Bus popgroep Black Lake aangestoken BARGER COMPASCUUM — De brand in de bus van de popgroep Black Lake is opgelost. De Emmer politie heeft begin deze week een 18-jarige jongen uit Emmen en een 20-jarige jongen uit Klazienaveen aangehouden die inmiddels hebben bekend de bus op 21 september in brand te hebben gestoken. De jongens zouden uit baldadigheid hebben gehandeld. Bij de brand ging de bus - met daarin alle apparatuur van de groep - geheel in vlammen op. De schade die hierbij ontstond bedroeg ruim twee ton. De groep was slechts gedeeltelijk verzekerd. Een week na de brand werd in de Emmer Zuidoosthal een benefietconcert gehouden waaraan tal van artiesten belangeloos hebben meegewerkt. --- Steunpunten zwijgen GRONINGEN — De steunpunten voor studiefinanciering in heel Nederland kunnen morgen en maandag geen informatie verstrekken over de persoonlijke kwesties rond studiefinanciering. De oorzaak hiervan is dat de computer van de Informatiseringsbank -waar de steunpunten een verbinding mee hebben- een paar dagen niet te bereiken is. De Informatiseringsbank is dan bezig met het doorlichten van de gegevens van de studenten. Deze doorlichting, die ieder najaar plaatsvindt, vereist dat de computer voor enkele dagen voor dit karwei geheel beschikbaar is --- Samen leven samen sporten GRONINGEN - "Samen leven samen sporten" is het motto van de volleybalcompetitie voor allochtonen die vrijdag in sporthal De Wijert van start gaat. In dit tournooi spelen allochtone (sport)verenigingen samen met andere sportverenigingen uit de gemeente Groningen. In een deel van de sporthal is er ruimte om kennis te maken met andere sporten. De eerste twee vrijdagen staan in het teken van training en aanmelden. De kosten bedragen ƒ1,50 per keer. --- Pand voor onderhoud Oosterpoort GRONINGEN — De Groninger woonwijk de Oosterpoort beschikt vanaf vrijdag over een 'onderhoudswinkel'. Vanuit het pand aan de Meeuwerderbaan nummer 3 worden adviezen gegeven over onderhoud, er wordt gereedschap verhuurd, hulp geboden bij collectieve aanpak en er wordt informatie vertrekt over gereedschappen, materialen en vaklieden. Eigenaren en/of bewoners van woningen kunnen lid worden van de 'winkel' en zo in aanmerking komen voor kortingen in de buurtwinkels. Het initiatief tot de stichting van de winkel is genomen door de Vereniging Huiseigenaren Oosterpoort en het Buurtoverleg. --- Modelbeurs 'railrunners' GRONINGEN - Modelspoorclub de Railrunners houdt vrijdag 11 november haar derde modelbeurs. In de Groningenhal (Veemarkt) aan de Sontweg komen onder andere een modelbaan en ruim 120 tafels met modeltreinen en auto's aan bod. De modelspoorbeurs zal voortaan twee maal per jaar plaatsvinden, door de grote belangstelling, met als doel om deze hobby uit zijn isolement te halen, aldus de organisatie. "De huidige technische stand van de modelbouw is zo hoogwaardig dat het niet meer als speelgoed kan worden beschouwd." --- Arob-wet bestaat 15 jaar Gelijk halen en een kopje koffie Van onze Statenverslaggever Ger Blokzijl GRONINGEN - Supertamp was een van de eerste klanten. De flikkertheatergroep, zoals de club zich noemt, had een subsidieverzoek voor de produktie 'Vitriool en vaseline' door het college van Gedeputeerde Staten afgewezen gezien. De provincie subsidieert geen amateurgezelschappen, luidde eenvoudigweg de motivatie. Supertamp tekende bezwaar aan en kreeg gelijk van de provinciale Arob-commissie. Die oordeelde dat 'Vitriool en vaseline' een bijdrage leverde aan de emancipatie van de homosexuele Groningers. Dat GS zich daarna nog met een symbolische subsidie van zegge en schrijve één gulden van de zaak probeerden af te maken, doet even niet ter zake. Supertamp won. Vijftien jaar geleden werd de Wet Administratieve Rechtsspraak Overheidsbeschikkingen (Arob) van kracht. De Arob maakt het de burger mogelijk zich te verzetten tegen een beslissing van een gemeente of een provincie. Vóór 1976 kon dat ook, maar in veel beperktere vorm. Supertamp bijvoorbeeld, zou een