Vernieuwen in oude muziek lijkt voorbij Onde Muziek Het Utrechtse Festival Oude Muziek is, na de vergrote jubileumeditie van vorig jaar, weer enigszins teruggekeerd naar de oorspronkelijke opzet van tien dagen muziek, uit zeven eeuwen. De opmars van de 19e eeuw is min of meer tot stilstand gekomen: het accent van het festival valt op barok en klassiek, en er is méér middeleeuwen en renaissance te horen dan in vorige jaren. Van onze muziekmedewerker Paul Herruer Steeds meeer grootheden in het oude muziekveld gingen de afgelopen jaren de 19e eeuw in, maar in Utrecht is van dat alles nu betrekkelijk weinig te merken. Ja, er wordt een keer Brahms gespeeld, er is een avondje late Rossini in salonsfeer en wat kamermuziek van Beethoven, maar grensverleggend hoeft dat allemaal niet te worden genoemd. Ton Koopman, die met zijn Amsterdam Baroque Orchestra de laatste jaren voornamelijk bij Mozart en Haydn verwijlde, is voor het openingsconcert van het festival zelfs naar de 17e eeuw teruggegaan: veelkorige kerkmuziek van de Salzburger Heinrich Ignaz von Biber (hij en andere Zuidduitse en Oostenrijkse componisten vormen dit jaar een festival-thema). Opzienbarend zijn Bibers 15-stemmige Requiem en zijn 32-stemmige Vespers ('Dixit Dominus' en 'Magnificat') in expressief opzicht maar ten dele, maar rijkklinkend en gevarieerd zijn ze wel: ideale feestmuziek voor een opening. Koopman, zijn orkest en het voor het eerst optredende Amsterdam Baroque Choir (18 zangers) hebben zich met verve op deze muziek geworpen. Nog niet overal even vlekkeloos wat het koor betreft, maar de oneffenheden zullen tegen de tijd dat de komend jaar verschijnenende cd wordt opgenomen ongetwijfeld weggeslepen worden en het eindprodukt wordt beslist een bijdrage aan weinig uitgevoerd repertoire. --- Lansje Nieuw repertoire vormen die stukken van Biber (ook de Rozenkrans'-sonates die deze week nog zullen worden uitgevoerd) niet: het was er al toen authentieke' barokmuziek twintig jaar geleden haar opmars op de platenmarkt begon. Het geldt dit jaar voor veel van wat op het festival wordt uitgevoerd: het is wel eens eerder gedaan, maar er treden nu voornamelijk groepen aan die nog niet eerder op het festival te Vinron waren. Op enkele uitzonderingen na gaat het ook niet om zeer gevestigde namen (eerdere festivals waren vaak een opeenvolging van zeer gevestigde ensembles). Er wordt dit jaar overigens een lans(je) gebroken voor de 18e-eeuwse Duits-Zweedse componist Joseph Martin Kraus; tot nu toe vergeten, dus is daar in elk geval van repertoirevernieuwing sprake. Bij de opzet van het festival is dit jaar ruim plaats gemaakt voor muziek van het Iberisch schiereiland (geen wonder in het Columbus-jaar) waar met name op het middeleeuwse vlak nog interessante dingen kunnen gebeuren: de 'Cantigas' van Alfonso de Wijze die her en der in het programma opduiken en een veelbelovend concert met 12e-eeuwse muziek uit Santiago de Compostella door ensemble Sequentia (die cd is al uit). Of het festivalstreven om de muziek vooral door groepen uit de bijbehorende landen te laten spelen een nieuw geluid zal opleveren, moet daarbij de komende 9 dagen nog blijken. Zeker is nu al dat het publiek wel weer zal komen: een kwart van de concerten lijkt al uitverkocht. Frans de Ruiter, een van de kopstukken van de festival-organisatie, zei in een interview in 'Mens & Melodie' dat oude muziek, door haar ontstaansdatum aleen al, een gegarandeerd tegenwicht biedt tegen de moderne lelijkheid om ons heen. Of dat nu een werkelijk zinvolle bestaansgrond voor zo'n festival is, of gewoon een nadrukkelijke uiting van escapisme, mag