Dr. Denker Postbus 60 9700 MC Groningen Puzzel 3699 In het geheel lege diagram dient u zelf de zwarte vakjes in te vullen. Het is een gewoon kruiswoordraadsel, waarin het patroon van de zwarte vakjes echter onregelmatig is. Ik wens u veel plezier toe bij hel oplossen van deze pittige opgave. Dr. Denker. Horizontaal: 2 kwelling, 10 plaats in België, 13 te koop, 15 wervelwind, 16 lichaamsdeel, 17 populier, 19 godsspraak, 21 tijdstip, 22 dagblad, 23 vertrouwelijk, 26 noot, 27 inhoudsmaat, 29 voegwoord, 30 roofvogel, 33 rijschool, 35 bediende, 40 familielid, 42 Nederlandse rivier, 43 frisheid, 44 aan brandstof gebruiken, 47 oude lengtemaat, 48 bouwland, 49 Indische titel, 52 overzet, 54 mijmeren, 55 kleur, 56 deel van een vaartuig, 57 Chinese maat, 58 vergeving, 60 tin, tl lond, 63 Engels voegwoord, 64 stuk, Ï6 gids, 68 restje, 69 bekend theater. Verticaal: 1 bandiet, 3 godin, 4 plaats in Drenthe, 5 speelbaan, 6 reus, 7 aap, 8 hetzelfde, 9 Europeaan, 10 groepering, 11 wortel, 12 weg, 14 boterton, 16 eetgelegenheid, 18 hoofd(Frans), 20 vlug, 22 nakomeling, 24 deel van een fuik, 25 dier, 26 broeiruimte, 28 deel van een bijenkorf, 31 serie, 32 corpulent, 34 vermaak, 36 haversoort, 37 aldaar(Lat), 38 geen uitgezonderd, 39 afzondering, 41 vervoermiddel, 45 kledingstuk, 46 handel, 50 kathedraal, 51 taalteken, 52 noot, 53 dichterbij, 54 bijgevolg, 55 plaats in Gelderland, 57 bergplaats, 58 orandstof, 59 griffel, 61 groente, 62 houding, 65 platendraaier, 67 Europacup. De oplossing moet op maandag 4 november in het bezit zijn van Dr. Denker. Onder de inzenders van goede oplossingen verloten wij een prijs van f 50,- en twee prijzen van f 25,-. --- Prijswinnaars 3697: De jlrijs von f 50,- is gewonnen door mevr. A.M. Mos-Spokmon, G. Doustroat 24,9601 VD Hoogezand. De prijzen van f 25,- gaan naar C.J. van Zanten, Noordenveldweg 104, 9497 PA Donderen en T.M. Prins, Ringoven 86, 9934 LG Delfzijl. --- Harm Schurer Gorechtkade 99 9713 BK Groningen Dammen Er waren in de herfstperiode twee belangrijke toernooien. Damclub Huizum in Leeuwarden organiseerde liet 18e NK dammen voor adspiranten en in Minsk Wit-Rusland prolongeerde de Russin Olga Golubeva de titel bij het Wk dammen voor vrouwen. Uit beide toernooien ziet u enkele fragmenten. Bij de jongste dammers waren geen Eriese spelers tot ae finale doorgedrongen. Favoriet was de Groninger Roeland Oosten doch een nederlaag op de klok in de eerste ronde en verlies aaarna legen de kampioen. Mark Kemperman bracht hem in kansloze positie voor een ereplaats. Mark Kemperman Huisen Zwart: 2 4,6 8,10 15,17,18, 22, 25, 27. Wit: 24,26,28, 33, 34, 36-45, 47, 49. Zwart gaat via de flanken proberen het (entrum van wit te bestrijden. 16 27-31 17 36x27 22x31; 18 37-32 31-36; 19 41-37 18-22; 20 32-27 22x31, 21 37-32 17-21; 22 26x37 3-9; 23 34-29 14 20; 24 28 23 9-14; 25 40 34 21-26 Net ontbreken van een schijf op veld 5 maakt de lange vleugel van zwart vleugellam. Met 21-26 Krijgt wit ook greep op de zwarte korte vleugel. 26 33 28 11-17; 27 32-27! 13-18; 28 27 21 4-9; 29 34-30 25x34; 30 39x30 20 25 31 44-39 25x34; 3239x30 7-11; 33 21-16 9-13. Zwart moest oppassen voor de meerslag 28-22 enz. 34 16x7 2xl 1; 35 30-25 17-22; 36 28x17 1 1x22; 37 43-39 22-28. Zwart staat in kansloze positie en probeert vio een offer wat ruimte te krijgen. 