CBTB aast op pand van Aceco SIDDEBUREN - Het landelijk orgaan van de Christe- lijke Boeren en Tuinders Bond heeft het voornemen het voormalig pand van Aceco Groningen te kopen. Dit werd de leden van de CBTB medegedeeld in een afdelingsvergadering van de Woldstreek in Siddeburen. De vergadering ging akkoord met het voorstel om het voormalige Aceco-pand aan de Friesestraatweg in Groningen te kopen. Een aantal organen moet echter nog zijn fiat geven. Wanneer dit gebeurt, zal het pand ruimte bieden aan voorlichting op agrarisch gebied. Ook het accountantskantoor zal van Haren verhuizen naar Groningen. Als alles rond is zullen de vier noordelijke gewesten geconcentreerd vanuit Groningen opereren. Het pand zal dan op 1 april 1992 betrokkken worden. --- Geen uitspraak over oormerken DEN HAAG - De president van de rechtbank in Den Haag, mr. A. van Delden, wil het onderzoek zien dat wordt uitgevoerd naar de problemen die zijn gerezen bij de nieuwe oormerken voor rundvee. Pas als hij het rapport heeft, wil hij uitspraak doen in het kort geding dat is aangespannen door de Dierenbescherming en dat gisteren diende. Staatssecretaris Gabor van landbouw beloofde november vorig jaar een onderzoek naar de nieuwe oormerken die sinds 1 oktober verplicht zijn. Het onderzoek is naar verwachting nog deze maand klaar. De Dierenbescherming, gesteund door veehouders, vindt de nieuwe oormerken dieronvriendelijk. Ze veroorzaken infecties, irritaties en ziekte onder kalveren, zo wordt betoogd. --- Wisseling op oefenterrein LAUWERSMEER - De commandant van het militaire oefenterrein in de Marnewaard, Overste E. Stol, gaat met ingang van 6 maart 1992 van zijn uitgestelde pensioen genieten. Op deze dag zal hij het commando overdragen aan Majoor J. Jansen, die nu werkzaam is op de afdeling beleidszaken van het directoraat personeel van de Koninklijke Landmacht in Den Haag. Jansen zal vanaf 17 februari werkzaam zijn in de Marnewaard. --- Zadelmakerijmuseum in Bellingwolde BELLINGWOLDE - In het voormalige schoolgebouw aan de Rhederweg in Bellingwolde wordt 9 april het museum van de stichting Ambachtelijke Zadelmakerij geopend. In het museum is een overzicht te zien van de ontwikkeling van de zadelmakerij in de periode 1900 tot 1970. Onderdelen van de expositie zijn onder meer een nog brandend smidsvuur en een complete schoenmakerij. Er is ook een overzicht van het gebruik van zadels en tuigwerk bij een aantal legeronderdelen. --- Aziz uit Syrië Hij heeft zich niet gepresenteerd als een oud mannetje dat hier maar een beetje rondsjouwt. "Op de universiteit kom je terecht tussen allerlei jongelui. Daar voelde ik me wel een beetje eenzaam. Je leest in de ogen: wie is die ouwe en zal hij zijn vraag in het Engels of in het Nederlands stellen?" Dus is hij bij de introductie meegegaan naar de horrorparty en dat vond hij "verschrikkelijk gezellig". Want je moet je een beetje aanpassen aan achttieiyarigen. Aziz (29) uit Syrië is sinds drie jaar in Nederland. Hij studeert geneeskunde na twee keer te zijn uitgeloot. In de tussentyd deed hij zyn propedeuse pharmacie. Toen Aziz hier drie maanden was, tróuwde hy de Groningse die hy kende uit zyn tyd in Joegoslavië. Ook in Zagreb studeerde hy gedurende drie jaar- medicijnen. Wegens slechte studieomstandigheden die "ondraaglyk" werden, moest hij tenslotte uit Joegoslavië weg. In Syrië wachtte het leger dat met een diensttijd van tweeënhalf jaar het einde van zijn carrière zou betekenen. Zyn toekomstige vrouw vroeg hem toen waarom hij niet naar Nederland kwam. Erg enthousiast kon hij daar niet van worden. Moest hij weer helemaal opnieuw beginnen. Het Joegoslavisch was inmiddels