iedereen zelf uitmaken. --- Groninger 'kaartjes-race' met ingebouwde handicap Van onze kunstredactie GRONINGEN — Een falende distributeur is er voor verantwoordelijk dat enkele duizenden Groninger theaterbezoekers — verdeeld over een aantal postcode-gebieden — nog steeds niet in het bezit zijn van het Seizoenprogramma van de Stadsschouwburg en de Oosterpoort. Dit is pijnlijk, omdat de anderen al deze hele week de gelegenheid hebben gehad hun bestelbon voor de gewenste voorstellingen en concerten in te leveren. En wie het eerst komt, die het eerst maalt: de gepasseerde theaterbezoekers dreigen een plaats voor hun favoriete programma's mis te lopen. De Groninger Dienst Kunst & Cultuur — die vandaag in deze krant ook met een advertentie aandacht voor een en ander vraagt — tracht echter te redden wat er nog te redden valt. De gedupeerden ontvangen een brief waarin de dienst excusues aanbiedt en waarin men meedeelt inmiddels 'een groot aantal plaatsen' geblokkeerd te hebben, zodat ook de laatkomers nog een gerede kans krijgen. Een paar jaar geleden was de volgorde van binnenkomst van de bestelbonnen nog onbelangrijk: toen werkte men met een lotingssysteem. Op verzoek van diverse klanten — die het onrechtvaardig vonden dat hun betrachte spoed niet werd beloond of die het idee hadden moedwillig buiten de plaatsen gehouden te worden — is men daar weer van afgestapt. Uit besparingsoverwegingen heeft de dienst dit jaar het Seizoenprogramma niet huis aan huis laten bezorgen. Alleen de 40.000 abonnees van De Agenda wilde men rechtstreeks bedienen, een streven dat men door de falende distributie helaas niet heeft kunnen waarmaken. --- AGENDA van vanavond 18.00 uur tot maandag 18.00 uur. ZATERDAG APPINGEDAM Nicolaikerk, 19.30 uur: Pieter Pilon, orgel. --- BALLOO 't Schepershoes, 20.00 uur: Viering 10-jarig bestaan. --- DIEVER Openluchttheater, 20.30 uur: Toneelvereniging Diever met "Driekoningenavond". --- DRACHTEN Grote Kerk, 20.00 uur: Willem Hendrik Zwart, orgel. --- GARNWERD Kerk, 19.00 uur: Zomer Jazz Fiets Tour met Fote Mocoba. Feesttent, 21.30 uur: Zomer Jazz Fiets Tour met Steve Arguëlles Kwintet. --- GRONINGEN De Spieghel, 23.00 uur: Agroma. Grand Theatre, 23.00 uur: Nieuw Gronings Ensemble i.o. met "De architect en de keizer van Assyrië". Noorderplantsoen, Paradetheater, 20.00 uur: Vooropleiding Theater 1; 22.15 uur: De Bende van Baflo Bill; 23.30 uur: Vooropleiding Theater 2. Ocho de Mayo, 22.30 uur: Noche Latina. --- LEENS Petruskerk, 20.15 uur: Hans van Nieuwkoop, orgel. --- SCHOONLOO De Berenkuil, 20.00 uur: Openluchtspel "In de vergulde os". --- ZUIDLAREN Ontmoetingskerk, 20.00 uur: Klaas Jan Mulder, orgel. --- ZONDAG EELDE Tuincentrum De Egelantier, 11.00 uur: Saxofoonkwartet Les Boréades; 15.00 uur: Gronings Salonorkest. --- GRONINGEN Binnenhof, 21.30 uur: African Night. Noorderplantsoen, Paradetheater, 20.00 uur: Vooropleiding Theater 1; 21.00 uur: Check Out The Zydeco. Stadspark, 14.00 uur Sterren in het Park met The 7th Son, Bianca 'Bob' Miller, Debbie Davis Band, The Amp, Bright Blue Gorilla. De 21.30 uur: Jaled. --- Ferd'nand --- BOES --- Schism steelt de show op Goeroe-pop in Schoonebeek De Hoogeveense band Schism won onlangs overtuigend de popcompetitie van jongerencentrum Goeroe in Schoonebeek. De hoofdprijs was een optreden tijdens Goeroepop, het jaarlijkse openlucht popfestival dat gisteren al weer voor de 22-ste keer werd gehouden. Was ook Goeroe-pop een talentenjacht geweest, Schism had waarschijnlijk weer gewonnen. Het gezelschap rond de broertjes Prins werkte zich gedreven door een set eigentijdse gitaarsongs a la Dinosaur jr. De vele breaks werken op den duur een beetje op de zenuwen, maar voor het overige hoorden we fraaie samenzang, echte hooks en een hoop dynamiek. 