3t 23x32 6-11; 39 39-33 11-17; 40 32-28 17-22; 41 28x1712x21; 42 33-28 8-12; 43 28 23 12-17; 44 23x12 17x8; 45 38 33 14-19; 46 25-20! 19x30; 47 29-24! 30x19; 48 20-14 en na dit leuke variantje gaf Roeland de partij op. In de laatste ronde stelde Mark Kemperman via een remisepartij de titel veilig. De onfortuinlijke Roeland Oosten was de enige winnaar in de laatste ronde en eindigde alsnog op de tweede plaats. Zie nr. 7354 Zwart: 2 6,8,10, 12 14, 16, 18, 23, 29. Wit: 26,27,31,32, 34-36, 38, 40,42, 43, Roeland Oosten Groningen Een leerzame stand waar wit met de driepoot 34, 40, 45 behoorlijk aan het dreigen is. Op 6-11 wint 32-28 26x6 enz. Op 2-7 ook 32-28 23x21 26x17 12x21 en 34x1 wint. Daarom speelde zwart 12-17? waarna Roeland fraai won door 27-21! 16x27 31x11! 6x17 32-28 23x32 en 34x21. Van Leeuwarden naar Minsk Wit-Rusland is op papier slechts een pennestreek. E. Zilberman Zwart: 3,8,12,13,15,17-20,23, 24, 26, Wit: 28, 32, 33, 35-40, 45, 47,48. Zilberman die de Russinnen remisepunten had afgesnoept kwam tegen onze kampioene in de problemen. Trainer Katz gaf aan dat 36-31 oeter is en 18-22 (wat onders?) 32-27 23x34 27x7 3-9 40x29 8 12 7xlB 13x22 37 32 26x39 45-40 24x33 40-34 39x30 35x4 en remise. Wit speelde: 30 48-43 17-21; 31 47-41 12-17; 32 36-31 3-9! 33 31-27? (Op 40-34 volgt 24-29 33x24 20x40 45x34 18-22 38-33 8 12 34-29 23x34 39x30 enz.) 24-29! 34 33x24 20x29; 35 27x16 17-21! 36 16x27 19-24! 37 28x30 29-34! 38 40x29 18-23! 39 29x18 13x44 wint. Golubevo werd voor de vierde keer kampioene, voor de eerste keer in een toernooi. Tegen Tsjoeb wist de Russin na 63 zetten de partij met wit winnend af te sluiten. Zwart: 2, 3,11,12,15,18-20, 23, 24. Wit: 29, 30, 32-36, 41 43. 39 32-27 22x31; 40 36x27 11-17; 41 30-25 17-22; 42 25x14 19x10; 43 41-36 22x31; 44 36x27 12-17. In dit eindspel heeft Golubevo zes tempi voordeel. 45 42-37 10-14; 46 35-30 14-19; 47 37-31 15-20; 48 43-38 2-7; 49 38-32 7-11; 50 33-28 3-9; 51 31-26! 18-22 (is gedwongen. Er dreigt 27-21. Op 11-16 het offer 26-21 en 28-22 9-13 22-17 en 17-12! wint). 52 29x18 22x13*; 53 27-21 20-24; 54 21x12 24x35; 55 26-21 19 24; 56 28-22 24-29; 57 34x23 35-40; 58 21-17 11-16; 59 12-7 40-44; 60 7-1 44-49; 61 32-28 49 44 (23-19 13x24 1-29 24x33 28x50 wint). 62 1-6 44-40? 63 17-11 40x36; 64 28-22 36x18 65 6-1 en wint. Zwart: 8,9,11,19,28, 29, 33, 36. Wit: 27, 37, 38,41-43, 47, 49. Een mooie mozaïek van Jan Hontcharenko uit de jaren '70. Zelfs schijf 11 heeft een positieve rol als steunschijf. Oplossing 7348 J. J. T. Hauschild 39-33 49-44 25x1 ad lib. 37-32 32-28; 1x2716x9 15x4. De heer I. Hoekstra, Esweg 7, 9331 AP Norg wint f 25.