zyn tweede moedertaal geworden. Aziz kan zich niet meer goed herinneren hoe hij Nederlands heeft geleerd. Eerst waren er natuurlijk de 'eye-openers': "Goeiemorgen, ik ben Aziz en ik kom uit Syrië." Het werkt hem nu op de lachspieren. De eerste maanden was het leven hier leuk. Overal aardige mensen die Engels spraken. Maar later werd het vervelend. "Want ze doen geen moeite om je de taal te leren. Een kenmerk van Nederlanders is dat ze ongeduldig zijn." Thans praat, denkt, droomt en vloekt Aziz al ongeveer een jaar lang in het Nederlands. "Kijk, als je de taal goed beheerst, is driekwart van je problemen opgelost. Want in de taal zelf ligt ook de cultuur van de mensen opgesloten. Mijn moedertaal kent een filosofische manier van praten. De Arabische taal is heel poëtisch en uitgebreid. Ik ben niet gewend om in korte zinnen te praten. Hoe doe je dat als je alles echt goed wilt uitleggen?." Studenten vragen hem vaak waarom hij in Nederland is. "Nou, in ieder geval niet om een uitkering, want ik kom uit een rijke familie." Als hij zich dan wel eens een 'buitenlander" voelt, komt dat door de mensen om hem heen. Hij ziet hun gedrag veranderen als ze met een buitenlander omgaan. En ze zeggen domme dingen over zijn land, als: "Jullie zijn agressief. Dan vertrekt hij geen spier, ademt eens diep en antwoordt: "Van mijn agressie hebben jullie nog niets gezien". Hy is blij dat hij een cursus management heeft gedaan, zodat hij "automatisch betrokken is" als de discussie over de Nederlandse economie gaat. Verder vindt Aziz het belangrijk voor zichzelf te weten hoe je je "bon ton" aan een ambtenaar presenteert, opdat deze de indruk krijgt dat je met de informatie bekend bent. "Ondanks het feit dat je een buitenlander bent". Hoe zijn toekomst er uit ziet en waar zij zich zal afspelen, kan hy niet zeggen. Hij is geen profeet. Het nu telt. "Maar de appel valt niet ver van de boom. Niemand kan zijn moederland vergeten". --- Joyce uit de VS De grootste verandering die met haar verhuizing naar Nederland gepaard ging was dat ze hier geen werk meer had. Bij aankomst hier belde ze direct allerlei vrouwenorganisaties af met een "Ik ben nieuw hier. Kan ik hier een afspraak maken?" Dat resulteerde in de samenwerking aan een proefschrift over ongewenste intimiteiten. "Nu werk ik wel een beetje te veel." De Amerikaanse Joyce Majewski (32), geboren uit lers/Poolse ouders, kwam in februari 1989 met haar Britse vriend naar Nederland. Hij kreeg een baan aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij stond er altijd al voor open om naar het buitenland te verhuizen. Tien jaar geleden beëindigde ze haar studie culturele antropologie in Boston, was daar chef Rode kruis en deed twee jaar ontwikkelingswerk op de Filipijnen. "Het leren van die taal ging sneller dan het Nederlands." Nu studeert ze -wederom- culturele antropologie in Amsterdam om af te studeren op het onderwerp "Vrouwenwerk in de Filipijnen". Daarnaast is ze werkzaam bij een taleninstituut in Assen en geeft ze Engelse les bij een Groninger bedrijf. Het eerste jaar hier was ze bang om te spreken. Dat was frustrerend. "Want ik ben geen rustig persoon". Eigenlijk wilde ze na een paar weken les al toelatingsexamen doen en de collegebankjes in. In Amerika is snelheid een sleutelwoord. "Hier zijn veel meer regels en bureaucratie. Je wordt van kantoor naar kantoor gestuurd voor informatie. De universiteit is in Amerika een bedrijf dat zijn produkt aan de klant-student wil verkopen. Daarentegen is de werknemer hier beter beschermd en dat is heel belangrijk." Ze lijkt hier als een vis in het water. Al blijft de verbazing. Een grote demonstratie -zoals