoor", zegt Van Wensen, "het is geen grap. Dat criminele aspect van mijn verhaal wordt nu een beetje overbelicht, maar daar moeten de topbridgers niet zo zwaar aan tillen. Ik noem het liever een geciviliseerde oplichtersmentaliteit. Bij het bridgen is het de kunst om iemand op het verkeerde been te zetten. Een beetje misleiden. Trouwens, we hebben allemaal toch wel een beetje criminaliteit in ons? Uit een onderzoek in Amerika is gebleken dat ruim zeventig procent van de mensen in staat is om een ander om zeep te helpen. Dat was een gehoorzaamheidstest. De meesten draaiden hun hand er niet voor om een ander te elektrificeren. Schokkend, maar waar." De bridgende neuroloog is niet zo geschrokken van de negatieve reacties op zijn beweringen. Hij verwijst naar de moderne tekstverwerker in zijn Velpse villa waarin ruim vierhonderd 'hersenverhalen' zijn opgeslagen. De kennis over de grijze massa is de laatste tien jaar verdubbeld. Er wordt steeds meer bekend over hoe de hersenen functioneren. Wist u bijvoorbeeld dat negentig procent van alle menselijke hersencellen voor de geboorte afsterft? Van Wensen: "Alle hersencellen die geen verbindingen maken met andere cellen, die gaan eraan. De natuur is nu eenmaal verspillend en ruim in zijn middelen." Bijzondere begaafdheid, stelt Van Wensen, is een kwestie van overdaad. Als in een bepaald gebied van de hersenen meer cellen overleven, dan worden daar de hard ware-voorwaarden geschapen om bijvoorbeeld goed te kunnen bridgen of schaken. Zeker is dat die speciale 'module' zich in de rechter hemisfeer (rechter hersenhelft) bevindt. Mannelijke geslachtshormonen hebben een positieve invloed op de rechter hersenhelft en een negatieve op de linker helft. Vandaar dat mannen Van nature beter dan vrouwen kunnen schaken, bridgen èn....autorijden, want voor dat laatste heb je ruimtelijk inzicht nodig en moet je kunnen omgaan met snelheid. Van Wensen in het omstreden BRIDGE-artikel: "De invloed van alcohol is duidelijk groter op de linker- dan op de rechter hersenhelft. Als je de linker helft een beetje dempt, dan vult de rechter dat van nature aan." Deze redenering zou een verklaring kunnen zijn voor het verschijnsel dat je met een slok op nog zeer goed kunt schaken. Alcohol werd in de schietsport bij de Olympische Spelen zelfs aangemerkt als verboden middel, omdat de deelnemers met een paar borrels op zekerder waren in hun schot. Goed ontwikkelde modulen in de rechter hersenhelft zijn volgens Van Wensen voorwaarden voor een schaak- of bridgetalent. In datzelfde hersengedeelte zit de kunst om mensen te misleiden: de criminele inslag. Jan van Cleeff is een topbridger. Hij uit zijn verontwaardiging over de beweringen van de ♦ neuroloog in het bridge-blad IMP, het lijfblad voor topbridgend Nederland. Van Cleeff: "Dit is natuurlijk slecht voor de sponsors. Niemand kent die meneer Van Wensen. Hij meet zich een mening aan over topbridgers. Ik vind het een puberale benadering. Zo'n verhaal had ook nooit in het bondsblad gepubliceerd mogen worden. Het blad is het officieel orgaan van de bond. We hebben de indruk dat de bridgebond zich afzet tegen deze sport als serieuze aangelegenheid. En de bridge-bobo's slaan zich zelfs nog op hun borst dat ze sponsors binnenhalen." Ook bridgende vrouwen zijn inmiddels in het geweer gekomen. Van Wensen ligt er niet wakker van. "Ach, ik heb ook een hoop positieve reacties gehad. De meeste mensen moesten erom lachen en dat is een gezond teken. Dat er vrouwen kwaad worden, neem ik op de koop toe. IQ-tests die bewijzen dat mannen en vrouwen gelijk zijn, deugen niet. De intelligentie-test stamt van het begin van deze eeuw. Alle onderdelen die verschillen aangaven tussen mannen en vrouwen, werden eruit gehaald. Persoonlijk heb ik niets tegen vrouwen hoor. Vrouwen kunnen weer andere dingen beter zoals gezellig zijn en ze hebben