-. Nr. 7353 Roeland Oosten Groningen Nr. 7354 Jasper Hengefeld Den Helder Prijsprobleem 7356 Auteur: Jan Hontcharenko Nr. 7355 K. van Lith --- Dick Meulenbroek Loopplank 42 9732 EB Groningen Bridge Na 8 van de 23 wedstrijden biedt de ranglijst van de eerste divisie viertallen een sensationele aanblik. Het Hoogeveense Redoublet (Kingma-Van Nes, Everts-Mulder en Coppens-Verkaae) verbaast vriend en vijand. Weliswaar kon deze club zich aesterkt weten door het aantrekken van het koppel Coppens-Verkade, maar dat het team vorstelijk bovenaan zou staan kon niemand voorspellen. Vier gedegen overwinningen in het afgelopen weekend zorgden ervoor dat de Hoogeveners met 150 VIPs 30 punten boven het gemiddelde staan. Ook voor Groningen zijn er goede berichten. EGBCI (Boswijk-Kranenborg met Moser-Zandvoort) speelde zich met constant spel naar de tweede plaats. De achterstand op de koplopers bedraagt slechts 2 VIPs. Deze twee ploegen hebben al een klein gaatje met de rest van het veld geslagen. EGBC 2 handhaaft zich redelijk in de middenmoot, een plaats waarop vooraf werd gehoopt. Voor EGBC 3 zijn nu al zorgelijke tijden aangebroken. Dit team staat zeventiende, 1 plaats onder de fatale rode streep. Een spel waarmee Redoublet zeer tevreden kon zijn was het volgende. Zuid West Noord Oost Verkade Coppens 1 KI pas R 1 Ru pas 1 Ha pas 1 SA pas 3 Ru pas 3 SA pas 4 Ru pas 4 Sch pas 5 Ru pas pas pas Noord heeft luid en duidelijk zijn kracht en verdeling aangegeven. West moest uitkomen. Een schoppenstart lijkt zo voor de hand liggend, maar Verkade keek even verder. Hij wist dat er geen schoppens op tafel zouden komen. Uit het herhaaldelijk SA bieden en het schoppen cue-bid van zuid wist hij ook dat juist daar de kracht van de leider zat. De schoppenstart was zeker niet goed. Een harten- en troefstart was evenmin aantrekkelijk. Dus een klaveruitkomst bleef over. Een schot in de roos, zoals bleek. De leider nam op tafel en speelde troef vrouw voor de heer. West kwam weer met klaver na, door zuid genomen, die met ruiten vervolgde. Oost nam ruiten aas en kon west een klaveraftroever geven. Prachtig verdedigd. Met 25 punten samen moet je een mancne bieden, zo is ons geleerd. Meestal heb je een goede kans het contract te maken. Er zijn ook van die spellen waarin het lijkt alsof je veel te weinig punten hebt. De misfitspellen. Hier komt er zo een. Zuid West Noord Oost Zandvoort Moser 1 Sch pas 2 Ha pas 3 Ru pas 3 Sa pas pas pas Zandvoort beaon met weinig hoop aan het karwei. West Kwam uit met Klaver heer. Oost gooide de boer bij en zuid liet deze slag lopen. West vervolgde met klaver, via de 10 voor het aas. Dit soort wanhopige spellen hebben het voordeel dat ze betrekkelijk eenvoudig te spelen zijn. De snits moeten stomweg goed zitten. Zuid speelde een schoppen naar de boer en incasseerde schoppen AH. Die kleur zat niet rond. Zelf gooide hij een harten af. De leider speelde een ruiten naar de heer en ruiten, via de vrouw, naar het aas. Ruiten boer werd meegenomen, waarop weer een harten wegging. Ondertussen had zuid een volledig beeld van de verdeling gekregen. West was begonnen met doubletons in ruiten en schoppen en waarschijnlijk een vierkaort klaver. Ergo, west had een vijfkaart harten. Zandvoort speelde harten boer uit de dummy en liet die doorlopen. West mocht zijn twee klaverslagen maken maar moest zuid nog twee hartenslagen brengen. Ontsnapt bij Boertange, zeggen ze dan. Uitkomen is een hele kunst, zoals in het eerste spel te zien was. Het verschil tussen een goede en een slechte start is meestal 1 of 2 slagen. Soms echter stoot er meer op