hier anderhalf jaar geleden- wanneer de dagelijks een half uurtje langer open moeten blijven, zou je in de Verenigde Staten nooit zien. Daar zijn de winkels gewoon tot middernacht open. "Want de meeste vrouwen werken." Ze heeft wat kennissen uit dorpen in de buurt. Daar zitten de vrouwen thuis. "Net de jaren vijftig." Maar Nederlandse verschynse- len zoals BOMmoeders en Vrouwenstudies maken het voor haar weer goed. "En als vrouwen hier mishandeld worden door hun man, kunnen zij het huis uiten zeggen: De regering zal mij helpen." Nederlandsers zijn wel overmatig direct. Als je vraagt wat ze van je tafel vinden, zeggen ze domweg: "Niet mijn smaak'. "In Amerika hoef je niet zo eerlijk te zijn." Een algemeen 'mee' volstaat. Ze vindt het verassend hoeveel de mensen hier over de Verenigde Staten weten, meer nog dan de meeste Amerikanen zelf, die niet verder komen dan wat kennis over hun eigen staat. "Er staan hier zelfs verhaaltjes over de VS in de krant." --- Vijf buitenlandse studenten over hun verblijf in Groningen De sleutel tot een betere toekomst Van onze verslaggeefster Esther Gasseling Ze kwamen uit Syrië, Iran, Nigeria, Kurdistan en de Verenigde Staten naar Groningen. Alle vijf haalden hoge cijfers bij het toelatingsexamen Nederlands, dat toegang verschaft tot het hoger onderwijs. Voor de meesten van hen is een titel de sleutel naar een completere toekomst in de Nederlandse maatschappij. Daar waar Europa op hoog niveau stuiptrekt in zijn poging tot integratie, gaan deze buitenlanders -die van verder komen dan de Europese neus lang is- dagelijks de strijd aan met de Nederlandse taal en haar sprekers. De vraag was of beheersing van de Nederlandse taal ook andere barrières wegneemt. Begrijpen deze vijf buitenlandse studenten de Nederlanders beter nu zij hun taal spreken, of tasten zij nog steeds in het duister? Ze zijn niet allemaal hier gekomen alleen vanwege de studie; enkelen konden in hun land niet meer leven. En wat betreft Fahrad uit Kurdistan: als staat bestaat Kurdistan nog niet. Evenmin als de naam Fahrad, want hij wil zijn echte identiteit niet in de krant. Net als de andere drie is hij er -zelfs in het verre Nederland- voor op zijn hoede teveel aandacht op zijn persoon en activiteiten te vestigen. ■ Joyce en Aziz in het Academiegebouw van de Rijksuniversiteit Groningen Foto: Wladimir van der Burgh --- 'Fahrad' uit Kurdistan "Geloof me, mijn vriend. Ik heb vijf jaar voor Kurdistan gevochten. En nu studeer ik voor Kurdistan en niet voor mijn eigen plezier." Als hij Fries was zou hij het wel weten. Vriendschap met de rest van Nederland: prima. Maar wel een eigen staat. "Fahrad" (27), Kurd, student wiskunde, intellectueel, idealist en optimist kwam twee jaar geleden samen met vrouw en kinderen terecht in het asielzoekerscentrum in Hoogeveen. Via het asielfonds van de Stichting Vluchteling-Studenten kreeg hij een woning in Groningen en een studietoelage. Zijn vrouw studeert Scandinavische talen. Activiteiten voor een eigen staat (Kurdistan) dreven hem uit Irak. In Nederland pakte hij de draad weer op. Hij schreef tientallen brieven naar de Tweede Kamer, een brochure voor Groen Links en artikelen in de Universiteitskrant. In het Nederlands. Hij heeft geen fantasiebeeld van het westen als beter, intelligenter en mooier. Kom nou. "Misschien wat betreft technologie". Hij vindt de mensen hier nogal onwetend. Zijn buurman wist niet eens wat "de koppeling" was. En notabene een arts dacht dat Kurdistan dicht bij Joegoslavië lag. "In Kurdistan zijn er genoeg mensen die iets weten over de geschiedenis van Nederland". Hij geeft toe dat hy dan wel over een elite spreekt. "In Nederland