Aandeelhouders Fokker blazen nog één keer stoom af Van onze redactie economie AMSTERDAM — De aandeelhouders en certificaathouders van Fokker zijn gisteren in grote meerderheid akkoord gegaan met de overname van de Nederlandse vliegtuigbouwer door Deutsche Aerospace (DASA). Slechts een handjevol kleine aandeelhouders en de Vereniging Eeffecten Bezitters (VEB) stemden tegen. De tegenstanders vonden het vooral onredelijk dat de overheid bij de verkoop van haar belang in Fokker 30 gulden per aandeel krijgt, meer dan tweemaal de beurskoers. De aandeelhoudersvergadering in de RAI in Amsterdam was niet meer dan een formaliteit. Bekend was dat de overheid achter de deal met DASA stonden. Ook van de Stichting Administratiekantoor Fokker, die het stemrecht vertegenwoordigt van de certificaathouders (samen goed voor 23 miljoen aandelen), mocht trouw aan de onderneming worden ver- wacht. In een uitgebreide toelichting verdedigde de raad van bestuur de overname. DASA is volgens Nederkoorn de enige juiste partner voor Fokker. Samenwerking is naar zijn stellige overtuiging onontkoombaar gezien de overcapaciteit in de vliegtuigbouw. Fokker is niet in staat de ontwikkelingskosten voor opvolgers van de huidige generatie vliegtuigen alleen te dragen. Nederkoorn noemde de deal met DASA "een voor alle partijen goede overeenkomst." De bedoeling is dat Fokker op de rug van DASA-moeder Daimler-Benz meerijdt en deel kan blijven uitmaken van de Europese vliegtuigindustrie." Volgens vice-voorzitter Van Duinen is de leidende rol van Fokker bij de ontwikkeling, produktie en verkoop van vliegtuigen in de markt van 65 tot 130 stoelen verzekerd. Financieel-topman Hendriksen legde de aandeelhouders uit hoe de overname juridisich en financieel geregeld is. Het risico-dragend vermogen van Fokker wordt versterkt met een bedrag van 911 miljoen gulden. De leidende rol van Fokker is verzekerd met de clausule dat de nieuwe raad van commissarissen, met vijf Duitsers en vier Nederlanders, belangrijke besluiten met een meerderheid van 7 moét nemen. De Nederlandse groep commissarissen, onder wie voor een periode van acht jaar één overheidscommissaris, benoemt zijn eigen opvolgers. Daarmee wordt voorkomen dat de Duitsers op de duur de Nederlanders van tafel verdringen. De VEB had weinig vertrouwen in deze constructie. Het grootste bezwaar van de VEB gold echter het feit dat de overheid 30 gulden per aandeel krijgt. "Tegen dat bedrag willen wij eveneens in de gelegenheid worden gesteld te verkopen", aldus VEB-vertegenwoordiger De Vries. "Kort samengevat: de VEB vindt dat de belangen van de aandeelhouders niet goed zijn behartigd." Hendriksen legde uit dat 30 gulden van de overheid eigenlijk een 'optische prijs' is. „Het aandeel en de rol van de overheid zijn niet te vergelijken met uw aandeel en uw rol. Zo is het bedrag dat de overheid over drie jaar voor haar tweede pakket aandelen (162 miljoen) krijgt volledig afhankelijk gesteld van het feit of Fokker een goed rendement heeft. Verder komt er een staarsgegarandeerde lening van 180 miljoen. Geld dat ook in de toekomst via het NIVR voor Fokker beschikbaar blijft. --- Omzet en winst van Houtgroep fors hoger Van onze redactie economie GRONINGEN — Houtgroep Nederland Beheer NV in Groningen heeft goed jaar achter de rug. Ondanks een over de gehele linie lager prijsniveau voor hout en plaatmateriaal steeg de omzet met f 1,9 miljoen tot f 68,4 miljoen. De nettowinst nam toe van een schamele f 24.890 in 1991 tot f 771.050 vorig jaar. De forse resultaatverbetering werd bereikt dank zij een hogere bruto marge, straffe kostenbewaking en lagere rentelasten. Algemeen directeur W. Boersma van de Houtgroep spreekt van "een bevredigend resultaat in een tegenvallende markt". Ook de vooruitzichten voor dit jaar zijn volgens hem niet ongunstig. De