doorgaans ook een beter gehoor. In mijn eigen bridgeclub speel ik ook met vrouwen aan een tafel." De stad-Groninger Jannes van der Wal, die behalve goed kan dammen ook een respectabele bridge-speler is, heeft geen hoge pet op van Van Wensen: "Mensen die ergens goed in zijn, doen dat omdat ze er op hebben getraind. Dat heeft niets met hersenen te maken. Ik vind het ook niet zo interessant wat deze man zegt. Een dokter in een witte jas, die opmerkingen maakt over bridge; wat moet ik daar nou mee?" En BRIDGE-hoofdredacteur Ger Vaders: "Het artikel is bij de topspelers hard aangekomen. Vanuit zijn vakgebied heeft hij bepaalde zaken biologisch verklaard. Overigens ben ik niet met de heer Van Wensen eens dat er geen mooie vrouwen in de bridge-zalen rondlopen." HENK HIELKEMA ■ Een partijtje bridge op criminele grondslag Foto: Duncan Wijting --- Roept u maar... || ■ „Studio Sport-freelancer Hugo Walker krijgt eindelijk een grote klus. Hij mag naar de Golf: 'Daar $| komt die Scuuuuuuuddd!!!!' (Rioddel in Panorama) I „Die zwabbervoet van Gerard ;si; Kemkers, dat vind ik verschrikkelijk. Gerard is een fan van Norsi maal. Als we in het Noorden spe§| len, is hij er altijd. Volgens mij is er || met die voet niks aan de hand, || maar zit het bij Gerard tussen de Ê. oren." (Normaal-zanger Bennie Jolink in Voetbal International) •;Xv || ■ „Van Gennip rijdt rond of ze || schijnzwanger is. Van wie?" (Mart Smeets in Trouw) ■ „Leven aan de afgrond is ge- Ü vaarlijk, maar 't uitzicht is ver|| schrikkelijk mooi." (Autocoureur Jan Lammers in Panorama) ■ „Ik spreek graag met dieren. En met kinderen. Die zijn nog niet aangetast door de zogenaamde beschaving." (De Belgische wielrenner Eddy Planckaert in Het Nieuwsblad Sportwereld) ■ „Het leven op zichzelf is niet zo belangrijk. Maar als je daarover gaat nadenken, word je depressief. " (Schaatser Bart Veldkamp in de Krant op Zondag) ■ „Ze zijn allemaal maf van sport en lichtelijk getikt. Je moet wel een beetje gestoord zijn om daar te werken en je dient enigszins van jezelf te houden." (Voormalig Studio Sportpresentator Tom Egbers in Nieuwe Revu) ■ „Als je iemand op de training een schop wilt geven om de een of andere reden, moet dat kunnen. " (FC Groningen-speler Jos Roossien in Voetbal International) ■ „Het kan best zijn dat ik in de ogen van menigeen als een grijze muis overkom." (Studio Sport-verslaggever Heinze Bakker in de DGP-bladen) ■ „Het is voor een trainer een grotere prestatie niet te degraderen met Heerenveen dan om kampioen te worden met Ajax." (FC Groningen-trainer Hans Westerhof in De Volkskrant) ■ „Wat Oranje in Italië heeft gepresteerd is een grof schandaal. Vooral aan Gullit en Van Basten heb ik me rot geërgerd. Geen bal raken, maar wel een grote bek. Overbetaalde lamzakken zijn het." (Normaal-zanger Bennie Jolink is Voetbal International) ■ JAN LAMMERS Tekening: Nico Visscher. Bijdragen: Romke Hoogstra en Paul Zweverlnk. --- Ronkend Met een ronkende tekst liet Panorama zijn slinkende lezersschare afgelopen week kennismaken met de verslaggevers Hugo Borst, Leo Verheul en Emile Schelvis, exredacteuren van Voetbal International. Fotootje erbij. Grijnzende jongemannen, blakend van zelfvertrouwen. In ruil voor tweeëneenhalf ministerssalaris (Schelvis is parttimer) gaan ze over sport schrijven om het blad te helpen in de strijd tegen de ondergang. 