'Eindelijk een band die op progressieve wijze de middelmaat weet te ontstijgen, in een provincie waar de blues als vanouds de dienst uitmaakt', schrijft de organisatie. Zo is het maar net, maar je vraagt je direct wel af waarom diezelfde organisatie haar budget dan niet heeft gespendeerd aan een wat actueler programma. Het Amsterdamse Whroumm weet, ondanks indrukwekkende spelprestaties, het niveau van een oubollige middle-of-the-road band amper te ontstijgen. En van New Model Army kun je veel zeggen, maar niet dat ze met hun tijd zijn meegegaan. Nu is dat in het geval van deze gedreven Engelsen niet zo'n bezwaar, buitenbeentjes als ze nog altijd zijn. De band bracht een selectie uit tien jaar militante greatest hits, die door de bank genomen niet eens erg gedateerd klonken. Alleen de lichte galm op de zang van Justin Sullivan herinnerde nadrukkelijk aan de jaren '80; maar de harde popsongs met 'folk-tic' bevatten genoeg hooks en power om daar niet over te vallen. De strijdbaarheid is er ook nog steeds, evenals de kretologieën. Sullivan naar aanleiding van Rostock: 'De enige goede fascist is een dode fascist'. De songteksten zijn van het zelfde laken een pak: 'Ik geloof in rechtvaardigheid, pak die bastaard, hang die bastaard.' Tsja, je bent kwaad of je bent het niet. Bij zoveel simpele retoriek is een enkel persoonlijk liedje waarin Sullivan vertelt dat het altijd regent in het grauwe Bradford, echter een verademing. SIEBRAND VOS Gebeurtenis: Goeroe-pop met New Model Army, Schism, Whroumm. Gehoord: 28 augustus, Festivalterrein in Schoonebeek. Publiek: ca. 1350. --- Kunst in het kort Nieuw kunsttijdschrift — Het Landelijk Ondersteuningsinstituut Kunstzinnige Vorming (LOKV) heeft een nieuw tijdschrift op de markt gebracht. Het tweemaandelijkse 'Kunst & Educatie' richt zich op kunsteducatie, amateurkunst en cultuurparticipatie en is vooral bedoeld voor beleidsmakers en instellingen voor kunsteducatie. Een abonnement op 'Kunst & Educatie' kost 85 gulden; losse nummers zijn voor 15 gulden te koop. Tabakscultuur in Tropenmuseum — '500 jaar tabakscultuur' is de titel van een tentoonstelling die vanaf 9 oktober een jaar lang in het Tropenmuseum in Amsterdam wordt gehouden. Aanleiding is de ontdekking van Amerika door Columbus 500 jaar geleden. Getoond wordt de geschiedenis van de snelle verspreiding van de tabak over heel de wereld. 150 Jaar na Columbus was dit genotmiddel niet alleen in Europa bekend maar ook in China en Japan. --- Loes Heebink en Carlo Kroon markeren grens Ijsjes met zeven kleuren uit een Indiase filosofie Beeldhouwers in het Noorden -8- Kijk, ijsco's! Die uitspraak hoor je keer op keer aan de oostzijde van het Hoornse Meer, tussen de bebouwing van de nieuwe Groninger stadswijk en het surfstrandje. Uit de monden van fietsers en joggers, nieuwbakken moeders met kinderwagens, honden uitlatende dierenvrienden: aan, het beeld Waterlicht' van de Drentse kunstenaars Carlo Kroon en Loes Heebink gaat men niet ongemerkt voorbij. De vrolijk blauw en mintgroen gekleurde, konische vormen aan de rand van het meer — de een balancerend op zijn punt en water spuitend, de andere schuin op een kant en in het donker verlicht door een regenboog in neon — hebben met ijsjesniet zoveel te maken. Dergelijke figuratieve associaties zijn voor de makers echter geen probleem. "Ze komen voort uit wat er in de mensen leeft. De herkenbaarheid van vormen is gerelateerd aan dingen die er nu zijn", denkt