het spel. Kijk moor eens naar het volgende geval: Zuid West Noord Oost Beyl Beyl 1 Ru 1 Sch Dbl 2 Sch 3 Ru pas 3 Sch pas 3 SA pas pas pas Na het 1 Sch volgbod van Inamar Beyl (E6BC 2) deed west een negatief doublet, waarmee hij In eerste instantie hartens aangaf. Noord, Ivar Beyl, deed een onorthodox 2 Sch bod. Na 3 Ru vond west zijn ruitenaansluiting voldoende om met 3 Sch een poging te doen. Hij vroea om een schoppenstop. Oost had die en booa 3 SA. Zuid moest uitkomen. Hij had geen zin om oost een schoppenslag te brengen. In klaver en ruiten zag hij ook niet veel heil. Hij probeerde een horten. Een gouden greep. Noord nam harten aas, waaronder de secce heer viel. Hij speelde ook harten vrouw en vervolgde met schoppen boer. Zuid nam zijn 6 schoppens mee en speelde weer harten. De eerste 11(!) slagen waren voor NZ. Als zuid, wat niemand hem kwalijk genomen zou hebben, met schoppen was uitgekomen maakt oost zijn contract. Zes ruitens, twee klavers en schoppen heer. Een verschil van maar liefst zeven slagen of anders gezegd 1300 punten. --- Boogschutter 23-11/22-12 U komt ditmaal moeilijk tot daden of beslissingen. Als de liefde aanklopt, moet u niet vergeten dat juist op het rozenpad der zoete min het verleden een struikelblokje kan zijn. Verder valt u deze week waarschijnlijk een aardig voordeeltje ten deel. --- Waterman 21-1/19-2 Het gaat in deze herfst wat stroef met voornemens. Het is beter om even de vlucht te nemen dan vast te lopen in speculaties. In een voor u nog onbekende omgeving ontmoet u iemand die u op zijn of haar beurt in kennis brengt met een man die belangrijk voor u wordt. --- Vissen 19-2/21-3 Ditmaal moet u vriendschap en zakelijke belangen beslist van elkaar gescheiden houden. Want uw eigen beslissingen zijn toch de juiste. Het is mogelijk, zegt de horoscoop, dat u een beetje voor uzelf op moet komen als Amor aarzelt. De aarzelende Vis kan soms heel doortastend zijn! Op een moment dat niemand het verwacht. --- Tweelingen 22-5/22-6 Doe niet teveel, deze week. Even pas op de plaats en wacht rustig af wat het lot beslist. Nee, toch is het geen rustige horoscoop, maar gelukkig, zeggen de sterren, is de liefdeshemel voor de Tweelingen onbewolkt en dat betekent gunstige dagen voor kennismakingen. --- Maagd 24-8/24-9 Toevallige ontmoetingen en afspraakjes zijn met deze weekhoroscoop beslist belangrijk. Soms zijn de sterren hoopvol als het om zakelijke belangen gaat. Maar voor de meeste september-Maagden is de liefde ditmaal aan de koele kant. Een beetje een nuchter weekje. --- Weegschaal 24-9/24-10 Veel afwisseling en voor velen een prettige periode. Allerlei kleine gebeurtenissen doen zich voor. Zo heel belangrijk is het meestal niet, maar toch biedt het alle gelegenheid tot samenwerking en harmonie. lemand uit uw familie vertelt u iets bijzonders. --- Oplossing 3697: --- Schaken De Russische grootmeester Mark Taimanov is vooral bekend geworden door zijn 6-0 nederlaag in de kandidatenmatches van 1971 tegen Fiscner en door zijn uitstekende handboeken over b.v. het Nimzo-lndisch en het Koninas-lndisch. Minder bekend, moar zeker zo leesbaar is zijn boek 'Winnen met het Siciliaans', dat ik onlangs in een