resultaten van het eerste kwartaal zijn goed. Bovendien lijken de inkoopprijzen van naaldhout op de buitenlandse markt het dieptepunt te zijn gepasseerd. Door interne maatregelen en de dit jaar voorgenomen investeringen zullen ook voor de langere termijn de resultaten positief uitpakken, aldus Boersma. De voornaamste investering van de Houtgroep, waar 160 mensen werken, betreft de verplaatsing van de werkmaatschappij Houtkonstruktie Nederland BV van Dokkum naar Heerenveen. Hiertoe is, aansluitend op de vestiging van de Houtgroep in het Business Park Friesland, 8400 vierkante meter grond gekocht voor de bouw van een produktiehal. Houtkonstruktie produceert vooral geprefabriceerde elementen voor de bouwnijverheid in Nederland, Duitsland en België. Daarnaast worden trekkershutten en blokhuiswoningen gemaakt volgens de stapelbouwmethode. Houtgroep investeert verder in de onlangs overgenomen houthandel Groeneboom met vestigingen in Dieren en Zutphen. De nieuwe dochteronderneming heeft een omzet van circa f 8 miljoen en telt achttien personeelsleden. Door de overname heeft de Houtgroep een steunpunt gekregen aan de rand van haar afzetgebied. "We kunnen in het Midden en Oosten van het land afnemers nu sneller voorzien van materiaal," aldus Boersma. Nieuwe overnames heeft de Houtgroep momenteel niet op de rol staan. "We willen de zaken intern nu eerst goed op de rails zetten. De doorgevoerde reorganisatie en de overname vragen meer tijd dan je vooraf denkt." De financiering van de expansie vindt gedeeltelijk plaats met nieuw aangetrokken risicodragend vermogen. Dat is verkregen door de onderhandse plaatsing van 5.500 nieuwe aandelen bij de Friese Participatie Maatschappij BV. De opbrengst van de emissie beliep f 1,5 miljoen. Houtgroep Nederland Beheer NV, waarin een aantal vanouds bekende noordelijke houthandels als Kunst (Groningen), Oberman (Dokkum), Wilkens (Veendam) en S.O. de Vries (IJls) is gebundeld, is genoteerd op de Incourante Markt van de Amsteramse beurs. Geplaatst zijn 32.621 aandelen, waarvan 72 procent is gecertificeerd door de Stichting Houtgroep Nederland. Het bedrijf heeft lang overwogen om notering aan te vragen op de Parallelmarkt. Voorlopig is die stap niet aan de orde, aldus Boersma. "Daarvoor moet je toch een aantal jaren achtereen goede cijfers kunnen tonen." --- Economisch kort ■ Groot-Brittannië en de Verenigde Staten zijn het maandag eens geworden over een tijdschema voor onderhandelingen over liberalisering van het onderlinge luchtvaartverkeer. De eerste gespreksronde wordt van 5 tot 7 mei gehouden in Londen. Het is de bedoeling dat er binnen een jaar een akkoord is. --- NAM-platform naar zee ■ Vanuit Schiedam is gistermiddag het ongeveer drie dagen durende transport begonnen van een 1.300 ton wegend accommodatieplatform dat bestemd is voor een produktieplatform waarmee de Nederlandse Aardolie Maatschappij in het F3-blok (220 kilometer ten noordwesten van Den Helder) naar olie en gas gaat boren. In het accommodatie-gedeelte bevindt zich behalve de woonruimte voor 34 mensen ook de controlekamer van het platform. Het totale project wordt voor ongeveer 50 miljoen gulden gebouwd door de joint venture Hollandsche Staalbouw Maatschappij en BAM Bredero Bouw. Het drie verdiepingen tellende en 50 meter boven water uitstekende accommodatie-gedeelte is zowel 30 meter lang als breed; de hoogte bedraagt 35 meter. In Schiedam is de bouwlokatie getest: het eerste diner is geserveerd, de bedden zijn opgemaakt, de noodstroomgenerator heeft gedraaid en het eerste telefoongesprek via de satelliet kwam goed over. Op de foto het accommodatieplatform. © ANP --- Winst NVG Groningen fors hoger Van onze redactie economie GRONINGEN - De Nederlandse Verzekerings Groep (NVG) in Groningen, een volle dochter van het Aegon-concern, heeft de