'Wekelijks gaan zij scoren met de rubriek BV Sport plus een tackelend interview of achtergrondverhaal tettert Panorama. Hoera. Helaas, niks 'tackelend interview of achtergrondverhaal'. Wèl de eerste BV Sport, en die valt — uitgezonderd het stukje over de breuk van Van Basten met zaakwaarnemer Coster — vies tegen. Even gebeld met Borst, die een 'mooi pennetje' heeft, zoals zulks in het vak heet, maar het fraaie schrijfgerei voor Panorama kennelijk in de etui heeft gelaten. Borst is blij met de teleurstelling van de opbeller. "Dat betekent dat je hoge verwachtingen hebt." Zelf is Hugo Borst tevreden over de panoramische boreling. "We hebben een leuke primeur over Coster en een paar ludieke stukjes. Het stukje over het telefoongesprek met meneer Ploegsma maakt duidelijk hoe het bij PSV zit." Aha. We melden dat we een groots en meeslepend verhaal hadden verwacht. Waarom dat er niet was? "Omdat", antwoordt Borst, "we eerst de rubriek gestalte willen geven. We willen niet gelijk met de deur in huis vallen." Hij belooft voor het een na volgende nummer een groot verhaal over een sporter die zich heeft volgepropt met dope. "Vanaf dan komen we wekelijks met een verhaal èn de rubriek." --- Apart op maandag door Dick Heuvelman Sommige dingen schijnen nu eenmaal te moeten. Zo heb je mensen die per se eerst Napels willen zien alvorens ze bereid zijn naar het hiernamaals af te reizen. Zijn er heren die met een onbevredigd gevoel rondlopen zolang ze niet eens in Yab Yum de bloemetjes hebben buitengezet. En zal een beetje operaliefhebber een bezoek aan de Scala van Milaan tot een Heilig Moeten hebben verheven. Als sportfreak heb ik ook nog een lijstje van absolute musts af te werken: o.a. een potje basketbal in de Madison Square Garden, een van decadentie overlopend boksgala in Ceasar's Palace (Las Vegas) en dichter bij huis een klassieke partij korfbal tussen Wêz Handich en Wêz Fluch. Twee dingen heb ik afgelopen week kunnen schrappen. Ten eerste het bijwonen van een kortebaanrijderij (schaatsen) in Lageland-Hamweg en ten tweede een bezoek aan de baan van de meest wakkere ijsclub van het Noorden, die van Eigen Kraóht te Midwolda. Ad 1. Genadeloos dringt een snijdende oostenwind door tot op het bot nadat ik mijn lekker warme auto, die ik vanwege de drukte bij het scheuvellopen pas buiten de bebouwde van Lageland-Hamweg kwijt kon, heb verlaten. Ik stel, diep weggedoken in de kraag van mijn winterjack, vast dat je Lageland-Hamweg met goed fatsoen geen dorp kunt noemen. Het is een gehucht c.q. buurtschap. Ik tel in de gauwigheid nog geen tien huizen. Wel is er een café, De IJzeren Klap geheten. Een hommage aan de karakteristieke klapbrug over het ernaast gelegen diep, dat naadloos in dit weidse landschap past. Lageland-Hamweg ligt er deze avond verre van uitnodigend bij. Koning Winter, krachtig bijgestaan door Aeolus, regeert er met een (te) harde hand. Flonkerende sterren aan het kraakheldere uitspansel' maken duidelijk dat de Lageland-Hamweggers een bitterkoude nacht staat te wachten. In de verte trekken oranje verlichte locaties de aandacht, ventielen van de Slochter gasbel. Een blik tussen de rij geparkeerde auto's door naar rechts en ja h00r... daar, in het flauwe schijnsel i/an kunstlicht, heb je hem, die befaamde ijsbaan van Lageland- Hamweg. Het Bislett van de kortebaan. Door de jaren heen het toneel geweest van heroïsche duels op de 140 (vrouwen) en 160 (mannen) meter. De namen van Grietje Dieterman-Schuur, Jantje Venekamp- Tienkamp, Riekje Tuinema-Ruben, Evert Kramer, Boele de Vries en Henk Bakker jr., illustere coryfeeën van weleer, flitsen door mijn hoofd als ik voet op het heilige ijs van Lageland-Hamweg zet. Lang hou ik het daarop niet uit. De Siberische kou drijft mij De IJzeren Klap in. Vanonder een witte ijsmuts roept iemand aan de andere kant van de bar 'hoi' tegen mij. Pas als de muts even wordt afgezet, zie ik wie daaronder schuil gaat: Sim Noordhof, wereldrecordhouder dirigeren. Hij doet een boekje open over een bijzondere attractie in Lageland- Hamweg-bij-nacht. "Weet je dat je vreselijk kunt lachen in dit café? Die kroegbaas hier speelt orgel en als die man eenmaal goed bezig is, per meter bier krijgt toegeschoven, dan beleef je een feest dat je je nog lang zult heugen. Heel apart allemaal. Echt aan te raden. Een keer per jaar ga ik hier met mijn vrouw