is alles bestuurlijk, burgerrechtelijk en materieel goed geregeld. Maar de mens is meer dan een dier. Wie geniet er hier nou van poëzie? Bij ons is dat een deel van de mens. Jonge, jonge, daar kunnen wij urenlang over discussiëren." Onbegrijpelijk vindt hij het dat iemand hier zijn moeder op vijftig kilometer afstand heeft wonen en daar een jaar niet is geweest. Waar is de liefde? "De interpretatie van liefde is meer dan die tussen een jongen en een meisje." Over meisjes gesproken, die moet je niet als jongens zien. "Hier is de zachtheid van de vrouw verdwenen en dat is jammer." Gelijke rechten moeten er zijn, maar "als een meisje haar tas laat vallen, helpt niemand haar." En dat Groen Links "tot elke prijs een vrouw in de Kamer wil", vindt hij overdreven. "Het gaat toch om de intelligentie?" Zelf zegt hij niet religieus te zijn, maar toch vindt hij dat de -geringe- rol van de religie Nederland opbreekt. Want die is bepalend voor de relatie tussen mensen. "De islam is eerder een cultuu dan een religie. En zij is niet de onze. In Kurdistan is de Islam ons opgedrongen." In tegenstelling tot de Islamieten mag bij de Kurden de vader wel bij de geboorte van zijn kind aanwezig zijn. Fahrad verwacht dat als het taalprobleem eenmaal is opgelost, alle andere problemen ook van de baan zijn. Hij heeft wel moeilijkheden als buitenlander. "Maar ik heb van het leven geleerd daar niet aan toe te geven." Hij wil in ieder geval terug naar de Kurden. Of dat nou in Turkije is of of in Syrië,lrak of ergens anders. Tot die tijd blijft hij studeren. "Misschien part-time werken, maar verder altijd studeren: frans, filosofie, geschiedenis. Er is nog zoveel te weten." --- Richard uit Nigeria Zijn toekomst is in Gods handen. "Voorlopig wil ik hier mijn leven opbouwen. Ik weet niet of het al dan niet lukt. Maar als God bij mij is, is alles prima." Richard (38) kwam vier jaar geleden uit Nigeria naar Nederland. Vragen over het hoe en waarom beantwoordt hij niet. Te persoonlijk. Hij studeert bedrijfseconomie aan de avond-HEAO en is getrouwd met een Nederlandse. Mensen vragen hem of hij soms hier is vanwege de honger. "Dat vind ik een belediging voor mijn persoon, want ik had een goede baan. Nederlandse journalisten hebben slechte ogen. Afrika is niet alleen maar mensen die sterven van de honger, zoals je hier altijd op de tv ziet". Nederlanders vragen maar raak. "Ze gaan zo diep in op je privéleven. Ik ben niet op die manier opgevoed. De eerste keer stel je geen vragen. Die komen vanzelf als de relatie duurt. Je moet ze een beetje afhouden, anders vragen ze nog wat je gisterenavond hebt gegeten. De enige manier is: terugvragen." Nederlanders praten wel. "Maar niet over geld -ze zijn ontzettend zuinig- en niet over het geloof -daar voelen ze zich niet comfortabel bij." Het weer, het werk en de roddel doen het beter. Het eerste jaar in Nederland was moeilijk. "Als je de taal niet spreekt, val je erbuiten. Door de taal krijg je iets mee van de Nederlandse cultuur. Maar er is een grens voor buitenlanders. De humor, de grapjes en sommige uitdrukkingen... Soms vraag ik me af: Waarom moeten ze nou lachen om dat zotte grapje?" Hy vindt Nederlanders niet perfect in de omgang. "Studenten doen soms net alsof je niets waard bent. Ze denken altijd slechte dingen over Afrika. Ik ben de enige zwarte in de groep." Tijdens een tentamen vroeg hij een docent om uitleg toen hij een opgave niet begreep. "Als je geen Nederlands spreekt, waarom zit je hier dan?", bitste een student. "Mijn vrouw probeert me soms het juiste beeld te laten zien, dat ze het niet zo slecht bedoelen." Richard zoekt nog steeds een stageplaats, nodig om