winst over 1992 met vijftig procent zien stijgen tot 5,2 miljoen gulden. Alle werkmaatschappijen van de groep droegen bij tot de stijging van het resultaat. Voor dit jaar verwacht de NVG-directie een verdere groei van de winst en de omzet. De NVG heeft, evenals andere verzekeringsmaatschappijen, de premies van de autoverzekeringen moeten aanpassen omdat de branche wordt geconfronteerd met schadegevallen waarvoor steeds hogere uitkeringen moeten worden gedaan. De omzet van de NVG-groep, die zich behalve op het gebied van schadeverzekeringen ook bezighoudt met leven- en uitvaartverzekeringen, ging in 1992 met 25 procent omhoog. Dit was vooral het gevolg van een gunstige ontwikkeling bij het levensverzekeringsbedrijf. Het begin vorig jaar geïntroduceerde spaarkasprodukt (lange termijn sparen met belegging in aandelen) leverde een ingeschreven bedrag op van ruim 40 miljoen gulden. --- Roggen verliest zeggenschap over zijn kabelbedrijf Van onze justitieverslaggever GRONINGEN - E. Roggen raakt de zeggenschap kwijt over zijn kabelbedrijf. De president van de rechtbank in Groningen besliste in kort geding dat Roggen de aandelen in Roggen Kabel-en Leidingwerken BV in Groningen moet overdragen aan de beoogde eigenaren N.A. de Heer uit Winsum en R. Sieswerda uit Tolbert. De uitspraak in dit geding maakt (voorlopig) een einde aan de ruzie die was ontstaan tussen de familie Roggen en De Heer en Sieswerda. De laatste twee waren in het bedrijf gehaald om voor nieuwe opdrachten te zorgen, maar ze kregen het al snel met E. Roggen aan de stok. Deze verweet hen onder meer dat ze te weinig nieuw werk hadden binnengebracht. Onder meer om die reden weigerde hij zijn medewerking aan de overdracht van de aandelen in het kabelbedrijf en het verstrekken van een lening van twee miljoen, zoals die eerder in een voorovereenkomst was vastgelegd. Rechtbankpresident mr. P. P. Lampe heeft De Heer en Sieswerda nu grotendeels in het gelijk gesteld. Roggen moet meewerken aan de overdracht van de aandelen en zijn holding moet het kabel-en leidingbedrijf een geldlening van 500.000 gulden verstrekken. Dit is de helft van het bedrag dat De Heer en Sieswerda hadden geëist. In het geding hadden De Heer en Sieswerda ook geëist dat E. Roggen niet tegenover derden onware informatie over hen verstrekt. Ook deze eis heeft de rechter gehonoreerd. De Heer en Sieswerda kunnen in totaal van E. Roggen of zijn BVs 40.000 gulden per dag, met een maximum van vier ton, aan dwangsommen opeisen als hij zijn opgelegde verplichtingen niet nakomt. Een vonnis in deze zaak was nodig omdat onderhandelingen over de ontvlechting van de bedrijven op niets waren uitgelopen. --- Het jaarverslag ■ EHCO KLM (bedrijfskleding) heeft vorig jaar volgens verwachting de nettowinst zien dalen van f 5,27 miljoen tot f 3,92 miljoen bij een fractioneel tot f 86 miljoen geslonken omzet. Het orderniveau in het eerste kwartaal van dit jaar ligt volgens verwachting onder het niveau van 1992. De directie denkt dat 1993 niet gemakkelijk zal worden, al zal de terugval maar tijdelijk zijn. ■ Hoek Loos (gassen, produkten voor de gezondheidszorg) houdt de vaart erin. Ook na het groeijaar 1992 zal er dit jaar geen sprake zijn van een consolidatiefase. De vorig jaar verworven bedrijven leiden dit jaar al tot een omzet van meer dan f 500 miljoen. Hoek Loos blijft uitzien naar nieuwe acquisities en de investeringen, vorig jaar aanggezwollen tot een recordhoogte van f 291 miljoen, zullen ook dit jaar boven het niveau van de afschrijvingen liggen. Vorig jaar nam de omzet van Hoek ondanks de tegenvallende economische ontwikkeling met 13,5 procent tot f 405 miljoen. De nettowinst steeg van f 32,6 miljoen naar f 37,5 miljoen. ■ Papierproducent Crown van Gelder (CVG) is onzeker. De Westeuropese economieën laten een steeds lagere groei