roepende in de woestijn zijn geweest. En had een gemeente of een provincie bestuursdwang - politiedwang - aangekondigd, bijvoorbeeld om een in haar ogen illegaal bedrijf te sluiten, dan viel ook daar niets tegen te doen. Binnen de Arob werd bovendien een aantal zaken samengevoegd, waarvoor vroeger nog een speciale rechtsgang moest worden gemaakt. Een Arob-procedure verplicht een overheid een genomen beslissing nog eens tegen het licht te houden. Een, uit die overheid samengestelde Arob-commissie, hoort de bezwaarmaker en brengt advies uit aan respectievelijk een college van Ben W danwel de gemeenteraad of aan een college van Gedeputeerde Staten danwel de Provinciale Staten. Pas daarna, afhankelijk van de nieuwe beslissing van de gemeente of de provincie, volgt de stap naar het hoogste rechtsprekend orgaan, de Raad van State. ■ Mr. Pieter van der Burgh:"... geen advocatentrucs... --- Ingeburgerd De term 'Arob-procedure' is de afgelopen jaren behoorlijk ingeburgerd. Bij de provincie Groningen worden jaarlijks zo'n 35 tot 40 bezwaarschriften ingediend. Dat aantal ontevreden klanten is door de jaren heen tamelijk constant, weet mr. Pieter van der Burgh, sinds 1980 secretaris van de provinciale Arob-commissie. De meeste klachten gaan over afgewezen subsidies, vooral welzijn en cultuur scoren hoog. Of over ontzegde investeringspremies voor bedrijven. Aangekondigde politiedwang kan eveneens op regelmatig verzet rekenen. Particulieren kloppen soms bij de Arob-commissie aan als de provincie de (ver)bouw van een woning niet toestaat. En natuurlijk zijn er de Milieufederatie en de Werkgroep Eemsmond die via de Arob in het geweer komen tegen gedoogbeschikkingen die de provincie afgeeft voor milieu-vervuilende activiteiten van een bedrijf. De goedlachse Van der Burgh wekt niet de indruk een provinciaal ambtenaar te zijn wiens grootste bevrediging bestaat uit het stoeien met juridische punten en komma's. Hij betwist dan ook dat particulieren die een arob-procedure aanspannen, in juridische of bureaucratische rim-ram verzeild raken. "Ze worden echt niet bejegend met allerlei advocatentrucs. De mensen worden uitgenodigd voor een hoorzitting om uit te leggen waar de pijn zit, om daar nog eens over te praten. Het gaat er vrij makkelijk aan toe, met z'n allen rond de tafel. Vrij gezellig zou ik bijna zeggen. Er is wel een regie, maar geen strakke." Na een pauze: "Het is natuurlijk niet een welzijnsclubje. Maar de mensen moeten aan het woord kunnen komen. Zonder dat er op hun ingehakt wordt. Er wordt van alles aan gedaan om hen op hun gemak te stellen. Daar hoort ook een kopje koffie in de wachtruimte bij." Toch stuit hij wel met regelmaat op klanten die vooraf geen enkele fiducie hebben in het resultaat. "Ik denk dat het een wezenlijk probleem is. Ik realiseer me dat best: voor de buitenwereld heeft een commissie die onderdeel is van een provinciaal bestuur snel het beeld dat ze zich bij voorbaat al heeft neergelegd bij het omstreden besluit. Ze zitten in één organisatie, dus houden ze elkaar de hand wel boven het hoofd." --- Gronings bisschop Möller na niertransplantatie: Je hebt weer een toekomst Van onze verslaggever Ton van der Werf Na een vakantie in de Dolomieten ("heerlijk, weer spaghetti eten en een glas wijn kunnen drinken") is bisschop J.B.W.M. Möller van Groningen er weer helemaal bij. Een half jaar was hij uit de roulatie vanwege een niertransplantatie. Nu kan hij weer alles. Hoewel: "Ik ben natuurlijk geen jongeman geworden. Mijn leeftijd (bijna 68) telt toch mee. Ik moet opnieuw mijn krachten uitproberen." Mgr. Möller kon de laatste drie tot vier jaar minder actief zijn dan hij zou willen vanwege een nierziekte die hem het laatste jaar vrijwel helemaal aan Groningen bond. Hoewel hij in zijn bisdom bleef doen wat nodig was ("alle kerkdiensten die ik had, heb ik gedaan, maar mijn actieradius was beperkt"), moest hij driemaal in de week naar het ziekenhuis voor dialyse. Dat betekende echter wel dat hij veel landelijke zaken (tijdelijk) moest opgeven. "En de Europese bisschoppenconferentie bijvoorbeeld ook. Dat deed ik erg graag. Je leert er enorm veel, je ziet hoe anderen problemen oplossen. Hoewel: als ik niet ziek geworden was, had ik me óók afgevraagd of ik het op een gegeven moment niet aan een ander zou moeten overgeven." De laatste maanden voor zijn operatie in het vooijaar, deed de bisschop de dialyse zelf, thuis in de Marktstraat. Dat was, vond hij, heel plezierig omdat hij intussen iets kon doen, post doorkijken bijvoorbeeld, zodat er minder tijd verloren ging. Dialyse zuivert weliswaar het bloed, maar is nooit voor de volle honderd procent ideaal. "Mijn conditie was daardoor niet erg goed. Als ik mijn hele leven met dialyse door had moeten gaan, had ik af moeten treden. Maar ik had het idee: binnenkort gaat het beter, want ik kom in aanmerking voor een donor-nier. Ik was dan ook erg blij toen ik hoorde dat ik geopereerd zou worden." "Ik was helemaal niet bang of zo, integendeel. Ik wist er intussen ook meer van natuurlijk. Ik had me verdiept in de problematiek, had veel gehoord van artsen, verpleegsters en patiënten. Ik was terecht gekomen in een wereld van mensen die erbij betrokken zijn en dan raak je zelf ook betrokken. Ik heb veel geluk gehad. Ik heb maar een jaar hoeven wachten. En dat is relatief kort." "Anderen wachten soms wel drie tot vijf jaar. Ik had - het klinkt vreemd, dat weet ik - niet zo'n heel bijzondere nier nodig. Want je bent toch afhankelijk van de beschikbaarheid van een nier. Er moet net iemand - en dat klinkt wat cru allemaal - doodgaan die een voor jou geschikte nier heeft. Als die er is, moet het allemaal heel snel. Binnen een half uur moet je op pad. Ik kreeg 's avonds om vijf over half acht bericht en om acht uur zat ik in de taxi." Af en toe moet mgr. Möller nog naar het ziekenhuis voor controle. Dat blijft zo, hoewel het op den duur minder vaak zal hoeven dan nu. "Over enige tijd is dat nog maar eens per half jaar. Dan is die beperking ook weg en wordt je mobiliteit nog veel groter." In dat verband: reizen naar het buitenland behoren dan weer tot de mogelijkheden. De bisschop zou graag een keer naar het Heilige Land gaan bijvoorbeeld. ■ Bisschop Möller: "Ik moet opnieuw mijn krachten uitproberen." Foto: Duncan Wijting --- Griekenland "Daar ben ik nog nooit geweest. En Griekenland zou ik ook graag eens bezoeken. Niet Athene hoor, dat hoef ik niet zo, maar de eilanden, daar zou ik graag eens heen gaan." De ervaring van een transplantatie is heel persoonlijk. "Ik denk dat het gevoel verschillend is. Het idee datje een nier van een ander hebt, is misschien wel raar, maar je staat er niet zo bij stil. Persoonlijk voelde ik me een dag na de operatie al beter. Bepaalde verschijnselen van de dialyse enzo waren na een dag al verdwenen." "En dan het prettige van zo'n operatie: je hebt weer een toekomst vóór je. Straks kan ik weer echt actief zijn in het bisdom, hoop ik. Door de dialyse was ik in feite aan Groningen gebonden en ook het dieet maakte het moeilijk ergens heen te gaan. De landelijke dingen, de bisschoppenconferentie, de commissies voor universiteit en catechese, dat kan ik nu weer doen." In verband met zijn ziekte heeft bisschop Möller veel nagedacht en met anderen gesproken over medisch-ethische zaken. "Er zit natuurlijk vooruitgang in de chirurgische technieken, maar nog belangrijker is dat er geneesmiddelen zijn, die afstoting van getransplanteerde organen voorkomen. Dat zijn geneesmiddelen die gemaakt zijn met behulp van recombinant DNA-technieken. Dat is allemaal vrij nieuw." "De medicijnen die ik nu gebruik, bestaan pas tien jaar. In de toekomst zullen die nieuwe technieken nog belangrijker worden. Het staat nu nog een beetje in de kinderschoenen, maar er staat een enorme ontwikkeling te wachten. Er kan natuurlijk mee geëxperimenteerd worden, maar als je daarmee dieren en mensen genetisch kunt veranderen, dan moet je er grote vraagtekens bij zetten." "Wist u dat naar verwachting over tien jaar