Duitse vertaling onder ogen kreeg. Daarin beschrijft hij de ontwikkeling van 'zijn' Taimanov-variant, een beetje in de stijl van Poloegajevski's 'Grandmaster preparation'. Op heldere wijze zet Taimanov de strategische ideeën achter deze variant uiteen en wie het boek doorleest wordt onherroepelijk gegrepen door het enthousiasme van de auteur. Het is meer don zomaar een openingshoek: Taimonov heeft zijn levenswerk beschreven, het is alsof een dolgelukkige jonge moeder over haar kind praat. De volgende bloedstollende partij is één van de mooiste uit het boek. Wit: Beljavski Zwart: Taimanov Moskou 1979, Siciliaans. I e2-e4 c7-<5; 2 Pgl-13 PbB-c6; 3 d2-d4 (sxd4; 4 Pf3xd4 e7-e6; 5 Pbl-(3. Een nadeel is dat je als zwartspeler ook 5 Pbs moet kqnnen. Maar ja, voor wat hoort wat, 5 ... a7-a6; 6 Ul-e2. Het alternatief is een opstelling met g 3 en Lg2. Zwarts volgende zet is kenmerkend voor de Taimanov-variant. 6 ... PgB-e7 7 f2-f4 b7-b5; 8 0-0 LcB-b7; 9 Kgl-hl . Zwart heeft een beetje ruimtegebrek en daarom komen ook zetten als 9 Pf3 of 9 Pb 3 in aanmerking om zoveel mogelijk stukken op het bord te houden. 9... Pc6xd4; 10 Ddlxd4 Pe7-c6; II Dd4-f2 LfB-e7; 12 Lel -e 3 0-0; 13 Tal-dl TaB-cB. Een basisstellina volgens Taimanov. Wit kan actief worden in het centrum, hij heeft druk over de d-lijn en hij heeft ruimte-overwicht. Zwart heeft een solide stelling en mag hopen via de half-open c-lijn het initiatief op de damevleugel te grijpen. Wil doet nu iets paradoxaals: hij begint een actie op de damevleugel - van oudsher het jachtgebied van zwart in het Siciliaans - en tracht veld c 4 onder controle te krijgen. 14 a2-a4!? bS-b4; 15 Pc3-bl DdB-e8?l Om na 16 Pd 2 te vervolgen met 16 ... Pas; 17 Ld 3 d 5! en pion a 4 hangt. Dan zou zwart prima staan, maar wit heeft beter: 16 c2-c4! b4xc3; 17 Pblxc3 Pc6-a5?! De thematische Siciliaanse manoeuvre Pc6-a5-c4 is hier niet op zijn plaats. Sterker was de blokkodezet 17 ... Pb 4. 18 Le2-d3 17-16; 19 Df2-e2 TcB-c6; 20 Pc3-a2! Het originele spel van Beljavski heeft succes gehad. Zwart kan niet verhinderen, dat wit met b2-b4 zijn meerderheid op de damevfeogel in beweging brengt. Erik Hoeksema Wilhelminalaar 57 9953 RM Baflo 20 ... DdB-e8; 21 b2-b4 Pas-c 4; 22 Le3-gl Tt6-c7; 23 Tdl-cl d7-d5; 24 f4-f5? Lijkt sterk, maar middels een pionoffer krijgt zwart gevaarlijke tegenkansen. Beter was 24 Tc3! gevolgd door 25 Tfd. 24 ... P(4-e5! No andere zetten krijgt wit gelijk. Er volgt nu een lange, vrij geforceerde afwikkeling: 25 Tel xc 7 DcBxc7; 26 Ld3xo6 dsxe4; 27 Tfl-cl Dc7-b8; 28 La6xb7 DbBxb7; 29 Isxe6 PeS-d3. Sinds de 16e matchpartij tussen Karpov en Kasparov uit 1986 weten we dat zo'n monste op d 3 best een pionnetje mag kosten. De zwarte activiteit weegt zeker op tegen de witte pionnen. 30 Tel -c 4 f6-f5; 31 b4-b5 Pd3-(4? Een zet die berust op èen misrekening. Aangewezen was centralisatie met 31 ... Dds! b.v. 32 Tb 4 Dd3; 33 Td7 Lf6 (33 ... Dxe6? is een blunder wegens 34 Txd3! en wit wint een stuk) en zwart staat zeker niet minder. 32 De2-c2 Db7-d5. Het geplande 32... Pxe6 faalde op 33 Tc6! ei er dreigt te veel. Wijkt het paard, dan wint Tc7 en na b.v. 33 ... Dd7; 34 Dc 4 Tf6; 35 b 6 loopt de witte vrijpion naar dam. 33 T<4-<8! Om met Taimanov te spreken: "na torenruil springt het stoplicht op groen voor de witte vrijpionnen." 