en wat vrienden heen en ik verzeker je jongen, je kunt er dan weer een hele tijd tegen." Ad 2. Kleumen geblazen was het ook in Midwolda, waar Eigen Kracht als gastheer optrad van de fine fleur van het marathonschaatsen. Geen ijsclubbestuur dat zo wakker is, weet ik uit de overlevering. De kracht van Eigen Kracht is dat het nergens voor terugdeinst, ter meerdere glorie van Midwolda. Dit keer had men Studio Sport weten te strikken voor haar wedstrijden, zoals dat in vroeger dagen gebeurde met Kees Broekman en consorten. Aan inventiviteit heeft het Eigen Kracht ook nimmer ontbroken, krijg ik van collega Jan J. Ritzema (Drents Groningse Pers) te horen als de heren rijders zich opmaken voor het verdelen van de prijzen. Ritzema, opgegroeid op twee steenworpen afstand van deze ijsbaan, weet zich nog heel goed te herinneren met welk lumineus idee Eigen Kracht op de proppen kwam: "Wat in Davos kon, het creëren van olie-ijs, moest ook in Midwolda mogelijk zijn. Daar had men het volgende op gevonden. De avond voor een grote langebaanwedstrijd met nationale toppers werd de baan overgoten met honderden liters benzine. Daarna ging de fik erin. Brandend ijs, dat was nog nooit vertoond. En de volgende dag, wist men bij Eigen Kracht, zou er een grandioze, supersnelle piste liggen. Helaas voor de heren pakte dit unieke experiment echter falikant anders uit. Toen men in de ochtendstond de baan wilde klaarmaken, trof men een volledig zwartgeblakerde vlakte en moesten de wedstrijden worden afgelast. Het was letterlijk en figuurlijk de zwartste dag in het bestaan van Eigen Kracht." Mogen Lageland-Hamweg en Eigen Kracht Midwolda tot in lengte van dagen hun reputatie hooghouden. --- Vragen staat vrij Vraag aan Alida Pasveer, de schaatsster die in deze winterse dagen overal en met veel succes rijdt: — Ben je niet bang dat je langzamerhand schaatsmoe wordt? "Nee hoor, dat gebeurt me van z'n leven niet. Zolang het vriest blijft bij mij het schaatsbloed borrelen. In deze tijd en met dit weer ben ik gewoon helemaal gek van schaatsen." Vraag aan de kersverse NSF-voorzitter Marten Kastermans, die twee dagen lang vanaf de prominententribune het WK-schaatsen in Heerenveen volgde: — Hoe is het schaatsfestijn in Heerenveen u bevallen? "Uitstekend, een schitterende atmosfeer. Het gaat er heel wat gemoedelijker aan toe dan de laatste jaren bij grote voetbalevenementen. Maar dat is ook het verschil tussen een teamsport en een individuele sport. Ik was voor het eerst in Thialf en mijn vrouw en ik hebben ons prima vermaakt." Vraag aan trainer Hans Westerhof van FC Groningen: — Heb je het gehele weekeinde het WK-schaatsen gevolgd of heb je zelf nog een tocht gemaakt? "Beide. Zondagochtend heb ik met mijn gezin heerlijk geschaatst over de Tjonger richting Tjeukemeer. En 's middags weer voor de buis om de beslissende ritten van de tien kilometer te zien." Vraag aan Piet Kleine, de marathonschaatser die zondagochtend in Giethoorn en 's middags op de Hofvijver in Den Haag schaatste: — Je had 's avonds toch wel even de marathon van Gieten kunnen ryden? "Nee, Gieten heb ik laten schieten. Ik moet nog langer mee dan vandaag. Ik weet dat ik een record van drie wedstrijden op één dag had kunnen vestigen, maar ik ben zo langzamerhand op een leeftijd dat ik records wel aan anderen kan overlaten. Dat schaatsen op de Hofvijver was trouwens wel leuk, maar ik heb geen minister of staatssecretaris gezien." Vraag aan voetballer Theo ten Caat van FC Groningen: —Wat doet een profvoetballer in dit voetballoze weekeinde? "Van anderen weet ik het niet, maar ik heb de Holland-Venetië tocht in Giethoorn geschaatst. Een aardige conditietest, want op het eind van die vijftig kilometer had ik het nog knap moeilijk. Maar ik hi(fb hem uitgereden en de eventuele spierpijn loop ik er vandaag op de training bij FC Groninger wel weer uit." ---