de helft van alle operaties een vervangende zal zijn? Het grote probleem is dan om donoren te vinden. Daar is een grote discussie over. In België' mag je organen van overledenen afnemen, tenzij die daar bezwaar tegen gemaakt heeft. In Nederland mag dat alleen als iemand daarvoor toestemming heeft gegeven. Ik vrees dat er in de toekomst veel te weinig organen beschikbaar zullen zijn." "Van de ene kant is er de nood van patiënten, van de andere kant het zelfbeschikkingsrecht van de donor. Voordat ik dit allemaal moest ondergaan, had ik daar geen besef van. Daar ben ik nu pas achter gekomen. Er is een grote nood. Door mijn omstandigheden ken ik nu veel mensen die in die moeilijkheden zitten. En dan zeg ik dat het heel erg nodig is dat er een goede donor-regeling komt." "Ik lees er overigens in kranten steeds meer over en ik verwacht dat er veel meer propaganda voor gemaakt gaat worden. Aan orgaandonatie zitten natuurlijk ook ethische kanten. De paus heeft op het belang van orgaandonatie gewezen als een daad van solidariteit en naastenliefde. En de Duitse bisschoppen hebben er een brief over geschreven en het aanbevolen." "Ik denk dat wij dat ook zullen moeten doen. Deze problematiek is natuurlijk allemaal nog vrij jong. Veel mensen zijn er nog nooit mee in aanraking geweest. Maar ik kan zeggen: als het goed gaat, krijg je haast een nieuw leven. Dat klinkt misschien gek, maar het is zo. Ik heb geleerd wat het voor concrete mensen betekent." "Ik heb mensen leren kennen die lotgenoten zijn en ik heb aan een half woord voldoende om te weten wat ze bedoelen. Je leert om beter, menselijker met mensen om te gaan". --- Uitgepraat De Arob-commissie in Groningen is samengesteld uit vertegenwoordigers van de vijf grootste Statenfracties. Met als logisch gevolg dat de drie coalitiepartijen, die in Groningen de dienst uitmaken, ook in de Arob-commissie de meerderheid hebben. Ben je dan inderdaad niet vooraf al uitgepraat? Van der Burgh: "Als het zo zou zijn, dat het altijd opgelegd pandoer is. Maar er zit altijd een spanning tussen GS en de Staten. Er zitten ook per se geen gedeputeerden in de commissie. En ik merk niet zoveel van die politieke loyaliteit. De wil om er als commissie gezamenlijk uit te komen, is groter. Het is één keer in elf jaar gebeurd, dat de commissie niet tot een eensluidende conclusie is gekomen. Er zit gewoon ruimte tussen GS en de Staten. In beleidskaders zitten altijd dubbele bodems. In principe.... mag er geen afvalwater geloosd worden. In het algemeen... wordt er geen subsidie gegeven aan amateurgezelschappen." Politici vervangen door onafhankelijke ambtenaren zou volgens de secretaris eerder een averechts effect kunnen hebben. "Dan krijg je te maken met een ambtelijke loyaliteit die naar mijn inschatting sterker is, dan de politiek, bestuurlijke. En zo'n bestuurder komt een bezwaarde later natuurlijk nog een keer tegen, bij de verkiezingen. Een ambtenaar niet." In tien a vijftien procent van de bezwaarschriften kiest de Arob* commissie de kant van de klager. Daarmee heeft deze nog niet het gelijk van GS op zak. Het college zet uiteindelijk in één op de tien gevallen een streep door z'n eerdere beslissing. De secretaris: "Waar wij in de commissie hard aan werken, is de burger te laten zien dat er bestuurlijk echt aan hun probleem gewerkt wordt. In zo'n commissie worden ze ook in contact gebracht met hun eigen gekozen bestuurders. Het blijkt ook uit telefoontjes die ik na afloop krijg. Dat mensen beter met een beslissing kunnen leven als ze weten dat er met hun belangen echt rekening is gehouden." GS trekken, vindt Van der Burgh, soms beleidsmatig lering uit de adviezen van de commissie. Het vorige college hanteerde het Streekplan zo ongeveer als een orthodox christen de bijbel. In het buitengebied mocht geen sprake zijn van verstedelijking, punt uit. Zelfs verbouwingen werden niet toegestaan. De commissie dacht er anders over en gaf verhoudingsgewijs veel bezwaarden gelijk. GS stellen zich de laatste tijd