33 ... DdSxe6; 34 TcBxfB Le7x(B; 35 bS-b6 e4*e3. Zwart heeft ook een vrijpion, maar hij ligt een tempo achter. • 36 b6-b7 e3-e2; 37 b7-bBD Pf4-g6! No 37 ... «10? 38 Dxf4 staat zwart gewoon een stuk achter. Na de tekstzet kan wit het nog verkeerd doen. 38 DbB-b3?! Volgens Taimanov verdiende een meer prozaïsche aanpak de voorkeur: 38 Dbbl eID; 39 Dxel Dxel; 40 DxfS en de witte vrijpion op de a-lijn brengt de beslissing. 38 ... e2-eID; 39 a4-o5 Pgó-f4; 40 Dt2-<4? De laatste zet in tijdnood en niet zo'n handige. Zwart had hiervan kunnen profiteren, maar er volgde: 40 ... KgB-f 7? Meestal moet de koning in het eindspel naar het centrum, maar met vier(!) dames op het bord gelden andere criteria. Nodig was 40... KhB! • ontpent de dame op eó en dreigt Dxgl + en Del + mat • 41 Dxe6 Pxe6; 42 De 3 (er dreigde LfB-c5) 42... Dxe3; 43 Lxe3 Pc 7; 44 Lf4 Pa 6; 45 Kgl KgB; 46 Kf2 Kf7; 47 Ke3 Keó; 48 Kd4 Ldi. Tot zover Taimanov, die dit eindspel als remise-achtia taxeert. Na de tekstzet is het snel gebeurd: 41 aS-a6! LfB-c5. Hierop had zwort zijn hoop gevestigd, maar Beljavski vindt een elegante weerlegging: 42 Db3-b7+! Kf7-g6; 43 Dc2xcS De6xa2; 44 06-a7 en zwart gaf het op. Het verschijnen van een vijfde dame op het bord is niet te vermijden. DIAGRAM 1 DIAGRAM 2. --- Horoscoop van 26 oktober tot 2 november Schorpioen 24-10/23-11 Een wisselvallige week waarin soms vertraging kan optreden. Maar na woensdag zijn de aspecten veel gunstiger. lemand met vrij veel invloed wil u in een bepaald plan betrekken. Zoek daarvan eerst de nadelen uit en let op uw geld. Zaken doen is nu een beetje riskant. --- Steenbok 22-12/21-1 Als u sommige moeilijkheden nu flink bij de dwarse kop pakt, krijgt u meer ruimte voor nieuwe en leuke plannen. Jaja, u bent met deze horoscoop wat overgevoelig. Lieve vrienden ziin welwillend, maar kijk uit of ze wel inzicht nebben in het wat zwijgzame Steenbok-type. --- Ram 21-3/21-4 Rammen kunnen niet gemakkelijk iets opgeven. Toch is het met deze horoscoop beter om knoopjes door te hakken en zo gladjes mogelijk iets achter u te laten, om daarna snel iets nieuws te gaan doen. Kleine veranderingen zitten nu in vrijwel elke Ram-horoscoop. --- Stier 21-4/22-5 Sommige problemen zijn niet zo groot, maar kunnen u toch het lieve leven lastig maken. Uitstel van bepaalde voornemens zitten wel in deze horoscoop. Daar moet u even genoegen mee nemen. Voor jongeren aanloopjes naar de liefde, maar hol niet te hard naar 'eeuwige trouw'! --- Kreeft 22-6/22-7 Achter alle rust rommelt het toch een beetje in de Kreeftenwereld. U maakt zich dikwijls teveel illusies, pas daarom op voor alles wat anderen beloven, want vele afspraken lopen ditmaal niet goed af. Wat u echter alleen kunt doen, lost veel kleine moeilijkheden snel op- --- Leeuw 22-7/24-8 Deze week brenat kennismaking, maar het is nogal oppervlakkig. Romantische afspraken worden volgens de horoscoop lang niet altijd naaekomen. Ontluikende liefde vladdert weg in flirt. Gelukkig breekt het geen Leeuwenhart en blijft de week verder gewoon de week. ---