Kroon. Heebink is het met hem eens. "Je kunt een project wel allerlei diepzinnige betekenissen verlenen, maar men geeft er toch een eigen duiding aan. Dat heb je met kunst in de openbare ruimte." ■ Loes Heebink en Carlo Kroon bij hun sculptuur aan het Hoornse Meer bij Groningen. © Jaap Knigge/EFG --- Sponsors Door inschrijving en het maken van een schetsontwerp sleepten Loes Heebink en Carlo Kroon het ontwerp voor het beeld aan het Hoornse Meer in de wacht. De opdracht was door Groningen en Drenthe gezamenlijk uitgeschreven, aangezien het plangebied beide provincies beslaat. Het basisbudget van 52.500 gulden hebben de kunstenaars fors opgewaardeerd door op verschillende, uitgekiende manieren sponsorbronnen aan te boren. Fabriekjes en constructiebedrijven deelden mee in de kosten door voor een gereduceerd prijsje de stalen vormen, pompen, armaturen en dergelijke te leveren. In de specifieke keuze van de locatie waren de kunstenaars vrij. Ze vielen al snel voor de plek rond de monding van een sloot die de grens van Groningen en Drenthe markeert. De beschoeiing neemt daar een driehoekige vorm aan, die beiden boeiend vonden. Heebink: "De objecten doen zich voor als bakens in een onigeving waar kegelvormen verder niet voorkomen. Maar bovenal symboliseren ze de overgang van water en land." Carlo Kroon voegt daar aan toe: '"s Avonds is het geluid weer heel bepalend door het vallende water. Dat staat dan weer in relatie tot het licht van de andere kegel. De belevingswaarde van het beeld is overdag een totaal andere dan 's nachts. Maar in beide gevallen gaat het om het je bewust zijn van de elementen, van het kosmische en het aardse. leder mens heeft in zijn lichaam zeven hoofdenergiepunten, die gesymboliseerd worden door een kleurenreeks: rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo, violet. Die kleuren vormen ook in het licht van het kunstwerk een verbinding. Rood staat bijvoorbeeld voor vuur, groen voor het aardse en violet voor het kosmische. De denkwijze komt voort uit een Indiase filosofie waarop ook de acupunctuur gebaseerd is." Hij vervolgt: "Mensen zitten heel erg in hun hoofd; dat is onze cultuur ingebakken. Maar volgens mij gaat de belevingswaarde van het leven, van de dingen om ons heen, steeds belangrijker worden. Met acupunctuur hoefde je twintig jaar geleden niet aan te komen; tegenwoordig zit 't zelfs in het ziekenfonds. Nu kun je moeilijk verwachten dat mensen naar de bibliotheek hollen om een boek over oosterse filosofie op te slaan. En uiteindelijk zie je bij zo'n beeld natuurlijk wat er staat, vormt het een aanzet tot het geven van betekenissen." --- Weerstand In het verleden riepen de kunstwerken van Carlo Kroon en Loes Heebink nogal eens weerstand op. Kroon's stalen sculptuur voor de Brink in Gieten werd met hand en tand bestreden en belandde uiteindelijk op een andere plek; Hee<» binks 'verkeerssluis' in Emmercompascuum stuitte op een golf van kritiek en ook het beeld dat de kunstenaars samen ontwikkelden voor een rotonde in Roden onderging dat lot. Daarbij vergeleken is het beeld bij het Hoorn se Meer wel enthousiast ontvangen. "Die kegels, gauw een meter of vijf hoog, gaan dan ook vanzelfsprekend op in het enorme gebied er omheen", meent Kroon. "Het karakter van een beeld is van belang; het hoeft allemaal niet zo vreselijk groots en monumentaal. Trouwens, wanneer er iemand naast die objecten staat of zit, lijken ze weer veel groter. We hebben wel bewust de menselijke maat aangehouden. Al was het alleen omdat er hier dag in dag uit gesurfd, gefietst en gewandeld wordt." HERMA HEKKEMA --- Wisselvalligheid blijft aanhouden