zijn propedeuse af te ronden. Hij verdenkt de bedrijven ervan geen buitenlanders in dienst te willen nemen. "Alsof ik van plan ben alle bezittingen van dit land te exporteren". Ook via het arbeidsbureau en de gemeente is het nog niet gelukt. "Juist door te werken, leer je de maatschappij kennen. Maar overal in de wereld zie je wel een beetje discriminatie." Hij begrijpt niet goed waarom men in Nederland bang is voor teveel buitenlanders. "In Nigeria zijn veel Nederlanders te vinden." --- Ali uit Iran Massastroom? "Dat klinkt als iets groots dat tegen je hoofd knalt." Massastroom is massa en stroom. De technische uitleg is duidelijk, maar wat roept dat woord op bij een Nederlander, wat is de gevoelswaarde ervan? In zijn eigen land was hij een goede student. "En Newton is overal Newton. Maar studeren is een complex van je psychische toestand, hoe je omgeving reageert, taal, gevoel voor studie en intelligentie." De Kurd Uiza' (31) studeerde petrochemie in Teheran, Iran. Hij dook onder toen hij werd gezocht wegens zijn activiteiten in de studentenbeweging tegen Khomeini en zijn strijd voor rechten voor de Kurden en voor andere democratische verworvenheden. Vluchtend via Irak en Turkije, waar hij bijna werd gepakt, kwam hij met tussenkomst van de Verenigde Naties terecht in Nederland. Hij studeert hier technische scheikunde. 'Riza' klinkt teleurgesteld over zijn medestudenten en de opvang op de universiteit. Maar met zijn uitlatingen hoopt hij de situatie te verbeteren. Anders zou hij liever zwijgen. Als er die eerste tijd nou iemand was geweest voor wat extra begeleiding. Die hem uit kon leggen wat massastroom betekende en wat andere dingen. Dan had hij zich ook beter kunnen redden in de kantine met al die groepjes studenten. Niemand vroeg hem erbij en toen hij er zelf dan maar naar toe ging, zat hij met dat taalprobleem. Er was geen extra aandacht bij. "Wel onvriendelijke aandacht." Al die spanningen gaan ten koste van de studie. Nederland is politiek dan wel een vrij land, maar hij vindt de Iranezen absoluut vrijer. Vrijer in gevoelens en in gedrag, spontaner. "Hier zijn de mensen zwaar in het hoofd. Ze praten minder vriendelijk. Ze zijn officieel. En zelfs de grapjes zijn georganiseerd". Hij voelt zich benauwd door alle regels in de maatschappij. "De schoen is te klein voor de voet". En verder is het moeilijk om gebruik te maken van een systeem, als je het systeem zelfs niet kent. "De mensen hier praten over politiek zonder iets van elkaar te verwachten. Zonder hart". Zelf houdt hij het tegenwoordig bij praten. Hij heeft nu bewust gekozen voor het vak, kennis, veel weten. "In Iran was ik zo jong met politiek bezig en dat is slecht. Ik miste veel dingen op mijn vakgebied". De oorlog tussen Iran en Irak stoorde zijn studie. "Maar in Nederland proberen studenten wel erg haastig hun doel te bereiken middels een enorme concurrentieslag. In Iran studeert men om in het algemeen zijn situatie te verbeteren". Negatieve ideeën over Iran en met name over moslims weerlegt hij stellig. "Het is absoluut niet waar dat een moslimvrouw behandeld wordt als een dier." Ondanks het feit dat hier meer emancipatie is, vindt hij de omgang met meisjes in Iran een stuk spontaner. De universiteit in Teheran was gemengd. Triomfantelijk: "Op de veertig studenten waren er achttien meisjes: de helft. Hier zijn dat er slechts twee van de twintig". --- Van Hofslot Heeft u ooit gehoord van een komiek uit het Oosten? Natuurlijk niet. Feestvieren en socialisme gaan immers niet samen. Dat was vroeger al zo. Een knagend besef van het alomtegenwoordige onrecht verhinderde steevast dat het écht gezellig werd op