duidelijk soepeler op. "Het wordt dan kennelijk toch in het beleid opgepakt. Dan zie je ook dat het aantal bezwaarschriften terugloopt." --- Lustrumviering De Arob-commissie viert het lustrum donderdag in het provinciehuis. Diverse bestuurskundigen, onder wie oud-Commissaris der Koningin Toxopeus, zullen met elkaar in debat gaan. Maar er is ook ruimte in het programma voor vertier. Wel met een serieuze ondertoon. Daar zal onder meer theatergroep Rond voor zorgen. Een oude klant van de Arob-commissie. De provincie bestond het ooit een subsidie te af te wijzen voor het stuk De Deining. De stichting gaat enkele sketches opvoeren. Een grijnzende Van der Burgh: "Om duidelijk te maken wat er in het hoofd en in het gevoel van een bezwaarde omgaat. Want soms zit het toch wel ingewikkeld in elkaar." --- van Hofslot Een ondernemer vindt een politicus zo ongeveer het ergste wat er is. Dat lult maar oeverloos op kosten van anderen en valt hardwerkende middenstanders onophoudelijk lastig met onbegrijpelijke verordeningen. Een type, kortom, dat een probleem weet voor elke oplossing. Hooguit een ambtenaar is erger. Omgekeerd zijn er weinig zaken die een politicus meer tegen de borst stuiten dan een ondernemer. Verderfelijke baasjes, altijd doende hun zakken te vullen, zonder enige maatschappelijke verantwoordelijkheid. Zo iemand die je een paraplu leent als de zon schijnt en hem meteen weer inpikt wanneer het regent. Ook in Groningen botert het niet tussen de ondernemers en de lokale politiek. Dat bleek gisteravond nog maar eens. De gemeenteraad mocht iets roepen over een plan dat de hele binnenstad op zijn kop zet. Er zat welgeteld één kruidenier op de publieke tribune. Geen mens moet dus straks vreemd opkijken wanneer met de feestdagen voor de deur er uitgerekend in de Herestraat een riool vervangen moet. Of nieuwe tegels gelegd, de kabel doorgemeten of een 'zichtlijn' voor de nieuwe Waagstraat uitgeboord moet. In elk geval: veel natte modder en weinig omzet. Nu geeft ons min of meer democratisch in functie geraakte gemeentebestuur soms inderdaad op bijzondere wijze uitdrukking aan haar tomeloze bemoeizucht. Zo wordt een onderwerp stadhuize pas serieus genomen, wanneer het in zinnen van minstens honderddertig woorden is terug te vinden in een nota. En of het daarbij gaat om de bezwaren van de wethouder van ruimtelijke ordening tegen de verkoop van anderhalve vierkante meter gemeentegrond, of om de bouw van een kantoorcomplex van honderd miljoen, maakt niet uit. Er moet een nota komen, voorzien van een nummer van tien cijfers. Zo ligt er nu bijvoorbeeld een ambtelijk opstel over het "vaststellen van beleid voor de afgifte van muziekvergunningen voor draaiorgels". De vraag of draaiorgeluitbaters tot het ondernemersgilde gerekend kunnen worden — gezien hun bijdrage aan het onleefbaar maken van de binnenstad zal menigeen die vraag positief beantwoorden — laten we hier even in het midden. Waar het om gaat, is dat de drie draaiorgelhouders die de stad rijk is, zich binnenkort alleen nog maar in het aan hun toegewezen gebied in de stad mogen vertonen. Eén in het noorden, één in het zuiden en één in het resterende deel van de stad. De orgelbazen krijgen een keurig kaartje, waarop precies staat aangestreept waar hun domein begint en tot hoe ver dat loopt. Daar mogen ze dan tussen negen uur 's ochtends en zeven uur 's avonds hun lawaai maken. Echter niet langer dan vijftien minuten op dezelfde plaats. Op zondagen en "algemeen erkende christelijke feestdagen" moet de stekker eruit. En de orgelbaas die het in zijn hoofd haalt zich op te houden in een "orgelvrije zone", krijgt te maken met de hoofdcommissaris van de politie. Wie het prachtig vindt dat een peleton ambtenaren een week lang in de weer is met het opstellen van een nota die drie berooid ogende orgelbaasjes opsluit in hun eigen buurt, moet zich bedenken dat deze bemoeizuchtige overheidsdienaren op dit moment misschien al weer heel wat anders om handen hebben. U bent gewaarschuwd. ---