zien, terwijl de papierfabrikanten teveel produceren. Bestuursvoorzitter M. Veth is daarom ook niet erg optimistisch, zo bleek gisteren tijdens de toelichting van het jaarverslag. Crown,van Gelder heeft in het afgelopen jaar flinke klappen gekregen. De nettowinst over 1992 werd bijna gehalveerd en zakte van f 25,2 miljoen naar f 12,5 miljoen. Vooral de overcapaciteit in Europa - opgelopen tot zo'n twintig procent - zette de verkoopprijzen en dus de winstmarges sterk onder druk. --- Nog geen akkoord over reorganisatie bij Avebe-concern TER APELKANAAL — De vakbonden en Avebe hebben nog geen overeenstemming bereikt over de reorganisatie bij het aardappelzetmeelconcern. Na dertien uur praten werd het overleg de afgelopen nacht afgebroken. Bonden en Avebe schuiven volgende week dinsdagavond weer aan tafel voor de verdere uitwerking van het reorganisatieplan, waardoor 515 van de 2100 werknemers moeten verdwijnen. Volgens Avebe-woordvoerder W. Veendorp is al wel enige voortgang geboekt in de onderhandelingen. Het bestuderen van de verschillende alternatieven vraagt echter veel tijd. "Alle partijen manoeuvreren uiterst behoedzaam en zorgvuldig, waarbij het uitgangspunt is de operatie zoveel mogelijk zonder pijn te laten verlopen." Avebe zit in zwaar weer door slechte marktomstandigheden. Het concern heeft te maken gekregen met zware prijsdalingen als gevolg van overvloedige oogsten in Europa. Daardoor zyn grote overschotten aan zetmeel en derivaten ontstaan. Avebe verwacht dit jaar een verlies van zeker dertig miljoen gulden. --- Schoonmakers betalen om te mogen werken Van onze redactie economie ISTANBUL - Wanneer de goudsmeden in de overdekte bazaar van Istanbul htm werk hebben gedaan komen de schoonmakers binnen. Het is hun niet zozeer te doen om het schoonmaken van de ruim 3500 ateliers, maar meer om het goudvijlsel en het stofgoud dat bij het verwerken van het goud tot sieraden op de grond is gevallen. De schoonmakers betalen ervoor om hun werk te mogen doen. Er gaat naar schatting per jaar ruim 200 kg goud verloren, waarvan een deel bij elkaar wordt geveegd door de schoonmakers. Een van hen, Osman Demirtas, betaalt maandelijks ongeveer ƒ 100 aan de beheerder van het pand waar hij werkt. In Turkije wordt jaarlijks 250 ton goud verwerkt, voornamelijk in de bazaar van Istanbul. Van elke kg goud die wordt verwerkt gaat 1,3 gram verloren. Volgens Aydin Aydin, eigenaar van een schoonmaakbedrijf, vindt een schoonmaker gemiddeld per dag ongeveer drie gram goud. Het is een hoop werk om het goud uit het vuilnis te halen. Eerst wordt het afval verbrand. Wat er dan over is wordt gespoeld en gezeefd in houten vaten, waar de gouddeeltjes in bezinken. Vervolgens wordt het goud gesmolten en gezuiverd. --- Containers naar 'Rotterdam van het Noorden.' Maritieme Zaken Door Pieter Swanenburg MEPPEL — De roodgeverfde stalen delen van een grote kraan voor het overslaan van zeecontainers liggen al klaar op een ponton. Het wachten is op de voltooiing van kade en haventerrein (1,5 ha) aan het Meppelerdiep. Dan zal de in Hamburg gekochte kraan (68 meter lang, 32 meter hoog en een hijscapaciteit van 45 ton) kunnen worden gemonteerd. De verwachting is dat deze zomer het eerste binnenvaartschip met zeecontainers van Rotterdam naar Meppel komt om daar op professionele wijze te worden gelost. De containerterminal, geëxploiteerd door Multi Model Container Services (MCS), verbindt de noordelijke regio met de haven van Rotterdam. Twee binnenvaartschepen dragen zorg voor een lijndienst tussen beide zeehavens, want ook Meppel beschikt over deze officiële status. Niet voor niets wordt de plaats (door chauvinisten weliswaar) het 'Rotterdam van het Noorden' genoemd... De vaarroute Meppel via Amsterdam naar Rotterdam en omgekeerd duurt veertien uur; 's middags om vijf uur weg