Van Harry van den Ende Gisteravond waren er wel lichtflitsen aan de hemel te zien, maar die werden veroorzaakt door het vuurwerk boven de stad Groningen. Omstreeks dezelfde tijd bevond zich ten oosten van ons, net over de grens een uitgebreid gebied met onweer; ook in Brabant zijn vannacht buien met onweer gemeld. Het frontaal systeem dat al enige dagen hardnekkig boven onze regio aanwezig is, maakte gisteravond even een beweging naar het oosten om vervolgens vanochtend weer met buien terug te keren. Vanmiddag raken we er met enige opklaringen uit het westen definitief van verlost. Op de Atlantische Oceaan nadert met rasse schreden een nieuwe depressie, de frontale storingen ervan bereiken ons morgen, 's Middags nemen wind en bewolking alweer toe en tegen de avond volgen perioden met regen. In de hogere luchtlagen gaat het begin komende week kouder worden, zodat buien zich makkelijk kunnen gaan vormen. Het wisselvallig weerbeeld houdt dus aan. Op 1 september begint de zogenaamde meteorologische herfst. Met genoemd weerbeeld en maximumtemperaturen, die teruglopen naar 18 graden is deze term wel op zijn plaats. Morgenochtend kans op mistbanken, aanvankelijk licht bewolkt later in de ochtend verder toenemend en tegen de avond perioden met regen. De wind is eerst zwak tot matig uit het zuidwesten en neemt 's middags toe tot krachtig, windkracht 6. --- VOORUITZICHTEN ZONDAG T/M WOENSDAG Wisselvallig met een middagtemperatuur van ongeveer 20 graden. --- ZON EN MAAN Zon op morgen 6.40 uur onder 20.27 uur Maan op morgen 10.07 onder 20.47 uur. Eerste kwartier: 4 sept. 0.39 uur. --- WAARNEMINGEN METEO EELDE: Temp. vanmorgen 8 uur: 13.6° C. Max. temp. gisteren: 20.6° C. Min. temp. afgel. nacht 13.5° C. Neerslag afgelopen etmaal 8.4 mm. Wind vanmorgen 8 uur: W 1. Luchtdruk vanmorgen 8 uur: 1002.6 mb. --- HOOG EN LAAG WATER Delfzijl: Hoog morgen 2.21 en 14.31 uur. Laag morgen 8.39 en 21.07 uur. Lauwersoog: Hoog morgen 0.36 en 12.34 uur. Laag morgen 6.26 en 19.01 uur. --- Het weer in Europa wr. mox min ad en temp temp mm w.kr. gr.C gr.C afgel. m/sec. gist. etm. Amsterdam regen im 6 20 17 0 6 Oe Bilt zwaar bew. zw3 20 17 2 Oeelen zwaar bew. wzwS 2) 17 3 Eelde zwaar bew. zzw 4 21 16 4 Eindhoven half bew. zzw I 22 17 S Den Helder regen zwß 20 IS 1 Rotterdam zwaorbew. zzw 6 19 18 1 Iwente onbewolkt wnw2 22 18 5 VlKsiogen regen zzw 7 19 17 0.8 Zuid Limburg zwaorbew. nw4 25 19 0.4 Aberdeen zwoor bew. nw3 16 10 3 Athene onbewolkt windst 33 23 O Barcelono licht bew. z2 29 21 0 Berlijn licht bew. 12 32 20 0 Budapesl onbewolkt zzwl 36 19 0 Bordeaux zwaorbew. nw 5 29 18 0 Brussel zwoor bew. zw2 21 17 2 Cyprus onbewolkt zzw 1 34 22 0 Dublin onbewolkt w 6 16 10 0.9 Frankfurl onbewolkt verand 32 18 0 Genève Ikhtbew. zzw 3 33 19 0 Helsinki zwoor bew. zzw 9 19 14 11 Innsbruck zwaorbew. oS 32 16 0 Istanbul onbewolkt no 6 32 20 0 Klagenfurt onbewolkt zw2 34 13 0 Kopenhagen hall bew. wzw4 73 1 7 0.3 licht bew. nno 12 29 25 0 Ussobon licht bew. nnw 6 23 20 3 Locorno zwaorbew. zw6 28 21 5 Londen zwaorbew. zzw 4 21 15 I Luxemburg onweer v»nw3 28 16 0 Madrid regenbui w 7 32 1 3 0.1 Malaga zwaar bew. nw 4 36 23 0 Mollorra onbewolkt zzw 7 30 20 0 Molta onbewolkt z 2 31 22 0 Moskou onbewolkt windst 19 13 6 München weerlicht zzo 2 32 21 0 Nke half bew o 3 28 27 0 Oslo zwaorbew. z 8 20 13 137 Porijs zwaorbew. nw4 26 18 0 Praag licht bew. o 3 33 16 0 Rome half bew. zw 2 31 20 0 Split niet ontv. Stockholm zwaorbew. zws 21 13 4 Warschot) onbewolkt ozo 3 33 16 0 Wenen onbewolkt zzo 7 36 19 0 Zürich half bew. zzo 5 34 17 0 Bangkok regen z 2 35 25 5 Buenos Aires zwaar bew 08 17 8 0.1 ---