sociaal-democratische partijtjes. Bovendien stonden de handarbeiders en hoofdarbeiders in het voormalige Oostblok in de rij als ze niet op bed lagen en zo verging het lachen hen snel. Tegenwoordig verkeren humor en dat wat rest van de sociaal-democratie nog steeds op gespannen voet. Neem onze eigen kameraden. De gemeente is sedert enige tijd mede-eigenaar van vakantiebungalows, pretparken, sportcomplexen en uitgestrekte landerijen. Weliswaar ligt het merendeel daarvan op de Veluwe en in Duitsland, maar toch. Wie echter denkt dat er ook maar een glimlachje af kan bij de betrokken PvdA-wethouders, vergist zich deerlijk. Piet Huisman, nu nog de baas van de sociale dienst en de kredietbank, tuurt somberder dan ooit door zijn Oostduitse ziekenfondsbril. Tonny van de Vondervoort, de strenge wethouder van financiën, werd vorig jaar na een lange carrière in de politiek voor het eerst op een zuinig ladye betrapt. Daar is het bij gebleven. Tegenwoordig is het weer muisstil in haar werkvertrek. Nu is het inderdaad vervelend als je net een sluitende begroting hebt opgesteld en een paar miljoen losgepeuterd voor 'nieuw beleid', om vervolgens te ontdekken dat er nog zo'n honderd miljoen uitstaat aan dubieuze leningen. Aan de gemeenteraad heb je niets in zo'n geval. Wanneer dat gezelschap de begroting behandelt, verliest het zich onvermijdelijk — een enkeling uitgezonderd — in de toestand van het kwijnende stedelijk groen en het leed van Zuidamerikaanse keuterboertjes. Stel dat er al een raadslid is dat kan rekenen, dan zou de gemeente daar niet lang van profiteren. Zo'n afgevaardigde wordt binnen de korste keren ingelijfd door de gemeentelijke accountantsdienst. En wat schiet je op met het plaatselijke ambtenarenkorps? Dat is bijkans gestikt in de laatste cultuuromslag. Is er dan echt niets te beginnen met die vakantiekolonies op de Veluwe en de Duitse plantages? Is de depressie van Huisman en Van de Vondervoort terecht? Natuurlijk niet. Hans Ouwerkerk loopt er toch ook niet toevallig de hele dag stralend bij? Kijk, redeneert de eerste burger van Groningen, de gemeente zit met talloze overbelaste medewerkers en een hoog ziekteverzuim. Die mensen moeten er nodig uit. Een weekeindje Veluwe in Groningens eigen Sporthuis Centrum biedt uitkomst. Bovendien heeft Ouwerkerk laten uitzoeken wat de prijs van een onbespoten bloemkool is. Zoals bekend een lastige groente om te kweken. Maar niet voor de hooggekwalificeerde topambtenaren van de gemeente die op non-actief zijn gesteld en maandenlang met de handen over elkaar afwachten tot een outplacement-bureau een andere baan voor ze heeft gevonden. Voortaan is het gedaan met het luie leventje van die overheidsdienaren. Want ze gaan richting Duitsland, om daar de gemeente te verrijken middels de teelt van bloemkool en spruitjes. Maar Piet Huisman en Tonny van de Vondervoort zien daar ongetwijfeld de 10l ook niet van in. --- Vierde verdachte in moordzaak TER APEL - De recherche heeft een vierde verdachte aangehouden in verband met de moordzaak op de 43-jarige J.B. Bauerhuit in Ter Apel. Het gaat om de 27-jarige juffrouw E.K. uit Utrecht. Zij wordt verdacht van heling van goederen die in de nacht van 21 op 22 december werden buitgemaakt in de woning van Bauerhuit aan de Hoofdstraat in Ter Apel. De man werd bij die roofoverval door messteken om het leven gebracht. In verband met deze zaak werden eind december de Utrechters R.C. (21), C.C. (27) en M.G. (19) aangehouden. Zij zitten nog in voorlopige hechtenis. De politie verdenkt juffrouw E.K. van de heling van een kluisje, een geldbedrag en een muntenverzameling die uit de woning van Bauerhuit zijn ontvreemd. ---