en de andere morgen om zeven uur is het schip dan in Rotterdam. Eén schip kan ongeveer 80 zeecontainers vervoeren. De haventerminal van MCS is geschikt voor verwerking van zo'n 20.000 containers. Natuurlijk zullen deze aantallen niet meteen worden gehaald. "In het hele havengebeuren zie je altijd dat de verladers zich afwachtend opstellen. Ze willen eerst zien hoe het loopt. Het is als het ware steeds weer het zoeken naar het begin van de cirkel". Dat zegt waarnemend directeur J.M. Zandbergen van MCS. Als oud-wethouder van Meppel en als oud-burgemeester van de voormalige Groningse gemeente Hefshuizen (nu Eemshaven) is hij goed ingevoerd in de maritieme we- Vandaar ook dat het bedrijfsleven (MCS) hem na zijn pensionering graag contracteerde vanwege deze specifieke kennis. MCS vormt de overkoepeling van de drie MCS-poten in Harlingen, Rotterdam en Meppel. Er bestaat ook in Groningen een MCS maar die bv is, zoals dat heet, slapend. De directie in Meppel wordt gevormd door de heren P.H.M. Taam en G.J. van Dorsten. De containerterminal in Meppel wordt gebouwd door de gemeente Meppel waarna MCS als huurder en exploitant optreedt. MCS Meppel is ook aandeelhouder van Euroterminal in Coevorden. Door het ministerie van economische zaken is via het Integraal Structuurplan Noorden des lands (ISP) een startsubsidie verstrekt van 2,4 miljoen gulden aan de binnenvaartterminal in Meppel. Dit wel onder de voorwaarde dat de terminal past in een systeem van infrastructurele netwerken binnen de Europese Transport regio. Na veel touwtrekken heeft Meppel en niet Kampen, de oude hanzestad aan de IJssel, de containerhaven gekregen. Zowel onderzoeken van Drentse als Overijsselse economische adviesinstellingen wezen Meppel als beste plaats van vestiging aan. De plaats ligt aan diep vaarwater voor binnenvaartschepen tot 1500 ton en kruiplijncoasters. Echter vooral het goede wegennet naar het achterland heeft de doorslag gegeven. "We zijn daar wel wat trots op en hopen de hooggespannen verwachtingen waar te kunnen maken. Op grond van marktonderzoek hebben we daar overigens alle vertrouwen in", aldus de heer Zandbergen. Containervervoer per schip over rivieren en kanalen zal zich volgens hem drastisch gaan uitbreiden. "Ook wegvervoerders menen dat dit de beste oplossing is. De files met alle milieugevolgen vandien in havensteden als Rotterdam en Amsterdam worden steeds groter. Bovendien hebben wegvervoerders in verband met rijtijdenbesluiten en dergelijke steeds meer belang bij kortere ritten", licht hij toe. Om de totale scheepvaartdrukte in Meppel wat te verminderen (veel schepen liggen met agrarische produkten te wachten om te worden gelost) is er een wachthaven gegraven aan de overkant van de contanerterminal. Binnenkort wordt deze haven officieel geopend waarna het de bedoeling is dat de talrijke nu nog in Meppelerdiep wachtende schepen daar ligplaats zullen nemen. Het maakt tevens dat de toenemende recreatievaart wat gemakkelijker en veiliger de jachthavens in het centrum van Meppel kan bereiken. Dit is de twaalfde aflevering van een serie artikelen over maritieme zaken in en over het noorden van Nederland. Vorige keer schreven we over scheepvaartbedrijf Wijnne en Barends in Delfzijl. ■ De heren P.Taam (links) en J.M. Zandbergen van MCS bij de gedemonteerde containerkraan. © Persburo Melissen/Peter Wassing --- Advertentie Hoe staat het met uw talenkennis? Sinds 1982 gc«rt Dagnall Talen Institnut talencursussen au particulieren en bedreven. 12 Moderne talen In-Company Bedrijfstrainingen Privé lessen Speciale Doelgroepcursussen Open Groepscursus Presentatiecursus Intensieve Spoedcursus Talenprakticumcursus Telefooncursus Dagdeelcursus Ook vertaalwerk op hoog niveau Daenall / Talen Instituut lnduatrWw*9 22 Aihi m\ T.l.foon 05920-14120 f T.Mo» 05920-13960 f ---